‘Want Hij is het, die zijn volk zal redden van hun zonden’ (Mattheüs 1:21b).
‘Want ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars’ (Mattheüs 9:13b).
‘Want ik ben niet gekomen om de wereld te oordelen, doch om de wereld te behouden’ (Johannes 12:47b).

Veel christenen geloven nog dat Jezus voor hun zonden is gestorven. Maar wat wordt geloofd, wordt steeds minder verkondigd. De verkondiging van het evangelie dat redt van zonde, verdwijnt uit de prediking en de evangelisatie brochures. Het beroep dat op God wordt gedaan, is niet om te redden van zonde, maar om te redden uit huwelijksproblemen, depressie, verdriet, enzovoorts. Men verwacht van God te ontvangen wat de psychotherapie tot stand probeert te brengen. Wat men hoopt te krijgen is niet heiliging, maar emotionele welvaart, relaties die voldoening geven, zelfaanvaarding en een zinvol leven.

Er wordt beroep gedaan op God als op de spoedgevallendienst. Hij mag opdraven om onze wonden te genezen, maar zodra de pijn draaglijk wordt, verdwijnt Hij uit beeld. God wordt behandeld als de dienstknecht van ons geestelijk, lichamelijk en psychisch comfort. Geloof is steeds minder gebaseerd op de waarheid van de Schrift, dat een mens gered moet worden van de zonde, en wordt steeds meer de aller-individueelste expressie van de aller-individueelste zelfverwezenlijking.

Predikers vermijden zoveel mogelijk de woorden ‘zonde’, ‘bekering’, ‘berouw’, ‘hel’, ‘discipelschap’, ‘kosten berekenen’, ‘gehoorzaamheid’ of ‘je leven verliezen’.

Verdwijnt het evangelie?

Het bericht Verdwijnt het evangelie? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Hij wist dat Hij ging sterven en toch zag Hij dat niet als het einde van alles. Als we Hem volgen tijdens Zijn lijdensweg en Zijn uiteindelijke sterven, dan blijkt er niets van wroeging, frustratie of zelfmedelijden uit Zijn woorden of daden. Hij wist dat Hij juist in deze wereld gekomen was om te sterven. Juist Zijn leven geven als losprijs voor velen was het grootste waar de Vader Hem toe had geroepen. Hij zag Zijn sterven niet als een ondergang, maar als de laatste en grootste daad van gehoorzaamheid aan de Vader.

Wat waren de laatste woorden die Jezus voor Zijn sterven heeft uitgesproken? Mattheüs en Marcus vermelden dat Jezus als laatste een luide kreet slaakte. Lukas vermeldt daarbij dat Jezus met luide stem uitriep: ‘Vader, in Uw handen beveel Ik mijn geest.’ Johannes vermeldt dat Jezus op dat moment ook heeft gezegd: ‘Het is volbracht.’ Daarna boog Hij Zijn hoofd en gaf de geest.

Uit dit alles blijkt dat Jezus tot het einde toe bij bewustzijn is gebleven en de zeggenschap over Zijn leven heeft behouden. Jezus had ook eerder tegen Zijn leerlingen gezegd: ‘Daarom heeft de Vader Mij lief, omdat Ik Mijn leven geef om het opnieuw te nemen. Niemand neemt het Mij af, maar Ik geef het uit Mijzelf; Ik heb macht het te geven, en heb macht het opnieuw te nemen. Dit gebod heb Ik van Mijn Vader ontvangen’ (Johannes 10:17-18). Jezus heeft dus actief Zijn leven afgelegd. Hij heeft dat Zelf gedaan. Hij heeft Zijn leven gegeven, Zijn geest in de handen van de Vader bevolen. Met het geven van Zijn leven heeft Hij het gebod van de Vader vervuld.

Er moest een offer voor de zonden worden gebracht.

De woorden die Jezus veel eerder over Zijn latere sterven heeft gesproken komen precies overeen met de wijze waarop Hij uiteindelijk inderdaad is gestorven: Hij had alles onder controle. Hij stond tegenover Pilatus die macht over Hem had, maar die macht was Pilatus van boven gegeven, dus ook van Jezus zelf, die van boven was gekomen. Hij stond tegenover haatdragende, moordlustige en wrede mensen, die Hij Zelf geschapen had. Hij stond tegenover alle demonen en legioenen van boze geesten die Hij zonder enige moeite zo vaak had uitgedreven en weggestuurd. Hij stond tegenover satan die Hij als een bliksem uit de hemel had zien vallen.

Nee, Jezus was geen slachtoffer van mensen, boze geesten of omstandigheden. Jezus was meer dan de Koning der Joden toen Hij stierf. Hij was de Koning van hemel en aarde, de Koning van alle tijden, Die was, is en komen zal. Ook aan het kruis regeerde Hij over de omstandigheden en de mensen om Hem heen. De enige reden dat Hij stierf, was dat Hij als een Koning der liefde Zijn leven vrijwillig heeft opgeofferd voor mensen die Hem haatten en afwezen. Hij stierf omdat de Vader hem de opdracht had gegeven om te sterven voor de zonden van de wereld. De Vader heeft Hem naar voren geschoven als Lam. Er moest een offer voor de zonden worden gebracht. Zonder vergelding, zonder dat de straf op de zonde wordt gedragen, is vergeving niet mogelijk. En Jezus was bereid onze schuld op Zich te nemen. Daarom stierf Jezus. Hij deed het voor u, voor jou en voor mij. Hij deed het uit Zichzelf, uit gehoorzaamheid aan het plan van de Vader.

Daarom zijn Zijn laatste woorden ook zo troostrijk: ‘Het is volbracht!’ Het is allemaal het werk van een Ander. De verlossing is helemaal buiten onszelf tot stand gekomen. Wij kunnen onszelf niet reinigen. Wij kunnen onze schuld ten opzichte van God niet zelf afbetalen. Wij kunnen onszelf niet verlossen van het kwaad dat van nature zo diep in de mens zit. Ben jij op zoek naar vergeving, naar reiniging, naar vernieuwing? Verlangt jouw hart diep van binnen naar een rein geweten? Ga jij gebukt onder de last van jouw overtredingen en zonden? Kijk dan naar wat Jezus voor je heeft gedaan aan het kruis. Hij deed het uit liefde voor jou. Vanwege alle ellende die wij mensen over onszelf hebben gehaald met onze zonden is Jezus vrijwillig tot in de dood gegaan.

Er zijn geen openstaande rekeningen meer, waar je niet aan zou kunnen voldoen.

Met Zijn dood heeft Hij alles volbracht, dat wil zeggen: Hij heeft de rekening betaald. Er stond ook voor jou een enorm bedrag open dat nog moest worden afbetaald. Wie zondigt tegen God komt daarmee bij God in het rood te staan. Want God kan niet zo maar het kwaad ongestraft laten. Maar nu heeft Jezus deze rekening helemaal voldaan. Het kleine, maar o zo veelzeggende zinnetje ‘Het is volbracht’ is in het Grieks slechts één woord: ‘tetelestai!’. En dat woord werd in die tijd ook onder rekeningen gezet die waren betaald. Het betekent dan ook gewoon: Voldaan! Er hoeft niets meer te worden betaald. Er hoeft niets meer te worden afgelost. Er zijn geen openstaande rekeningen meer, waar je niet aan zou kunnen voldoen.

Kom tot geloof in Jezus Christus! Belijd je zonden, keer je af van je zonden en neem Jezus Christus aan als Heer en Verlosser van je leven. Er is maar één weg om werkelijk vrij te worden. Ieder mens snakt diep van binnen naar bevrijding van angst en schuld. De liefde van God drijft alle angst uit. De liefde van God is geopenbaard aan het kruis. Zie hoe Jezus daar Zijn leven gaf tot in de dood, om de schuld van je zonden te dragen. Nu hoef jij niet meer zelf de eeuwige consequenties van je zonden te dragen. Iemand anders heeft dat lot ondergaan. Nu is er eeuwig leven voor iedereen die in Hem gelooft!

Ik weet niet welke andere woorden ik nog moet gebruiken om je uit te nodigen tot het heil. Die uitnodiging ligt er: Kom tot Jezus! Niemand heeft grotere liefde dan Hij. Niemand anders is zo voor je gestorven als deze Jezus. En het bewijs dat Hij werkelijk jouw en mijn zonden wegdroeg aan het kruis is Zijn opstanding uit de dood. Het bewijs dat de rekening werkelijk is afbetaald, is het feit dat het graf nu leeg is.

Groter geluk is niet mogelijk dan dat je weet dat al je zonden je zijn vergeven.

Er zijn twee mogelijkheden. Je verzwijgt je zonden en gaat niet op Zijn uitnodiging in. Dan blijf je zitten in het duister en is het niet goed met je ziel. ‘Toen ik zweeg, teerden mijn beenderen weg, onder mijn jammerklachten, de hele dag’ (Psalm 32:3). De andere mogelijkheid is dat je je zonden aan Hem bekend maakt, aan Hem belijdt en ermee voor de dag komt, zodat Hij ze kan wegwassen. Dat je komt tot bekering en geloof in Jezus, die het Lam van God is en de zonde van de wereld wegneemt, ook jouw zonden. Dan geldt ook voor jou: ‘Welzalig hij, wiens overtreding vergeven, wiens zonde bedekt is.’ Groter geluk is niet mogelijk dan dat je weet dat al je zonden je zijn vergeven. Dat geluk is mogelijk omdat Jezus met luide stem uitriep: ‘Het is volbracht!’

Het bericht De rekening is betaald verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Hun levens redden.

Na zijn enkel ontwricht te hebben bij aankomst, hobbelde de zelfbenoemde ‘uit vorm zijnde’ kapitein Finke richting het land, om zijn soldaten te vinden die dekking zochten in een dodelijke val. In shock zochten zij dekking achter alles wat ze maar vinden konden. In dit geval waren dat lange planken ter hoogte van een telefoonmast met explosieven aan de bovenkant. Terwijl mannen naast hem neervielen en anderen voor hem uit kropen, stond hij op en sloeg zijn mannen, één voor één, terwijl hij hen de opdracht gaf door te stoten naar een helling enkele honderden meters verderop.

