Tegelijk, en bovendien, is God nog steeds trouw aan trouweloze en ongelovige mensen. Hij houdt Zijn verbondsbeloften. Dat houdt onze verhouding met Hem in stand. Onze relatie met Hem wordt geschraagd door Zijn trouw aan ons, onvergelijkbaar veel meer dan door onze trouw aan Hem.

God is getrouw

Ja, zelfs wanneer het volk ongehoorzaam was. En hun ongehoorzaamheid had gevolgen; ze verbleven in ballingschap, maar God had een verbond gemaakt en zou dat houden. Zoals Paulus aan Timotheüs schrijft: ‘Dit is een betrouwbaar woord. […] Als wij ontrouw zijn, blijft Hij getrouw. Hij kan Zichzelf niet verloochenen.’ God zal trouw blijven, ongeacht wat wij doen.

Dat zie je in heel het Oude Testament. Maar zij waren ongelovig! Ze deden dit en dat … En dat ondanks alles wat God hen liet zien. In zekere zin is dat een troost voor ons. Want soms denken wij: ‘Deze zonde … Dit zal Hij me nu echt niet vergeven.’ Maar Hij zegt: ‘Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.’ Dit is een goed moment om Gods trouw opnieuw in te drinken.

En pas dit toe in de discipelschapsrelatie met jouw leerling of kring. Discipelen maken is weerbarstig, pijnlijk. Samen met een of meerdere anderen worstel je met zonde, met lijden. Het is dus niet gemakkelijk. Het is geen pasklaar proces. Als dat het tot nu toe wél was, heb je waarschijnlijk de kern niet geraakt. Dat is de reden waarom we, als we ons leven met elkaar delen, samen worstelen met zonde en met lijden.

God lof vanwege Zijn trouw

Maar het mooie is, Gods beloften, Gods trouw, houden ons overeind. Misschien kun je dus samen met je leerlingen de tijd nemen en zeggen: ‘Laten we God prijzen voor Zijn trouw aan ons.’ Of: ‘Laten we daarover praten.’ Of zelfs: ‘Laten we praten over de zonden waar wij mee worstelen, of het lijden, of welke andere dingen ook.’ En vraag: ‘Wat zijn de beloften die God ons gegeven heeft om te overwinnen in deze strijd met zonde? Wat zijn de beloften die God ons gegeven heeft tot troost in het lijden?’ Laat deze spreken in het hart van jouw leerlingen. Wijs hen op Gods getrouwheid. Dat houdt ons als discipelen overeind.

Het is ons herstel. Net zoals Hij zei: ‘Nee, Israël, ik ben nog niet klaar met je. Ik ga je herstellen.’ Op dezelfde manier moeten onze leerlingen begrijpen dat deze relatie hersteld kan worden, ondanks wat zij gedaan hebben. Want inmiddels trekken jullie al geruime tijd samen op. Waarschijnlijk voelen ze zich schuldig over bepaalde dingen. Daar is herstel mogelijk.

Herstel en vergeving

Maar tegelijk – zoals jij terecht zei – is het de bedoeling dat wij God vertegenwoordigen. Wij zien hoe Hij herstelt en vergeeft. En op dit punt in jullie discipelschapsrelatie ben je waarschijnlijk al eens beledigd. Het is zo belangrijk om Gods vergeving te begrijpen. Die moet je vatten en ontvangen, zodat jij die ander kunt worden. Je moet duidelijk zien: ‘Dit is wat God voor mij doet, dit is wat Hij mij vergeven heeft. Ook al hebben deze mensen mij beledigd, ik zie wat God gedaan heeft, ik zie Zijn trouw. Mijn zonde had gevolgen, ik verknoeide het, maar Hij herstelde mij. Ik zal hetzelfde doen voor jou.’

Geloof in Gods genade voor jou. En geef het niet op met jouw leerlingen.

Het bericht Ballingschap en de belofte van herstel verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Uit deze principes leren we dat de gebruikelijke benadering om de verlossende aard van alle Bijbelse teksten te begrijpen erin bestaat hoe Gods Woord de persoon en/of het werk van Christus voorspelt, erop voorbereidt, erop reflecteert of het resultaat daarvan is.

Deze vier categorieën van Evangelie-uitleg zijn niet bedoeld om uitputtend te zijn of strikt van elkaar gescheiden te blijven, maar ze helpen ons uit te leggen hoe de gehele Schrift van Christus en/of Zijn werk getuigt.

1. Sommige passages, zoals de profetieën en messiaanse psalmen, voorspellen duidelijk wie Christus is en wat Hij doen zal.

Jesaja schreef over de Messias: ‘En men noemt Zijn Naam Wonderlijk, Raadsman, Sterke God, Eeuwige Vader, Vredevorst. Aan de uitbreiding van deze heerschappij en aan de vrede zal geen einde komen’ (Jesaja 9: 5-6 HSV). Dit is een duidelijke voorspelling van Jezus’ persoon en werk en er zijn veel meer van zulke voorspellingen in de profetische gedeelten van de Schrift.

