Toch bleef Gods genade te midden van de vloek nog duidelijk zichtbaar. Door arbeid en kennis kon Adam nog steeds uit de grond halen wat hij nodig had. Hij zou weliswaar vaak tegen mislukkingen aanlopen, maar toch zou hij ook nog succes kennen. God nam geen afstand en stond niet toe dat een gevallen schepping onze eerste voorouders zou overweldigen en verstikken. In plaats daarvan stond Hij toe dat de mens uit die grond de noodzakelijke voeding en kennis haalde die we nodig hebben om te overleven.

Het redden van levens met medicijnen en technologie eert God zeker. De Bijbel houdt immers de waardigheid van elk menselijk leven hoog.

Misschien heb je nog nooit nagedacht over hoe goed biomedisch onderzoek of vaccins zijn. In Zijn genade staat God toe dat kennis en ervaring ons leven draaglijker maken. Technologie en geneeskunde zijn goede dingen, voor zover ze worden gebruikt tot eer van God en tot nut van anderen. En levens redden met medicijnen en technologie eert God zeker. De Bijbel houdt immers de waardigheid van elk menselijk leven hoog.

Vaccins als geschenk

Vaccins zijn dus een goed geschenk van God tot stand gekomen door biomedisch onderzoek op de juiste manier toe te passen op het menselijke immuunsysteem. Ons afweersysteem beschermt ons tegen gevaarlijke ziekteverwekkers. God heeft ons lichaam het vermogen gegeven om gevaarlijke, onbekende organismen te herkennen en ze te onthouden voor het geval ze terugkeren. Zo kunnen ze opnieuw bestreden worden. Een vaccin geeft de patiënt eenvoudigweg een ongevaarlijke hoeveelheid of stukje van die ziekteverwekker. Daardoor maakt het afweersysteem van het lichaam een geheugen aan, nog voordat het ooit met het werkelijke gevaar in aanraking komt. Jouw immuunsysteem heeft niet alleen het handboek van de vijand ontvangen, het kent elke zet die hij zal proberen te doen.

Het immuunsysteem is werkelijk een prachtig geschenk van God. Vroeger ontdekten mensen landbouwtechnieken om hun gewassen een betere oogst te laten opbrengen. Vandaag de dag hebben onderzoekers het nut van vaccins ontdekt om ons te beschermen tegen een ander aspect van de zondeval.

Het immuunsysteem is werkelijk een prachtig geschenk van God.

Maar net als bij elke andere menselijke poging om de gevolgen van de val tegen te gaan, worden er altijd fouten gemaakt. De geschiedenis van biomedisch onderzoek heeft vele donkere bladzijden gekend. Vaccins hebben soms onnodige sterfgevallen veroorzaakt. En daarom kiezen mensen er soms voor om af te zien van een bepaald vaccin, of soms zelfs van elk vaccin.

In het afgelopen jaar hebben we gezien hoe leiders van grote politieke partijen openlijk de werking van corona-vaccins in twijfel trokken. Velen van ons vragen zich af wat we moeten doen. Moeten we een vaccin nemen dat publiekelijk in twijfel is getrokken? Was dit vaccin overhaast ontwikkeld? Zijn er wegen afgesneden die het vaccin eventueel gevaarlijk kunnen maken? Zal het vaccin, aangezien het met een ander soort vaccintechnologie is gemaakt, iets onverwachts met ons lichaam doen? Zijn er bio-ethische bezwaren waardoor we op onze hoede zouden moeten zijn, zoals het gebruik van stamcellen of weefsel van geaborteerde baby’s?

Als Covid19-onderzoeker kan ik sommige van deze vragen voor jou beantwoorden. Ik kan je zelfs vertellen wat ik zal doen. Maar voordat ik dat doe, wil ik graag iets delen dat nog belangrijker is.

Verdeeldheid

We moeten niet toestaan dat dergelijke beslissingen over vaccins ons verdelen. Dit is echt van het grootste belang binnen het lichaam van Christus. Vergis je niet: verdeeldheid ligt altijd op de loer. Het is een sterke verleiding. Als deze pandemie ons iets heeft geleerd, dan is het wel dat velen van ons onze gezondheid serieus nemen. En als anderen hun persoonlijke gezondheid niet zo serieus nemen als wij dat doen, worden we snel kwaad.