Maar waarom sloeg hij hen? Als hij schreeuwde zonder de stok zou ‘elke man kunnen denken dat hij het tegen iemand anders had. Maar als hij iemand persoonlijk raakte met zijn stok zou er geen vertwijfeling zijn: Nu gaan, want anders…’ (The Dead and Those About to Die, p83). Daarom sloeg hij hen – pats, pats, pats – en schreeuwde: ‘Kom op! Opstaan! Ga door!’ Sommigen bewogen niet, zij waren al dood. Maar de levenden, geroepen in het algemeen en persoonlijk aangespoord, vertrokken richting een betere dekking. Finkes waakzaamheid heeft heel veel mensen gered die dag.

Veilige ruimtes voor zonde

Als kapitein Finke nodig was in Normandië, hoeveel temeer hebben wij dan zo’n type nodig op onze preekstoel, in onze kerkbank en bijbelstudiegroepen? Wij hebben meer mannen en vrouwen nodig die niet bang zijn om het anderen oncomfortabel te maken zodat hun ziel beschermd wordt.

Dit rechtvaardigt natuurlijk niet om brutaal, genadeloos en hard te worden. Maar we willen ook niet dat er veilige ruimtes voor zonde ontstaan in onze gemeenschap, waar de stok van specifiek-zijn niet meer mag, zelfs niet als het gebruikt wordt om iemand in veiligheid te brengen. God, behoed ons voor het creëren van plekken waar we elkaar nooit aanspreken, alle normen wettisch noemen, stiekem onze eigen zonden koesteren en verkeerd denken over nederigheid. Overdenk deze vier gevaren eens.

1. Spreek nooit iemand publiekelijk aan

Uit eigen ervaring weet ik – door het uit te leven, te ontvangen en het te doen – dat we onze correctie lichter kunnen maken, door die persoon te laten weten dat wij allemaal zondaren zijn. Ons taalgebruik tijdens moeilijke situaties laat de enkelvoudsvorm varen, we kiezen liever voor meervoud. We moeten stoppen met het toegeven aan pornografie. We moeten meer bijbellezen. We moeten niet zo ongenadig zijn richting onze vrouwen. En daarom moeten wij, net als de soldaten van Finke, betere dekking zoeken.

Op het eerste gezicht kan het liefdevol lijken om in groepstermen over zonde te praten, omdat dat soms ook gewoon zo is. De context is cruciaal. Het is zelden gepast om publiekelijk een broeder met naam en toenaam aan te spreken in een groep (Galaten 2:11-13). Het punt is niet dat we onze overijverige broeders toestemming geven om hun broeder roekeloos aan te pakken, maar om te schuren aan onze christelijke kringen waar scherpe middelen nooit zijn toegestaan, zelfs niet voor precisiewerk. Soms laat liefde zichzelf simpel, hard en direct zien: ‘Jij bent die man!’ (2 Samuel 12:5-7). ‘Kom op! Opstaan! Ga door!’

Ik kan me nog de schrik herinneren toen een broeder, die mij apart had genomen, mij in de ogen keek en zei: ‘Broeder, jouw lauwheid voor Gods Woord is niet goed. Jij moet op Christus zien. Hoe kan ik jou deze week helpen Jezus met grotere discipline te volgen?’ Hij had het zichzelf makkelijker kunnen maken door te zeggen dat hij het ook moeilijk had gehad die week, maar dat deed hij niet. Hij deed niet met mij mee toen ik ineen dook: Hij wees mij op Christus (Hebreeën 12:1-2). En hij bood mij aan te helpen om daar te komen. Hij verwondde mij vol liefde met de stok van afkeuring, hij herinnerde mij aan de genade die het evangelie biedt en deed het aanbod om mij te helpen op die weg. Ik heb zulke mannen nodig in mijn leven. Wij allemaal.

Ik koesterde andermans zonden omdat ik stiekem wilde dat anderen die van mij zouden koesteren.

2. Noem alle standaarden ‘wettisch’

Ik heb christenen ontmoet waarvan het leek alsof ze geloofden dat ze te vol waren van het evangelie om te vermanen, te corrigeren of harde woorden uit te spreken richting een andere gelovige. Alle normen zijn wettisch en een aanval op onze genadige atmosfeer. Wij moeten de zondaar met begrip en liefde weglokken bij de zonde en geen scheiding creëren met sterke woorden en specifieke verantwoording.

Zo iemand zou zomaar vergeten kunnen zijn wat er op het spel staat:

Zie erop toe, broeders, dat er nooit in iemand van u een verdorven hart zal zijn, vol ongeloof, om daardoor afvallig te worden van de levende God; maar vermaan elkaar elke dag, zolang men van het heden kan spreken, opdat niemand van u verhard zal worden door de verleiding van de zonde. Want wij hebben deel aan Christus gekregen, als wij tenminste het beginsel van de vaste grond van het geloof tot het einde toe onwrikbaar vasthouden. (Hebreeën 3:12-14)

Regelmatige vermaning is nodig omdat zonde verleidelijk is en het ons wegdrijft van de levende God. Het is niet toevallig dat de man die zijn zondige verlangens opzoekt zichzelf isoleert (Spreuken 18:1). Hij wil zulke vermaningen niet horen of gehouden worden aan bijbelse standaarden. Help en voed de vijand, het vlees en de wereld niet door essentiële christelijke vermaningen wettisch te noemen. Groei liever voorbij  wat John Piper noemt: ‘De puberfase waarin je denkt dat goede gewoontes wettisch zijn.’ Zo lang er een dag is, is het de tijd om te vermanen en vermaand te worden tot geloof, bekering, liefde en goede werken.

3. Koester stiekem jouw eigen zonden

Ik weet dat ik mezelf afgeschermd heb van specifieke vermaning omdat ik van kinds af het principe ken dat Jezus leerde: ‘Want met dezelfde maat waarmee u meet, zal er bij u gemeten worden’ (Lukas 6:38). Wij weten maar al te goed welke boemerang we niet gooien omdat we die simpelweg niet terug willen krijgen.

Ik wilde geen hoge standaarden op mij geplakt krijgen dus hanteerde ik zelf ook lage standaarden voor anderen. Ik koesterde andermans zonden omdat ik stiekem wilde dat anderen die van mij zouden koesteren. Dit is een zieke vorm van iets voor anderen doen waarvan jij graag wilt dat zij dat voor jou doen.

Om vrijmoedig en confronterend te spreken, heb je eerst moed nodig die voortkomt uit jouw haat tegen jouw eigen zonden. Wij strijden met splinters en balken in onze ogen om ons klaar te maken zodat we liefdevol en zonder hypocriet te zijn de balken en splinters in de ogen van onze broeder kunnen benoemen. En wij zijn dankbaar als zij hetzelfde bij ons doen.

Nederigheid zorgt er niet voor dat wij zonde geen zonde noemen; trots doet dat wel. Een liefde voor onze eigen reputatie, niet een liefde voor de ziel van onze broeder, houdt ons weg om de waarheid in liefde te spreken.

4. Denk verkeerd over nederigheid

Nederigheid zorgt er niet voor dat wij zonde geen zonde noemen; trots doet dat wel. Een liefde voor onze eigen reputatie, niet een liefde voor de ziel van onze broeder, houdt ons weg om de waarheid in liefde te spreken. Wij leren namelijk iets anders van de drie nederigste mannen in de Bijbel: Johannes de Doper, Mozes en Jezus.

Johannes de Doper, een man geboren met de Geest, hij die eens zei dat hij niet waardig was de riem van Jezus’ sandalen los te maken, sprak confronterende woorden over de zonden van anderen. Dezelfde man die zei dat Jezus meer moest worden (en hijzelf minder) zei publiekelijk: ‘Adderengebroed, wie heeft u laten weten dat u moet vluchten voor de komende toorn? Breng dan vruchten voort in overeenstemming met de bekering’ (Lukas 3:7-8).

Mozes, de meest zachtmoedige man op aarde (Numeri 12:3), riep mensen continu op om zich te bekeren van hun klagen en koppigheid. ‘Besnijd dan de voorhuid van uw hart en wees niet langer halsstarrig’ (Deuteronomium 10:16). Na het incident met het gouden kalf verbrandde Mozes het beeld en liet het de Israëlieten drinken (Exodus 32:20).

Tot slot Jezus, de Man Die nederig van hart is, sloeg de tempel met een gesel leeg, vertelde de Farizeeën keihard in het gezicht waar het op stond en was niet bang zijn eigen discipel ‘satan’ te noemen toen Petrus de dingen van mensen bedacht (Markus 8:33). Nederigheid heeft anderen voldoende lief om het hen oncomfortabel te maken wanneer dat nodig is.

Heb de zondaar lief door zijn zonden te haten

Koesteren wij het niet meer als een vriend ons verwondt? Zijn wij, omdat onze identiteit ligt in onze prestaties, te breekbaar geworden voor correctie? Koesteren wij het kwaad, het kwaad waar onze Heere voor stierf zodat het onze harten en levens zou verlaten? ‘Wie bestraffing haat zal sterven’ (Spreuken 15:10); die veracht zijn leven (Spreuken 15:31-32) en doet zichzelf dwalen (Spreuken 10:17).

Wij verwonden anderen niet om kwaad te doen. Wij verwonden zoals de Almachtige dat doet: om te verbinden en te genezen.

Wij hebben de zondaar lief door zijn zonden te haten. Wij haten allereerst en vooral onze eigen zonden en wij nemen de zonden van anderen serieus omdat wij hun eeuwige bestemming serieus nemen. Wij verwonden anderen niet om kwaad te doen. Wij verwonden zoals de Almachtige dat doet: om te verbinden en te genezen (Job 5:17-18).

