Hij wist dat Hij ging sterven en toch zag Hij dat niet als het einde van alles. Als we Hem volgen tijdens Zijn lijdensweg en Zijn uiteindelijke sterven, dan blijkt er niets van wroeging, frustratie of zelfmedelijden uit Zijn woorden of daden. Hij wist dat Hij juist in deze wereld gekomen was om te sterven. Juist Zijn leven geven als losprijs voor velen was het grootste waar de Vader Hem toe had geroepen. Hij zag Zijn sterven niet als een ondergang, maar als de laatste en grootste daad van gehoorzaamheid aan de Vader.

Wat waren de laatste woorden die Jezus voor Zijn sterven heeft uitgesproken? Mattheüs en Marcus vermelden dat Jezus als laatste een luide kreet slaakte. Lukas vermeldt daarbij dat Jezus met luide stem uitriep: ‘Vader, in Uw handen beveel Ik mijn geest.’ Johannes vermeldt dat Jezus op dat moment ook heeft gezegd: ‘Het is volbracht.’ Daarna boog Hij Zijn hoofd en gaf de geest.

Uit dit alles blijkt dat Jezus tot het einde toe bij bewustzijn is gebleven en de zeggenschap over Zijn leven heeft behouden. Jezus had ook eerder tegen Zijn leerlingen gezegd: ‘Daarom heeft de Vader Mij lief, omdat Ik Mijn leven geef om het opnieuw te nemen. Niemand neemt het Mij af, maar Ik geef het uit Mijzelf; Ik heb macht het te geven, en heb macht het opnieuw te nemen. Dit gebod heb Ik van Mijn Vader ontvangen’ (Johannes 10:17-18). Jezus heeft dus actief Zijn leven afgelegd. Hij heeft dat Zelf gedaan. Hij heeft Zijn leven gegeven, Zijn geest in de handen van de Vader bevolen. Met het geven van Zijn leven heeft Hij het gebod van de Vader vervuld.

Er moest een offer voor de zonden worden gebracht.

De woorden die Jezus veel eerder over Zijn latere sterven heeft gesproken komen precies overeen met de wijze waarop Hij uiteindelijk inderdaad is gestorven: Hij had alles onder controle. Hij stond tegenover Pilatus die macht over Hem had, maar die macht was Pilatus van boven gegeven, dus ook van Jezus zelf, die van boven was gekomen. Hij stond tegenover haatdragende, moordlustige en wrede mensen, die Hij Zelf geschapen had. Hij stond tegenover alle demonen en legioenen van boze geesten die Hij zonder enige moeite zo vaak had uitgedreven en weggestuurd. Hij stond tegenover satan die Hij als een bliksem uit de hemel had zien vallen.

Nee, Jezus was geen slachtoffer van mensen, boze geesten of omstandigheden. Jezus was meer dan de Koning der Joden toen Hij stierf. Hij was de Koning van hemel en aarde, de Koning van alle tijden, Die was, is en komen zal. Ook aan het kruis regeerde Hij over de omstandigheden en de mensen om Hem heen. De enige reden dat Hij stierf, was dat Hij als een Koning der liefde Zijn leven vrijwillig heeft opgeofferd voor mensen die Hem haatten en afwezen. Hij stierf omdat de Vader hem de opdracht had gegeven om te sterven voor de zonden van de wereld. De Vader heeft Hem naar voren geschoven als Lam. Er moest een offer voor de zonden worden gebracht. Zonder vergelding, zonder dat de straf op de zonde wordt gedragen, is vergeving niet mogelijk. En Jezus was bereid onze schuld op Zich te nemen. Daarom stierf Jezus. Hij deed het voor u, voor jou en voor mij. Hij deed het uit Zichzelf, uit gehoorzaamheid aan het plan van de Vader.

Daarom zijn Zijn laatste woorden ook zo troostrijk: ‘Het is volbracht!’ Het is allemaal het werk van een Ander. De verlossing is helemaal buiten onszelf tot stand gekomen. Wij kunnen onszelf niet reinigen. Wij kunnen onze schuld ten opzichte van God niet zelf afbetalen. Wij kunnen onszelf niet verlossen van het kwaad dat van nature zo diep in de mens zit. Ben jij op zoek naar vergeving, naar reiniging, naar vernieuwing? Verlangt jouw hart diep van binnen naar een rein geweten? Ga jij gebukt onder de last van jouw overtredingen en zonden? Kijk dan naar wat Jezus voor je heeft gedaan aan het kruis. Hij deed het uit liefde voor jou. Vanwege alle ellende die wij mensen over onszelf hebben gehaald met onze zonden is Jezus vrijwillig tot in de dood gegaan.

Er zijn geen openstaande rekeningen meer, waar je niet aan zou kunnen voldoen.

Met Zijn dood heeft Hij alles volbracht, dat wil zeggen: Hij heeft de rekening betaald. Er stond ook voor jou een enorm bedrag open dat nog moest worden afbetaald. Wie zondigt tegen God komt daarmee bij God in het rood te staan. Want God kan niet zo maar het kwaad ongestraft laten. Maar nu heeft Jezus deze rekening helemaal voldaan. Het kleine, maar o zo veelzeggende zinnetje ‘Het is volbracht’ is in het Grieks slechts één woord: ‘tetelestai!’. En dat woord werd in die tijd ook onder rekeningen gezet die waren betaald. Het betekent dan ook gewoon: Voldaan! Er hoeft niets meer te worden betaald. Er hoeft niets meer te worden afgelost. Er zijn geen openstaande rekeningen meer, waar je niet aan zou kunnen voldoen.

Kom tot geloof in Jezus Christus! Belijd je zonden, keer je af van je zonden en neem Jezus Christus aan als Heer en Verlosser van je leven. Er is maar één weg om werkelijk vrij te worden. Ieder mens snakt diep van binnen naar bevrijding van angst en schuld. De liefde van God drijft alle angst uit. De liefde van God is geopenbaard aan het kruis. Zie hoe Jezus daar Zijn leven gaf tot in de dood, om de schuld van je zonden te dragen. Nu hoef jij niet meer zelf de eeuwige consequenties van je zonden te dragen. Iemand anders heeft dat lot ondergaan. Nu is er eeuwig leven voor iedereen die in Hem gelooft!

Ik weet niet welke andere woorden ik nog moet gebruiken om je uit te nodigen tot het heil. Die uitnodiging ligt er: Kom tot Jezus! Niemand heeft grotere liefde dan Hij. Niemand anders is zo voor je gestorven als deze Jezus. En het bewijs dat Hij werkelijk jouw en mijn zonden wegdroeg aan het kruis is Zijn opstanding uit de dood. Het bewijs dat de rekening werkelijk is afbetaald, is het feit dat het graf nu leeg is.

Groter geluk is niet mogelijk dan dat je weet dat al je zonden je zijn vergeven.

Er zijn twee mogelijkheden. Je verzwijgt je zonden en gaat niet op Zijn uitnodiging in. Dan blijf je zitten in het duister en is het niet goed met je ziel. ‘Toen ik zweeg, teerden mijn beenderen weg, onder mijn jammerklachten, de hele dag’ (Psalm 32:3). De andere mogelijkheid is dat je je zonden aan Hem bekend maakt, aan Hem belijdt en ermee voor de dag komt, zodat Hij ze kan wegwassen. Dat je komt tot bekering en geloof in Jezus, die het Lam van God is en de zonde van de wereld wegneemt, ook jouw zonden. Dan geldt ook voor jou: ‘Welzalig hij, wiens overtreding vergeven, wiens zonde bedekt is.’ Groter geluk is niet mogelijk dan dat je weet dat al je zonden je zijn vergeven. Dat geluk is mogelijk omdat Jezus met luide stem uitriep: ‘Het is volbracht!’

