Toch gebeurt het maar al te vaak dat levens wel verpest worden. En dat komt door de keuzes die we maken. We nemen de meeste belangrijke beslissingen wanneer we nog jong zijn – oud genoeg om belangrijke beslissingen te nemen, maar jong genoeg dat die beslissingen rampzalige gevolgen kunnen hebben. We hebben het dus over keuzes van jongvolwassenen.

Hoe kunnen we voorkomen dat we de verkeerde keuzes maken? We kunnen beginnen met luisteren naar Gods wijsheid in de woorden van koning Salomo. Hoewel Salomo later in zijn leven veel moeilijkheden kreeg omdat hij niet meer naar zijn eigen advies luisterde, was hij één van de meest wijze mensen die ooit geleefd heeft, en God heeft een deel van zijn wijze raad in het boek Spreuken bewaard.

Hieronder staan zeven manieren waarop jij je leven kan verpesten als jongvolwassene – gebaseerd op het tegenovergestelde van Salomo’s wijsheid – en wat je in plaats daarvan kunt doen om het te behouden.

1. Doe wat je wilt

Ik dacht dat ik kon doen wat ik maar wilde en ermee weg kon komen. Dat was de grootste leugen die ik als twintiger geloofde. Ik dacht ‘ik ben jong en ik doe hier niemand kwaad mee’. Maar ik denk er sindsdien toch anders over.

Op dit moment ben je bezig om te worden wie je op een dag zult zijn. Je bereidt je voor om een goede echtgenoot, ouder, werknemer en vriend te worden, of het tegenovergestelde daarvan. Alles wat je nu doet zal je op één van die paden leiden.

Een onverstandige gelooft elk woord, maar een schrandere let op zijn schreden. (Spreuken 14:15)

Oplossing: Doe wat God wil dat je doet.

2. Leef een uitbundige levensstijl

Ik leef in de stad die de term $30k millionaire zo’n beetje heeft uitgevonden. Maar als je meer geld uitgeeft dan je hebt, moet je dat later terugbetalen, met rente. Door nu het ‘goede leven’ te leven, ben je verzekerd van het slechte leven van afbetalingen, bezuinigingen en financiële kopzorgen in de komende decennia. Veel mensen zijn nu nog bezig met het afbetalen van een ervaring die ze jaren geleden hadden, lang nadat ze de ‘onmiddellijke bevrediging’ zijn vergeten.

Een rijke heerst over armen, en wie leent, wordt slaaf van de uitlener. (Spreuken 22:7)

Oplossing: Leef een sobere levensstijl.

3. Voed een verslaving

Of het nu alcohol, geld, drugs, pornografie, shoppen of iets anders is, de meeste mensen zijn wel ergens aan verslaafd. Deze verslavingen brengen de dood: of de letterlijke dood, of de dood aan relaties, vrijheid en vreugde.

Hoe ontstaan verslavingen? Door ze te voeden. Als je iets voedt, groeit het. Hoe meer je een verslaving voedt, hoe sterker hij wordt, en hoe moeilijker het is om te stoppen. Het is wijs om nu te stoppen, niet later. Het zal alleen maar lastiger worden na elke ‘laatste keer.’

De gerechtigheid van de oprechten zal hen redden, maar de trouwelozen worden gevangen in hun eigen begeerten. (Spreuken 11:6)

Oplossing: Verhonger je verslavingen.

4. Leef met dwazen

Waar je mee omgaat word je mee besmet. Het wordt wel gezegd dat je het gemiddelde bent van de vijf mensen waar je het meeste mee omgaat. Je doet wat zij doen (omdat je het samen doet), je pikt hun ideeën en overtuigingen op en je leert zelfs hun gewoontes en taal.

Dus, als je met dwazen omgaat, word je er een. Maar als je met wijzen omgaat, die vastbesloten zijn om Jezus te volgen en verschil te maken met hun leven, dan wordt je wijs.

Wie met wijzen omgaat, zal wijs worden, maar wie omgaat met dwazen, zal het slecht vergaan. (Spreuken 13:20)

Oplossing: Ga om met wijzen.

5. Geloof dat dit leven om jou draait

Jij bent één van de 7,6 miljard mensen die nu leeft, en hoewel je uniek bent, is ieder van die andere 7.600.000.000 mensen dat ook, net als de miljarden die hen voorgingen maar nu dood en vergeten zijn. Jij bent niet de ster van deze show. Je hebt een kleine rol die weinig mensen zullen zien en die vergeten zal worden zodra het decor verandert.