2. Andere gedeelten bereiden Gods volk voor op het begrijpen van de genade van God die hen moet verlossen.

Als David genade bewijst aan Koning Sauls kreupele kleinzoon (een koninklijke afstammeling die Davids rivaal zou zijn voor de troon van Israël), begrijpen we iets van hoe God vijanden vergeeft en genade betoont aan de hulpelozen.

Genade springt niet ineens als bij verrassing tevoorschijn in het Nieuwe Testament. Gods volk was millennia lang al voorbereid om de genade van Christus te begrijpen en te ontvangen.

Veel passages in het Oude Testament bereiden Gods volk niet alleen voor om Zijn genadige voorziening te begrijpen, maar ook om hun nood te leren kennen. Als Paulus in Galaten 3 vers 24 schrijft dat de wet onze leermeester tot Christus was, begrijpen we dat de hoge en heilige normen van de Wet ons voorbereiden om Gods genade te zoeken in plaats van verwachting te hebben van de kwaliteit van onze daden om voor Hem aanvaardbaar te zijn.

De offerdienst bereidt ons verder voor om te begrijpen dat er zonder bloedstorting geen verzoening is voor ons onvermogen om de Wet te houden (Hebr. 9:22). En omdat Abrahams geloof hem tot gerechtigheid werd gerekend, zijn we voorbereid om te begrijpen dat ons staan voor God afhangt van het vertrouwen op wat een Ander voorziet (Rom. 4: 21-22).

Genade springt niet ineens als bij verrassing tevoorschijn in het Nieuwe Testament. Gods volk was millennia lang al voorbereid om de genade van Christus te begrijpen en te ontvangen.

3. Omdat genade de sleutel is om Gods bedoelingen te begrijpen, met Christus als hoogtepunt, worden door de Schrift heen aspecten van het Evangelie weerspiegeld.

Als een tekst geen duidelijke voorspelling doet en ook niet voorbereidt op Christus’ persoon of werk, kunnen de verlossende waarheden altijd worden onderscheiden door twee vragen te stellen, die je met recht aan iedere tekst kunt stellen:

• Wat weerspiegelt deze tekst van de aard van God, Die de in de verlossing voorziet?
• Wat weerspiegelt deze tekst van de aard van de mens, die de verlossing nodig heeft?

Deze vragen zijn de lenzen waardoor we iedere passage kunnen bekijken om te zien wat het weerspiegelt over de aard van God en/of dat van de mens. Deze lenzen laten ons onvermijdelijk zien dat God heilig is en wij niet. Dat God soeverein is en dat wij kwetsbaar zijn. Dat God genadig is en dat wij zijn genade nodig hebben. Deze ‘leesbrillen’ maken ons ervan bewust dat we aangewezen zijn op Gods genade om verlost te worden van onze zonde en onmacht. Christus mag dan in de tekst niet met name worden genoemd, maar uit de weerspiegeling van Gods natuur en de onze wordt de noodzakelijkheid van Zijn genade zichtbaar.

Het gebruik van deze ‘leesbrillen’ door het Oude en Nieuwe Testament heen, toont ons de genadige natuur van God die in verlossing voorziet, want Hij geeft kracht aan de zwakken, rust aan de vermoeiden, verlossing aan de ongehoorzamen, trouw aan de ontrouwen, voedsel aan de hongerigen en redding aan de zondaren. We leren ook iets van de menselijke natuur, die verlossing nodig heeft, wanneer helden falen, aartsvaders liegen, koningen vallen, profeten de moed laten zakken, discipelen twijfelen en verbondskinderen afgodendienaars worden. Deze lenzen voorkomen dat we de personages in de Bijbel enkel zouden gaan zien als morele helden om na te volgen, maar veeleer als gebrekkige mannen en vrouwen die zelf aangewezen waren op Gods genade.

Elke tekst, in zijn verlossende context gelezen, weerspiegelt een aspect van de gevallen toestand van de mensheid, die de genade van God nodig heeft. Door te focussen op deze gevallen toestand komen lezers tot het overwegen van de Goddelijke oplossing. Het karakter van die oplossing is genade, die tot een absoluut hoogtepunt komt in de gave van de Heiland.

4. We begrijpen hoe Gods verlossende boodschap verschijnt in de Schrift door teksten die voortvloeien uit Christus’ werk voor ons.

We zijn gerechtvaardigd en geheiligd door Christus’ verzoenende werk en geestelijke inwoning. Onze gebeden worden gehoord door zijn priesterlijke voorspraak voor ons. Onze wil wordt getransformeerd vanuit onze vereniging met Hem. We aanbidden als antwoord op Gods genadige gave van ieder aspect van onze verlossing.

Waarom moeten we de Schrift zó lezen dat we begrijpen hoe onze acties en identiteit het gevolg zijn van genade? Om de volgorde van de imperatieven en de indicatieven van de Schrift zuiver te houden. De imperatieven (wat we moeten doen) zijn altijd resultaat van de indicatieven (wie we zijn door Gods genadige geschenk); wat we doen is nooit oorzaak van wie we zijn met betrekking tot onze eeuwige status in Gods koninkrijk en familie. We gehoorzamen omdat we Gods geliefden zijn, niet om God te bewegen ons lief te hebben. Zijn genade jegens ons gaat vooraf aan, stelt ons in staat tot en motiveert onze inspanningen tot heiliging.

