We hebben de vreemde neiging om ons eigen bestaan, het bestaan van anderen en de wereld waarin we leven als vanzelfsprekend te beschouwen. Alsof dat gewoon alledaagse feiten zijn. Alsof het leven op een gigantische bol die draait op 1600 km per uur, terwijl je rond een gigantische vuurbal draait op ongeveer 108.000 kilometer per uur, in een zonnestelsel dat rond de Melkweg reist met meer dan 805.000 kilometer per uur en de Melkweg zelf door de ruimte raast met meer dan 2 miljoen kilometer per uur, gewoon een soort huhum is. Alsof de echte opwindende actie plaatsvindt op Facebook of Fortnite.

Nee, we moeten ons hoofd uit onze virtuele wereld van eigen vermaak trekken en onthouden wat echt is – wat adembenemend, glorieus echt is. Laat me proberen je geheugen op te frissen door slechts een paar verbluffende dingen over jou te vertellen.

Jij bent hier!

Ten eerste ben jij hier. Wanneer was de laatste keer dat je daar echt over hebt nagedacht? Je bent hier! En je bent hier omdat God je hier wil hebben – ongeacht de omstandigheden rondom jouw geboorte, hoeveel of weinig anderen jou hebben gewaardeerd, jouw mogelijkheden of handicaps, hoe liefdevol andere mensen jou hebben behandeld of hoe vreselijk ze jou hebben misbruikt, wat voor soort zondaar je was of hoe lang je dat was. Je bent hier omdat God hier en nu voor jou koos.

Je bestaat omdat God wilde dat jij bestond (Handelingen 17:26-28). En als een christen heeft God ervoor gekozen om jou zijn kind in Christus te maken. Hij begon van jou te houden als de Zijne nog voordat het universum zoals wij het kennen bestond (Efeze 1:3-6). En God volgt jou elke dag van je leven met goedheid en goedertierenheid (Psalm 23:6) – ja, elke dag – en Hij zal je buitengewoon overvloedig zegenen boven alles wat jouw bijzondere maar nog steeds relatief beperkte verbeeldingskracht tot nu toe heeft ontvangen (Efeze 3:20).

Dat is jouw realiteit. Geloof je dat? Ik bedoel, geloof je dat echt? Niet zomaar als een theologisch feit, maar als iets dat je soms de adem beneemt en je benen een beetje wiebelig laat worden. Raakt het je ooit dat je Gods idee en Gods schepping bent – dat Hij bedacht heeft dat jij bestaat?

Raakt het je ooit dat je Gods idee en Gods schepping bent – dat Hij bedacht heeft dat jij bestaat?

Er is veel meer in je bestaan dan lunch, voetbaltraining, Netflix en dat in te leveren verslag. Er is veel meer dan die verbroken relatie, de verkiezingen, pensioengeld en de Zara of Zalando. Ja, zoals Jezus zei, jouw ‘leven is meer dan het voedsel en [jouw] lichaam meer dan de kleding’ (Lukas 12:23). Zo veel meer.

Je leeft!

Laten we nu eens even een moment stilstaan bij de verbazingwekkende waarheid dat je dit ding genaamd ‘leven’ hebt. Waar heb jij jouw leven vandaan? Je hebt het van God gekregen (1 Korinthe 7:17). Je leeft? Begrijp je wel wat dat betekent? Nee, dat doe je niet – en ik ook niet!

Geen enkel menselijk wezen heeft precies kunnen definiëren wat het leven is; we weten alleen dat het leven is. Wetenschappelijke definities van wat het leven is, zijn in feite slechts beschrijvingen van hoe levende materie verschilt van niet-levende materie en hoe levende materie zich gedraagt. We weten misschien veel over wat het leven doorgeeft, wat het ondersteunt en wat het beëindigt. Maar we kunnen de essentie van het leven, dat mysterieuze ding dat leven is, niet vastleggen. En dat komt omdat al het leven komt van Het Leven (Johannes 14:6), dat enige Grote Existentiële Feit (Exodus 3:14).

Weet je wel hoe zeldzaam je als levend wezen bent? Leven in het fysieke, waarneembare universum is heel, heel, heel, heel zeldzaam. En dat is een dramatisch understatement. De voorwaarden waaraan moet worden voldaan om te kunnen leven zijn zo beperkend dat het verre van waarschijnlijk is dat andere intelligente wezens in de kosmos bestaan. Het is niets minder dan een wonder dat elk leven, om nog maar te zwijgen van intelligent leven, ook maar ergens bestaat.

