De duivel is zo slim, zijn aanpak is kwaadaardig geniaal. Een monsterlijke psycholoog die je innerlijk bij tijde op de pijnbank legt. De verzoekingen die op je pad komen, moet je vooral niet onderschatten! Laat deze video van dr. Henk van den Belt je waakzaamheid verhogen en hopen op Gods kracht in de geestelijke strijd.

Het bericht ‘Zonde is niet langer ** de koning in jouw leven’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Hoe de verzoeking een beproeving wordt verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Daarom besteed ik hier aandacht aan de rol van de beproeving van het geloof voor de geloofservaring en andersom aan de functie van de bevinding voor de geestelijke strijd of de beproeving. Wat gebeurt er als het geloof en de ervaring in het vuur gebracht worden?

Van belang

Dit onderwerp is in de eerste plaats belangrijk, omdat de beproeving reliëf geeft aan het geloofsleven. De Statenvertalers hadden dat toch ook in gedachten toen zij die ene keer in Romeinen 5:4 het woord bevinding gebruikten voor het Griekse woord dokimè. Wij roemen in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking lijdzaamheid werkt, de lijdzaamheid bevinding, en de bevinding hoop.

Beproeving geeft reliëf aan het geloofsleven.

De Leidse hoogleraar Antonius Walaeus schrijft in de kanttekening bij het woord ‘bevinding’: ‘Of, ervaring, of beproeving; namelijk van Christus’ hulp en trouw in het volbrengen van Zijn belofte, waarmede Hij ons heeft beloofd in zulke zwarigheid bij te staan.’ In de beproeving ervaren wie Christus is, dat is echte bevinding.

Daarnaast is de beproeving ook wezenlijk voor de geestelijke groei. Tussen bloeien en groeien staat het werkwoord snoeien. Beproefde of geoefende christenen zijn vaak die christenen die veel geleden hebben en die uit ervaring weten van de trouw van God door alles heen. Geoefende christenen zouden ons kunnen helpen wanneer zij in een gesprek of een persoonlijke ontmoeting met ons delen wat God hun geleerd heeft in en door de aanvechting.

In de derde plaats maak ik me zorgen over de overdracht van de bevindelijk gereformeerde geloofstraditie aan de volgende generatie, aan onze kinderen die midden in de branding staan. Wat vertellen we aan onze kinderen en hoe doen we dat? Kan de oudere generatie laten zien hoe het geloof functioneert in de praktijk van de strijd? Ik weet van een vrouw die een aantekening maakte in de kantlijn van haar bijbeltje bij Psalm 50:15 ‘Roep Mij aan in de dag van benauwdheid; Ik zal u eruit helpen en u zult Mij eren.’ Zij schreef: ‘tried and proved true’, ‘beproefd en betrouwbaar gebleken’. Dat is de kern van de bevinding, ondervinden dat het Woord van God waar is.

Vijf lagen

In de beproeving ervaren wie Christus is, dat is echte bevinding.

Om het gesprek over deze thematiek wat richting te geven, is het goed om vijf verschillende soorten beproevingen te onderscheiden. Natuurlijk laat het zich niet met een schaartje knippen, maar waar hebben we het over als het om aanvechting gaat?

Intellectuele beproeving

Ten eerste is er de intellectuele beproeving. Daarbij denk ik aan allerlei vragen die bij ons kunnen opkomen als we de Bijbel lezen. Zeker als we ervan houden om wat dieper over dingen door te denken en we geen kunstmatige scheiding willen aanbrengen tussen geloof en wetenschap; tussen hart en hoofd kunnen we vraagtekens gaan plaatsen.

Hoe zit het met het bijbelse wereldbeeld en de hedendaagse kennis van de kosmos? Hoe zit het met Gods voorzienigheid en de menselijke vrijheid? En hoe is de verhouding tussen Gods verkiezing en de menselijke verantwoordelijkheid? Hoe kan een goede en almachtige God het kwaad toestaan? Het zijn oude vragen waarover eeuwenlang is nagedacht. Mooi, maar er kan ook een verzoeking in liggen om de verkeerde conclusie te trekken en het geloof vaarwel te zeggen. Ik zou best graag willen weten hoe grote christelijke denkers in deze intellectuele worsteling geleerd hebben om al hun gedachten gevangen te geven onder de gehoorzaamheid van Christus zonder hun verstand op nul te zetten en hun blik op het oneindige te richten. Kortom, hoe kan ik God liefhebben met mijn verstand?