Daarom, in gebed en met zorgvuldig inzicht spreken wij vol geduld en liefde individuen aan, bouwen wij goede gewoontes op, nodigen wij anderen uit onze zonden te haten en denken wij op de juiste manier over nederigheid. Wij confronteren elkaar als we verleid worden ons te verschuilen achter telefoonmasten en moedigen elkaar aan naar betere plaatsen.

Het bericht Heb de zondaar lief door zijn zonden te haten verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Sommige mensen met een veerkrachtige persoonlijkheid kunnen zelfs in moeilijke seizoenen van het leven Kerst vrolijk blijven vieren, schijnbaar onaangedaan. Maar voor anderen kan al het gepraat over de vreugde en vrolijkheid met Kerst het verdriet des te scherper maken, de pijn des te pijnlijker. Het gewone leven is al moeilijk genoeg. Het is nog moeilijker als de hele wereld lijkt te zingen, de bellen luidt en doet alsof alles vrolijk is. De druk om de vreugde van Kerst te voelen kan het nog moeilijker maken om daadwerkelijk vreugde te ervaren.

Hij kwam om de doden tot leven te brengen, om hen die verloren gaan te redden, om de zieken te genezen, om de werken van de duivel te vernietigen.

Het echte kerstfeest gaat echter niet voorbij aan onze pijn. Als we de bladzijden van de Schrift openen bij die eerste Kerst, ontdekken we zonder enige terughoudendheid dat niet alles vrolijk en opgewekt was. De glimpen van vrolijkheid die zich wel voordoen, staan tegen de achtergrond van ellende en wanorde. Die eerste stralen van helderheid schenen in een land van diepe duisternis.

Duizenden jaren lang had Gods uitverkoren volk gewacht op de vervulling van Zijn beloften. Vierhonderd jaar lang had God, zo leek het, gezwegen – totdat Hij als pasgeborene begon te huilen in Bethlehem. Denk eens na over de pijn, ellende en angsten van die eerste Kerst.

Maria en Jozef

Denk allereerst maar aan Maria. Ongetwijfeld kwam er veel opwinding en spanning bij haar los na de aankondiging van de engel – maar ook veel verwarring en onbegrip. Binnenkort zou ze het niet meer kunnen verbergen. Verloofd maar ongehuwd. Spoedig zouden de mensen uit haar geboortedorp Nazareth over haar gaan praten en haar veroordelen. Zelfs drie decennia later zouden de vijanden van haar Zoon deze doortrapte kaart spelen: ‘Wij zijn niet geboren uit hoererij’ (Johannes 8:41). Als zulke geruchten Jezus al niet onbewogen lieten, dan zeker ook Maria niet.

Denk ook aan Jozef. Zijn verloofde ‘bleek zwanger te zijn’ voor hun huwelijk (Mattheüs 1:18). Wat voor schande zou dit nieuws voor hem hebben betekend? Hoe diep moet hij zich gekwetst hebben gevoeld om te horen van deze zwangerschap? Ze leek zo geweldig, zo kuis, zo geliefd door God. Welke dromen van Jozef zijn er in duigen gevallen? Welke onrust moet hij hebben meegemaakt, hoe traag verstreken de uren en dagen, tussen het vernemen van haar zwangerschap en het verschijnen van de engel later in een droom?

‘Jozef, zoon van David, wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, bij u te nemen, want wat in haar ontvangen is, is uit de Heilige Geest’ (Mattheüs 1:20).

Hij vertrouwde het woord van de engel en dat troostte zijn ziel. Toch moet hij zijn kortstondige momenten van vertwijfeling hebben gehad. En het nieuws van zijn droom zou de roddels in het stadje hoe dan ook niet tegenhouden.

Zonden waarvoor Hij kwam om die weg te nemen

Belangrijker dan de pijn van Jozef of Maria is echter de pijn en de zonde en het lijden en de ondergang waarvoor Jezus kwam. De engel verklaarde aan Jozef: ‘U zult Hem de naam Jezus geven, want Hij zal Zijn volk zalig maken van hun zonden’ (Mattheüs 1:21). Elke Jood was het er mee eens dat Gods volk gered moest worden – van de Romeinse bezetting en heerschappij. De komst van Christus was op z’n minst een herinnering aan hun politieke onderwerping aan goddeloze heidenen. Maar de aankondiging van de engel aan Jozef had het met geen woord over Rome. Gods verbondsvolk had inderdaad redding nodig – van hun eigen zonden, van de duisternis en de verdorvenheid binnen in hen.

In deze tijd is Kerst bepaald geen garantie voor vrolijkheid en enthousiasme. Nog niet!

Gods volk had een redder nodig, vreselijk nodig zelfs, om nog maar te zwijgen van de volken rondom hen. Zonder die noodzaak was er helemaal geen Kerst geweest. Christus kwam niet om een show op te zetten of om een bijrol te spelen in de geschiedenis. Hij kwam om de doden tot leven te brengen, om hen die verloren gaan te redden, om de zieken te genezen, om de werken van de duivel te vernietigen. Al eeuwenlang stapelden ellende en duisternis zich op. Alleen door naar zo’n verdorven en vervormde wereld te komen, zou Zijn komst zorgen voor hoop op echte vrolijkheid en opgewektheid.

Vernederend Bethlehem

Toen de tijd kwam dat het kind geboren zou worden, bood de stad Bethlehem hem haar eigen, verrassend bescheiden ontvangst. De engel had gezegd dat dit de Messias was. Dit was de langverwachte koning. En toch kreeg Hij geen koninklijk onthaal. Geen paleis. Niet in Jeruzalem. In plaats daarvan vier kilometer buiten de grote stad, in een klein stadje, dat bekend stond als de nederige geboorteplaats van David. Dat was de grootste koning van het land, die zo’n duizend jaar daarvoor had geleefd. Bethlehem stond niet bekend om haar eigen kwaliteiten maar omdat het zo’n verrassend nederige geboorteplaats was voor zo’n grote koning als David.

Of het nu om een ‘herberg’ ging zoals wij die kennen, of in iets wat meer lijkt op een ‘logeerkamer’ in een privéverblijf (Grieks kataluma; zie ook Markus 14:14, Lukas 22:11) – het is in ieder geval duidelijk dat ‘er voor hen geen plaats was’ (Lukas 2:7). Zou dit wel echt de Christus zijn, en is er niet eens plaats voor Hem? Dus legde Maria haar eerstgeboren Zoon in een kribbe. Of het nu het ergste scenario was of niet, het was duidelijk niet ideaal.

Nog vernederender was wie niet kwam opdagen (en wie wel). Er kwamen geen lokale of nationale belangrijke figuren op bezoek, voor zover we weten. Enige tijd later zouden er wel buitenlandse astrologen komen. Dat was op het moment zelf wellicht even verwarrend als bemoedigend. Ongetwijfeld moet het bezoek en het ontzag van de herders, en het bericht van een verbluffende engelenaankondiging, een enorme bemoediging zijn geweest voor het jonge stel. Maria zou al deze dingen koesteren in haar hart en er met grote vreugde over nadenken (Lukas 2:19). En toch versterkte het bezoek van de alledaagse herders alleen maar wat een lange, nederige en pijnlijke weg dit zou worden, gezien de beloften dat dit de Messias was, naar Zijn lang-bestemde heerlijkheid.

Zwaard dat door je ziel zag gaan

Maria moet erg geschrokken zijn kort na de geboorte, toen ze haar pasgeboren Zoon in de tempel kwam laten zien. Een oude man genaamd Simeon had het gevoel dat dit kind de Christus was, en het was zo. Maar hij keek Maria vervolgens in de ogen en sprak tot haar een ontnuchterend, profetisch woord:

Zie, dit Kind is bestemd tot val en opstanding van velen in Israël en tot een teken dat tegengesproken zal worden – ook door uw eigen ziel zal een zwaard gaan – opdat de overwegingen uit veel harten openbaar worden. (Lukas 2:34-35)

Het feit dat haar kind de Christus is, zou niet betekenen dat Hij immuun zou zijn voor strijd, vijanden en grote pijn – juist het tegenovergestelde. En door Maria’s ‘eigen ziel zal een zwaard gaan’. Het kon toch niet anders dan dat haar een grote tragedie werd voorzegd? Haar eigen ziel zou doorboord worden. Dat kan toch niets anders betekenen dan dat Hij vroeg zou sterven?

Herodes en de slachting

Tenslotte het afschuwelijkste wat gebeurde bij die eerste Kerst. Een van de grotere tragedies van de hele Bijbel voltrok zich in Bethlehem. Tientallen baby’s en peuterjongens, tot twee jaar oud, werden uit de armen van hun ouders gerukt en afgeslacht door een onzekere, wrede tiran.

Herodes ‘werd verschrikkelijk kwaad. Hij stuurde er soldaten op uit en bracht al de kinderen om die er binnen Bethlehem en in heel dat gebied waren, van twee jaar oud en daaronder’ (Mattheüs 2:16). Dit was niet een slachting van schuldigen, zoals we op verschillende manieren in de Schrift tegenkomen. Dit leek meer op de farao die pasgeboren Hebreeuwse zonen in de Nijl gooide. Het was een slachting van onschuldigen. Oh, wat een pijn kwam er in de nasleep van die eerste Kerst.

Kerst negeert onze vele pijn niet; maar het wil ook niet dat wij erin opgaan.

Opnieuw, door een engel te sturen, redde God Zijn Zoon van deze slachting. God bewaarde Hem voor een latere en nog gruwelijkere slachting. En Jozef en Maria, hoewel ze nog steeds hun Zoon hadden, zouden de pijn en het ongemak ervaren om naar Egypte te moeten vluchten. Alleen zo konden ze Zijn leven redden van de boze koning. Andere ouders hadden maar wat graag gevlucht als ze zo maar hun zonen hadden kunnen behouden. Toch zou ook Maria’s tijd vol tragiek, zoals voorspeld, snel genoeg komen.