Stel dat ik er bijvoorbeeld voor kies om me te laten vaccineren, maar een ander lid van de kerk doet dat niet. Dan kan het zo zijn dat ik me niet liefdevol opstel tegenover die persoon. Ik kan zelfs het gevoel hebben dat hij mijn gezondheid in gevaar brengt, omdat virusmutaties mijn vaccin ondoeltreffend kunnen maken.

We moeten niet toestaan dat dergelijke beslissingen over vaccins ons verdelen. Dat is echt van het grootste belang binnen het lichaam van Christus.

Een tegenovergesteld voorbeeld. Stel dat ik ervoor kies me niet te laten vaccineren omdat ik ervan overtuigd ben dat een bepaald aspect van het vaccin in strijd is met bijbelse principes. Dan zou ik de beslissing van een broeder of zuster om zich wel te laten vaccineren als verkeerd of zondig kunnen beoordelen. Veroordelend gedrag is een duidelijke en gevaarlijke zonde als het gaat om gewetenskwesties als deze. Wij weten dat de Geest meer genade geeft, maar wij doen dat vaak niet.

Beste broeders en zusters in Christus, wat je ook beslist, ons christelijk getuigenis blijkt vaak uit de manier waarop wij blijven houden van hen die niet precies dezelfde standpunten innemen als wij. Wij dienen allen een soevereine God Die alle dingen bestuurt, ook het coronavirus.

Onze christelijke eenheid is niet gebaseerd op het feit dat we dezelfde standpunten, ambities, overtuigingen, ervaringen of politieke overtuigingen hebben. Nee, onze eenheid rust geheel op het vergoten bloed van Jezus Christus. Door het geloof zijn we met Hem verenigd, en dus ook met elkaar.

Wij zijn geen club of veteranenvereniging, het Rode Kruis of het Leger des Heils. Wij zijn het lichaam van onze Heere en Zaligmaker, Jezus Christus. Vaccins bieden tijdelijke oplossingen, maar het evangelie biedt eeuwige oplossingen.

Antwoorden op veelgestelde vragen

1. Is dit vaccin onveilig omdat het er zo snel doorheen is gejaagd?
De snelheid waarmee de coronavaccins zijn ontwikkeld is werkelijk adembenemend. Dat betekent echter niet dat er kortere routes zijn genomen. Het vaccin kon om verschillende redenen zo snel ontwikkeld worden.

Ten eerste doorloopt elk vaccin meerdere fasen van klinische tests. Normaal gesproken beginnen bedrijven niet met een fase 2-proef voordat fase 1 is afgerond. Ze willen namelijk de resultaten van de eerste fase weten voordat zij miljoenen euro’s investeren in de volgende fase. Maar nu kregen bedrijven veel meer overheidsgeld en hadden ze minder beperkingen wat betreft de timing van de proeven. Daarom konden bedrijven in één keer meerdere fasen starten. Dit betekende dat bedrijven alle noodzakelijke fasen van klinische proeven binnen enkele maanden konden afronden. Normaal gesproken duurt dat wel jaren.

Ten tweede kan het voor onderzoekers soms moeilijk zijn om vrijwilligers te vinden die de desbetreffende ziekte hebben. Sommige ziekten zijn zo zeldzaam dat het jaren kan duren om voldoende vrijwilligers te vinden om een proef te kunnen voltooien. Maar voor corona was dit geen probleem. Het duurde slechts weken of maanden om voldoende vrijwilligers te vinden om een grote klinische proef te kunnen uitvoeren.

2. Waarom hebben sommige mensen in de overheid het vaccin in twijfel getrokken?
De politieke spelletjes zijn het afgelopen jaar heftig geweest. Partijen probeerden de pandemie te gebruiken als bal om te scoren tegen hun tegenstander. Het is triest om naar te kijken. Maar het is veelzeggend dat de leiders van grote politieke partijen publiekelijk het vaccin hebben gekregen.