En jij – statistisch gezien zou je niet kunnen bestaan. De onberekenbare miljarden sperma en eicellen in combinatie met de niet te overziene miljarden omwentelingen en bochten in de loop van de geschiedenis van de mensheid, waarin van alles had kunnen resulteren in het feit dat je helemaal niet hier was, maken het niets minder dan een wonder dat jij bent. Jij, als levend wezen, bent zó zeldzaam en als een statistische waarschijnlijkheid zó onwaarschijnlijk, dat we nauwelijks kunnen beginnen het wonder van jouw bestaan te begrijpen. Je leeft, omdat God, tegen alle obstakels en kansen in, je leven gaf.

Je hebt een brein!

En als we het over begrijpen hebben: van die ontzettende kleine fractie materie in het universum dat leeft, ben je van de meest zeldzame soort vanwege je hersenen. Dat ding in je hoofd dat je in staat stelt om dit nu te lezen en erover na te denken. Je brein is het meest complexe ding dat ooit in het materiële universum is ontdekt. Niets anders komt zelfs in de buurt.

We praten vaak in klinische termen over de hersenen alsof het gewoon een normaal, vanzelfsprekend feit is. Maar het is geen normaal, feitelijk iets. Het is een wonder van materie. Via een ongelooflijk ingewikkeld zenuwstelsel controleren je hersenen je visuele (zicht), auditieve (horen), gustatoire (smaak), olfactoire (geur) en somato sensitieve systeem (aanraking), je evenwicht (balans), spijsvertering, cardiovasculair systeem, pulmonair systeem, epidermale (huid) systeem, immuunsysteem en een hele reeks andere systemen. En je hersenen faciliteren dat allemaal tegelijkertijd, zodat je kunt leven en over andere dingen kunt nadenken en andere dingen kunt doen.

En wat voor soort dingen zijn die ‘andere dingen’? Het slijpen van brillenglazen op recept en het bouwen van wolkenkrabbers en het beheren van kranten en het kiezen van een goede basisschool en het ontwerpen van spaceshuttles en het deelnemen aan interculturele evangelisatie en het bereiden van heerlijke maaltijden en het ontwerpen van een landschap en het programmeren van computersoftware en het installeren van binnenleidingen en het vertalen van Bijbels en het installeren van keukenkasten en coachen van jeugdvoetbalteams en schilderen met olieverf op doek en het planten van 500 hectare tarwe en lesgeven over Engelse literatuur aan studenten en het installeren van waterputten in droge streken en het uitvoeren van farmaceutisch onderzoek en het samenstellen van partituren voor een symfonieorkest en kerken planten en het monitoren van de inkopen en uitgaven van de supermarkt en het schrijven van een moeilijke e-mail en het organiseren van een openbare bibliotheek en het repareren van auto’s en het plannen van handige locaties voor tankstations en verstoppertje spelen met kinderen en het plaatsen van een satelliet in de baan om de aarde en het maken van GPS-kaarten die met u praten terwijl je rijdt en componeren van een sonnet en aanleggen van de pijlers voor een hangbrug in diep oceaanwater en memoriseren van de Schrift in je geheugen. Deze en honderd miljard ‘andere dingen’ zijn het resultaat van het menselijk brein – zoals die van jou.

Wie je bent

Dit is slechts het topje van de ijsberg van de ontzagwekkende realiteit van je bestaan. Laat je gedachten hierover gaan en geef jezelf de tijd om na te denken over het verbazingwekkende gegeven wat het is om te leven en bewustzijn te hebben in deze ongelooflijke wereld.

Laat niet het sombere en schrikbarende commando je gedachten leiden. Sta niet toe dat je zwakheden, ontmoedigingen, zonden of gebreken je lucht vertroebelen. Dit zijn realiteiten, maar het zijn ondergeschikte, vervagende realiteiten. Werp wat moet aan het kruis, maar trek je omhoog en sta boven introspectie. Onthoud eens een tijdje dat je bestaan – en de wereld – wilde dingen, ontzagwekkende en wonderbaarlijke dingen zijn (Psalm 139:14). En onthoudt Wie ze allemaal draagt ‘door Zijn krachtig woord’ (Hebreeën 1:3).

Je bestaat omdat God je wilde laten bestaan en je bent wie je bent, wat je bent, hoe je bent, waar je bent, en wanneer je bent omdat God je heeft gemaakt (Johannes 1:3), je in de moederschoot weefde (Psalm 139:13), je geroepen heeft om de Zijne te zijn (Johannes 10:27; Romeinen 8:30) en je een leven heeft gegeven om te leven (1 Korinthe 7:17). Dit bezielt je hele leven – het goede en kwade, het zoete en bittere, de gezondheid en verdrukking, de welvaart en armoede, de troost en het lijden – met een onpeilbare waardigheid, doel en glorie.