Het bericht De rekening is betaald verscheen eerst op Geloofstoerusting.

We zullen nooit het volle gewicht kennen die deze spijkers hebben gedragen.

De goddelijke Zoon brak door tot onze donkere wereld, Hij scheen in onze pikzwarte gebrokenheid. Maar de Zijnen weigerden Hem, omdat ze de duisternis lief hadden. En nu we op Golgotha zijn, valt het duister volledig over Hem heen. Zijn schouders droegen de zonde die Hij nooit gekend had.

Hij was geboren om deze verachte paal te beklimmen, Hij liep Zijn hele leven hand in hand met vijandigheid. Moordenaars beslopen Hem sinds Hij kon lopen (Mattheüs 2:16). Hij vocht de grootste strijd toen Hij het opnam tegen het kwaad zelf in de woestijn (Mattheüs 4:1). Terwijl Hij de zieken genas en demonen uitdreef, beschuldigden de religieuze leiders Hem een duivelskunstenaar te zijn (Mattheüs 10:25). Het Woord is vlees geworden en wandelde onder de zondaren. Ze hebben Hem meedogenloos aangevallen; rusteloos hebben ze tegen Hem samengespannen, Hem geslagen en bespot tot Zijn vlees het begaf.

Nu Hij aan het kruis hangt, benadrukt Zijn stilte de vijandschap in hun opstand.

Maar uiteindelijk brak Hij de stilte; niet met Zijn eigen woorden, maar met Psalm 22:1.

En vanaf het zesde uur kwam er duisternis over heel de aarde, tot het negende uur toe. Ongeveer op het negende uur riep Jezus met een luide stem: Eli, Eli, lama sabachtani? Dat betekent: Mijn God, Mijn God, waarom hebt U Mij verlaten? (Mattheüs 27:45-46)

God omsingeld

Met doorboorde handen en krachteloze longen, grijpt Hij zich vast aan Psalm 22. Dit waren de wanhopige woorden van een onschuldige man die van alle kanten omsingeld werd door agressie. Nu was de Zoon van God die omsingelde man.

Als de woeste kaken van de wilde stieren (Psalm 22:12-13), de schriftgeleerden en farizeeërs wilden de laatste druppels van Zijn bloed. Het adderengebroed had Hem, waar Hij zich ook keerde, opgejaagd; Hem vals beschuldigend van slechtheid en ze zweerden samen om Hem te vernietigen (Mattheüs 12:14). Terwijl Hij daar hing waar Hij nooit hoorde te hangen, bespotten zij Hem: ‘Anderen heeft Hij verlost, Zichzelf kan Hij niet verlossen. (…) Hij heeft op God vertrouwd; laat Die Hem nu verlossen als Hij Hem welgezind is’ (Mattheüs 27:42-43). Ze vervulden wat al was voorspeld in Psalm 22:8.

Als een roedel wilde honden met vlijmscherpe tanden (Psalm 22:16) raasde de menigte van verlangen om Hem te doden. Kwijlend roepen ze ‘Kruisig Hem!’ (Mattheüs 27:22). ‘Waarom? Wat heeft Hij verkeerd gedaan?’ vroeg Pilatus. ‘Ze riepen des te harder: “Kruisig Hem!”’ (Mattheüs 27:23). De kinderen des toorns stonden op met monsterachtige razernij, ze haatten de enige hoop die ze nog hadden.

Als een troep leeuwen die moordlustig achter het gras sluipt of als wilde stieren die hun prooi vertrappen (Psalm 22:21), likten de soldaten hun lippen. Ze scheurden Zijn kleren van Hem af (Mattheüs 27:28). Ze duwden dorens in Zijn hoofd (Mattheüs 27:35). Ze bespogen Zijn zondeloze gezicht (Mattheüs 27:30). Ze sloegen spijkers door Zijn handen en voeten. Nadat ze Hem opgehangen hadden om te sterven, dobbelden ze over Zijn kleding (Mattheüs 27:35), zoals het was geschreven (Psalm 22:18). Ze genoten van Zijn lijden, ze lachten in het gezicht wat snel zou schijnen als de zon in al haar kracht.

Zelfs een van de criminelen, die daar hing voor zijn eigen zonde en het oordeel tegemoet ging, gebruikte een van zijn allerlaatste ademtochten om de Zoon te verachten. ‘Als U de Christus bent, verlos dan Uzelf en ons!’ (Lukas 23:39). En alsof de schriftgeleerden, de menigte, soldaten en criminelen nog niet genoeg waren; lieten ook Zijn beste vrienden Hem nu alleen. Petrus ontkende stellig Hem te kennen (Mattheüs 26:70) en herhaalde dat ook. De rest vluchtte in angst (Markus 14:50).

Jezus was op alle manieren omsingeld. Maar niet alleen omsingeld, hij was nu ook vernederd tot de stieren, honden en leeuwen. En Hij was alleen.

Mijn God, Mijn God!

Maar elke bedreiging om Hem heen was maar een fluistering vergeleken met de woede die Hij van boven te verduren kreeg. ‘Maar het behaagde de HEERE Hem te verbrijzelen,’ schrijft Jesaja, ‘Hij heeft Hem ziek gemaakt’ (Jesaja 53:10; Engelse vertaling: ‘heeft Hem laten lijden’); een leed groot genoeg om al het andere leed op te slokken. De vijandschap van Zijn Vader, tegen duizenden jaren van God-verachtende gruweldaden, kwamen uiteindelijk op Hem neer. Voor ons.

De apostelen zouden niet veel later tot Zijn Vader bidden: ‘Want, in waarheid, tegen Uw heilig Kind Jezus, Die U gezalfd hebt, zijn Herodes en Pontius Pilatus samen met de heidenen en de volken van Israël’ — de stieren, honden en leeuwen — ‘bijeengekomen, om alles te doen wat Uw hand en Uw raadsbesluit van tevoren bepaald had dat er gebeuren zou’ (Handelingen 4:27-28). Voor de grondlegging van de wereld, was de gruwel van deze uren al beschreven (Openbaring 13:8). Elk moment van de geschiedenis die tot hier geleid had; tot de slachting van het smetteloze Lam.

Jezus wist dat Hij moest lijden (Mattheüs 20:17-19), maar dat verzachtte het lijden niet. Als gewone mensen zullen we eenvoudig nooit de diepte van Zijn lijden kennen. We zouden iets van Zijn lijden gekend hebben, als Hij het niet voor ons had gedragen.

Het laatste woord

We kennen Psalm 22 voornamelijk vanwege de uitroep van verlatenheid. Maar toen Jezus vers 1 vanaf het kruis uitsprak, was Hij het einde van de psalm niet vergeten. Zelfs toen David zich totaal verlaten voelde door God, kon hij nog zeggen:

[De Heere] heeft de ellendige in zijn ellende
niet veracht en niet verafschuwd;
Hij heeft Zijn aangezicht niet voor hem verborgen,
maar Hij heeft gehoord, toen hij tot Hem riep.
(Psalm 22:24)

En daarna 2 verzen later: ‘De zachtmoedigen zullen eten en verzadigd worden; wie de HEERE zoeken, zullen Hem loven!’ (Psalm 22:26). Jezus eigende het gewicht van vers 1 zich toe, maar Hij zou niet voor lang alleen zijn. Hij wist dat Hij zijn Vader’s gezicht weer zou zien; dat Hij aan Zijn rechterhand zou zitten. De man Die voor de zonde stierf zou opstaan en de troon bestijgen als Zoon.