We gehoorzamen omdat we Gods geliefden zijn, niet om God te bewegen ons lief te hebben. Zijn genade jegens ons gaat vooraf aan, stelt ons in staat tot en motiveert onze inspanningen tot heiliging.

Een belangrijk voorbeeld van imperatieven die voortkomen uit indicatieven is als God de Tien Geboden geeft aan Zijn volk. Hij stelt hun gehoorzaamheid niet als voorwaarde voor Zijn liefde. Eerst verklaart Hij: ‘Ik ben de HEERE, uw God, Die u uit het land Egypte, uit het slavenhuis, geleid heeft’ (Deut. 5:6 HSV). Pas daarna geeft Hij Zijn geboden. Hij redde Zijn volk voordat ze gehoorzaamden. Hun gehoorzaamheid werd verwacht als resultaat van het ontvangen van Gods bevrijding, niet als voorwaarde om het te verkrijgen. Door dit consistente patroon van verlossing in de Schrift te doorzien hebben we niet alleen een instrument om de structuur van de Bijbel te begrijpen, maar ook een manier om Evangelie-genade te ontdekken, zelfs in passages waarin Gods geboden de overhand hebben.

En waarom is dit indicatief/imperatief-patroon zo belangrijk? Omdat genade niet alleen de grondslag is voor Gods geboden, maar ook de ultieme kracht die ons in staat stelt naar deze normen te leven, omdat we van binnenuit veranderd zijn.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van The Gospel Coalition (Nederland en Vlaanderen).

Het bericht Vier manieren waarop de hele Bijbel naar Jezus verwijst verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Sterke punten: genade en Jezus

De nadruk van Prince op genade is zonder twijfel gezond te noemen. Het evangelie van Jezus, het hart van het christendom, is er een van genade: we zijn volledig gered door genade – een gratis geschenk van God vanwege de dood van zijn Zoon aan het kruis voor onze verlossing. Het is God ‘Die ons bekwaam heeft gemaakt om deel te hebben aan de erfenis van de heiligen in het licht’ (Kolossenzen 1:13). ‘Want uit genade bent u zalig geworden, door het geloof, en dat niet uit u, het is de gave van God’ (Efeziërs 2:8).

Veel christenen begrijpen genade niet goed. De standaard houding van ons mensen is om te proberen iets te verdienen door onze werken of vroomheid. Prince benadrukt terecht dat het evangelie van genade ons juist bevrijdt van deze pogingen om God te behagen door onze eigen inspanningen.

Zwakke punten en gevaren

Er zijn echter een aantal ernstige theologische zwakheden in het boek Bestemd voor overwinning die het gevaarlijk maken.

Het Oude Testament en de wet

Prince begrijpt het Oude Testament niet. Hoewel hij sommige typologieën in het Oude Testament accepteert als aanwijzingen voor Christus, dwaalt hij op andere punten af naar allegorie. Op een gegeven moment suggereert hij dat de boom van de kennis van het goede kwaad in de Hof van Eden symbool staat voor de wet; op een ander moment beschouwt hij het Oude Testament als een soort code om Christus te vinden.

De meest ernstige en verontrustende zwakte van zijn visie op het Oude Testament is zijn omgang met de wet. Volgens Prince is de wet een slechte zaak, een kwestie van slavernij, aangezien het synoniem staat voor wetticisme. De wet is een weg naar verlossing door middel van goede werken met geen enkele kans slagen. Hij merkt op dat het bij de wet alleen om JOU gaat en ‘de wet draait om kijken naar jezelf’.

Toch begint de wet met een verklaring van genade, namelijk dat Jahweh de God is Die Israël uit Egypte heeft gehaald: de wet is dus een antwoord op die genade van God, niet een middel om haar te verkrijgen. Daarnaast laten verschillende wetten zien wie Jahweh is (bijv. behandel slaven en vreemdelingen goed omdat God je gered heeft van de slavernij, je was immers zelf een vreemdeling in Egypte; oordeel onpartijdig omdat God onpartijdig oordeelt). Veel wetten weerspiegelen het volmaakte karakter van God: heb je naaste lief; dien de Heere; heb God lief. In de wet gaat het helemaal niet alleen om JOU!

–

Prince ziet ook de nuances in het verstaan van de wet in de Bijbel niet. Het Oude Testament zelf zegt: ‘De wet des Heeren is volmaakt, zij verkwikt de ziel’ (Ps. 19:7 – NGB’51). De wet omvat de volledige instelling van offers en rituelen die de weg wijzen om door het geloof in een goede verhouding tot God te staan – en niet te vertrouwen op je eigen gehoorzaamheid.

Het Oude Testament – net zoals het Nieuwe Testament – beseft dat de wet zelf de kracht niet geeft om deze na te leven. Het ziet uit naar de besnijdenis van het hart (Deuteronomium 30:1-6).