Emotionele beproeving

Daarnaast is ons gevoelsleven – de plek waar de bevinding meestal gesitueerd wordt – soms danig in de war. Soms ervaren we dingen die er niet zijn. De religieuze ervaring van de christen kan soms ook sprekend lijken op die van de vrome moslim of de mystieke ervaring van de boeddhist. Dat wekt verwarring, het is een emotionele beproeving.

Wat is kenmerkend voor de ware geloofservaring in het woud van religieuze spiritualiteit? Ik vind dat soms een verzoeking ook bij de analyse van mijn eigen vreugde en droefheid in het geloof. Wat is kenmerkend voor de waarheid in een tijd waarin authenticiteit de hoogste norm lijkt te zijn?

Het kan ook een emotionele beproeving zijn als hoofd en hart niet sporen. Als ik wel weet dat God genadig is, maar dat niet zo ervaar. Als ik wel weet dat het avondmaal het geloof versterkt, maar er niets van merk. Bernardus van Clairvaux schreef al dat al zijn godsdienstige verplichtingen zijn hart niet konden bevredigen. ‘Wat mij bij dit alles overblijft, is een en al sleur, aan smaak… niets. […] De geboden vervul ik wel zo goed en zo kwaad als het gaat, maar mijn ziel voelt zich daarbij als een land zonder water.’ Dat kan soms lang duren in het geloofsleven en zelfs tot vertwijfeling leiden. Om nog maar te zwijgen van broeders en zusters die lijden aan depressies.

Morele beproeving

Leid ons niet in verzoeking, leerde Jezus ons bidden. Zijn broer Jakobus leert ons danken als we in allerlei verzoekingen terechtkomen, omdat de beproeving van ons geloof volharding teweegbrengt. Hoe werkt de bevinding in de concrete strijd met de zonde in gedachten, woorden en werken? Soms vraag ik me af hoe we aan onze kinderen en kleinkinderen kunnen uitleggen dat wij echt een stelletje ellendige mensen zijn die het goede dat we willen doen, vaak niet doen en het kwade dat we haten, wel doen.

Hebben we het allemaal onbewust niet te mooi gemaakt, te mooi om waar te zijn? Onze kinderen en kleinkinderen kijken tegen ons op als een soort bevindelijke heiligen die de strijd tegen de zonde te boven zijn. Ze denken dat wij ons de verzoekingen die zij ontmoeten, niet kunnen voorstellen. Laat staan dat we rasechte zondaren zijn. Dan moeten we niet verbaasd staan dat het spreken over genade en vergeving ook iets docetisch (iets van schijn) krijgt. Wel true, maar niet real.

Wij mensen hebben meer reden om God te prijzen dan de engelen in de hemel.

Hoe functioneert de bevinding in de strijd tegen concrete verzoekingen? En andersom: hoe kleurt die strijd de bevinding van zonde en genade, van schuld en vergeving? Het ‘ik, ellendig mens wie zal mij verlossen?’ en het ‘ik dank God door Jezus Christus onze Heere’ liggen zo dicht bij elkaar.

Wij mensen hebben meer reden om God te prijzen dan de engelen in de hemel. Zij zijn begerig om in te zien in het geheim van het bloed op het verzoendeksel, maar wij mogen dat geheim kennen. Straks zwijgen de engelen stil en zingen wij verder: ‘U hebt ons voor God gekocht met Uw bloed…’ Dat loflied op de genade is het uiteindelijke doel van de schepping. Er is geen herschepping zonder verlossing uit de macht van de zonde.

Providentiële beproeving

Maar de weg daarnaartoe kan soms door donkere diepten gaan. Wat een beproeving ervaren we als Gods hand en Gods mond elkaar tegenspreken. Nu hebben we het niet over de intellectuele beproeving van de spanning tussen natuur en schriftuur of van de theodicee (argumentatie die het bestaan van een almachtige en algoede God verdedigt ondanks het kwaad en lijden in de wereld). Hierbij hebben we het over de concrete vraag van de lijdende Job of van de profeet Habakuk die Gods zware oordeel niet met Zijn verbondstrouw kon rijmen: ‘Heere, hoe lang roep ik om hulp en luistert U niet, roep ik tot U: Geweld! en verlost U niet?’