Mensen die een leven leiden dat om henzelf draait zijn niet-functioneel. Uiteindelijk raken ze teleurgesteld of krijgen waanideeën. Als ze eenmaal deze wereld verlaten, verdwijnt hun wereld; ze hebben geen echte impact gehad. Als je belangrijk wilt zijn en echt een verschil wilt maken, leef dan voor God en dien anderen met je leven. Jezus is hiervan het beste voorbeeld. Hij diende ons door vrijwillig te sterven voor onze zonden aan het kruis. De machtigste persoon Die ooit geleefd heeft, gebruikte Zijn macht om te dienen (Markus 10:45; Filippenzen 2:5-8). En door te sterven, redde Hij ons van de zonde en kocht de kracht die wij nodig hebben om anderen te dienen.

Trots komt vóór de ondergang, en hoogmoed komt vóór de val. (Spreuken 16:18)

Oplossing: Dien anderen met je leven.

6. Leef voor onmiddellijke bevrediging

Bijna niets dat echt waardevol is, kan snel verkregen worden. Het kost tijd en discipline om een olympisch atleet te worden (of simpelweg in vorm te raken), een diploma te halen, of een goede huwelijkspartner te worden. Veel van de dingen die je op lange termijn bereiken wilt, kun je mislopen door je te focussen op een tijdelijke ervaring. Wil je een geweldig huwelijk, of gewoon één geweldige nacht? Wil je over 36 jaar met pensioen, of de komende 36 maanden in een dure auto rijden? In beide gevallen maakt het kiezen van de tweede optie het veel moeilijker (of onmogelijk) om de eerste te verkrijgen.

In de woning van een wijze ligt een begerenswaardige schat en olie, maar een dwaas mens verspilt die. (Spreuken 21:20)

Oplossing: Wacht geduldig op het beste van God.

7. Geef geen verantwoording van je leven

We hebben allemaal de neiging om te falen, of om onze eigen tekortkomingen niet te zien, of onszelf te overtuigen dat we zonder hulp van andere mensen ook kunnen veranderen, al heeft dat nog nooit gewerkt. Dat is de reden dat God ons gemaakt heeft om in gemeenschap met anderen te leven, zodat we elkaar kunnen bemoedigen, blinde vlekken kunnen aanwijzen en helpen in tijden van zwakte.

Ren jij naar een gemeente om verantwoording te geven van je leven of vlucht je er juist voor weg? De reden dat mensen het afleggen van verantwoording vermijden, is dat ze niet gecorrigeerd willen worden, ook al betekent dat, dat ze zullen doorgaan met wat het ook is dat hun leven verpest. Als je echt veranderen wilt en elke dag God op de eerste plaats wilt zetten, zet dan deze eenvoudige eerste stap: zoek een godgerichte gemeente.

Wie vermaning liefheeft, heeft kennis lief, maar wie bestraffing haat, is onverstandig. (Spreuken 12:1)

Oplossing: Leef niet in je eentje, maar in gemeenschap.

Wie je morgen zult worden

Mensen zijn niet van plan hun leven te verspillen. We willen goede werknemers of werkgevers zijn. We willen goede vaders, moeders of echtgenoten zijn. We hopen dat we succesvol zijn en een bijdrage leveren aan de samenleving. We hopen trouw te zijn in onze wandel met Jezus. Elke gehoorzame wandel begint door kleine trouwe stappen. Goede volwassenen worden gevormd door de keuzes die jongvolwassenen maken.

Je bent iemand aan het worden en de keuzes die je vandaag maakt zullen bepalen wie je morgen bent. Wie wil je zijn als je straks volwassen bent? Die persoon ben je sneller dan je denkt. Wat doe je nu om die persoon straks te zijn?

Het bericht Hoe verspil je als twintiger je leven? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Regelmatig geven wij God een antwoord op deze vraag, hoewel die ons waarschijnlijk niet zo direct gesteld wordt als bij Salomo gebeurde. Je zult het waarschijnlijk wel herkennen, en wat mogelijk volgt is een waslijstje aan bescheiden en minder bescheiden verlangens: genoeg te eten, goede cijfers, leuke vrienden, een lang leven in gezondheid, een fijne dag, een mooie vakantie, zegen over die activiteit, dat jeugdwerk, die zondagsschool middag, of nabijheid bij die vriend of vriendin in moeilijkheden.