Hij heeft het volbracht

Toen de auteur van Hebreeën, dwars door het met bloed besmeurde kruis heen, keek naar de eeuwige kroon die Jezus ontving, citeerde hij Psalm 22:

Want het paste Hem, om Wie alle dingen zijn en door Wie alle dingen zijn, dat Hij, om veel kinderen tot heerlijkheid te brengen, de Leidsman van hun zaligheid door lijden zou heiligen. … Daarom schaamt Hij Zich er niet voor hen broeders te noemen, want Hij zegt: Ik zal Uw Naam aan Mijn broeders verkondigen; te midden van de gemeente zal Ik U lofzingen.
(Hebreeën 2:10-12)

Toen Jezus Zijn adem verloor terwijl Hij Psalm 22:1 uitriep, wist Hij dat Hij het lied op een dag zou uitzingen en dat dit niet lang op zich zou laten wachten. Toen Hij zei: ‘Het is volbracht’ (Johannes 19:30) was Hij pas net begonnen. Hij volbracht het gevecht wat begon nog voor de eerste baby geboren was en besloot daarmee het voorwoord van het verhaal van Zijn eeuwig koninkrijk dat weldra aanbreekt.

En zoals Psalm 22 voorspeld had (Psalm 22:30-31): Wat Hij heeft gedaan zal voor eeuwig verkondigd worden.

Het bericht Hij was verlaten door de Vader verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat God betreft is het dus niet een optie om in Jezus te geloven, maar een opdracht. Het is niet één van de vele mogelijkheden om behouden te worden van de ondergang, maar de enige mogelijkheid. God heeft gesproken over Jezus Christus: ‘Dit is Mijn geliefde Zoon, hoort naar Hem!’ God gebiedt alle mensen overal om tot bekering te komen en te geloven in Zijn Zoon (Handelingen 17:30).

In onze tijd leeft heel sterk de gedachte dat het geloof iets is dat ieder voor zichzelf moet uitmaken. Geloof is iets voor de privésfeer, zeggen we dan. Het is prima om voor jezelf te geloven, maar het is niet prima om te zeggen dat ook anderen zouden moeten geloven wat jij gelooft. Daarachter ligt bij velen de gedachte dat er helemaal geen absolute waarheid is. Over de diepe levensvragen, waar komen wij vandaan, wat is de zin van ons leven en waar gaan wij naartoe, daarover kunnen wij niets met zekerheid zeggen. Velen spreken vandaag de dag net als Pilatus, die tegen Jezus zei: ‘Wat is waarheid?’

Wie Jezus Christus, zoals Hij in de Bijbel aan ons wordt voorgesteld, serieus neemt, kan niet langer zeggen dat iedereen het, wat het geloof betreft, maar zelf moet uitmaken.

Als christen echter denk je daar anders over. Tenminste, als je gelooft in Jezus en in wat Hij over Zichzelf heeft gezegd. Er zijn wel (naam)christenen die wat dit betreft water bij de wijn doen en (meegesleurd door het relativisme van deze tijd) ook zeggen dat er veel meer wegen tot God zijn en dat er geen absolute waarheid is. Maar deze (naam)christenen geloven dan toch echt in een andere Jezus dan de Jezus van de Bijbel. Jezus heeft immers Zelf gezegd dat Hij de enige Weg is en dat Hij de waarheid is. Wie Jezus Christus, zoals Hij in de Bijbel aan ons wordt voorgesteld, serieus neemt, kan niet langer zeggen dat iedereen het, wat het geloof betreft, maar zelf moet uitmaken.

De Bijbel leert, dat iedereen die niet in Jezus Christus gelooft, zijn ondergang tegemoet gaat. Dat is hard, zeggen velen dan. Het is ook hard, maar het is wel de waarheid. Charles Spurgeon heeft deze waarheid vergeleken met een aantal andere waarheden, die alle mensen duidelijk voor ogen staan. Stelt u zich eens voor iemand die op een gegeven moment zegt: ‘Ik zal niet meer eten, want ik geloof niet meer in eten.’ Dan zal hij sterven. Hij kan nog zo goed zijn lichaam aan de buitenkant verzorgen, zichzelf insmeren met zalfjes en zichzelf genoeg rust en ontspanning geven, maar als hij niet eet dan zal hij dood gaan.

Stelt u zich eens iemand voor die sterft van de dorst. Hij heeft al dagen lang niets gedronken. Hij staat naast een kraan waar schoon en helder water uitkomt. Maar hij zegt: ‘Ik geloof niet in die kraan! Ik zal er niet uit drinken! Ik geloof niet in water, ik zal nooit meer drinken!’ Het is hard dat die beste man dan zal sterven, maar het is wel de waarheid. Hij hoeft niet te sterven, het water dat leven geeft is er ook voor hem. Maar als hij weigert te nemen van wat nodig is, omdat hij zo vreselijk eigenwijs is geworden, dan gaat hij wel zijn ondergang tegemoet. Stelt u zich tot slot eens iemand voor die door een giftige slang is gebeten. Snel komt er een dokter aan die een middel bij zich heeft waardoor het gif geneutraliseerd kan worden. Maar de arme man zegt op dat moment: ‘Ik heb daar geen behoefte aan! Dank u, dokter, ik los het probleem zelf wel op. Het valt wel mee en ik zal er heus niet aan sterven.’ Het is hard maar waar, deze man zal, ondanks dat hij het zelf niet gelooft, sterven aan het gif dat de slang in zijn lichaam heeft gespoten.

Zo zegt de Bijbel dat de hele mensheid door een slang is gebeten waardoor het gif van het kwaad in de bloedbaan van de mens is terechtgekomen. Het gevolg daarvan is dat de mens zal sterven. Ook al ontkennen heel veel mensen het, het loon dat de zonde geeft is de eeuwige dood. Er is maar één middel waardoor iemand van die eeuwige dood gered kan worden en dat is het volbrachte werk van Christus. Er is maar één Dokter die de mens kan genezen van het kwaad in het hart en dat is Jezus Christus Zelf. Niemand komt tot God dan door Jezus Christus. Voor de, van de honger stervende man, is het Brood des Levens uit de hemel gekomen. Aan de, van de dorst stervende persoon, wil Jezus het levende water geven. Maar daarvoor moet de arme zondaar zich wel tot Hem keren. Wie gelooft zal behouden worden, wie niet gelooft zal veroordeeld worden. Ik sluit af met een vraag: Gaat dit ons nog aan het hart?

Het bericht Zonder Jezus gaan ** mensen verloren verscheen eerst op Geloofstoerusting.

We weten maar bijzonder weinig details over het opgestane lichaam van Jezus.