Vreugde dieper dan verdriet

Het Kind Dat in de wereld kwam die eerste Kerst zou geen gemakkelijk leven voor Zich hebben. Niet bij de geboorte, niet in de kindertijd, niet in de volwassenheid. In de openingswoorden van het Evangelie van Johannes klinkt een bepaalde pijn door die waar zou zijn voor heel het leven van Jezus:

‘Hij was in de wereld en de wereld is door Hem ontstaan en de wereld heeft Hem niet gekend. Hij kwam tot het Zijne, maar de Zijnen hebben Hem niet aangenomen’ (Johannes 1:10-11).

Jesaja had voorzegd dat de Christus veracht en verworpen zou worden, en dat werd Hij ook; dat Hij een Man van smarten zou zijn en bekend met ziekte, en dat was Hij ook (Jesaja 53:3). Maar dit leven, pijnlijk en uitdagend als het zou zijn, bevatte ook de diepe, diepe vreugde die de Man van smarten staande hield.

Vrolijk zal komen

De grote vreugde die de engelen bij die eerste Kerst aankondigden, kan ook ons staande houden. Kerst gaat niet voorbij aan onze vele pijn; maar het wil ook niet dat we daarin opgaan. Kerst neemt pijn serieus, serieuzer dan welke wereldlijke viering dan ook. Kerst herinnert ons eraan dat onze God onze pijn heeft gezien en onze kreten om hulp heeft gehoord (zoals in Exodus 2:23-25; 3:7-10; 6:5), en dat Hij Zelf is gekomen om ons te redden.

In deze tijd is Kerst bepaald geen garantie voor vrolijkheid en enthousiasme. Nog niet! Maar het belooft wel dat de vrolijkheid en de opgewektheid eens zullen aanbreken. Kerst, op z’n best, geeft ons een blik op de komende vreugde die niemand ons kan afpakken. Als we het zien, al is het maar van veraf, hebben we een voorproefje van wat komt. Net als de apostel Paulus, en de Man van smarten Zelf, zijn wij ‘bedroefden, maar toch steeds blij’ (2 Korinthe 6:10). We mogen met Kerst dan wel overweldigend zijn door verdriet, toch wil God ons in Christus, door Zijn Geest, de genade geven om vreugde te vinden.

Het bericht Kerst gaat niet voorbij ** aan jouw pijn verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Eén van de lastigste vragen van het christenleven is misschien wel: hoe ga je om met zonde in je leven? Je krijgt de indruk dat de eerste Johannesbrief duidelijk maakt dat we eigenlijk niet meer zouden moeten zondigen? Maar de praktijk van het christenleven is toch nog vol met zonden. En wat is zonde eigenlijk? Ruard stelt dat alle mensen zondigen, ook christenen. Er is echter wel een fundamenteel onderscheid tussen een niet-christen die zondigt en een christen die zondigt – een verschil van licht en duisternis. Hoe dat zit bespreken ze met elkaar.

Ondanks dat zonde nog steeds een realiteit is in het leven van een christen, is het niet de bedoeling dat we er vrede mee sluiten.

Ondanks dat zonde nog steeds een realiteit is in het leven van een christen, is het niet de bedoeling dat we er vrede mee sluiten. Het kan niet zo zijn, zegt Laurens, dat we het prima vinden dat we nog zondigen – we zijn immers geroepen tot strijd! Dit brengt meteen het onderwerp van menselijke verantwoordelijkheid naar boven: is het niet God Die heiligt? Wat is onze rol hierin?

De lastigste vraag van allemaal is misschien wel: wat doe je wanneer je als christen opnieuw en opnieuw struikelt in dezelfde zonde? Ilanah roept je op: ‘Ren zo snel mogelijk naar Jezus en belijdt je zonde.’ Ruard voegt daar zelfs aan toe dat God er vreugde in vindt als jij je terugkeert naar hem nadat je hebt gezondigd! Toch blijft er vaak schuldgevoel bestaan. Hoe ga je daar mee om? En is een schuldgevoel altijd verkeerd? ‘Nee,’ stelt Laurens, ‘wees er dankbaar voor!’

Ook komt het onderwerp vreugde langs; want is het niet deprimerend om stil te staan bij je zonde? We zijn toch geroepen om blij te zijn? ‘Het klopt’, zo zegt Ruard, ‘dat we onszelf niet moeten verliezen in het kijken naar onszelf. Schuldgevoel kan ook als een aanklacht van de Satan komen. Toch moeten we ons wel bewust zijn van hoe serieus zonde is.’ ‘Alleen wanneer we onze zonde serieus nemen’, vult Laurens aan, ‘kunnen we oprechte vreugde ervaren; de vreugde van verlossing.’

Ook geven Ilanah, Ruard en Laurens je nog wat praktische, hands-on tips hoe je om kunt gaan met zonde in je leven. Dit en nog veel meer, in deze aflevering van Godgericht in gesprek!

Het bericht De zondige christen – berouw en vernieuwing verscheen eerst op Geloofstoerusting.

De brieven van Judas en 2 Petrus geven ons aanwijzingen. Judas, vers 6, zegt: ‘De engelen die hun oorspronkelijke staat niet hebben bewaard, maar hun eigen woonplaats verlaten hebben, heeft Hij voor het oordeel van de grote dag met eeuwige boeien in de duisternis in verzekerde bewaring gesteld.’ En 2 Petrus 2 vers 4 zegt: ‘God heeft de engelen niet gespaard toen zij zondigden, maar heeft hen in de hel geworpen en overgegeven aan de ketenen van de duisternis om tot het oordeel bewaard te worden.’

Dit gaat ofwel over het oorspronkelijke verzet of over een later verzet van engelen van God. Maar in principe kunnen we er van uitgaan dat satan erbij betrokken was. Het lijkt er dus op dat sommige van Gods heilige engelen ‘zondigden’. Of zoals Judas zegt, ‘hun oorspronkelijke staat niet hebben bewaard’. Met andere woorden, de zonde was een soort opstand, een verlangen naar meer macht en meer autoriteit dan ze door God ontvangen hadden.

Satan en de andere gevallen engelen zijn dus oorspronkelijk geschapen als heilige engelen die in opstand komen tegen God. Ze verwerpen Hem als hun alles verzadigende Koning. Ze volgen een koers van zelfbevestiging en veronderstelde zelfbeschikking. Ze willen niet ondergeschikt zijn. Ze willen niet door God gezonden worden om anderen te dienen (Hebreeën 1:14). Ze willen het uiteindelijke gezag over zichzelf hebben. En ze willen zichzelf verheffen boven God.

Meest populaire antwoord

Deze gedachten over de oorsprong van satan geven echter geen antwoord op de vraag waarmee we begonnen zijn: Waarom is er een satan? De vraag wordt eenvoudigweg teruggeschoven naar het allereerste begin. Waarom zondigde een heilige engel? Dit is het meest populaire antwoord van onze moderne tijd:

Alle schepselen van God zijn geschapen als ‘vrije morele wezens’. Als God ze anders had gemaakt, zouden ze slechts machines zijn geweest zonder eigen wil. … Om een ‘vrij moreel wezen’ te zijn, impliceert dat men de kracht van ‘keuze’ heeft. … Zolang satan de ‘wil van God’ koos, was er geen ‘kwaad’ in het universum, maar op het moment dat hij ervoor koos om zijn eigen wil te volgen, dan viel hij, en door anderen te overtuigen hem te volgend introduceerde hij ‘kwaad’ in het heelal. (Clarence Larkin, The Spirit World, 12-14)

Er zijn ten minste twee problemen met dit veronderstelde antwoord: (1) het geeft geen antwoord op de vraag en (2) het veronderstelt dat God niet voldoende invloed kan uitoefenen op een moreel verantwoordelijk wezen om dat wezen veilig te houden in de aanbidding van God – om hem te weerhouden van zondigen.

‘Vrije wil’ filosofie

Ten eerste geeft het geen antwoord op de vraag: Waarom heeft een heilige engel gezondigd? Om te zeggen dat een perfecte engel zondigde omdat hij de macht had om dat te doen is geen antwoord. Waarom zou een volmaakte heilige engel in Gods oneindig mooie aanwezigheid plotseling geneigd zijn om God te haten? ‘Vrije wil’ – dat wil zeggen, ultieme zelfbeschikking – is geen antwoord. Het verklaart niets.

‘Vrije wil’ is een naam die op een mysterie is gezet. Maar het is niet de bijbelse naam. Want de Bijbel leert nooit dat er zoiets bestaat als ultieme menselijke, of ultieme demonische, zelfbeschikking. Dat is een filosofisch idee dat aan de Bijbel wordt opgedrongen, maar niet door de Bijbel wordt onderwezen. Het is zelfs zo dat dit filosofische idee een van de eerste ontwerpen van satan voor de mensheid was – om Adam en Eva ervan te overtuigen dat zij uiteindelijk zelfbeschikkend zouden kunnen zijn, en dat dit goed voor hen zou zijn (Genesis 3:4-5). Beide ideeën waren onjuist. Adam en Eva konden uiteindelijk niet zelfbepalend worden, en het was dodelijk voor hen om het te proberen. Het menselijke ras is sindsdien geruïneerd door deze begrippen.

Lastering van Gods reddende kracht

Ten tweede gaat Larkin’s beroep op de zelfbeschikking van de engelen ervan uit dat God niet voldoende invloed kan uitoefenen op een moreel verantwoordelijk wezen om dat veilig te houden in de aanbidding van God voor altijd. Larkin’s dodelijke fout is om aan te nemen dat de engelen ‘slechts machines zouden zijn geweest zonder een eigen wil’ als God een dergelijke invloed had uitgeoefend.

Ook dit is een filosofische veronderstelling die aan de Bijbel wordt opgedrongen, maar niet door de Bijbel wordt onderwezen. Nog sterker, de Bijbel leert op doordringende wijze juist het tegenovergestelde – dat God voldoende invloed uit kan oefenen op moreel verantwoordelijke wezen (Zijn kinderen!) en dat ook doet, om hen voor altijd veilig te houden in de aanbidding van God.