3. Ik heb gehoord dat dit vaccin anders is dan andere vaccins. Wat is een mRNA vaccin? En is het gevaarlijk?
De meeste vaccins werken door een verzwakte versie van het virus of specifieke eiwitten van dat virus in te spuiten. Ook zit er bij het vaccin een hulpstof die helpt om de reactie van het afweersysteem te versterken en een beter geheugen aan te maken. De vaccins van Moderna en Pfizer werken door een stukje mRNA te injecteren. Dat mRNA bevat blauwdrukken die cellen vertellen hoe ze eiwitten moeten maken. Wanneer uw cellen het mRNA opnemen, maken ze een specifiek eiwit van het virus dat corona veroorzaakt. Het immuunsysteem herkent de indringer, en het geheugen wordt aangemaakt. Het mRNA breekt snel af in de cel en is kort na de vaccinatie uit het lichaam verdwenen. Maar de immuniteit blijft. Het gebruik van mRNA voor verschillende onderzoeksdoeleinden gebeurt al tientallen jaren. De biologische resultaten zijn over het algemeen goed bekend.

4. Zijn er christelijke ethische bezwaren tegen dit vaccin?
De twee grootste christelijke ethische overwegingen in biomedisch onderzoek gaan over het gebruik van stamcellen en het gebruik van weefsel of cellen van geaborteerde baby’s. Er is al veel geschreven over deze onderwerpen, ik zal er hier niet op ingaan. Het is nog steeds een wet in de Verenigde Staten dat onderzoekers openbaar moeten maken wanneer zij weefsel van geaborteerde baby’s gebruiken. Op grond van wat openbaar is gemaakt, worden bij de productie van de vaccins van Moderna en Pfizer geen cellijnen van geaborteerde baby’s gebruikt.

Er zijn andere vaccins die ontwikkeld worden waarbij wel cellijnen van geaborteerde baby’s worden gebruikt. Ik heb goede argumenten gezien voor beide kanten van deze kwestie. Veel van de veelgebruikte vaccins (bijvoorbeeld BMR, gordelroos, waterpokken) zijn ontwikkeld met behulp van deze cellijnen.

5. En wat gaat u doen?
Ik zal het vaccin nemen als ik aan de beurt kom. Het onderzoek lijkt solide en ik heb niets gehoord dat mij als christen zou doen aarzelen. Ik ken tenminste één persoon die het vaccin om medische redenen niet kan krijgen en ik weet dat dit ook voor anderen zal gelden. Een vaccinatie is een manier om hen lief te hebben. Ik help namelijk het tij van dit virus te keren.

Uiteindelijk bestuurt God elk virusdeeltje dat zich over de aarde verspreidt. Het kan zijn dat Hij deze vaccins gebruikt om de wereld van deze gevaarlijke ziekte te bevrijden. Hij heeft het ons toegestaan met de pokken; ik bid dat Hij het opnieuw toestaat met corona.

Disclaimer: Dit artikel vertolkt de persoonlijke standpunten van de auteur en hoeven niet gelijk te zijn aan de organisaties waar hij voor werkt. Voor gezondheidsvragen met betrekking tot vaccinatie adviseren we je om je eigen huisarts te raadplegen.

Het bericht Coronavaccins en eenheid ** onder christenen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Dit verhaal van de Amerikaanse voorganger R.C. Sproul illustreert een klein beetje de situatie van de kerk in onze dagen. Verdeeld en gefragmenteerd. Hoewel het besef onder ons sterker wordt dat dit niet zo mag, moet en kan, en iedere denominatie keurig zijn eigen commissie voor kerkelijke eenheid heeft, is de oplossing nog niet in zicht. En dat is meer dan jammer. Als iedere zondag vanaf het podium wordt voor gelezen dat we geloven in ‘een heilige, katholieke (of algemene, christelijke) kerk’, doet dat mij in iedere geval pijn. Want staat dit niet in verband met die volgende zin,  het geloof in ‘de gemeenschap der heiligen’? Of denken we dan alleen aan ‘ons soort gelovigen’? Is ‘gemeenschap der heiligen’ tot niets meer geworden dan je thuis voelen bij een stroming? Het was ooit toch echt meer dan dat.

Over het algemeen erkent men elkaar, in ieder geval binnen de reformatorische gezindte, als broeders en zusters, maar op zondag bij elkaar in de bank schuiven is niet zelden een stap te ver. Wel door één hemelpoort, niet door één kerkdeur. Als een soort theologische rechtvaardiging hebben we wel een mooi credo in handen: het zou gaan om de ‘onzichtbare kerk’, en dat is dan het lichaam van Christus.