Hoe leer je met Habakuk te wachten op de God, Die vertoeft en Zich verbergt?

Het kan een ware beproeving zijn als ziekte en zorgen ons herhaaldelijk treffen. Zij kunnen ons dichter bij God brengen, maar ons ook verwarren en verschrikken. Dat gebeurt met name als er in ons persoonlijk leven of in ons gezin dingen zijn die ons met de neus op de feiten drukken en duidelijk maken dat wij en onze kinderen in zonden ontvangen en geboren zijn. Als er teleurstellingen zijn en als Gods beloften hun vervulling toch lijken te missen, kan ons dat danig in verwarring brengen.

Hoe leer je met Habakuk te wachten op de God, Die vertoeft en Zich verbergt? Hoe leer je zingen ‘Al zou de vijgenboom niet bloeien, geen opbrengst aan de wijnstok zijn, toch zal mijn beker overvloeien, want Jezus schenkt mij vreugdewijn’?

Existentiële beproeving

Onder al deze beproeving schuilt dan nog wat Luther de ‘hoge aanvechting’ noemde. Wat te doen als God Zijn aangezicht verbergt of in een vijand verandert? Wat gebeurt er als je niet meer weet of ‘Gott Teufel oder Teufel Gott ist’ (God is de duivel of de duivel is God)? Hoe verwarrend kan het zijn als geestelijk de bodem onder je leven wegvalt en het lijkt alsof God Zich als een vijand, als een loerend roofdier tegen je keert.

Gelukkig geeft de Schrift zelfs voor die aanvechting woorden, een Psalm zelfs… Luther schrijft er over: ‘dat God zijn hoge heiligen soms kan aanvallen en oefenen in wat men gewoonlijk desertio gratiae noemt (dat de genade je in de steek laat). Het hart van de mens ervaart dan niets anders dan alsof God met Zijn genade hem heeft verlaten en je niet meer wil hebben; waar hij zich ook heen keert, hij ziet niets anders dan louter toorn en verschrikking.’ Dan houd je echt helemaal niets meer over. Je bent dan God kwijt, alles kwijt. Waar is dan de bevinding? Je gaat er aan en er blijft niets van je over.

Mystici hebben juist in deze negatieve ervaring vaak een weg naar de intimiteit met God gezien. Anderen hebben bevonden dat dit afsterven aan het eigen ik hen dichter dan ooit bij het kruis van Christus bracht. In de bevindelijk gereformeerde traditie kennen we de vierschaar der consciëntie.

Maar in al die gevallen is het een middel tot een hoger doel. Bij Luther is het een aanvechting, een beproeving van het geloofsvertrouwen. Hoe zit het nu precies met die vanouds mystieke Gelassenheit (vrede, rust)? In ieder geval lijkt het mij waar voor alle christenen dat de oprechtheid van het geloof blijkt in de beproeving waarin je alle bevinding kwijtraakt.

Vreugde in God

Nu is het veel gemakkelijker om al deze vragen te stellen dan om ze te beantwoorden. Het gaat mij om het belang van de beproeving voor de bevinding. Hoe kleuren al deze verschillende soorten beproevingen de geloofservaring? En andersom, hoe kan de bijbelse en confessioneel gereformeerde traditie van de bevinding ons helpen om in al deze beproevingen staande te blijven of er zelfs vreugde in te vinden? Laat ik afronden met drie suggesties.

De vreugde in God is het geheim van de volharding in de beproeving.

1. In de eerste plaats trof het woord van dr. S. van der Linde mij: ‘Wie de bevinding uit het ruige leven in de wereld (om daar te getuigen en te dienen) haalt, dooft minstens de helft van de vurige oven, waarin het geloof zeer reëel beproefd wordt.’ Dat is mooi. De beproeving van het geloof helpt ons blijkbaar om het uit te houden in een ruige wereld, omdat het ons bepaalt bij de rafels van het geestelijke leven. Omgekeerd kan de bijbelse bevinding niet goed gedijen in een isolement, maar hebben we de duivel, de wereld en ons eigen vlees – het zijn en blijven akelige doodsvijanden – nodig om goede christenen te worden.