Het bericht Jouw leven is niet saai verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Theïstische evolutie: aan beide kanten mank verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In de conservatieve christelijke kringen waar ik mij veel begeef is nauwelijks discussie of de Bijbel het toestaat dat een vrouw als predikant of oudste kan worden aangesteld. De mensen waar ik mee omga zijn overtuigde complementaristen. Dat betekent dat zij (wij) geloven dat God man en vrouw geschapen heeft, gelijk in waarde maar met verschillende rollen in het gezin en de gemeente. Op z’n minst betekent dit dat een oudste of predikant een man is. De kern van het complementarisme staat niet ter discussie.

Hoe wij over complementarisme praten wel.

En hoe wij er praktisch mee omgaan ook.

Is het probleem dat wij moed tekort komen of dat wij compassie missen? Zijn wij te zacht geworden? Of zijn wij juist te streng geworden? Heeft complementarisme een nieuw imago, een reformatie, een opwekking of een herontdekking nodig?

De discussie kan scherp en verhit raken. En toch, dat er een discussie gaande is, is een teken van relatief succes binnen de beweging. Die beweging is groot genoeg om te bestaan uit een flinke waaier van verschillende mensen en persoonlijkheden. De aanwezigheid van meningsverschillen en de noodzaak voor goede definities is geen verrassing. Het scherpen van elkaar is geen probleem, zolang wij niet onnodig scherp zijn tegenover elkaar.

Dus hoe ziet een gezonde complementarist eruit? Ik heb zeker niet het laatste woord over dit onderwerp maar hier zijn negen belangrijke kenmerken:

Schepping, geen compromis

De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn geworteld in een goddelijk ontwerp. Dat is duidelijk te lezen in 1 Timotheüs 2 en Genesis 1-2. Complementarisme gaat absoluut niet over Paulus die zich aanpaste aan de patriarchale cultuur in de eerste eeuw, laat staan dat wij een compromis met onze cultuur moeten sluiten binnen of buiten de gemeente. God heeft iets te zeggen over man- en vrouw-zijn. En wat God te zeggen heeft ligt gefundeerd in Zijn schepping.

Functionaliteit en niet slechts een regel

Het eerste punt lijkt misschien zo klaar als een klontje, maar het is een hele belangrijke basis voor dit tweede punt. Als mannen en vrouwen verschillen vanuit de geschapen natuur, kunnen wij niet het voorschrift apart stellen en zeggen dat man- en vrouw-zijn geen invloed heeft op taken in de gemeente zo lang de oudsten en de predikant maar mannen zijn. Het gaat niet om titels of labels of het uitspreken van de zegen. Het is iets heel praktisch. Zeker, complementaristen zijn het niet altijd eens als het gaat over grenzen die getrokken moeten worden bij bijvoorbeeld bijbelstudiegroepen en de zondagschool. Maar als startpunt van deze discussies moeten wij onthouden dat wij het hebben over het goddelijke ontwerp dat tot bloei komt en niet over het houden van een paar strenge en willekeurige regels.

Omhelzen en niet afvinken

Er is een verschil tussen het bevestigen van complementarisme als een intellectuele manier van keelschrapen – ‘Kijk, ik denk ook dat vrouwen geen oudste zouden moeten zijn, maar…’ – en vol vreugde bevestigen dat deze visie goed, mooi en het beste is.

Overtuigd en niet per se traditioneel

Ook is er een verschil tussen een doordacht complementarisme, gebaseerd op solide exegese en de toepassing van de Schrift, en complementarisme gebaseerd op wettische culturele traditie.

Liefdevol en niet triomfantelijk

Zonder twijfel is het soms nodig de troepen bij elkaar te roepen. In de seksuele waanzin van vandaag de dag is de roep om moed zeker gepast. Maar wij moeten ons realiseren dat er allerlei verschillende mensen mee kunnen luisteren wanneer wij praten over bijbels man- en vrouw-zijn. Sommigen twijfelen en anderen zijn wolven; maar sommigen dragen pijn met zich mee en reageren meer met hun gebroken hart dan met spandoeken. Wij moeten oppassen voor een gesprek waar de caps lock continu aan staat. Laten wij overtuigers zijn en geen boksers.