Het was hetzelfde lichaam waarin Hij stierf. Toch werd het niet alleen weer tot leven gebracht, maar ook veranderd in een verheerlijkt lichaam. Jezus was nog steeds voluit menselijk, maar nu ook verheerlijkt. Wat gezaaid was in vergankelijkheid, werd opgewekt in onvergankelijkheid (1 Korintiërs 15:42). Jezus kon door deuren en muren gaan (Johannes 20:26), maar toch vast voedsel eten (Lukas 24:42-43). Zijn ‘natuurlijke lichaam’ stierf op Golgotha. Toen het werd opgewekt, werd het veranderd in een ‘geestelijk lichaam’ (1 Korintiërs 15:44). Dat lichaam was zo nieuw dat degenen die Hem het beste kenden Hem op het eerste gezicht niet herkenden (Lukas 24:16, 37; Johannes 20:14; 21:4). Toch wisten zij snel genoeg dat Hij het inderdaad was (Lukas 24:31; Johannes 20:16, 20; 21:7)

We hebben dus maar een paar fascinerende details. Een van de meest intrigerende daarvan zijn Jezus’ littekens.

‘Zie Mijn handen’

Jezus bevestigde voor Zijn discipelen dat Hij het was vooral door Zijn littekens aan hen te laten zien. Hij had hetzelfde lichaam, uit de dood opgestaan en verheerlijkt. Toen Jezus voor het eerst aan hen verscheen, werden ze volgens Lukas ‘angstig en zeer bevreesd en dachten ze dat ze een geest zagen’ (Lukas 24:37). Toen liet Hij hen de littekens zien.

Zie Mijn handen en Mijn voeten, want Ik ben het Zelf. Raak Mij aan en zie, want een geest heeft geen vlees en beenderen, zoals u ziet dat Ik heb. En terwijl Hij dit zei, liet Hij hun de handen en de voeten zien. (Lukas 24:39-40)

De apostel Johannes meldt dat Jezus ‘hun Zijn handen en Zijn zij liet zien’ (Johannes 20:20). Johannes’ verslag bevat het twijfelen van Thomas, die ‘niet bij hen was toen Jezus daar kwam’ (Johannes 20:24). Thomas stond erop dat hij de littekens van Jezus zelf wilde zien. Zo kon hij bevestigen dat het daadwerkelijk Jezus was. Met goddelijk geduld wachtte Jezus acht dagen om het gebed van Thomas te verhoren. Toen Jezus uiteindelijk op bezoek kwam, bood Hij Thomas de littekens aan. ‘Kom hier met uw vinger en bekijk Mijn handen, en kom hier met uw hand en steek die in Mijn zij; en wees niet ongelovig, maar gelovig’ (Johannes 20:27).

Schat in de littekens

Het is dat Lukas en Johannes ons over de littekens vertellen. Anders zouden we waarschijnlijk hebben aangenomen dat een verheerlijkt, herrezen lichaam er geen zou hebben. Aanvankelijk lijken de littekens een verrassend kenmerk van een geperfectioneerde menselijkheid, gemaakt voor de nieuwe wereld. Eigenlijk lijken ze in eerste instantie een gebrek. Het lichaam krijgt een opwaardering van een vergankelijk lichaam, ontworpen voor deze wereld, naar een onvergankelijk lichaam, ontworpen voor de volgende wereld – zouden we dan niet verwachten dat Jezus niet langer de sporen van het lijden in deze wereld zou dragen?

Wij zouden denken dat de Vader ervoor zou hebben gekozen om de littekens te verwijderen uit het eeuwige verheerlijkte lichaam van Zijn Zoon. Maar littekens waren in de eerste plaats al Gods idee. Hij heeft de menselijke huid zo gemaakt om op deze wijze te genezen van een aanzienlijke verwonding. Sommige van onze littekens hebben weinig betekenis. Maar andere hebben veel te zeggen. Ofwel tot onze schaamte of tot onze eer, afhankelijk van de verwonding. Lukas en Johannes getuigen dus erg duidelijk van de littekens van Jezus’ opgestane lichaam. Dat moet betekenen dat ze geen gebrek zijn, maar iets heerlijks. Wat is de schat die ons voor eeuwig te wachten staat in de zichtbare, glorieuze littekens van Christus?

Zie Zijn handen en zij

Ten eerste, Jezus’ littekens vertellen ons dat Hij onze pijn kent. Hij werd volledig menselijk, ‘in alles aan Zijn broeders gelijk’ (Hebreeën 2:17). Daarom kon Hij als een van ons met ons lijden, en voor ons, toen Hij onze menselijke zonden droeg om te sterven in onze plaats. Zijn littekens herinneren ons eraan dat Hij menselijke pijn kent. Prediker en dichter Edward Shillito (1872-1948), die getuige was van de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog, vond troost in de ‘Jezus van de littekens’, Die wist hoe het was om te lijden in menselijk vlees.

De hemel maakt ons bang, ze is te kalm;
In het hele universum hebben we geen plaats.
Onze wonden doen ons pijn; waar is de balsem?
Heer Jezus, bij Uw littekens, klampen wij ons vast aan Uw genade .

Jezus koos ervoor om voor ons te lijden. Daarom vertellen de littekens van Jezus ons ook over Zijn liefde, en die van Zijn Vader. ‘God echter bevestigt Zijn liefde voor ons daarin dat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren’ (Romeinen 5:8). Hymneschrijver Matthew Bridges zag de liefde in de littekens en kroonde Hem tot ‘der liefde Heer’ in zijn hymne van 1851:

Kroon Hem, der liefde Heer!
Aanschouw Hem, hoe Hij leed.
Zijn wonden tonen ’t gans heelal
wat Hij voor ’t mensdom deed.

Een Lam Dat als geslacht staat

Tenslotte vertellen de littekens van Jezus – als genezen wonden – ons voor altijd over onze uiteindelijke overwinning in Hem. Het boek Openbaring ontvouwt voor ons die uiteindelijke triomf. In het middelpunt van de hemel staat onze Verlosser met Zijn wonden- ‘het Lam Dat geslacht is’. Hij zit met Zijn Vader op de troon van het heelal (Openbaring 7:9-10, 17; 22:1, 3).

Vanaf die eerste inleiding als ‘een Lam [Dat] stond als geslacht’ (Openbaring 5:6), wordt Jezus (nog 34 keer) ‘het Lam’ genoemd. De aanbidders van de hemel vallen voor Hem neer en zeggen: ‘Het Lam Dat geslacht is, is het waard om de kracht te ontvangen, en rijkdom, wijsheid, sterkte, eer, heerlijkheid en dankzegging’ (Openbaring 5:12). Daarnaast wordt er gezegd dat het boek des levens ‘het boek des levens van het Lam Dat geslacht’ is (Openbaring 13:8; zie ook 21:27).

Jezus’ lijden en bloedvergieten zullen we nooit vergeten. Het is een heerlijkheid zonder weerga. Daarom zal Zijn volk Hem voor altijd vieren als het Lam Dat geslacht is, het schaap met de littekens. In Zijn bloed zijn ze gewassen (Openbaring 7:14). Door Zijn bloed, eenmaal vergoten door Zijn nog zichtbare littekens, hebben ze overwonnen (Openbaring 12:11).

We zullen Hem voor altijd aanbidden met de schoonheid van Zijn littekens voor ogen. Ze zijn geen gebrek in de ogen van de verlosten. Maar voor verloste zondaars zijn de littekens een heerlijkheid zonder weerga.

Het bericht Christus’ littekens die nooit zullen verdwijnen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het lijden is bijna voorbij. De Heere Jezus roept uit dat nu alles volbracht is. Dat is voor Hem een geweldig moment, maar voor ons niet minder. Want Hij kondigt vanaf het kruis af dat de prijs betaald is, de toegang tot God vrij. Laat niemand twijfelen of Zijn offer is genoeg. Dit kruiswoord is het beste antwoord op de vraag: is er wel genade voor mij?