2. Waarom? Misschien wel vooral omdat de gereformeerde bevinding altijd weer cirkelt rondom het woord ‘nochtans’. Denk aan Habakuk. ‘Al kwellen ziekten, zorgen, machten…, nochtans, ja nochtans zal ik juichen: De Heere Heere is mijn kracht.’ De vreugde in God is het geheim van de volharding in de beproeving. Niet dat die vreugde altijd ervaren wordt, maar de strijd en het lijden leren de gelovige: wie heb ik nevens U in de hemel, nevens U lust mij ook niets op de aarde. En een kus van Jezus’ mond – om Bernardus en Ledeboer aan te halen – maakt alles goed. Je zou het leven met Hem toch voor geen goud willen missen, ook al hangt er soms wel een zwaar prijskaartje aan.

3. De beproeving leert ons vaak tot onze schrik wie wij zijn, maar het leert ons ook nog iets anders. We leren Christus beter kennen en zo werkt de beproeving mee aan de geestelijke groei. Wij worden er niet groter door, maar Hij wel. Zo mogen we groeien in de genade en kennis van Christus.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van De Waarheidsvriend en is oorspronkelijk een bijdrage aan de studiedag naar aanleiding van de boekpublicatie ‘Met hart en ziel. Over bevinding’ van J. Hoek en W. Verboom.

Het bericht Wat beproeving met je doet verscheen eerst op Geloofstoerusting.

De reden kan ik je trouwens wel kort uit de doeken doen. Een poosje terug is meester Meeuwenmoller het dak opgeklommen. Een gezinnetje uit het beruchte vogelras had zich namelijk op zijn dak gevestigd. Omdat hij daar niet van gediend was, wilde hij een pannetje voor hun plannetje steken. Binnen luttele minuten had hij de toegang tot het meeuwennest gesloten middels een dakpan.

Vanaf die tijd nemen de meeuwen wraak. Zodra hij buiten op z’n erf loopt, scheren de meeuwen rakelings over hem heen. Ze hebben vooralsnog geen uitwerpselen op zijn hoofd gebombardeerd, maar ik vrees dat dat nog zeker op de planning staat. De meeuwen zijn razend. De toegang tot nota bene hun eigen nest is ze immers ontnomen. Zo blijkt maar weer: wie een meeuw úit de nesten werkt, werkt zichzelf ín de nesten.

In feite gaat dat ook zo als je de duivel geen toegang meer verleent tot je hart. Dan wordt hij razend. Dan ben je z’n vijand geworden. En reken er maar op dat hij je dan aan gaat vallen. Met twijfels, verleiding en zorgen. Soms lijkt hij zó dichtbij te komen, dat het je haast de kop kost…

Of ik een oplossing heb? Ik denk het. Het is er eentje die voor meester Meeuwenmoller niet zal werken, maar voor jou hopelijk wel. Ik denk namelijk dat je het beste binnen kunt blijven!

Meester Meeuwenmoller kan uiteraard niet als een kluizenaar thuis blijven zitten. Die moet nog naar z’n werk en zo nu en dan boodschappen doen. Echter, wat jou betreft: wat heb je nog ‘in de wereld’ te zoeken? ‘De wereld’ in Bijbelse zin dan natuurlijk. Is het echt nodig om naar buiten te gaan en zo de aanvallen van de vijand te riskeren? Blijf liever binnen.

Oftewel: geen uitstapjes naar gekke websites maken. Geen bezoekjes doen aan plekken waar God niet is. ‘Binnen blijven’ is bescherming zoeken in Gods huis. ‘Binnen blijven’ is jezelf niet te buiten gaan aan wat ook maar. Niet uit je dak gaan. Niet zo maar uit je vel springen van woede. Samengevat: ‘Binnen blijven’ is dichtbij Jezus blijven.

Oeps. Komt dit advies te laat? Had je jezelf al in de nesten gewerkt? Kom alsnog gauw binnen dan! Het is nog niet te laat. De aanvallen van de vijand hebben je nog niet vernietigd. Binnen is er plaats voor iedereen. Binnen is het veilig. Binnen bidden we.

‘Bescherm ons, in de bange tijd
van zielsverzoeking en van strijd;
Laat nooit de bozen vijand toe,
dat hij ons enig’ hinder doe.’

Het bericht In de nesten gewerkt verscheen eerst op Geloofstoerusting.