Door onze zonde bloot te leggen, laat het ons onze behoefte aan Jezus zien en de noodzaak van Zijn offer om vergeving mogelijk te maken.

Toch beweert Prince (ten onrechte) dat we de Tien Geboden niet moeten prediken omdat het ons zal doden, en gelovigen tot ziekte en depressie zal leiden! Echt waar? Toen Mozes ze predikte in Deuteronomium, zien we vervolgens dat Israël in trouwe gehoorzaamheid het land verovert! Prince klinkt als de tweede eeuwse ketter Marcion – die het Oude Testament verachtte – en lijkt niet meer op hem dan het moment dat hij 2 Timotheüs 2:15 (het Woord van de waarheid recht snijden) verandert in een oproep om het oude en het nieuwe verbond te scheiden (snijden) van elkaar. Dit is een afschuwelijke exegese.

Inspanning en gehoorzaamheid

De ondertitel van het boek van Prince (dit is in de Nederlandse vertaling niet letterlijk overgenomen, red.) suggereert dat het christelijke leven ‘moeiteloos’ zou zijn. Dat idee mag mogelijk aantrekkelijk klinken voor hardwerkende Singaporezen, maar het is verre van Bijbels. Prince sluit zijn ogen voor de vele aansporingen in het Nieuwe Testament om te jagen, te strijden, de wedloop te lopen, de finish te halen, enzovoort. Wanneer hij 2 Petrus 1 bespreekt (‘Zijn Goddelijke kracht heeft ons alles geschonken wat tot het leven en de godsvrucht behoort’), laat hij bewust het gedeelte weg waarin Petrus tegen christenen zegt dat zij ‘zich er met alle inzet op moeten toeleggen’ (vers 5). Voor Prince vormen inspanning en genade een tegenstrijdigheid. Maar dat is simplistisch en selectief gedacht.

–

Prince beweert dat als je onder de genade bent, je niet langer in zonde leeft (hij beweert niet expliciet dat christenen zondeloos zijn, maar hij gaat er ook niet dieper op in). Hij verwijst selectief naar Romeinen 6, maar wijst er niet op dat Paulus er vanuit gaat dat gelovigen kunnen voortgaan op wegen en in levens vol zonde en zij daarom gewaarschuwd moeten worden: ‘Laat de zonde dan niet in uw sterfelijk lichaam regeren’ (vers 12).

Belijdenis van zonden

Een van de opvallende beweringen van Prince is zijn oproep om onze zonden niet te belijden. Hier vindt je een mengeling van waarheid en dwaling bij hem. Aan de ene kant is het waar dat het bloed van Jezus al onze zonden uit het verleden, heden en de toekomst bedekt. Aan de andere kant roept de Bijbel Gods volk er wel degelijk toe op om zich te bekeren, om zich van de zonde af te keren, om ze zelfs te belijden.

De Bijbel suggereert nergens dat we vergeven worden vanwege onze daad van belijden – we hoeven ons niet elke zonde te herinneren, of in angst te leven dat zonden niet vergeven worden als we er één vergeten (ondanks de karikatuur die Prince hier van maakt). Maar de Schrift spoort ons wel aan om Gods vergeving te beantwoorden met belijdenis van zonden en bekering (zie bijvoorbeeld Openbaring 2-3). Het belijden van zonden blijft een goede en verootmoedigende praktijk voor iedereen die weet vergeven te zijn door de dood van Jezus. Als we Gods genade ontvangen door het geloof, verlangen we ernaar om goede werken te doen, om Gods wetten na te leven, Hem te gehoorzamen en we spannen ons daar voor in.

Gebruik van de Bijbel

Prince schept vaak op dat hij de Bijbel in zijn context leest, maar wanneer het hem uitkomt, negeert hij de context – zoals in 2 Petrus 1 hierboven toegelicht. Over het algemeen benadrukt hij wel de uitspraken van Paulus over de genade, maar doet dit niet bij de bespreking van de goede werken en de moraal die daar op volgen. Hij heeft gelijk als hij zegt dat als we ons de genade op een goede manier toe-eigenen, dat deze genade ons niet in zonde zal leiden. Maar hij ziet niet in dat de geboden en wetten ons helpen ons van de zonde af te houden. Als Prince gelijk had dat we ons niet hoeven in te spannen en we geen wet nodig hebben, dan zouden diverse hoofdstukken en passages in de Bijbel irrelevant zijn.