Bijvoorbeeld wanneer de Bijbel zegt dat God ‘zal maken dat u in Zijn verordeningen wandelt’ (Ezechiël 36:27) en dat Hij ‘in u werkt wat in Zijn ogen welbehaaglijk is’ (Hebreeën 13:21), en dat Hij ‘in u werkt zowel het willen als het werken, naar Zijn welbehagen’ (Filippenzen 2:13), en dat het werk dat Hij in ons begon ‘zal voltooien tot op de dag van Jezus Christus’ (Filippenzen 1:6), en dat Hij ‘u zal bevestigen tot het einde toe, zodat u onberispelijk zult zijn op de dag van onze Heere Jezus Christus’ (1 Korinthe 1:8), en dat hen ‘die Hij gerechtvaardigd heeft, die heeft Hij ook verheerlijkt’ (Romeinen 8:30). Als God dit alles zegt, wil Hij dat we ophouden met het onzinnige gepraat over een dergelijke glorieuze invloed die ons in machines zou veranderen. Dat doet het niet. Het is leven-gevende genade. Het is doeltreffend en houdt ons voor altijd veilig. Om het dan ‘het maken tot machines’ te noemen is lasterlijk.

Als God geen soevereine invloed zou uitoefenen op onze eigenzinnige harten, zouden we allemaal wegvallen.

Prone to wander, Lord, I feel it,
Prone to leave the God I love.
Here’s my heart, oh, take and seal it,
Seal it for Thy courts above.

(Come Thou Fount of Every Blessing)

Gods ‘verzegeling’ (Efeze 1:13) – Zijn beslissende, blijvende invloed – verandert ons niet in machines. Het houdt ons voor altijd veilig in de aanbidding van God. Niemand die gerechtvaardigd is, zal niet worden verheerlijkt (Romeinen 8:30). De hemel zal nooit een opstand onder de heiligen zien. Niet omdat we beter zijn dan de engelen, maar omdat het bloed van Jezus het nieuwe verbond voor Gods uitverkorenen heeft veiliggesteld. In dat verbond zegt God: ‘Ik zal Mijn vreze in hun hart geven, zodat zij niet van Mij afwijken’. Hij kocht deze belofte voor Zijn kinderen door Zijn bloed. Zij zullen geen verraad plegen. Laten we zo’n soevereine, barmhartige, blijvende invloed loven. God behoedt ons voor het lasteren van Zijn reddende kracht.

Als God geen soevereine invloed zou uitoefenen op onze eigenzinnige harten, zouden we allemaal wegvallen.

Het is onjuist wanneer Larkin aanneemt dat God Zijn heilige engelen niet had kunnen behoeden voor de zonde – veilig in de aanbidding van God. Het is onjuist om aan te nemen dat een dergelijke soevereine invloed engelen of mensen tot robots zou maken. Dat doet het niet.

De fase van verlossing

Wat is dan wel het antwoord op de vraag: Waarom heeft een heilige engel gezondigd?

Het antwoord is dat God een wijs en genadig doel had. Daarom is het gebeurd. Sommige van Gods heilige engelen zondigden omdat hun val een geschiedenis van verlossing in gang zou zetten. Deze verlossing zou de oneindige wijze doelen van God in de schepping vervullen. Alle ‘ondoorgrondelijke … oordelen’ en alle ‘ondoorgrondelijke … wegen’ van God vloeien uit de diepte van Zijn wijsheid (Romeinen 11:33). ‘Hoe groot zijn Uw werken, HEERE, U hebt alles met wijsheid gemaakt’ (Psalm 104:24). Hij is de ‘alleen wijze God’ (Romeinen 16:27). Alles wat van eeuwigheid tot eeuwigheid gebeurt, gebeurt volgens de wijsheid van Degene ‘Die alle dingen werkt overeenkomstig de raad van Zijn wil’ (Efeze 1:11).

En we weten dat het een genadig doel was. Het was immers Gods plan al vóór de schepping van de wereld om genade te tonen aan onwaardige zondaars. De zonde is ontstaan als onderdeel van een plan om genade te tonen aan de zondaars. ‘Hij heeft ons zalig gemaakt en geroepen met een heilige roeping, niet overeenkomstig onze werken, maar overeenkomstig Zijn eigen voornemen en genade, die ons gegeven is in Christus Jezus vóór de tijden der eeuwen’ (2 Timotheüs 1:9). Het plan vóór de schepping was dat Christus het Lam zou zijn dat voor de zondaars werd gedood – zondaars wiens namen ‘zijn geschreven in het boek des levens van het Lam Dat geslacht is’ (Openbaring 13:8). Christus’ sterven voor zondaren was het plan voordat enige menselijke zonde plaatsvond.

Twee onaantastbare waarheden

Bemerk welke vraag ik hier niet beantwoord. Ik geef geen antwoord op de vraag: hoe is de eerste zonde in het hart van een heilige engel gekomen? De waarom-vraag heb ik beantwoord door te zeggen dat de eerste zonde gebeurde als onderdeel van Gods wijsheid en doelen en planning. Dat veronderstelt echter dat God in staat was om ervoor te zorgen dat de eerste zonde gebeurde zonder Zelf zondaar te zijn en zonder de eerste zondigende engel tot een machine te maken. Ik weet niet hoe God dat gedaan heeft.

Voor mij is dit een van de grote mysteries van de bijbelse leer die ik niet kan verklaren – hoe God de wil van zondige wezens regeert, maar daarbij Zelf niet zondigt en hun verantwoordelijkheid niet wegneemt. Ik zie dat het waar is, want de Bijbel leert het, maar hoe God dit doet blijft een mysterie.

Eerder hierboven zei ik dat ‘vrije wil’ – ultieme zelfbeschikking – de naam is die sommige mensen aan dit mysterie geven. Daar voegde ik aan toe dat dit niet de bijbelse naam is, omdat de Bijbel nooit leert dat er zoiets bestaat als ultieme zelfbeschikking, behalve in God. De Bijbel geeft het mysterie geen naam. Het leert eerder twee waarheden, steeds weer opnieuw: God bestuurt de harten en gedachten van alle zondige wezens zonder Zelf te zondigen, en deze zondaren zijn werkelijk en rechtvaardig verantwoordelijk voor al hun zonden.

Soeverein boven satan

Ons wordt niet expliciet verteld hoe de val van satan verlopen is. Daarom is het verhelderend om te bestuderen hoe God Zich nu verhoudt tot de wil van satan. Is God machteloos als een satanische ervoor kiest om kwaad te doen? Kan God die wil tegenhouden? Of zou dat de wil alleen maar in een machine veranderen? Het Bijbelse antwoord is dat God het recht en de macht heeft om de satan in bedwang te houden wanneer Hij dat wil. Neem deze voorbeelden in acht.

1. Hoewel satan ‘vorst van deze wereld’ (Johannes 12:31) wordt genoemd, zegt Daniël 4:17, ‘de Allerhoogste is Heerser over het koningschap van mensen, en geeft aan wie Hij wil’. Satans wereldheerschappij is ondergeschikt aan die van God.

2. Hoewel onreine geesten overal bedrieglijke en moorddadige dingen doen, heeft Jezus Christus alle macht over hen. ‘Hij geeft onreine geesten met gezag bevel en zij zijn Hem gehoorzaam’ (Markus 1:27).

3. Satan is een brullende leeuw, die sluipt en iemand zoekt om te verslinden (1 Petrus 5:8). Petrus legt uit dat de kaken van deze leeuw eigenlijk het lijden van vervolging zijn: ‘Bied weerstand aan hem, vast in het geloof, in de wetenschap dat hetzelfde lijden ook aan al uw broeders in de wereld opgelegd wordt’ (1 Petrus 5: 9). Maar dit lijden, zegt Petrus, gebeurt niet buiten de soevereine wil van God om: ‘Want het is beter te lijden – als God dat wil – terwijl u goeddoet dan terwijl u kwaad doet’ (1 Petrus 3:17).

4. Satan is al vanaf het begin een moordenaar (Johannes 8:44). Maar God beslist uiteindelijk wie leeft en wie sterft en ook wanneer: ‘Als de Heere wil en wij leven, dan zullen wij dit of dat doen’ (Jakobus 4:15).

5. Wanneer satan Job wil vernietigen en wil bewijzen dat God zijn schat niet is, moet hij eerst toestemming van God krijgen voordat hij zijn bezittingen (Job 1:12) of zijn lichaam (Job 2:6) aanvalt.

6. Satan is een grote verleider. Hij wil dat we zondigen. Lukas vertelt ons dat satan achter de drie ontkenningen van Petrus zat. ‘Satan heeft u allen opgeëist om te ziften als de tarwe’ (Lukas 22:31). Maar Jezus is soeverein over het werk van deze verleider en de uitkomst ervan. Hij zegt tegen Petrus: ‘Maar Ik heb voor u gebeden dat uw geloof niet ophoudt. En u, als u eens tot inkeer gekomen bent, versterk dan uw broeders’ (Lukas 22:32). Het is geen ‘stel dat dat gebeurt…’, maar ‘wanneer dat gebeurt…’. Christus regeert over alle ontwerpen van satan. Satan wil Petrus laten falen. Jezus wil hem geschikt maken voor leiderschap.

7. Paulus zegt in 2 Korinthe 4:4 dat satan ‘de gedachten van de ongelovigen heeft verblind.’ Twee verzen later verwijdert God echter deze blindheid. ‘Want God, Die gezegd heeft dat het licht uit de duisternis zou schijnen, is ook Degene Die in onze harten geschenen heeft tot verlichting met de kennis van de heerlijkheid van God in het aangezicht van Jezus Christus’ (2 Korinthe 4:6).