Deze Bijbelstudie is de zesde van zeven delen uit de serie ‘Wat heeft Jezus aan het kruis jou te zeggen?’

Het bericht ‘Het is volbracht!’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Weet je hoe erg dorst is? Wat werd er veel pijn geleden aan het kruis. Hangend aan scheurende wonden, happend naar adem. En toch was dorst de grootste kwelling. Jezus leed dorst. Hij vervulde de Schriften, want dit was voorzegd. En Hij lijdt om onze dorst te lessen.

Deze Bijbelstudie is de vijfde van zeven delen uit de serie ‘Wat heeft Jezus aan het kruis jou te zeggen?’

Het bericht ‘Ik heb dorst!’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Als Jezus ‘Mijn God, waarom?!’ roept, zullen wij dan zeggen: wij snappen wel waarom Hij dat zegt? Het gaat hier om het grootste geheim, dat Jezus Zich van God verlaten wist. En toch. Hij zegt: ‘Mijn God’, en Hij maakt van een Psalm Zijn gebed. Deze betekenis mogen we er toch in zien: Hij werd van God verlaten, opdat wij nooit meer door God verlaten zouden worden.

Deze Bijbelstudie is de vierde van zeven delen uit de serie ‘Wat heeft Jezus aan het kruis jou te zeggen?’

Het bericht ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wanneer wij anderen leren om Christus en Zijn geboden te gehoorzamen, die in praktijk te brengen, benoem dan steeds: ‘Dit vloeit voort uit ons rusten in het offer. Alles wat wij doen, vloeit voort uit wat al gedaan is.’

Je krijgt het niet bij elkaar verdiend

Dat was de betekenis van de Grote Verzoendag. Er werd een dier genomen … Zij konden hun vergeving niet verdienen. Ze zagen hoe dit dier voor hun overtreding boette. Zelf konden ze dat niet.

Dit is een mooi moment om dat te bespreken. Want ik denk dat wij allemaal geneigd zijn te werken voor vergeving, omdat er in dit leven niets is wat hierop lijkt. Wij zijn gewend te werken, te verdienen. Tenzij jouw ouders alles aan je geven. De meesten van ons zullen zeggen: ‘Ik moest dit verdienen, ik moest het bij elkaar schrapen.’ Zorg daarom dat ze dit goed begrijpen: ‘Ik kan op geen enkele manier mijn zonden goedmaken.’ Een dier moest ervoor betalen.

Natuurlijk passen wij dit nu toe op het kruis. De offerdienst is een prachtige illustratie daarvan. Bespreek bijvoorbeeld: ‘Laten we eerlijk zijn; er zijn momenten dat je probeert iets goed te maken, of de schuld iets langer te voelen, om God te laten zien dat je echt spijt hebt. Misschien houd je het zelfs bij: ‘Nu is het weer goed, nu kan ik tot God naderen, want nu heb ik het terugbetaald.’

Wat mij hierin hielp, was het besef: als ik probeer mijn zonden weer goed te maken, is alle aandacht op mijzelf gericht. ‘Kijk eens wat ik gedaan heb, Heere. Ik weet dat ik het verprutste, maar ziet U wat ik de twee weken daarna gedaan heb? De drié weken daarna?’ Of zeg je: ‘Ik heb het verprutst. Iemand Anders, Jezus, nam dat op Zich, in mijn plaats.’ Dan gaat alle aandacht naar Hem. En dat is wat God wil, in alle eeuwigheid: dat iedereen naar het Lam van God kijkt. Hij heeft het gedaan!

Richt je op het Lam

Misschien kunnen jullie deze week de tijd nemen om Hem te danken. Misschien kan je avondmaal vieren met je leerling, zoals Jezus bevolen heeft. Dat hoort volgens mij bij het avondmaal; Jezus wilde dat we aan Hem zouden denken als het Lam Gods. Neem dus de tijd om te bedenken: ‘Dit gaat niet over ons. Het gaat over Hem.’

Daarom vieren wij in onze gemeente wekelijks het avondmaal. Ik zeg niet dat elke gemeente dat moet doen, maar voor ons is het een noodzakelijke herinnering, elke week: ‘Gods behagen in mij is niet gebaseerd op wat ik voor Hem doe, maar op wat Christus voor mij gedaan heeft.’ Dat is een noodzakelijke herinnering. Ook voor de mensen met wie jij deze discipelschapscursus doorneemt.

Bedenk: hoe zie ik anderen proberen hun zonden te overwinnen? Hoe zie ik anderen proberen zichzelf te verbeteren? Dat is tegenwoordig de leus: zelfverbetering. Je moet dit doen, en dit, en dit. Maar onze boodschap is precies het tegenovergestelde: Jezus betaalde de prijs en Hij zal jou nieuw maken, van binnenuit.

Een aansporende herinnering

Laat deze herinnering aan Christus’ genade ons aansporen het Evangelie te delen. Kom weer terug bij de vraag: ‘Met wie kan jij dit delen? Dit is niet alleen voor ons.’ Vraag je leerlingen: ‘Met wie kan jij deze week deze boodschap delen?’ En als jullie dan de volgende keer samenkomen, vraag je: ‘Hoe is het gegaan?’ Geef dit nieuws van Christus’ offer een centrale plaats. Hij heeft het mogelijk gemaakt dat wij met God verenigd worden. Dit nieuws moeten we bekendmaken! En daar moet je de tijd voor nemen.

Deze verzoening moeten ze goed begrijpen. Wij leven in een wereld waarin velen geloven dat zij vergeving zullen ontvangen omdat ze goede mensen zijn. Dat ze meer goede dingen gedaan hebben dan slechte. Die hebben ze als het ware gecompenseerd. Zorg dat ze echt begrijpen wat de Grote Verzoendag was, wat daar gebeurde. ‘Dit gaat niet over mij; dit gaat over het Offer.’ Aanbid God, dank Hem hiervoor en rust deze week in Zijn verzoening.

Het bericht Offer en verzoening verscheen eerst op Geloofstoerusting.

We mogen inderdaad denken aan het handelend optreden van de Vader in het sterven van Zijn Zoon. Ten slotte was de angstige uitroep van Jezus aan het kruis: ‘Mijn God, Mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?’ (Mark. 15:34 (HSV), waarin Ps. 22:1 doorklinkt). Daarna riep Jezus luid op Zijn laatste ademtocht: ‘Vader, in Uw handen beveel Ik Mijn geest.’ (Luk. 23:46, HSV). Deze woorden op Jezus’ laatste ademtocht onderstrepen de rol van de Vader in het zoenoffer.

De rol van de Heilige Geest is minder duidelijk. Wat in het algemeen ook kan worden gezegd, aangezien theologen trachten de nogal geringe aandacht die er aan de Geest wat betreft de schepping, het verlossingwerk en de voleinding wordt geschonken te herstellen. Het werk van de Heilige Geest dat misschien wel het meest wordt genegeerd is Zijn rol in de verzoening van zonden. Wat ons bij ons onderwerp brengt, waarbij twee zaken zullen worden beantwoord: (1) de rol van de Heilige Geest (2) in het plaatsvervangend straflijden tot verzoening.

Het werk van de Heilige Geest dat misschien wel het meest wordt genegeerd is Zijn rol in de verzoening van zonden.