–

De pogingen van Prince om zich aan dergelijke passages te onttrekken, zorgen er soms voor dat hij zeer dubieuze interpretaties aanneemt. Sommige daarvan presenteert hij zonder enige onderbouwing, andere zijn ronduit verkeerd. Bijvoorbeeld:

• Om zich een weg te vinden met 1 Johannes 1, waarin wordt gesproken van het belijden van zonden, beweert hij dat dit hoofdstuk is geschreven aan gnostici – maar de rest van de 1 Johannes-brief is wél aan christenen geschreven.
• Hij zegt dat sommige uitspraken van Jezus in de evangeliën onder het oude verbond vallen en andere weer onderdeel uitmaken van het nieuwe verbond.
• Hij beweert dat Romeinen 10:17 (‘Het geloof is uit het gehoor’) alleen van toepassing is op het Nieuwe Testament, maar Paulus maakt helemaal geen onderscheid tussen de testamenten of verbonden – en Paulus gelooft wel degelijke dat het Oude Testament ons wijs kan maken tot zaligheid (2 Timotheüs 3:15).
• Hij staat erop dat God in het nieuwe verbond een gelovige nooit straft voor zijn zonden – een standpunt dat moeilijk te verdedigen valt in het licht van wat we lezen in Handelingen 5:1-11; 1 Korintiërs 11:30 of Hebreeën 12:4-11. Als Prince zich met het laatste voorbeeld bezighoudt, dan voert hij de bizarre theorie op dat dit alleen betrekking heeft op het bestraffen van kinderen in de opvoeding.
• Bij de uitleg van ‘de doorn in het vlees’ van Paulus, ontkent hij dat dit een ziekte is, maar veel eerder een persoonlijkheid die ons stoort. Met fantasievolle woordverbindingen probeert hij zijn overtuiging kracht bij te zetten.
• Hij beweert dat God de lichamen van Kleopas en zijn metgezel bovennatuurlijke kracht moet hebben gegeven om de veertien kilometer naar Emmaüs en weer terug te kunnen wandelen.
• Hij merkt op dat de koperen slang in de woestijn een oordeel betekent omdat koper het metaal en de kleur van het oordeel is. Enkele bladzijden later zegt hij dat hout een symbool van de mensheid is.
• Hij beschrijft uitvoerig de grote inspanningen die David deed om de ark van het verbond terug te brengen naar Jeruzalem – ook al was de ark tot dan toe helemaal nog nooit in Jeruzalem geweest.
• Hij stelt ten onrechte dat het eerste wonder van Mozes’ de verandering van de Nijl in bloed was.
• Hij komt met een compleet nieuw en fantasierijk idee dat de oproep aan de Laodiciërs in Openbaring 3 die niet warm of koud waren, maar lauw – betrekking heeft op het vermengen van het oude en het nieuwe verbond.

Stijl

De stijl van het boek van Prince is ook verontrustend. Van tijd tot tijd paradeert hij met – wat volgens hem – een openbaring van God is aan hem om de Bijbel te begrijpen. Toch negeert hij systematisch passages die niet bij zijn verstaan van de Schrift passen. Mogelijk heeft God tot hem gesproken, maar dit grenst aan arrogantie of trots. Hij deinst er niet voor terug om te beweren dat hij niet dom is; of om ons te herinneren aan de tijden dat God hem met veel vrucht heeft gebruikt; of om ons te vertellen over zijn wereldwijde bediening. De voorbeelden die hij gebruikt prijzen hemzelf veelal op een of andere manier. En de omslag van het boek is een portret van zichzelf. Alhoewel Prince’s theologie beweert om op God gericht te zijn, is het moeilijk om de zorg te vermijden dat het boek iets te veel op Prince zelf gericht is.

Algemeen

Het algemene wereldbeeld van Prince is dat christenen succesvol zullen zijn. Dat klinkt duidelijk door in zijn ondertitel en in het eerste hoofdstuk. ‘Als je een zakenman bent, wil God dat je een welvarend bedrijf hebt.’ Zo’n welvaartsevangelie is in zichzelf verre van Bijbels. Waar is de oproep om te lijden en vervolgd te worden omwille van het evangelie? Waar is de oproep tot zelfverloochening in navolging van Jezus? Zo’n verraderlijk wereldbeeld is populair, omdat het de menselijke hebzucht kietelt, maar ze is verre van Bijbels. Het maakt onderdeel uit van de misleiding van dit boek.

Conclusie

Prince dwaalt af naar wat Bonhoeffer ‘goedkope genade’ noemde: genade die komt zonder een echte oproep tot discipelschap. Hoewel hij die aanklacht afwijst en zegt dat iedereen die de genade op de juiste wijze omarmt, niet zal willen zondigen (een terechte opmerking), spreekt zijn gebrek aan belangstelling voor of commentaar op de ethische eisen van het Nieuwe Testament anders.

Prince stelt zich op als een scherpzinnige uitlegger van de Bijbel, maar hij is verre van dat. Hij is simplistisch, selectief, misleidend en laat een gebrek aan oog voor nuance, evenwicht en complexiteit zien. Zijn stellingname richt ons terecht op genade en Jezus, maar interpreteert die vervolgens verkeerd en brengt zo zijn lezers in gevaar.

Bekijk het originele Engelstalige artikel voor de bronvermeldingen.

Het bericht De ‘overvloedige genade’ van Joseph Prince verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar wat moeten we ervan denken dat God Hosea precies deze opdracht heeft gegeven? De profetie van Hosea is waarschijnlijk het meest bekend om het schandaal van Hosea’s huwelijk met Gomer. Dus de vraag is eenvoudig: waarom kreeg Hosea de opdracht van God om met een zedeloze vrouw te trouwen?