We wenden ons tot gebruikelijke wijsheden op grond van de Schrift en zeggen zoiets als: “Maak je geen zorgen, dit zou niet gebeuren in je leven als God niet zou denken dat je het kan dragen.” Degene die de pijn ervaart spreek het tegen, schudt zijn hoofd en gooit zijn handen omhoog, maar jij houdt aan: “Kijk, serieus, de Bijbel belooft het dat God je nooit meer zal geven in je leven dan je aankan.” En daar is het: de gebruikelijke wijsheid in het jasje van een Bijbelse waarheid. Je belooft iets wat de Bijbel nergens doet.

De gebruikelijke wijsheid in het jasje van een Bijbelse waarheid – je belooft iets wat de Bijbel nergens doet!

Verleidingen of beproevingen

In 1 Korinthe 10:13 schrijft de apostel Paulus: “Meer dan een menselijke verzoeking is u niet overkomen. En God is getrouw: Hij zal niet toelaten dat u verzocht wordt boven wat u aankunt, maar Hij zal met de verzoeking ook de uitkomst geven om die te kunnen doorstaan.” De context is specifiek: hij schrijft hier over verzoeking, een geniepige poging om ons tot zonde te trekken. God gebruikte een metafoor van een roofdier om Kaïn te waarschuwen: “De zonde [ligt] aan de deur. Naar u gaat zijn begeerte uit, maar ú moet over hem heersen.” We worden gestalkt door de zonde, maar God is trouw. Zonde wil ons overwinnen, maar er is een genadige weg om te ontsnappen. Zonde zet een hinderlaag op, maar voor de gelovige – prijs God – is zonde niet onweerstaanbaar.

Als mensen deze woorden van Paulus over verzoeking toepassen op algemeen lijden, weet je waar de zin vandaan komt: “God zal je nooit meer geven dan je kan dragen.” Ik twijfel niet aan de oprechtheid en goede bedoelingen van mensen die deze uitspraak gebruiken, maar oprechtheid is niet genoeg. Zelfs Jobs vrienden bedoelden het goed.

De twee fouten

Er zijn ten minste twee fouten in de onbijbelse uitspraak “God zal je nooit meer geven dan je aankan.” Allereerst, het is gebaseerd op een culture definitie van eerlijkheid en ten tweede, het zorgt dat de lijdende naar binnen, in plaats van naar God gaat kijken.

1. Beproevingen die eerlijk zijn?

Als je je kinderen dozen geeft om in de auto te zetten, dan houd je er rekening mee of de grootte en het gewicht ervan past bij hun leeftijd en kracht. Je gaat ze niet meer geven dan ze kunnen dragen, en vervolgens toekijken hoe ze tegen de grond slaan terwijl alle spullen overal verspreid liggen. Dat zou oneerlijk zijn. Het gezegde “God zal je nooit meer te dragen geven dan je aankan” heeft iets eerlijks in zich dat we wel waarderen. Het is voor ons een fijne gedachte dat de weegschaal in balans is, dat God heeft afgewogen wat we aankunnen, en beproevingen en dat Hij beproevingen toestaat die hierbij passen.

Maar een schreeuwend probleem met deze ‘eerlijkheid’ is dat ze deze gebruikelijke waarheid ondergraaft: God is al oneerlijk geweest, omdat Hij niet met onze zonde is omgegaan zoals we verdienden. In zijn liefde is Hij lankmoedig, verdraagzaam, genadig, en overweldigend geweest. De zon schijnt en de regen valt op rechtvaardigen en onrechtvaardigen. God overstijgt de categorieën van eerlijk en oneerlijk in zo’n mate dat we niet in de positie zijn om Zijn daden en Zijn wil te beoordelen. En Zijn wegen zijn niet onderworpen aan onze cultureel bepaalde definitie van eerlijkheid.

2. Waar is je kracht?

Lijden vraagt niet of je er klaar voor bent. Het kan langzaam komen of heel snel. Het vraagt geen toestemming en geeft niets om of het gelegen komt. Als je leven wordt vernield, komt dat nooit goed uit. Maar het gezegde “God geeft je niet meer dan de aankunt” zegt me dat ik heb wat er voor nodig is. Het zegt me dat ik kan dragen wat er op mijn pad komt. Het zegt me dat God de beproevingen toestaat die passen bij mijn kracht om die te doorstaan. Bedenk eens wat deze gebruikelijke wijsheid doet: ze laat mensen naar binnen kijken.