Ondanks het feit dat Gods Woord juist vraagt om te bidden voor de gemeente, je broeders en zusters en zelfs hen die je vervolgen (Mattheüs 5:44), werd ik stilgezet bij het antwoord van Salomo. En wel door een kinderliedje van de band Sovereign Grace Music wat gaat over de reactie van Salomo als God aan Hem verschijnt. Hoewel een kinderliedje, is de tekst – zoals wel vaker – duidelijker dan menig ‘volwassen’ nummer. Hier volgt de vertaling:

Salomo was een jonge man
Toen hij hoorde dat hij koning zou worden
Hij had ontzag voor de Heer, zoals zijn vader
Dus God zei: ‘Vraag wat Ik u geven zal’

Hij vroeg niet om superkrachten
Of om een miljonair te worden
Hij vroeg God slechts één ding
En God hoorde zijn gebed:

Maak mij wijs, maak mij wijs
Laat me de leugens van deze wereld doorzien
Er zijn zoveel paden om te volgen
En ik wil geen compromis sluiten
Maak mij wijs, maak mij wijs
Zodat ik aangenaam ben in Uw ogen
Heer, ik wil U de glorie geven
Dus vraag ik U om mij wijs te maken

God is bereid om ons te helpen
Wanneer we een beroep doen op Zijn naam
Hij geeft Zijn genade aan de nederigen
Wie bidt zoals Salomo

(Bron: Sovereign Grace Music)

‘Toen zei God tegen Salomo: Omdat dit in uw hart geweest is en u geen rijkdom, bezittingen en eer gevraagd hebt, of het leven van wie u haat, of zelfs niet een lang leven gevraagd hebt, maar wijsheid en kennis voor uzelf gevraagd hebt, (…) daarom is de wijsheid en de kennis aan u gegeven. Verder zal Ik u rijkdom, bezittingen en eer geven, zoveel als de koningen vóór u niet gehad hebben en zoveel als de koningen na u niet zullen hebben.’ (2 Kronieken 1:11-12)

Laten wij eens eerlijk kijken naar onze gebeden, en wat vaker in ons gebed het refrein van dit eenvoudige kinderliedje gaan bidden, zodat ook wij wijzer mogen worden en de Heere meer gaan vrezen (Spreuken 1:7). En dan mogen we weten: ‘(…) als iemand van u in wijsheid tekortschiet, laat hij die dan vragen aan God, Die aan ieder overvloedig geeft en geen verwijten maakt, en ze zal hem gegeven worden’ (Jakobus 1:5).

Het bericht Geef mij wijsheid! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wie is wijs en verstandig? Het antwoord is niet te vinden in onze intelligentie en ook niet in indrukwekkende academische titels. De wijsheid van Jakobus is de levenswijsheid die een mens nodig heeft om met God te wandelen.

Wij denken te weten hoe de dingen van het leven in elkaar zitten en wij denken gekwalificeerd te zijn in het maken van onderscheid tussen goed en kwaad. Maar is dat wel zo?

Meestal hebben we een goed beeld van onszelf. Zelfs als we te kampen hebben met minderwaardigheidsgevoelens zijn wij van één ding overtuigd: onze visie op de dingen is de ware. Wij verklaren ons gelijk. Wij spelen zelf rechter over alle dingen en wrijven onze ‘waarheid’ als zout in de wond van de ander. Zelfs tegenover God staat onze mond soms niet stil. Wij denken te weten hoe de dingen van het leven in elkaar zitten en wij denken gekwalificeerd te zijn in het maken van onderscheid tussen goed en kwaad. Maar is dat wel zo?

Het antwoord is simpel: wij tonen onze wijsheid door onze levensstijl. Net zoals geloof zich laat zien in werken, blijkt wijsheid uit ons handelen. Wijsheid walst niet als een bulldozer over anderen heen. Zij is zachtmoedig. En zij eist niet brutaal een plaats voor zichzelf, maar is rustig en vriendelijk. Zij schept ruimte waarin een ander kan groeien. Hier is geen plaats voor arrogantie en scherpe woorden die gebruikt worden als moordwapens: wijsheid heeft haar tong onder controle en beheerst haar leven. Zij is niet onder de indruk van het gezegde dat de brutalen de halve wereld hebben, want zij weet dat de zachtmoedigen hem straks helemaal zullen erven, ‘Zalig zijn de zachtmoedigen, want zij zullen de aarde beërven’ (Mattheüs 5:5).

Zachtmoedigheid laat zich beheersen door de Heilige Geest, laat God aan het roer en is het hart van Jezus. En dat is wijsheid.

Het bericht Wie is wijs en verstandig? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar ik vind niet altijd vreugde in de waarheid. Dat zou natuurlijk wel moeten, maar eerlijk gezegd is het vaak anders. Soms zie ik de waarheid net zo graag onder ogen als de tandarts. De waarheid kan zomaar (of misschien moet ik zeggen: zal altijd) bederf blootleggen. Bederf moet uitgeboord worden. En wie wil dat nu?