Nu terug naar de vraag over de oorsprong van satans’ zondigheid. Is God hulpeloos ten opzichte van de wil van Zijn eigen engelen? Is er een macht buiten Hemzelf die Zijn heerschappij over hun keuzes en plannen beperkt? Mijn conclusie is dat de Bijbel, van begin tot eind, God toont als heerser over satan en zijn demonen. Hij heeft het recht en de macht om hen te beperken wanneer Hij dat wil.

Het mysterie bewaken

De samenvatting van waar een zondige satan vandaan kwam is dus dit: hij was een heilige engel die op mysterieuze wijze de voorkeur gaf aan zelfverheffing boven God-verheffing. Hij viel in de waan dat ultieme zelfbeschikking mogelijk was voor een eindig schepsel. Dit had voor hem de voorkeur boven onderwerping aan God. Deze val maakte deel uit van Gods allesoverheersende plan. Het heeft Hem niet van Zijn stuk gebracht. Hoe God ervoor zorgde dat dit deel van Zijn plan tot stand kwam zonder Zelf te zondigen en zonder satan in een machine te veranderen, weet ik echter niet.

Dit mysterie proberen te verklaren met de zogenaamde ‘vrije wil’ – oftewel, de ultieme zelfbeschikking – is onbijbels en leeg. Het is onbijbels, omdat het idee dat een van Gods schepselen de ultieme zelfbeschikking heeft nergens in de Bijbel wordt onderwezen. Het is inhoudsloos, omdat het niks verklaart. Simpelweg beweren dat een heilige engel de ‘macht om te kiezen’ had, biedt geen verklaring voor het feit dat een volmaakt heilig wezen in Gods oneindig mooie aanwezigheid plotseling geneigd zou zijn om God te haten.

Van begin tot eind laat de Bijbel zien dat God heerser is over satan en zijn demonen.

We moeten ons hoogstwaarschijnlijk laten leiden door de terughoudendheid van de Bijbel om over de oorsprong van satan te spreken. Hij is al aanwezig op de eerste pagina’s van de Bijbel zonder enige uitleg. Het mysterie van zijn eerste zonde blijft dus onopgelost. We omringen het en bewaken het met de Bijbelse waarheid, zodat onbijbelse en inhoudsloze verklaringen zich niet als een mist over de Schrift verspreiden en de glorie van Gods verlossende doel verduisteren.

Het bericht Het mysterie van de val van satan verscheen eerst op Geloofstoerusting.

William Perkins, een groot puriteins theoloog uit Cambridge in de zestiende eeuw, leerde predikanten om zich verschillende types hoorders voor te stellen en voor elk van hen een toepassing te maken – voor verharde zondaren, voor twijfelende zielen, voor ingezonken gelovigen, voor radicale pas-bekeerden, enzovoorts.

Het advies van Perkins is nuttig, maar hopelijk brengen we dat ook al lang in de praktijk. Ik wil het onderwerp een beetje anders aanvliegen. Er zijn niet alleen verschillende soorten hoorders, er zijn ook verschillende soorten toepassingen. Als een gedeelte van Gods Woord duidelijk, met overtuiging en met urgentie uitleggen, zijn er ten minste drie verschillende soorten toepassingen mogelijk. Die gaan terug op die verschillende problemen waar we in ons leven met God tegenaan lopen.

Ten eerste hebben we te kampen met het voortwoekerende kwaad van onwetendheid. Ten tweede worstelen we met twijfel, vaak nog meer dan we op het eerste gezicht denken. Ten derde hebben we te strijden met de zonde – of het nu gaat om directe ongehoorzaamheid of om zondige nalatigheid. Als predikanten zien we elke keer dat we Gods Woord verkondigen uit naar verandering op alle drie die fronten, zowel in ons eigen leven als in dat van onze hoorders. En alle drie die problemen vragen om een gerechtvaardigde manier van toepassen.

Onwetendheid

Onwetendheid is een fundamenteel probleem in deze gevallen wereld. We zijn van God vervreemd geraakt. We hebben onszelf onttrokken aan de directe gemeenschap met onze Schepper. Het hoeft ons dan ook niet te verbazen dat het in zichzelf al een krachtige manier van toepassen is als we mensen op de hoogte stellen van de waarheid over God. We kunnen in feite niet zonder die vorm van toepassing.

Dit moet je niet opvatten als een excuus om kille, gevoelloze preken te gaan houden. Ik word minstens zo enthousiast van preken waarin duidelijk wordt hoe het is als van preken waarin we tot van alles en nog wat opgeroepen worden. De oproep tot geloof en bekering in het evangelie hebben geen enkele betekenis als we niet weten hoe het zit met God, onszelf en Christus. Informatie is van levensbelang. We worden opgeroepen om te onderwijzen in de waarheid en een heerlijke boodschap over God te verkondigen. We willen dat de mensen onder ons gehoor niet langer onwetend zijn, maar kennis krijgen van de waarheid. Vanuit dat verlangen mensen bekendmaken met de waarheid is al een vorm van toepassen.

Twijfel

Twijfel is iets anders dan onwetendheid. Het houdt in dat we dogma’s of concepten waar we mee bekend zijn ter discussie stellen. Dat komt veel voor onder christenen. Twijfel is misschien zelfs een van de belangrijkste thema’s die op een zorgvuldige manier aan de orde zouden moeten komen in onze prediking. In de preek ingaan op twijfel is iets heel anders dan om tafel gaan met buitenkerkelijke geïnteresseerden om wat apologetische gesprekken te voeren. Er zijn mensen die week in week uit onder de prediking zitten en precies weten hoe het allemaal zit, maar toch worstelen met de vraag of het allemaal echt waar is. Soms zijn mensen zich niet eens bewust van hun twijfels, laat staan dat ze in staat zijn om er woorden aan te geven.

Maar als we de Schriften nauwkeurig gaan onderzoeken, ontdekken we overal vragen, onzekerheden en twijfels. Dat laat wel zien hoe groot de kracht is die twijfel op ons uitoefent en hoe makkelijk we ons laten aftrekken van het pelgrimspad. Zulke mensen – en misschien wel zulke delen van ons eigen hart – willen we proberen te overtuigen van de betrouwbaarheid van Gods Woord en van het grote belang om erin te geloven. We zijn geroepen om de betrouwbaarheid van Gods Woord steeds te benadrukken. We willen dat de mensen die naar onze preken luisteren veranderen van twijfelaars in mensen die met hun hele hart geloven in de waarheid. Zulke aansporende, ontdekkende prediking van de waarheid is toepassing.

Zonde

Ook de zonde is een probleem in deze gevallen wereld. Onwetendheid en twijfel kunnen specifieke zonden zijn of het gevolg van specifieke zonden, maar dat hoeft niet per se. Zonde is in ieder geval meer dan onwetendheid of twijfel alleen.

Je kunt er zeker van zijn dat de mensen onder je gehoor in de afgelopen week te kampen hebben gehad met ongehoorzaamheid aan God. En het is zeer waarschijnlijk dat dat ook in de nieuw begonnen week weer het geval zal zijn. Het kan om allerlei soorten zonden gaan. Soms gaat het om actieve ongehoorzaamheid, soms om passieve ongehoorzaamheid. Maar of het nu gaat om een zonde van bedrijf of van nalatigheid, zonde is hoe dan ook ongehoorzaamheid aan God.

Belangrijk onderdeel van de prediking is dat Gods kinderen vermaand worden om heilig te leven, om zo de heiligheid van God Zelf te weerspiegelen. Belangrijk onderdeel van de toepassing is dus om te laten zien wat het bijbelgedeelte te zeggen heeft voor ons gedrag in de week die voor ons ligt. Als voorgangers zijn we geroepen om Gods kinderen aan te sporen tot gehoorzaamheid aan Zijn Woord. We verlangen ernaar dat onze hoorders hun zondige ongehoorzaamheid verruilen voor vreugdevolle gehoorzaamheid aan Gods wil zoals die in Zijn Woord geopenbaard wordt. Dergelijke aansporingen tot gehoorzaamheid vallen dus zeker onder de toepassing.

Het evangelie

De belangrijkste boodschap, die elke dienst vraagt om een toepassing, is die van het evangelie. Sommige mensen hebben het goede nieuws van Jezus Christus nog niet eerder gehoord. Zelfs als ze al een keer eerder onder je gehoor hebben gezeten, kan het dat ze toen afgeleid waren, of sliepen, of zaten ze te dagdromen, of om een andere reden niet opletten. Zij moeten op de hoogte gebracht worden van het evangelie. Het moet hun verteld worden.

Anderen hebben de boodschap van het evangelie misschien al vaker gehoord, of eerder zelfs al voor waar aangenomen, maar toch zijn ze gaan twijfelen aan de waarheid van de dingen die je in de preek noemt (of veronderstelt). Ook deze mensen moeten aangespoord worden om de waarheid van het evangelie te geloven.

En dan kunnen er ook nog mensen zijn die de boodschap vaak genoeg hebben gehoord en ook best begrijpen, maar toch aan de zonde blijven vasthouden. Ze hebben het evangelie misschien zelfs als waarheid aanvaard, maar toch bekeren ze zich niet en stellen ze hun vertrouwen niet op Christus. Voor deze hoorders is de krachtigste toepassing die je kunt maken de vermaning dat ze de zonde moeten haten en tot Christus moeten vluchten. In al onze preken moeten we het evangelie proberen toe te passen door de mensen te informeren, aan te sporen en te vermanen.

Een veel voorkomende uitdaging voor voorgangers die Gods Woord in hun preken willen toepassen, is dat er altijd wel mensen met specifieke noden zijn die denken dat je geen toepassing maakt, omdat je hun specifieke probleem niet ter sprake brengt. Hebben ze gelijk? Niet per se.

De situatie verbetert misschien wel als je de verschillende genoemde categorieën vaker of nadrukkelijker gaat aanspreken, maar het kan ook goed zijn om mensen te informeren of te vermanen om met de zonde te breken, terwijl ze zelf denken dat ze dat helemaal niet nodig hebben.