Het probleem wat ik hiermee heb is dat Jezus of de apostelen dit nooit als oplossing voor verdeeldheid hebben aangedragen. De zichtbare werkelijkheid moet overeenkomen met de geestelijke werkelijkheid, want alleen als de wereld kan zíen dat wij één zijn, kan ze erkennen dat God ons heeft liefgehad (Johannes 17:23). De hele Efeze-brief hamert op eenheid, waarbij we elkaar nodig hebben om Gods liefde in Christus écht in de volle breedte, lengte, diepte en hoogte te leren kennen (3:19). De zichtbare en onzichtbare aspecten van die eenheid lopen hier door elkaar en worden verbonden aan de ambten die aan de zichtbare gemeente gegeven zijn (4:11-13).

Het was in de Vroege Kerk onmogelijk om de katholiciteit tegenover de zichtbare gemeente te plaatsen, ontdekte ik bij prof. W. van Vlastuin in zijn boek Katholiek Vandaag. Het woordje ‘in’ uit de geloofsbelijdenis van Nicea (in één, heilige, katholieke en apostolische kerk) moet je niet zien als aanduiding van waar je ‘in’ gelooft (zoals je ’in’ God gelooft), maar veel meer wáár en met wié je gelooft. Heel concreet dus. De vroege kerk zag de zichtbare gemeente als het lichaam van Christus: de katholieke kerk. Katholiek heeft in die zin niks met Rome te maken, maar stond voor diverse mooie aspecten die Cyrillus in de vierde eeuw als volgt omschreef:

● De uitgebreidheid over de hele wereld;
● Het feit dat alle dogmata (leerstukken) geleerd worden;
● Het feit dat allerlei soorten mensen uit verschillende standen onderworpen worden aan godsvrucht;
● Het behandelen en genezen van alle soorten zonde;
● Het bezit van elke vorm van deugd, zowel in woorden, als in daden als in geestelijke gaven.

In de loop der geschiedenis is de zienswijze op de kerk (ecclesiologie) steeds verder omgedraaid, van het concrete zichtbare naar het onzichtbare, mystieke lichaam, beschrijft Vlastuin in zijn boek. Augustinus begon aandacht te vragen voor de onzichtbare verkiezing binnen de kerk, maar liet de katholieke kerk niet vervluchtigen tot iets onzichtbaars. Calvijn neemt dit echter als uitgangspunt, al houdt hij de zichtbare kerk en bijbehorende eenheid in het oog. Daarvoor heeft hij zich ook ingezet – misschien veel meer dan je van hem zou verwachten. Bij Owen (17e eeuw) en Bavinck (19e eeuw) zien we eigenlijk al een acceptatie van kerkelijke verdeeldheid en is de katholieke kerk weinig anders dan de optelsom van de echte gelovigen. Zo is de kerk, met de wereld mee, geïndividualiseerd, al zijn er natuurlijk ook tegengeluiden geweest.

Ik wil niet zeggen dat we op gemeenteniveau alle mogelijke theologische ideeën moeten accepteren en aanvaarden, alsof de leer er niet toe zou doen. Ik zal de laatste willen zijn die dat beweert. Het Nieuwe Testament waarschuwt voortdurend tegen afwijkingen in de leer, bijvoorbeeld in Galaten en 1 en 2 Timotheüs. Vlastuin werpt de vraag op hoeveel dwalingen je mag hebben om nog nét als christen door te gaan, maar het antwoord hierop is lastig. Misschien is het goed en juist gereformeerd om, zoals Vlastuin in dit verband zegt, ‘streng te zijn voor onszelf, en mild voor anderen’ (Markus 9:40, Mattheüs 12:30). Met andere woorden: denk niet te snel dat wanneer iemand andere formuleringen gebruikt, hij ook iets andere bedoeld. Maar laten we ons in ieder geval niet gemakzuchtig bij die verdeeldheid neerleggen.

Ik zal, nogmaals, zeker niet ontkennen dat er binnen datgene wat zich kerk noemt onkruid is. Denk aan Jezus’ gelijkenis van het visnet. Het visnet is als het Koninkrijk van God (Mattheüs 13:47). Het feit dat er slechte vissen in het net zitten, maakt echter niet dat het ophoudt Gods Koninkrijk te zijn. Dat pleit toch voor een herwaardering van de zichtbare gemeentes. En daarmee wordt de verdeeldheid weer net zo pijnlijk als het hoort te zijn. Quis non fleret? Zeker. Als het daar maar niet bij blijft.

Het bericht Geloof jij nog in de kerk? verscheen eerst op Geloofstoerusting.