Oké, het zou natuurlijk wijs zijn om dat wel te willen. Maar wijsheid heeft niet altijd de doorslaggevende stem in mijn binnenste. Trots soms wel. En trots is allesbehalve wijs. Wanneer trots aan het woord is, moedigt die me aan om mijn eigen, ik-gerichte belangen boven die van God te stellen. Sterker nog, trots verkiest de bedrieglijke illusie van het bevoordelen, verheerlijken en beschermen van mezelf boven de waarheid van God, die ontmaskert en verootmoedigt, maar uiteindelijk genadig en bevrijdend is. En dat is dwaasheid, want daarmee verkies ik de vernietiging van mijn grootste vreugde bóven het streven naar mijn grootste vreugde.

Wie trots is, verkiest bedrog boven de waarheid en realiseert zich niet dat hij daarmee kiest voor vernietiging.

Oneerlijkheid is dus bijna altijd een vorm van trots. Tenzij we bijvoorbeeld Joden willen verstoppen voor de Gestapo, slachtoffers van mensenhandelaren willen helpen of een kind uit de handen van een misbruiker willen bevrijden, hebben we geen reden om oneerlijk te zijn. Meestal zijn we oneerlijk omdat we de manier waarop anderen de werkelijkheid zien willen beheersen en manipuleren, ten gunste van onze eigen, ik-gerichte belangen.

Wie trots is, verkiest bedrog boven de waarheid en realiseert zich niet dat hij daarmee kiest voor vernietiging. Maar God verlangt naar waarheid in ons binnenste, omdat Hij weet dat Zijn waarheid ons pas echt vrij zal maken (Johannes 8:32).

God houdt van eerlijkheid

God is waarheid (Johannes 14:6), dus Hij houdt van eerlijkheid. Daarom zegt Hij tegen ons, bij monde van David: ‘Gezegend is de man (…) in wiens geest geen bedrog is’ (Psalm 32:2). David wist hoe heerlijk eerlijkheid is én hoe verschrikkelijk oneerlijkheid is. Hij schreef:

‘Toen ik zweeg, teerden mijn beenderen weg, onder mijn jammerklachten, de hele dag. Want dag en nacht drukte Uw hand zwaar op mij, mijn levensvocht veranderde in een zomerse droogte. Sela. Mijn zonde maakte ik U bekend, mijn ongerechtigheid bedekte ik niet. Ik zei: Ik zal mijn overtredingen belijden voor de HEERE. En Ú vergaf mijn ongerechtigheid, mijn zonde.’ (Psalm 32: 3-5).

We kunnen pas echt waarachtig zijn als we onze identiteit, ons doel en onze bestemming in God hebben gevonden.

Toen David oneerlijk was tegenover God en mensen, was dat als een verwoestende ziekte. Toen hij in het reine kwam met God en de mensen, werd zijn ziel genezen en verkwikt.
Zo ziet God ons graag: met een gezonde en verkwikte ziel. Het is Zijn grote barmhartigheid over ons als Zijn hand zwaar op ons drukt vanwege een leven in onoprechtheid. En hoe langer we met Hem leven, hoe strenger Hij voor ons is als Hij van ons vraagt om oprecht voor Zijn aangezicht te leven. Hij wil dat de waarheid op alle terreinen van ons leven regeert, omdat Hij wil dat we een volkomen vrijheid genieten – een vrijheid om Hém steeds beter te leren kennen. En we kunnen God pas echt kennen als we bereid zijn om eerlijk te zijn tegenover Hem.

Eerlijkheid is nog maar het begin

God houdt van eerlijkheid. Maar eerlijkheid is vaak nog maar het begin van een leven in oprechtheid. Want eerlijk zijn betekent nog niet per se dat wat we geloven ook echt waar is. Het betekent alleen nog maar dat we ons spreken en leven in overeenstemming is met wat we geloven – of dat nu in overeenstemming is met de waarheid of niet.

Trots probeert de manier waarop anderen de werkelijkheid zien te beheersen en te manipuleren ten gunste van onze eigen, ik-gerichte belangen.

Eerlijkheid betekent dat je leeft in overeenstemming met je overtuiging. Maar je overtuiging is misschien wel helemaal niet in overeenstemming met de werkelijkheid. Het kan dat we eerlijk zijn en tegelijkertijd fout zitten.