De reden ligt in het feit dat profeten zoals Hosea werden geroepen om Gods Woord te verkondigen – niet alleen in woorden, maar vaak ook in daden (vgl. Jesaja 20:2-4, Ezechiël 24:15-27). Ze fungeerden niet alleen als openbare aanklagers van het verbond die hun toehoorders opriepen tot verbondstrouw, maar ze belichaamden ook de boodschap van Jahweh. Inderdaad, een deel van de kracht van hun boodschap ligt in hoe zij de pijn van Jahweh belichamen, en aantonen hoe diep Israël Hem onrecht had aangedaan en hoe streng Zijn oordeel zou zijn.

Hosea’s huwelijk met Gomer is hiervan een levendig voorbeeld.

Jahweh bedriegen

Hosea snijdt een belangrijk thema uit de Thora aan, waarin Jahweh wordt gezien als de echtgenoot van Israël en de verbondsbreuk wordt vergeleken met echtelijke ontrouw. Het huwelijk wordt dus een metafoor voor de verbondsrelatie van Jahweh met Israël en de hoererij wordt een beeld voor afgoderij.

Het volk daagt Jahweh uit om hen te verlaten vanwege hun ontrouw.

Meteen na de geschiedenis van het gouden kalf lees je de waarschuwing in Exodus 34 tegen een verbond met de mensen van dat land, omdat vermenging zou leiden tot gemengde huwelijken met als gevolg dat Israël ‘in hoererij achter hun goden aan zou gaan’ (Exodus 34: 15-16) – iets dat ze uiteindelijk doen in Numeri 25. Mozes verklaart later met zekerheid dat dit is wat er zal gebeuren nadat zij het land binnengaan (Deut. 31:16). Ze zullen hun verbonds-echtgenoot bedriegen en in hoererij achter andere goden aangaan. Daarmee dagen ze Jahweh uit om hen te verlaten vanwege hun ontrouw (Deut. 31:17).

Dit is precies wat Hosea’s profetische bediening belichaamt. Het begint met het bevel van Jahweh om een zedeloze vrouw tot zijn vrouw te nemen, een bevel dat gebaseerd is op het feit dat ‘het land zich in schandelijke hoererij van de HEERE afwendt’ (Hosea 1: 2). Het gaat verder met de naamgeving van zijn kinderen. Door zijn dochter Niet ontfermen (Hos.1: 6) en zijn zoon Niet mijn volk te noemen (Hos.1: 9) worden belangrijke aspecten van het verbond van Jahweh met Israël omgekeerd. Omdat ze Hem hebben bedrogen en het verbond hebben verbroken, zal de uittocht worden omgekeerd en zullen de overlevenden in ballingschap worden geleid.

En toch eindigt het verhaal daar niet.

Gods onveranderlijke liefde

In Hosea 3:1 gebiedt Jahweh Zijn profeet: ‘Ga opnieuw, bemin een vrouw die bemind wordt door haar levensgezel, maar overspel pleegt’ (dezelfde vrouw, naar mijn mening). Het zwaartepunt is hier de onvoorwaardelijke liefde en genade van Jahweh die Hosea moet imiteren als een profetisch teken. Ongeacht hoe trouweloos Israël wordt, God kan het niet verdragen haar op te geven. Zoals hij later in Hosea 11:8-9 zegt:

‘Hoe zou Ik u prijsgeven, Efraïm, u uitleveren, Israël? … Mijn hart keert zich in Mij om, al Mijn medelijden is opgewekt. Ik zal Mijn brandende toorn niet ten uitvoer brengen, Ik zal niet terugkeren om Efraïm te gronde te richten. Want Ik ben God, en geen mens, de Heilige in uw midden, en in de stad zal Ik niet komen.’

Christenen lezen soms Hosea 1-3 en zeggen: ‘Ja, maar hoe kan God Zijn profeet bevelen om een vrouw te trouwen met wie hij ‘een ongelijk span vormt’? Misschien is het toch wel oké om met iemand te trouwen met het doel haar tot geloof te brengen!’

Het schandaal is juist het punt waarom het gaat.

Maar op die manier lees je Hosea fundamenteel verkeerd. De profeet is door God geroepen om een huwelijk aan te gaan dat, op een schandalige manier, als een voorgeleefde gelijkenis, beeldend – zelfs schokkend – Israëls ontrouw aan haar echtgenoot, Jahweh, illustreert. De dreun die dit gedeelte uitdeelt is dat de HEERE God, in het verlossen van verloren zondaars, meteen een bedrogen Echtgenoot werd doordat Hij een ontrouwe vrouw huwde. Opvallend, provocerend en schandalig roept Hij Zijn profeet om hetzelfde te doen om zijn toehoorders te shockeren en hen in hun rebellie een halt toe te roepen, zodat ze dieper na zullen denken over de dreiging van het komende oordeel.

Een schandalig Evangelie

Zowel Hosea’s huwelijk als het kruis van Golgotha onthullen de grenzeloze liefde van God in Christus. Ze laten zien hoe ver God wil gaan om rebellen zoals wij te redden.