Tot slot nog dit: in Spreuken 23:12 staat: ‘Laat uw hart tot vermaning komen en uw oor tot woorden van kennis.’ Als het in de Bijbel gaat om de toepassing, is dat eigenlijk nooit om de taak van degene die het Woord predikt (zoals de homiletiek leert), en zelfs niet van de Heilige Geest (zoals de systematische theologie terecht leert), maar is het de taak van degene die de boodschap hoort. We zijn geroepen om het Woord in ons eigen leven toe te passen.

Dat is komende zondag misschien wel de belangrijkste toepassing die we moeten maken – daar zullen al Gods kinderen baat bij hebben.

Het bericht Preken voor onwetenden, twijfelaars en zondaars verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar Edwards heeft iets begrepen wat wij vaak niet begrijpen. Hij begreep dat het leven kort is en dat het alleen zinvol is als het voor Gods glorie wordt geleefd. Hij begreep dat tijdverspilling een symptoom is van het feit dat we onze blik niet meer op het Evangelie hebben.

Jonathan Edwards begreep dat tijdverspilling een symptoom is van het feit dat we onze blik niet meer op het evangelie hebben.

Het probleem is dat we onze blik niet meer op het evangelie hebben, wat betekent dat we tijd verspillen – vooral wij tieners. Elke dag verspillen we tijd. Er zijn zelfs bepaalde valstrikken voor tieners (zelfs en vooral voor christelijke tieners) waarin we telkens weer terugvallen. Ik zal je er vijf laten zien.

We verspillen tijd wanneer we niet de dingen doen die we zouden moeten doen

Als christenen zijn we geroepen tot een leven van hard werken en goede daden. Toch zijn we geneigd om verantwoordelijkheid te negeren. Elke dag zijn er duizend dingen die we zouden moeten doen. Van simpele tot belangrijke dingen: we hebben klusjes, huiswerk en baantjes, maar ook mogelijkheden om te lezen, spelen met onze broers en zussen, een zonsondergang te waarderen, de afwas te doen, bidden, schrijven, sporten, melk ophalen in de winkel, en de vrucht van de Geest najagen (Galaten 5:22-23).

‘Want wij zijn Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus om goede werken te doen, die God van tevoren bereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen’ (Efeziërs 2:10). Als geschapenen – en zelfs evenbeelden – van een oneindig goede God, zijn we gemaakt om goed te doen. En hij heeft van tevoren deze goede werken voor ons voorbereid.

Dus we verspillen tijd wanneer we niet op zoek zijn naar die goede daden – of wanneer we ze tegenkomen en ervoor kiezen ze te ontlopen. Op een pijnlijk overtuigende manier gaat Jakobus zo ver om te zeggen dat het zonde is als je weet wat je moet doen, maar je het niet doet (Jakobus 4:17).

We verspillen tijd als we media misbruiken

Hier is het dan – het verplichte media punt, waar ik statistieken uit wetenschappelijke studies opsom, die laten zien hoe de typische tiener 20 uur televisie per week bekijkt en hoe we meer dan 350.000 commercials hebben gezien tegen de tijd dat we 18 jaar worden. En dan heb ik de tientallen uren die we elke week online doorbrengen of die talloze minuten op onze telefoon nog niet eens meegerekend.

Begrijp me niet verkeerd. Deze statistieken kunnen in bepaalde context nuttig zijn. Maar voor mij vertellen dat een anoniem team van experts zegt dat ik te veel tv kijk in een week, daar heb ik vrij weinig aan en het doet me ook vrij weinig. De kans is groot dat ik het allang weet. Ik weet best dat ik films, Pinterest of Twitter kan gebruiken om goede werken of godvruchtige gewoontes uit te stellen.

Maar besef ik dat de ogenschijnlijk onschuldige tijd die ik daaraan besteed, soms zondig kan zijn? Ik denk het niet. Ik realiseer me niet dat ik verantwoording heb af te leggen aan God over mijn tijd. Daarom verspil ik het.

We verspillen tijd wanneer we met verkeerde dingen bezig zijn, of met verkeerde redenen

In zichzelf is drukte niet per se zondig. We kunnen druk zijn met de juiste dingen om de juiste redenen. Maar druk zijn kan verkeerd worden.

Ik heb het niet over een baan, of school, of zelfs tijd dat je doorbrengt met vrienden of familie. Ik heb het niet over de tijd die is besteed aan het onderhouden van godvruchtige gewoontes. Ik heb het over de tijd die je besteedt om ergens heen te gaan waar je niet zou moeten zijn, tijd doorbrengen met iemand met wie je geen tijd zou moeten doorbrengen, tijd vullen met zondige bezigheden of te veel tijd spenderen aan zaken die in het licht van de eeuwigheid onbelangrijk zijn.

Ik maak mij te vaak schuldig aan die laatste categorie. Hoewel er goede, tijdelijke bezigheden zijn waarvan we zouden moeten genieten, kunnen ze niet al onze tijd opeisen. Ze zouden ons kansen kunnen laten missen om het evangelie te delen, goede werken te doen. Dus, wat kunnen we veranderen?

We verspillen tijd wanneer we onze problemen ontlopen

Soms zoeken we naar drukte zodat we een lastig probleem dat we niet onder ogen willen zien, kunnen ontlopen. We gebruiken de drukte als een excuus om geen rekening te hoeven houden met de realiteit. Als we geen tijd hebben om als gezin gezamenlijk te eten, hoeven we ons niet bezig te houden met onderliggende wrok. Als we geen tijd hebben om ons in te schrijven voor een studie, hoeven we niet te dealen met de verwachtingen van onze ouders. Als we geen tijd hebben om met onze vrienden te studeren, hoeven we niet met hun emotionele bagage om te gaan. Dit soort drukte geeft ons een aantrekkelijk gevoel van ontsnapping.

Maar dat is absoluut een verkeerde manier om onze problemen aan te pakken. Onze levens maken deel uit van iets veel groters en belangrijkers dan alleen onszelf. Hoewel we in de verleiding komen om tijdelijk door drukte aan problemen te ontsnappen, stel je ??het onvermijdelijke alleen maar uit. We zullen uiteindelijk toch met ons leven moeten dealen. Helaas worden problemen niet opgelost door ze te negeren. Inderdaad, het uitstellen doet meer kwaad dan goed – het verspilt niet alleen tijd, maar het geeft ons ook stress.

We verspillen tijd als we niet rusten

Er is een groot verschil tussen luiheid en rust. Luiheid is een zelfzuchtige tijd die we doorbrengen in overtreding van Gods gebod; het is nutteloos met onszelf bezig te zijn terwijl we zouden moeten werken. Rust, daarentegen, is een door God gegeven methode van aanbidding die ons in staat stelt om onze harten en geesten te verfrissen. Luiheid is slecht; rust is buitengewoon goed.

Dus wanneer drukte je van rust houdt, overtreed je Gods gebod. Rust is gehoorzaamheid. Jen Wilkin schrijft: ‘De God die onze ziel rust geeft, beveelt ons aanbidding in de vorm van lichamelijke rust. De aanbidder is gezegend in gehoorzaamheid.’ Wanneer mijn gezin ‘s avonds samen bidt, vraagt mijn jongere broer vaak of God ons goed zal laten slapen, zodat we verfrist en wel zullen opstaan om hem ‘s morgens opnieuw te dienen. Hij begrijpt wat ik vaak mis – rust maakt ons betere werkers en betere aanbidders.

Het leven is kort

Het evangelie verandert alles, inclusief hoe we onze tijd doorbrengen. Het leven is immers kort. Tieners kunnen het zo gemakkelijk verspillen in zondige drukte, of luiheid, of afleiding, of ontevredenheid. Of ze kunnen het voor Jezus gebruiken. Voor Hem leven betekent dat we ons leven als het Zijne beschouwen. Het betekent dat we vreugdevol zeggen, samen met de tiener Jonathan Edwards: ‘Vastbesloten, om met al mijn kracht te leven, terwijl ik leef.’

Het bericht Vijf manieren waarop tieners hun tijd verspillen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Nu even eerlijk.

Jij en ik. Zal ik beginnen? Ik val dan meteen maar met de deur in huis.

Nee, geloven is zeker niet altijd gemakkelijk. Geloven kost strijd. Ja, ik heb ook wel eens mijn twijfels bij hoe en wat ik geloof. Ja, ik denk soms ook dat het een stuk makkelijker is om niet te geloven. En nee, ik heb de wijsheid niet in pacht. Geen enkele christen. Wat dat betreft verschillen wij -gelovige en niet-gelovige- eigenlijk niets. Het enige verschil is dat ík er Één heb ontmoet, Die de wijsheid wél in pacht heeft. Overigens zou Hij ook graag met jóu kennis maken.

Geef ik je soms het gevoel dat wij als christenen beter zijn? Sorry daarvoor.

Moet ik verder gaan? Vooruit, ik geef toe: ik heb ook niet alle antwoorden. Ik snap soms ook niets van wat er allemaal in de wereld gebeurt. Ik denk ook wel eens: ‘God, waar bent U nu?’ Wat dat betreft lijk ik eigenlijk best op jou. Wij -als christenen- doe soms net alsof wij alle antwoorden hebben, maar vandaag geef ik toe: daarmee houden we onszelf voor de gek. Echter,jij, als niet-christen, hebt de antwoorden ook niet. Niemand. Ik denk dat slechts één ding ons hierin onderscheid. Ík ken Iemand die de antwoorden wél weet. Soms laat Hij een antwoord zien aan degene die het Hem vragen, maar even vaak ook niet. Maar vragen stellen mag altijd en dat doe ik dan maar. Dat lucht op, man!