Het kan in feite een hele opluchting zijn om eindelijk eerlijk te zijn, zelfs als datgene waar we eerlijk over zijn iets verkeerds is. Dat hebben we allemaal weleens ervaren of van nabij meegemaakt. Als iemand lange tijd in het geheim heeft geworsteld met homoseksualiteit en eindelijk uit de kast komt en zijn verlangens helemaal accepteert, voelt dat vaak heerlijk en bevrijdend. Als een belijdend christen in zijn hart niet meer gelooft dat het christendom waar is, kan het een grote opluchting zijn om dat eindelijk toe te geven en te stoppen met doen alsof. En als een echtgenoot in het geheim in overspel leeft, kan het als een bevrijding voelen om dat in de openbaarheid te brengen, zelfs als er geen sprake is van berouw. Deze mensen ervaren allemaal iets van waarachtigheid, zelfs als dat waar ze in geloven in feite niet waar en goed is.

We zijn gemaakt om integer te leven – met een binnenste dat in overeenstemming is met onze buitenkant. Daarom is eerlijkheid pas het begin van het echte werk. God wil dat we eerlijk zijn, zelfs als dat waarin we geloven niet goed is. Je kunt beter eerlijk zijn dan bedrieglijk. Maar dat is niet de eerlijkheid die God uiteindelijk voor ogen staat – om oprecht te geloven in iets wat niet klopt. Dat soort eerlijkheid zal ons geen vrijheid brengen. Het is de waarheid die ons vrij maakt. Gods waarheid. De God Die Zelf de waarheid is.

Eerlijk tegenover God

God verheugt Zich als de waarheid in ons binnenste regeert (Psalm 51:8, naar de Engelse vertaling). En Jezus zei: ‘Ik ben de Weg, en de Waarheid, en het Leven. Niemand komt tot de Vader dan door mij’ (Johannes 14: 6). Niet onze psyche, onze verlangens, ons lichaam en ons verleden die door de zonde aangetast zijn, maar Jezus bepaalt wie we zijn en hoe we moeten leven. Hij is de Waarheid en de Weg. We kunnen pas echt waarachtig zijn als we onze identiteit, ons doel en onze bestemming door Jezus in de Vader hebben gevonden.

Eerlijk zijn tegenover God betekent dat we openlijk toegeven wie we werkelijk zijn en ons leven niet langer laten regeren door angst voor mensen. Maar het is meer. Het betekent ook dat we ons bekeren van de trots die ervoor zorgde dat we, op welke manier dan ook, een leven van bedrog leidden. Het betekent daarnaast dat we al onze oude, zondige, gebrekkige overtuigingen over wat belangrijk, van waarde en voldoende is, voor de troon van onze barmhartige Koning Jezus brengen. En het betekent ook dat we Zijn waarheid omhelzen, hoe moeilijk en pijnlijk die omhelzing in het begin misschien ook voelt.

God wil ons in de weg van deze oprechte overgave de grootst mogelijke vreugde geven: Zichzelf.

God wil ons in de weg van deze oprechte overgave de grootst mogelijke vreugde geven: Zichzelf. Wie wij in ons binnenste zijn en wie we aan de buitenkant zijn wil Hij op één lijn brengen met wie Hij Zelf is. Dat kan alleen als we onze dwaze trots opzijzetten en onszelf vernederen onder Zijn krachtige Hand (1 Petrus 5:6). Hij weet wel hoe en wanneer Hij ons kan verhogen op een manier die ons versteld doet staan en onze vreugde vergroot – onze vreugde in Hem.

Het bericht Ben jij eerlijk tegenover God? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Hoe ga je om met de eindigheid (van wijsheid)? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Zeker in de laatste 50 jaar is er een ware revolutie gaande in mijn vakgebied, de filosofie. Dit gebeurt vooral in de Anglo-Amerikaanse wereld die een renaissance heeft voortgebracht van christelijke filosofie. Dit gebeurt op zo’n manier dat zelfs de beste filosofen van de meest gerenommeerde universiteiten uitgesproken christen zijn geworden.

Laten we wat namen noemen, zoals Richard Swinburne aan de universiteit van Oxford, Robert en Marilyn Adams aan de universiteit van Oxford, Brian Leftow aan de universiteit van Oxford. Mensen zoals Alvin Plantinga aan de universiteit van Notre Dame, Peter van Inwagen, Dallas Willard en Eleonore Stump. Ik kan door blijven gaan met het noemen van mensen die verbonden zijn aan toonaangevende universiteiten in Amerika en Engeland die uitgesproken christen zijn. Het gevolg is zo groot dat de uitstraling van mijn vakgebied volkomen is veranderd ten opzichte van de jaren ’30 en ’40 toen Russell en Eyre het vakgebied bepaalden.

Het bericht Het idee dat atheïsten de intellectuelen zijn verscheen eerst op Geloofstoerusting.