Hosea’s huwelijk onthult als een profetische uitbeelding hoe ver God wil gaan om ons wakker te schudden uit onze zondige ongevoeligheid. Onze vragen over deze tekst (en elke andere) moeten worden gedreven door een oprecht zoeken naar de betekenis van de tekst en naar hoe de tekst over de grote liefde van de Vader vertelt. We moeten niet proberen deze tekst glad te poetsen. Het schandaal is juist het punt waarom het gaat, en dat moeten we zijn volledige effect laten hebben. Gods grenzeloze liefde voor zondaars is schokkend en afschuwelijk tegelijk, vooral als je de zondeloze Verlosser – God Die mens werd – naakt aan een Romeins kruis ziet hangen.

Zowel Hosea’s huwelijk als het kruis van Golgotha onthullen de grenzeloze liefde van God in Christus. Ze laten zien hoe ver God wil gaan om rebellen zoals wij te redden. Het punt is niet dat je met iemand moet trouwen om hem of haar te bekeren. Het punt is dat je een hoer bent, maar dat God van je houdt ondanks je hoererij.

Voel je je beledigd als je een hoer genoemd wordt? Welnu, zo beledigend is onze zonde voor onze heilige God, Die ons voor Zichzelf heeft geschapen.

Voel je je beledigd als je een hoer genoemd wordt? Welnu, zo beledigend is onze zonde voor onze heilige God, Die ons voor Zichzelf heeft geschapen. Echter, laten we niet beledigd zijn door Gods afkeuring van onze rebellie tegen Hem, maar wees overweldigd door Zijn oneindige liefde jegens ons. Zo mogen we ons verheugen in Zijn liefde die zo ver gaat dat Hij wilde sterven voor zondaars, ons wassen en reinigen met het water van Zijn Woord, opdat Hij ons ‘in heerlijkheid voor Zich zou plaatsen, een gemeente zonder smet of rimpel of iets dergelijks, maar dat zij heilig en smetteloos zou zijn’ (Efeze 5:26-27, vgl. Openbaring 19: 6-10).

Het bericht Waarom kreeg Hosea de opdracht van God om met een zedeloze vrouw te trouwen? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Het is mooi dat God jaloers is! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het zal duidelijk zijn dat deze woorden haaks staan op de Bijbelse boodschap. Niet omdat de bijbel het leven van een mens in een keurslijf perst. Wel omdat onze goede God, Schepper en Onderhouder van alle leven, heilzame kaders mee heeft gegeven in ons spreken en denken over huwelijk, gezin en relaties.

Volgens de bijbel vaart een gezin wel bij een goed huwelijksleven. Maar wat is een goed huwelijksleven in bijbels perspectief?

Al op de eerste bladzijden van de bijbel geeft de Heere God Zelf aan wat de grondstructuren voor een goed huwelijks- en gezinsleven zijn.  Dat bestaat bij de gratie van een verbondsrelatie. Het is voor de eerste keer in de bijbel dat er sprake is van een verbond: het huwelijksverbond tussen Adam en Eva. Dat huwelijksverbond kent drie pijlers:

1. een verbondsrelatie is radicaal. Er is immers sprake van het ‘verlaten van vader en moeder’. Er wordt een nieuwe band gesmeed tussen een man en een vrouw. Om die eenheid aan te gaan en te bewaren is het nodig dat het huwelijk topprioriteit heeft boven de relatie met vrienden, ja, zelfs met ouders. Het ‘verlaten’ van ouders betekent natuurlijk niet ‘breken, losscheuren’, maar ‘achterlaten’, om zo naar voren te kunnen kijken. En dat in gezamenlijkheid!
2. een verbondsrelatie is uniek. Een man wordt opgeroepen zijn vrouw aan te kleven. Zoals twee velletjes papier met lijm aan elkaar vastgehecht worden, zo kleven man en vrouw elkaar in het huwelijk aan. Het is dan ook duidelijk je scheuren aan beide kanten veroorzaakt, als je probeert om twee aan elkaar gelijmde velletjes papier van elkaar los te trekken

Aankleven is overigens – in bijbels perspectief – een geladen woord. Immers, juist dit woord wordt gebruikt om de verbondsrelatie tussen de HEERE en Zijn volk Israël te duiden. ‘De HEERE uw God zult gij vrezen, Hem zult gij dienen en Hem zult gij aanhangen/aankleven’. (Deut. 10:20) Het dienen van de HEERE is niet minder dan Hem ‘aankleven’! Zo hecht is deze relatie, dat God de zonden van Zijn verbondsvolk aanduidt met ‘overspel’. Vele malen roepen de profeten het volk terug van hun ‘hoererij’. Het is overduidelijk! Je kunt maar één God liefhebben, je kunt maar één man/vrouw trouw beloven.