Het tweede punt van aandacht heb ik gekozen, omdat het plaatsvervangend straflijden in toenemende mate door theologen[i] wordt aangevallen. Anderen blijven erbij dat plaatsvervangend straflijden het hart is van het verzoeningswerk[ii]. Voordat we te hard van stapel lopen, zullen we eerst een begripsbepaling moeten geven.

Verzoening door plaatsvervangend straflijden: begripsbepaling

Verzoening door plaatsvervangend straflijden voor de zonde is een interpretatie of een model van wat door Christus’ kruisdood is verwezenlijkt. Zoals ik elders al beschreven heb, zijn dit de voornaamste grondprincipes[iii]:

1. De verzoening is gegrondvest op de heiligheid van God, de volkomen Heilige, op Hem Die de zonde haat en bestraft.
2. Er moet voor de zonde worden betaald.
3. De mens is niet in staat deze straf voor zijn zonde te voldoen en zodoende het leven te ontvangen; sterker nog, de straf ís de dood.
4. Alleen God kan de straf op de zonde betalen, maar om voor de mens te voldoen moet Hij deelhebben aan de menselijke natuur.
5. Door Zijn dood heeft Jezus Christus, God én mens, verzoening voor de zonde van de mens gedaan.
6. Verzoening móest op deze manier plaatsvinden (‘het dogma van plaatsvervangend straflijden’).

Deze begripsbepaling stelt weliswaar, overigens geheel juist, de rol van de Zoon centraal, maar daarmee is lang niet alles gezegd, want de Zoon handelt nooit alleen.

Het ondeelbaar handelen en de Heilige Geest

Aangezien God drie-enig is, wordt het werk van de tweede Persoon niet gescheiden van het werk van de eerste en van de derde Persoon. Dit wordt vanouds het ‘dogma van het ondeelbaar handelen’ genoemd, wat betekent dat in ieder goddelijk werk zowel de Vader, als de Zoon, als de Heilige Geest ondeelbaar handelen vanuit dezelfde wil en kracht. In het goddelijke handelen bij de schepping, bijvoorbeeld, maakte God de Vader de wereld door Zijn Woord – het werk van de Zoon – (Joh. 1:3), terwijl de Heilige Geest boven de watervloed zweefde (Gen.1:2).

Dus ook hier, in het goddelijk verzoeningswerk, werkten de drie Personen onlosmakelijk samen. Om precies te zijn: God de Vader zond God de Zoon om mens te worden en om zichzelf middels het plaatsvervangend straflijden op te offeren voor de zonde van de mens (Joh. 3:16-17; Gal. 4:4-5; 1 Joh. 4:10). God de Zoon gaf Zich vrijwillig om door God Zijn Vader te worden gezonden, mens te worden en in gehoorzaamheid de wil van Zijn Vader uit te voeren, om verzoening door plaatsvervangend straflijden te volbrengen (Joh. 4:34; 5:36).

Maar hoe zit het dan eigenlijk met de Heilige Geest?

De Geest was gedurende het hele proces werkzaam

God de Heilige Geest was van begin tot eind werkzaam in het goddelijk verzoeningswerk.

Ten eerste was de Heilige Geest de goddelijke Persoon Die bij de menswording de conceptie van de Zoon in de baarmoeder van de maagd Maria tot stand bracht. Zoals de engel haar verkondigde: ‘De Heilige Geest zal over u komen en de kracht van de Allerhoogste zal u overschaduwen. Daarom ook zal het Heilige Dat uit u geboren zal worden, Gods Zoon genoemd worden’ (Luk. 1:35, HSV). Het productieve aandeel van de Geest in dit ‘nieuwe’ schepsel loopt in sommige opzichten parallel aan Zijn vruchtbare aandeel in de ‘oude’, oorspronkelijke schepping (Gen. 1:2). Net als toentertijd is ook hier het werk van de Geest essentieel, aangezien er geen verzoening zonder de menswording kan plaatsvinden (Hebr. 2:9,17).

Ten tweede, was Jezus Christus, vanaf de conceptie en gedurende zijn hele aardse leven, ‘zonder maat’ vervuld met de Heilige Geest (Joh. 3:34). Dit houdt in dat, terwijl Hij volledig God in een eeuwige verbintenis met de Geest was, de mens geworden Zoon tevens intensief de inwoning van de Geest genoot en van Hem zeer veel macht en kracht ontving. Deze met de Geest verrijkte aanwezigheid hield in dat iedere keer wanneer de mens geworden Zoon handelde – en zodoende de Vader Die Hem had gezonden gehoorzaamde, verleiding weerstaand, goddelijke woorden sprekend, Zijn leerlingen liefhebbend, het Evangelie verkondigend, de zieken genezend, demonen uitdrijvend, de confrontatie met religieuze leidsmannen aangaand – Hij gezalfd was met de volheid van de Geest (zie bijvoorbeeld: Luk. 4:18; Matth. 12:28; Hand. 10:38).

Ten derde, omdat de Heilige Geest tijdens Jezus’ hele leven bij Hem heeft ingewoond, heeft Hij Jezus dus niet verlaten in Zijn smartelijk sterven. In plaats daarvan heeft de mens geworden Zoon juist Zijn plaatsvervangend verzoeningswerk ondergaan, ondersteund door de Heilige Geest. Hierbij is Hebreeën 9:14 de sleuteltekst. In een passage over de reinigende kracht van Jezus’ bloed zegt de schrijver dat de Mensenzoon ‘door de eeuwige Geest Zichzelf smetteloos aan God geofferd heeft’ (HSV).

Nogmaals, het aandeel van de Geest in Jezus’ sterven onderstreept het ondeelbaar handelen van de Drie-eenheid. Wie heeft Zichzelf ten offer gegeven? God de Zoon. Aan wie heeft de Zoon Zich ten offer gegeven? Aan God de Vader. En hoe heeft de Zoon Zich aan de Vader ten offer gegeven? Door God de Heilige Geest. Anders gezegd: doordat de Geest aanwezig was bij de kruisdood was het mogelijk dat de Zoon ‘het kruis [heeft] verdragen en de schande veracht’ (Hebr. 12:2, HSV) en zijn verzoening door plaatsvervangend straflijden heeft bewerkstelligd.

En tenslotte, als vierde: de dood heeft niet het laatste woord. De kruisiging werd door de opstanding gevolgd (Hand. 2:24), waardoor verzoening pas van kracht werd (1 Kor. 15:17), waarbij de Geest ook een essentieel aandeel had. Paulus, bijvoorbeeld, benadrukt dat het eerste handelen van de Vader om de Zoon op te wekken uit de dood door de Heilige Geest werd uitgevoerd: ‘En als de Geest van Hem Die Jezus uit de doden opgewekt heeft, in u woont, zal Hij Die Christus uit de doden opgewekt heeft, ook uw sterfelijke lichamen levend maken door Zijn Geest, Die in u woont’ (Rom. 8:11, HSV).

Dit leven brengende werk van de Geest zou ons niet moeten verbazen. Jezus Zelf heeft het immers bevestigd: ‘De Geest is het Die levend maakt (…)’ (Joh. 6:63, HSV). Het geheimenis van de goddelijkheid belijdt, dat Jezus werd ‘gerechtvaardigd in de Geest’, waaraan in 1 Tim. 3:16, met betrekking tot de opstanding, wordt gerefereerd. En Paulus onderstreept dat er wat ‘de Geest van heiliging betreft (…) met kracht bewezen [is] dat Hij de Zoon van God is, door Zijn opstanding uit de doden (…)’ (Rom. 1:4, HSV). Van Christus kan worden gezegd dat Hij voor onze rechtvaardiging is opgewekt, doordat middels de opstanding de Geest Christus’ verlossingswerk heeft bekroond (Rom. 4:25).