Als onze kracht tekortschiet omdat de pijn en het verdriet verpletterend zijn, dan ligt het antwoord niet in ons.

Maar de Bijbel vertelt ons naar God te zien. Zoals de psalmist het zegt: “God is ons een toevlucht en kracht; Hij is in hoge mate een hulp gebleken in benauwdheden. Daarom zullen wij niet bevreesd zijn, al veranderde de aarde van plaats en werden de bergen verzet naar het hart van de zeeën. Laat haar water bruisen, laat het schuimen, laat de bergen beven door haar onstuimigheid” (Psalm 46:1-3). Als onze kracht tekortschiet omdat de pijn en het verdriet verpletterend zijn, dan ligt het antwoord niet in ons. God geeft kracht aan de vermoeide en vermeerdert de kracht van wie geen krachten heeft (Jesaja 40:29). De kracht komt van Hem voor degenen die Hem verwachten.

Als beproevingen ons treffen

Beproevingen treffen ons in alle soorten en maten. Ze overkomen ons echter niet over ons om te laten zien wat we aankunnen of in huis hebben. Het lijden overkomt ons omdat we in een gebroken wereld met gebroken mensen leven. En voor de duidelijkheid: als het komt zullen we op dat moment niet klaar hebben liggen wat we nodig hebben om het te kunnen dragen. God geeft ons méér dan we aankunnen – maar niet meer dan Hij aankan.

De psalmist vraagt: “Vanwaar zal mijn hulp komen?” (Psalm 121:1) en we moeten net zo kunnen antwoorden als hij. We moeten weten en geloven – tot op ons bot: “Mijn hulp is van de HEERE, Die hemel en aarde gemaakt heeft.” Als beproevingen ons treffen, laten we er dan op vertrouwen dat de hulp van de Heere zál komen. Mensen die lijden zijn er meer mee geholpen wanneer we iets over God zeggen dat waar is dan wanneer we iets over henzelf zeggen dat onjuist is.

Als beproevingen over ons komen, vertrouw dat de hulp van de Heere zál komen.

Paulus herinnert zich een tijd waarin God hem meer te dragen gaf dan hij aankon. In de brief aan de Korintiërs schrijft hij: “Want wij willen niet, broeders, dat u geen weet hebt van onze verdrukking, die ons in Asia overkomen is: dat wij het uitermate zwaar te verduren hebben gekregen, boven ons vermogen, zodat wij zelfs aan ons leven wanhoopten.” (2 Korinthe 1:8). Paulus en de zijnen hadden te maken gehad met omstandigheden die hun krachten te boven gingen. “Ja, wij hadden voor ons eigen besef het doodvonnis zelf al ontvangen” (v. 9).

Niet het laatste woord

Dan geeft hij ons een cruciale blik in zijn wanhoop. Waarom kregen hij en zijn medewerkers meer beproevingen dan ze aankonden? “Opdat wij niet op onszelf zouden vertrouwen, maar op God, Die de doden opwekt.” God geeft je meer dan je aankunt. Waarom? Zodat Hij Zijn grote macht kan laten zien in je leven. En inderdaad, een groter gewicht van heerlijkheid komt nog. “Want onze lichte verdrukking, die van korte duur is, brengt in ons een alles overtreffend eeuwig gewicht van heerlijkheid teweeg” (2 Korinthe 4:17).

Paulus probeert je lijden niet de bagatelliseren, maar je perspectief te vergroten.

Nu moet je niet denken dat het overweldigende lijden ‘licht’ en ‘van korte duur’ is. Wat dan wel? Denk aan je beproevingen in termen van miljarden jaren vanaf nu. Het moeilijkste te midden van al het leed is om vast te houden aan dat perspectief op de eeuwigheid. Paulus probeert je lijden dus niet te bagatelliseren, maar je perspectief te vergroten.

Lijden heeft niet het laatste woord. In dit leven geeft God je meer dan je aankunt. Maar het gewicht van de komende heerlijkheid zal groter zijn dan je je kunt voorstellen.

Het bericht God geeft je meer ** dan je dragen kunt verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Verzoeking, verleiding en verlichting verscheen eerst op Geloofstoerusting.