Nog een dingetje dan. Ik beken: als christen ben ik geen haar beter dan je. Geef ik je soms het gevoel dat wij als christenen beter zijn? Sorry daarvoor. Ik maak namelijk dezelfde fouten als jij, probeer ze te voorkomen, maar sla vervolgens een dag later dezelfde plank weer volledig mis. ‘Zonden’ noemen wij, christenen, dat. Het verschil tussen jou en mij is, denk ik, dat ík die fouten bij Iemand breng. Enerzijds om er vergeving voor te krijgen, anderzijds om te leren hoe het wel moet. Jezus heeft ons namelijk een voorbeeld gegeven. Je zou eens bij Hem langs moeten gaan. Het kan eenvoudig weg door je ogen dicht te doen en je handen te vouwen: ‘Jezus, toon mij eerst wie Ú bent, maar vervolgens ook wie ík moet zijn.’

Is je leven echt zo denderend als dat je voordoet?

En nu jij. Is je leven echt zo denderend als dat je voordoet? Met wie bespreek jij al je lastige vragen of dat nare gevoel vanbinnen? Waar breng jij je stomme fouten heen? Aan wie vertrouw jij je diepste geheimen toe? En nog wat: baal je er soms niet van, dat jouw leven slechts het doel kent om er hier het beste van te maken; en daarna niks? Als je iets zoekt, maar niet weet wát, waarom zoek je dan eigenlijk? Waar komt die zoektocht naar het onbekende uit voort? Laat het me weten!

En dan niet de succesverhalen.

Nu even eerlijk.

Het bericht Nu even eerlijk verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik maak me veel meer zorgen om een andere groep mensen, die ik ook in veel van onze gemeenten tegenkom: zij die vast geloven dat ze echt bekeerd zijn, maar daar geen grond voor hebben. Misschien ken je dit soort mensen wel. Ze spreken de juiste taal. Ze houden zich verre van aanstootgevende openbare zonden. Het zijn nette mensen. Maar in hun leven is geen echte vrucht te vinden, geen bewijs dat Gods levensveranderende Geest in hen aan het werk is. En niet zelden is er sprake van een verborgen zonde die kan voortwoekeren.

Zes manieren waarop predikanten valse zekerheid voeden

Deze mensen zijn moeilijk te bereiken – het is alsof ze immuun zijn geworden voor het evangelie. Ze denken dat ze al hebben wat ze het meest nodig hebben, en dus zijn ze nergens meer naar op zoek! En als ze een bepaalde verborgen zonde aan de hand houden, hebben ze zich daar al lang bij neergelegd.

Verdrietig genoeg zijn onze kerken er in ieder geval deels zelf schuldig aan dat zich dit soort mensen onder ons bevinden. Laat me zes manieren noemen waarop wij als predikanten onbedoeld valse zekerheid kunnen voeden.

1. Zie het Evangelie als iets dat voor zich spreekt

Het is gemakkelijk om ervan uit te gaan dat de mensen in onze gemeenten het evangelie begrijpen en geloven. Ze komen tenslotte op zondagmorgen naar de kerk. Maar het probleem is dat veel van onze kerken de boodschap en het verstaan ervan vanzelfsprekend zijn gaan vinden. Het gevolg daarvan is dat onze kerken vol zitten met mensen die misschien wel begrijpen wat het Evangelie voor sommige terreinen van het leven betekent (bijvoorbeeld hoe ze een betere echtgenoot kunnen zijn of hoe ze met boosheid om moeten gaan), maar ondertussen netjes leven zonder zich het Evangelie toe te eigenen.

Dit is geestelijk gezien dodelijk. Een net leven kan inderdaad het bewijs zijn dat iemand in het evangelie gelooft, maar het kan net zo goed het bewijs zijn van eigengerechtigheid en farizeïsme. Het is zeker terecht om te benadrukken dat het geloof dat rechtvaardigt zonder de werken kan en dat het ware geloof altijd gepaard gaat met vruchten. Maar we moeten in de eerste plaats benadrukken dat we zonder de werken gerechtvaardigd worden. En dat moeten we blijven benadrukken, want anders zijn de werken die je ziet geen werken die voortkomen uit de zaligmakende rechtvaardiging. Als het evangelie niet duidelijk gebracht wordt en een predikant de brede en de smalle weg niet helder aanwijst, dan zullen mensen hun zekerheid bouwen op een net leven of op hun kerkgang.

Kortom: preek geen moralisme. Nooit. Preek elke week het evangelie. Pas als de mensen stevig geworteld zijn in het Evangelie, preek dan over de vruchten die noodzakelijkerwijs volgen.

2. Spreek oppervlakkig over de zonde

De Bijbel leert ons dat zonde niet alleen iets is wat we doen. Het is wat we zijn sinds de val. De Schriften leren ons dat we allemaal geestelijk dood zijn (Efeze 2:1-2), slaaf van de zonde (Johannes 8:34), schuldig aan alle geboden van de wet van God (Jakobus 2:10) en onder het oordeel van de rechtvaardige toorn van God (Romeinen 1:18). We zijn door en door zondaar.

Mensen met geloofszekerheid zonder grond hebben vaak geen goed beeld van de zonde. Als zonde voor hen alleen maar een kwestie van uiterlijk en waarneembare gedragingen is, kunnen ze met een beetje inspanning en discipline hun problemen zelf wel oplossen. Daarom moeten we hen regelmatig confronteren met het Bijbelse onderwijs over zonde. Zo moeten ze wel inzien dat ze wedergeboorte nodig hebben en dat ze hun zaligheid buiten zichzelf moeten zoeken.

3. Doe niet moeilijk over lidmaatschap en tucht

Het lidmaatschap van een plaatselijke gemeente is bedoeld om gelovigen zekerheid van het heil te geven. Het is het zegel waarmee de gemeenschap het getuigenis onderschrijft van iemand die zichzelf christen noemt. De gemeente onderzoekt iemands geloofsbelijdenis en levenswandel, doopt die persoon en laat hem of haar toe aan het Avondmaal. Daarmee zegt de gemeente: voor zover wij het kunnen beoordelen met de kracht en wijsheid die we van Christus gekregen hebben, ben je één van ons. De keerzijde is dat dat zegel ook weer afgenomen wordt als de kerk iemand door de ban afsnijdt. De gemeente vertelt het gemeentelid dan dat zijn gedrag de geloofwaardigheid van zijn geloofsbelijdenis en de grond voor zijn zekerheid ondergraaft.

Maar als een gemeente slordig met lidmaatschap omgaat en mensen die niet naar de kerk gaan gewoon lid mogen blijven, wordt de valse rust gevoed. Hoeveel mensen gaan er niet naar de hel omdat hun lidmaatschap dat voor het gemak bleef lopen hun valse zekerheid gaf?

4. Leer hun om hun zekerheid te bouwen op een uitwendige handeling in het verleden

Zoals we al eerder zagen, vraagt het evangelie een reactie van ons. En in sommige gemeenten en evangelisatiebijeenkomsten zag men het nut wel in van een formule waarmee mensen uitdrukking konden geven aan hun overgave aan Christus. Er zijn er die de mogelijkheid bieden om het ‘zondaarsgebed’ op te zeggen, er zijn er ook niet de mogelijkheid bieden om op zondag naar voren te komen of een antwoordkaart in te vullen. En dit soort uitwendige handelingen kunnen inderdaad het antwoord zijn op het bekerende werk van de Geest.

Maar ze kunnen ook misleidend zijn. Het is mogelijk om een gebed te bidden, naar voren te lopen en een antwoordkaart in te vullen en toch nog steeds volkomen verloren te liggen in je zonden. Als we mensen aanmoedigen om hun zekerheid te bouwen op iets uitwendigs dat je ook prima kunt doen zonder wedergeboren te zijn, dan brengen we hen in groot geestelijk gevaar. Hoeveel mensen dwalen niet rond in totale verlorenheid terwijl ze er zeker van zijn dat ze naar de hemel gaan omdat ze als kind ooit een gebed opgezegd hebben?

5. Verbindt rechtvaardiging en heiliging niet aan elkaar

In een goedbedoelde poging om de vrije genade van God te verheerlijken wordt de waarheid van de rechtvaardiging door het geloof alleen en door Christus alleen soms onderwezen zonder alle punten voor onze hoorders met elkaar te verbinden. Maar de Schrift leert ons dat het rechtvaardigende werk van Christus altijd vruchten van de gerechtigheid voortbrengt in het leven van de gelovige, zoals ik eerder al heb gezegd (zie bijvoorbeeld de argumentatie van Romeinen 6:1-14, om maar één voorbeeld te noemen).

Als rechtvaardiging en heiligdom niet met elkaar verbonden worden, is dat heel gevaarlijk voor de gelovigen. Het zorgt ervoor dat ze geen zicht hebben op de noodzaak van persoonlijke heiliging en ondergraaft hun motivatie om God lief te hebben door Hem te gehoorzamen. En het is dubbel gevaarlijk voor mensen die valse zekerheid hebben: het versterkt de gedachte dat ze in openlijk verzet tegen God kunnen leven en tegelijk rechtvaardig kunnen zijn in Zijn ogen.

6. Leer hun om de waarschuwingen van de Bijbel te negeren

In de Schrift zijn talloze ernstige waarschuwingen te vinden aan het adres van mensen die de zonde omarmen en/of het geloof verlaten (bijvoorbeeld in Mattheüs 5:17-30 en Hebreeën 6:1-6). Met al onze pogingen om duidelijk te spreken over Gods soevereine zorg voor Zijn volk, kunnen we de kracht van deze waarschuwingen ondergraven door het idee te geven dat ze niet van toepassing zijn op gelovigen.

Maar deze waarschuwingen staan niet zomaar in de Bijbel. Wat in dit soort teksten gezegd wordt, is een van de manieren waarop God Zijn kinderen voor afdwalen wil behoeden. Een wijze predikant zal de ernst van de zonde en van afvalligheid steeds weer benoemen en zal al zijn hoorders oproepen om in het geloof te volharden.

Het bericht Zes manieren waarop je mensen valse rust kunt geven verscheen eerst op Geloofstoerusting.