Kortom: de Heilige Geest heeft van het begin tot het eind, het hele proces van de verzoening door plaatsvervangend straflijden door, gehandeld.

Artikelen ter verdieping [iv]

• These Three Atone: Trinity and Atonement – Fred Sanders
• The Atonement and the Holy Spirit – Christopher R.J. Holmes
• Penal Substitution – Stephen R. Holmes

[i] Zie: Recovering the Scandal of the Cross: Atonement in New Testament and Contemporary Contexts– Mark D. Baker & Joel B. Green; The Nonviolent Atonement – J. Denny Weaver; Violence, Hospitality, and the Cross – Hans Boersma; Saved from Sacrifice: A Theology of the Cross – Mark S. Heim; Proclaiming the Scandal of the Cross: Contemporary Images of the Atonement – Mark D. Baker.

[ii] Zie: In My Place Condemned He Stood: Celebrating the Glory of the Atonement – Prof. J. I. Packer, Ph.D. (hoofdstuk 2).

[iii] Zie: The Baker Compact Dictionary of Theological Terms – Gregg R. Allison

[iv] Deze artikelen zijn opgenomen in: T&T Clark Companion to Atonement – onder redactie van Adam J. Johnson. Uitgegeven door: Bloomsbury T & T Clark, 2017.

Het bericht Zonder de Heilige Geest geen plaatsvervangende verzoening voor de zonde verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het doel van dit korte artikel is om te beargumenteren dat verzoening door plaatsvervangend straflijden het hart van onze verkondiging van het evangelie moet zijn – het hart van onze reguliere prediking van het woord van God. Daar zijn heel belangrijke redenen voor zowel op het niveau van theologische integriteit als ook op het niveau van de pastorale praktijk.

Theologische redenen voor het centraal stellen van verzoening door plaatsvervangend straflijden in de prediking

Prediking die in de meest juiste betekenis van het woord Bijbels is moet ontvankelijk zijn voor de bredere verhaallijn van de Schrift, op de juiste manier in de context van de Bijbelse theologie geplaatst worden en bewust gevormd worden door bepaalde Bijbels-theologische kernwaarheden. Daaronder valt de basale waarheid dat de God van de Bijbel terecht vertoornd is vanwege de zonde en de zonde zal oordelen. Het is nauwelijks nodig om hier tijd te besteden aan het uiteenzetten van een Bijbelse theologie van Gods rechtvaardigheid en heiligheid. Deze Bijbelse waarheid is zo verweven met de verhaallijn van de Schrift dat we moedwillig de wezenlijke inhoud van de heilsgeschiedenis zouden moeten negeren om deze waarheid te omzeilen.

Het feit dat de zonde van de mens het oordeel van God afroept is wat de Bijbel betreft de fundamentele crisis van de wereldgeschiedenis.

De Bijbelse verhaallijn begint en eindigt met deze realiteit en is daar vol van: Genesis vertelt ons dat God Adam en Eva uit het paradijs wegstuurde en hen (en de wereld) oordeelde vanwege de zonde; Openbaring vertelt ons dat er een dag komt waarop Hij zijn verschrikkelijke oordeel over de wereld zal voltrekken. Het feit dat de zonde van de mens het oordeel van God afroept is wat de Bijbel betreft de fundamentele crisis van de wereldgeschiedenis. Iedere verkondiging van het evangelie die niet aantoonbaar voortvloeit uit dit Bijbelse wereldbeeld en die faalt in het aanpakken van deze crisis schiet op wezenlijk theologisch niveau tekort.

Bovendien – en nauw daarmee verbonden – moet een prediking die bepaald wordt door de bredere verhaallijn van de Schrift het kruis van Christus centraal stellen. Christelijke prediking in de werkelijke betekenis van het woord is niets meer en niets minder dan de verkondiging van Christus die gekruisigd is. Dit was natuurlijk de overtuiging en de praktijk van Paulus zoals hij zo duidelijk bevestigde in 1 Korinthe: “Wij echter prediken Christus, de Gekruisigde” (1:23); “Want ik had mij voorgenomen niets anders onder u te weten dan Jezus Christus, en Die gekruisigd” (2:2).

Christelijke prediking in de werkelijke betekenis van het woord is niets meer en niets minder dan de verkondiging van Christus die gekruisigd is.

Wanneer we in aanmerking nemen dat zowel Gods rechtmatige toorn als ook het kruis van Christus onderdeel zijn van de wezenlijke structuur van de Bijbelse verhaallijn, dan komt de leer van de verzoening door plaatsvervangend straflijden helder in beeld – want het is bij het kruis dat God zich richt op zijn eigen terechte toorn tegen de zonde. Er zitten natuurlijk veel aspecten aan wat Christus volbracht heeft aan het kruis: Hij verslaat satan; Hij bevrijdt Zijn volk van de slavernij van de zonde; Hij maakt ons schoon van de verontreiniging van de zonde, en daarnaast volbrengt Hij nog veel meer. Soms worden deze en andere aspecten van wat Christus heeft volbracht gezien als afzonderlijke modellen van de verzoening, waaronder verzoening door plaatsvervangend straflijden eenvoudig een ander model is dat op gelijke voet met de rest staat (aangenomen dat verzoening door plaatsvervangend straflijden aanvaard wordt als geldig te midden van deze modellen).

Maar een dergelijke voorstelling van zaken schiet tekort en gaat scheef. De theologische realiteit is dat alle problemen die met de zonde samenhangen, verband houden met het feit dat de gevallen mensheid onder het oordeel van God valt; slechts door het stillen van Gods rechtvaardige toorn over de zonde kunnen de andere elementen van de crisis van de zondeval aangepakt worden. Het is dus veel doeltreffender om over verzoening door plaatsvervangend straflijden te denken als het hart van wat volbracht is aan het kruis, waarbij de overwinning over satan, loskomen van de gebondenheid, reiniging van de zonde (enz.) allemaal uit deze werkelijkheid voortkomen en daarvan afhankelijk zijn.

Slechts door het stillen van Gods rechtvaardige toorn over de zonde kunnen de andere elementen van de crisis van de zondeval aangepakt worden.

Zonder verder op deze lijn van denken in te gaan, is de basale gevolgtrekking deze: als we werkelijk en gedegen Bijbels willen preken dan moet onze prediking de fundamentele waarheid reflecteren dat God terecht vertoornd is over de zonde en dat Christus aan het kruis de rechtmatige toorn die zondaren verdienen volledig heeft gedragen en alles heeft voldaan.

Pastorale redenen om verzoening door plaatsvervangend straflijden centraal te stellen in de prediking

Zij die overtuigd zijn van de leerstellig centrale plaats van verzoening door plaatsvervangend straflijden lopen het gevaar om de presentatie van verzoening door plaatsvervangend straflijden telkens weer op een geforceerde en voorspelbare manier een plaats te geven in iedere preek vanuit een leerstellig plichtsbesef. Dat helpt een gemeente zeker niet en kan weerstanden oproepen. Vaak heeft het ook te maken met een zwakke uitleg van een bepaalde passage uit de Schrift. Als deze waarheden echter nauw verweven zijn met de Schrift zoals hierboven gesteld, dan zijn er natuurlijke manieren waarop de verzoeningsleer – geworteld in, en verbonden met de verzoening door plaatsvervangend straflijden – zal opkomen uit heel de Schrift. Dat betekent dat er verfrissende en contextueel onderscheidende manieren zijn om de gekruisigde Christus te verkondigen vanuit iedere tekst van de Schrift.