3. een verbondsrelatie is totaal. Het huwelijk heeft eenwording als doel. We behoeven dat niet exclusief als lichamelijke eenwording op te vatten. Het gaat hier om de totale overgave aan de ander. Dat is ten diepste ‘rekenen met de ander’. Elkaar ‘kennen’ in de diepe zin van het woord. Dat ligt heel dicht tegen het oud-nederlandse ‘bekennen’ aan. De Statenvertaling gebruikt dit woord om de diepste eenheid tussen man en vrouw aan te geven. Het is veelzeggend dat dit ’tot één vlees worden’ binnen een unieke verbondsrelatie opbloeit. Daarbuiten niet. Buiten de kaders van het huwelijk verwordt de gave van seksualiteit tot louter genot en plezier. Seksualiteit is geen eerste stap op weg naar een relatie, maar gevolg van en ingebed in een diepgaande relatie van trouw.

Deze drie aspecten vormen het wezen van de verbondsrelatie. In Efeze 5:32 haalt Paulus deze tekst aan. Hij zegt daar dat ‘deze verborgenheid’ groot is. Paulus bedoelt met die ‘verborgenheid’ de diepe en innige relatie tussen Christus en Zijn kerk. Het huwelijk vertoont het patroon van Christus Die Zich in liefde en trouw verbonden heeft aan Zijn kerk op aarde. Christus is de Bruidegom van Zijn Bruidskerk, voor wie Hij Zijn bloed gaf. Deze nieuwe relatie noemt Jezus Zelf: het nieuwe verbond (!) in Mijn bloed! (bijv. Luk. 22:20)

Vanuit Gen. 2:24 worden de contouren zichtbaar van een verbondshuwelijk. Wat is nu een verbondshuwelijk? Je kunt die vraag het beste beantwoorden door het contrast met een contract neer te zetten. Het woord ‘verbond’ is in onze maatschappij een welhaast vergeten woord; in plaats daarvan wordt er veelal gesproken over samenlevingscontract.

Een verbondshuwelijk is in zekere zin onbegrensd (‘tot de dood ons scheidt’); een contract is tijdelijk. In Amerika is het een trend om zogenaamde wedding-vows uit te spreken. Stellen kiezen er dan voor om hun eigen beloften te schrijven, geïnspireerd door bijv. films. Die beloften bestaan veelal uit wat je aantrekt in de ander, waarnaar je uitkijkt in het leven met de ander enz. Opvallend is dat alle nadruk ligt op de liefde van het moment, niet op de belofte van liefde in de toekomst. En op dit punt is een huwelijk als verbond radicaal anders. Wie het huwelijk als verbond ziet, belooft onbegrensde liefde en onvoorwaardelijke trouw.

Een huwelijk is zelfverloochenend van aard; een contract ten diepste egoïstisch van aard. Een verbondshuwelijk gaat niet uit van een als..dan…mentaliteit, maar geeft zichzelf onvoorwaardelijk aan de ander. Anders gezegd: binnen een verbond, krijgt de relatie voorrang boven het individu.  Bij een contractuele relatie is jouw behoefte belangrijker dan de relatie. Deze mentaliteit laat een achterdeur open voor het geval je die relatie zat bent. Juist deze mentaliteit wordt gevoed door alle mogelijkheden die de overheid biedt en stimuleert om eigen behoeften boven die van een relatie te zetten. Als het gezin meer is dan een optelsom van leden, is het nodig ons denken te laten beïnvloeden door de Bijbelse lijnen over verbond en trouw.

Want dát maakt het huwelijk tot een verbondshuwelijk en zodoende het gezinsleven tot een plaats waar rust en liefde regeert. Wat is het gezinsleven daarbij gebaat! Wat hebben kinderen een veilige haven nodig in een rusteloze wereld. Een gezin als ‘een moederschoot van het Woord’ (W. Aalders). [2] Deze typering gebruikte Aalders in zijn spreken over gezinnen waar het geloof als geestelijk erfgoed van generatie tot generatie werd overgedragen. Dit is niet te vervangen door het surrogaat van samengestelde gezinnen en meerouderschap. En het is duidelijk dat overspelsites als Second Love een bom leggen onder diepgaande relaties van trouw. Het is de omgekeerde wereld dat er ontrouw gepromoot wordt, terwijl hechte relaties het gebinte vormen van een gezond huwelijks- en gezinsleven. Bovendien dragen goed functionerende gezinnen positief bij aan de samenleving, de school en de buurt. Het wezen van ons volk is immers het gezin!

‘De rivieren verheffen haar bruisen (…). Maar de HEERE in de hoogte is geweldiger dan het bruisen van grote wateren, dan de geweldige baren der zee. Uw getuigenissen zijn zeer getrouw!’ (Ps. 93:3-5). Gods Woord geeft tijd overstijgende kaders in ons denken en spreken over huwelijk, gezin en relaties. En Goddank blijft het waar: ‘Welgelukzalig zijn zij die Zijn getuigenissen onderhouden…’ (Ps. 119:2).

[1] https://d66.nl/familie-van-nu/kernteam-en-klankbordgroep/

[2] Zie W. Aalders, Man en vrouw in een revolutionaire tijd, Den Haag 1974.

Het bericht Een pleidooi voor ** het huwelijk als verbond verscheen eerst op Geloofstoerusting.