Wat zijn de praktische en pastorale voordelen wanneer je je committeert aan de centrale plaats van verzoening door plaatsvervangend straflijden in de prediking? Of, om het van een andere kant te bekijken, wat zou je verliezen of wat zou het kosten als je nalaat om dit te doen? Als je deze lijn van denken volgt, komen er al snel drie antwoorden op.

Allereerst, het centraal blijven stellen van verzoening door plaatsvervangend straflijden in onze prediking houdt een evangelie in stand dat mensen werkelijk redt. Predikers die afgestemd zijn op de actuele levenservaring en de gevoelens van een gemeente, kunnen een begrijpelijke neiging hebben om de nadruk te leggen op de manieren waarop Jezus in de verschillende behoeften van mensen kan voorzien. En uiteraard, de Heere Jezus is onmetelijk vriendelijk, meer begaan met ons lot dan we weten, en meer dan in staat om in elke behoefte te voorzien.

De Jezus van onze verkondiging wordt al heel snel de grote therapeut, de grote lifestyle coach en, als we niet heel goed opletten, de grote leverancier van gezondheid en welvaart.

Maar het gevaar voor ons als predikers is dat we langzaam vervallen in het preken van een evangelie dat zich alleen maar richt op de gevoelde behoeften van een gemeente. En zo wordt de Jezus van onze verkondiging al heel snel de grote therapeut, de grote lifestyle coach en, als we niet heel goed opletten, de grote leverancier van gezondheid en welvaart. Maar als we de Bijbelse verzoeningsleer in zijn volle omvang duidelijk voor ogen houden tegen de achtergrond van de crisis van de zonde en het oordeel van God, dan zal ons dat ervan weerhouden om een dergelijk oppervlakkig evangelie te verkondigen. We zullen dan de discipline hebben om het ware evangelie te verkondigen waarin Christus onze diepste en meest fundamentele nood aanpakt van waaruit ontelbare zegeningen voortvloeien voor tijd en eeuwigheid.

In de tweede plaats geeft het centraal blijven stellen van verzoening door plaatsvervangend straflijden in onze prediking zowel ons als de gemeente een passend gevoel van urgentie. Als het evangelie dat we verkondigen voorbijgaat aan de toorn van God over de zonde en aan de realiteit van het oordeel dat nog komt – als het evangelie dat we verkondigen in wezen een evangelie is dat ingaat op de gevoelde behoeften – dan is er weinig urgentie in de verkondiging ervan en de reactie daarop. Als we open en eerlijk moeten zijn over de huidige situatie in het evangelicalisme (in brede zin), dan moeten we erkennen dat heel veel prediking vandaag de dag de realiteit van zonde en oordeel marginaliseert of negeert. En het resultaat is een duidelijk gebrek aan urgentiebesef in zowel de evangelieverkondiging als het geloof in het evangelie. De vruchten daarvan zijn uiteraard heel zichtbaar. Zendingsorganisaties kunnen je vertellen dat de werving voor het zendingsveld vanuit de Noord-Amerikaanse kerken een enorm grote (en zorgwekkende) uitdaging is.

Heel veel prediking vandaag de dag marginaliseert of negeert de realiteit van zonde en oordeel

Veel voorgangers en kerkenraden kunnen je vertellen dat het vinden van begaafde, godvruchtige en goed gekwalificeerde voorgangers voor de leiding van de gemeente inderdaad heel lastig is. Veel kerken en parakerkelijke organisaties zullen snel bevestigen hoe moeilijk het is om fondsen te werven voor het werk van het evangelie. En als het evangelie dat verkondigd wordt een evangelie is dat vooral ingaat op de gevoelde behoeften is dit absoluut geen verrassing.

Maar als we een evangelie herontdekken en verkondigen dat ingaat op de werkelijke verfoeilijkheid van de zonde, de rechtmatige toorn van God, en de plaatsvervanging van Christus die zichzelf gaf voor zondaren om die toorn te dragen, dan zullen we ook een evangelie herontdekken dat predikers willen verkondigen aan gemeenten, waarmee zendelingen op pad willen gaan tot aan het einde van de wereld, en dat gelovigen zullen willen steunen ondanks de kosten en de zelfopoffering die dit vraagt. Anderen zullen ongetwijfeld beargumenteren dat het goed mogelijk is om een gevoel van urgentie in verkondiging en respons vast te houden terwijl men ontkent dat Jezus aan het kruis de rechtmatige toorn van God in onze plaats draagt en stilt. Misschien is dat zo, maar ik ben daar niet van overtuigd.

Ten derde brengt het centraal blijven stellen van verzoening door plaatsvervangend straflijden in onze prediking werkelijke liefde voor Christus voort. Zonder twijfel kunnen we het er allemaal over eens zijn dat we Jezus niet liefhebben zoals het zou moeten. Als we Hem werkelijk kennen, hebben we Hem lief, vanzelfsprekend. Maar onze liefde is zwak en verkilt vaak. En daarom moet de prediking van het evangelie onze liefde voor onze Verlosser vernieuwen en verdiepen. Het zou volledig op zijn plaats zijn om te zeggen dat het hart van het doel van de prediker moet zijn: het stimuleren onder zijn gehoor van een echte en diepe liefde voor Jezus. Maar de mate waarin de prediking dit bewerkt zal in hoge mate afhankelijk zijn van de inhoud van dit evangelie. Zoveel is wel duidelijk.

De prediking van het evangelie moet onze liefde voor onze Verlosser vernieuwen en verdiepen.

Als we deze basale waarneming daarom toepassen op de huidige discussie over verzoening door plaatsvervangend straflijden, moeten we bezien wat het effect zal zijn van het verkondigen of het vermijden van deze leer. Bedenk dat verzoening door plaatsvervangend straflijden ons zegt dat Jezus de rechtmatige toorn van God droeg in mijn plaats en voor mijn zonde, zodat mij deze afschuwelijke ervaring op de oordeelsdag bespaart blijft. Dat wat de achtergrond van deze leer van de verzoening door plaatsvervangend straflijden vormt, en wat deze leer op ieder punt ondersteunt, is het karakter en het werk van de God van liefde. Zijn hart vol mededogen met zondaren bracht Hem ertoe om in te grijpen door een dergelijk uitzonderlijk en kostbaar middel tot onze verlossing (Rom. 5:8).

Als we werkelijk de leer van de verzoening door plaatsvervangend straflijden en de liefdevolle God, die het goed dacht om ons langs deze weg te verlossen, begrijpen en als deze waarheid onderdeel is van ons gewone voedsel in de prediking, dan zullen wij er zeker toe gedreven worden om onze Verlosser in toenemende mate lief te hebben. Inderdaad, welke waarheid zou onze harten er mogelijk meer toe kunnen bewegen om Hem meer lief te hebben?

Zou de leer van de verzoening door plaatsvervangend straflijden onze prediking moeten bepalen en inspireren en zo onze verkondiging van de gekruisigde Christus moeten ondersteunen? Het antwoord moet ‘ja’ zijn – zowel ter wille van onze theologische integriteit als onze pastorale effectiviteit.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van TGC Nederland

Het bericht Plaatsvervangend straflijden en de verkondiging van het evangelie verscheen eerst op Geloofstoerusting.