Principieel en niet persoonlijk

Het is de menselijke natuur: wij betrekken alles op onszelf als wij luisteren en generaliseren als wij spreken. Omdat wij gestreden hebben tegen liberalen denken wij dat de oorlogsmodus altijd de beste manier is. Of omdat wij een slechte predikant of een beestachtig vriendje hebben gehad, schoppen wij altijd tegen het complementarisme aan, waar wij van zeggen dat wij erin geloven. Beoordeel de hele complementaristische wereld niet op basis van jouw meest pijnlijke ervaringen.

De Bijbel en theologie beamen en niet vrouwen kleineren

Wij willen dat de vrouwen in onze gemeenten de Bijbel lezen, de Bijbel bestuderen en anderen helpen om de Bijbel te begrijpen. Ik vind het fantastisch dat de vrouwen in mijn gemeente hun harten onderzoeken en hongerig zijn naar goede theologie. Ja en amen voor vrouwen die de Bijbel bestuderen. Ga je gang en praat zowel over Deuteronomium als over luiers. Laten we de vrouwen die praten over luiers niet belachelijk maken! Voor de meeste vrouwen geldt, op een bepaald punt in hun levens en vaak voor een groot deel van hun levens, dat hun identiteit (na het zijn van een kind van God, geschapen naar Zijn evenbeeld) ligt in het zijn van een vrouw en in het bijzonder een moeder. Dieper in het Woord zijn betekent niet dat zij verder wegraken van Titus 2.

Voorzichtig met woorden

Wij gebruiken allemaal labels. Het is moeilijk om over onze onmetelijk gecompliceerde wereld te praten zonder deze labels. Maar als wij negatieve -isten gebruiken, laten wij dan vertellen wat wij ermee bedoelen. Laten wij niet te makkelijk anderen een stickertje opplakken als ‘feminist,’ ‘liberaal,’ ‘patriarch,’ of ‘hiërarchisch,’ tenzij de situatie er duidelijk om vraagt en wij duidelijk maken wat wij bedoelen. Een gemeente waar een vrouw de tekst van de preek voorleest (een gebruik waar ik niet voor ben) is niet automatisch getrouwd met de tijdsgeest, evenals dat een gemeente waar alleen mannen de Bijbelstudie-avonden en de kringen mogen leiden niet onderdrukkend of middeleeuws is.

Leunen tegen de cultuur in, in plaats van leunen op de cultuur

De kern overtuigingen van het complementarisme zullen niet op een magische manier onze kinderen en gemeenten binnen sijpelen. De culturele wind waait simpelweg te hard tegen. Bijbels man- en vrouw-zijn moet zowel geleerd als begrepen worden. Wanneer het aankomt op de goedheid van Gods goddelijke ontwerp voor man en vrouw zullen wij, tenzij wij tegenstand bieden tegen de kracht van sport, media, politiek, zaken en entertainment, afdwalen in de verkeerde richting.

Geloof betekent niet het maken van zoveel mogelijk vijanden, maar het betekent wel dat in het belang van het goede, de waarheid en de schoonheid, wij het prima vinden tegenstand te doorstaan als het onmogelijk is dit te vermijden.

Ik kan me een predikant herinneren van een paar jaar geleden die zijn positie beschreef rond homoseksualiteit als theologisch conservatief en sociaal progressief. Ik kon aan zijn manier van spreken horen dat alles in hem meewaaide met de wind. Hij hield zich met een heel dun draadje vast aan de rechte leer. Een paar jaar later was ik dan ook niet verrast toen hij bekendmaakte dat hij anders over homoseksualiteit was gaan denken en nu niet inzag wat er mis is met relaties van twee mensen van hetzelfde geslacht. Op dezelfde manier moeten wij voorzichtig zijn zodat ons complementarisme diep, doordacht, geworteld en bijbels is en volkomen gewend aan laster, onbegrip en het haaks staat op de cultuur. Geloof betekent niet het maken van zoveel mogelijk vijanden, maar het betekent wel dat in het belang van het goede, de waarheid en de schoonheid, wij het prima vinden tegenstand te doorstaan als het onmogelijk is dit te vermijden.

Het bericht Negen kenmerken van gezond bijbels complementarisme verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Als je deze dingen bij elkaar optelt, heb je eigenlijk het antwoord op de vraag: Wat is het verschil tussen ons en al het andere dat God schiep? Wat is het verschil tussen mij en de dieren die God schiep? Wat is het verschil tussen mij en het plantenleven dat God schiep?

Redelijk, creatief en verantwoordelijk. Dat wil het zeggen om naar Gods beeld geschapen te zijn.

Het betekent dat wij inherente waarde hebben, inherente waardigheid, omdat we gemaakt zijn naar Gods beeld. En wanneer we deze waarheid begrijpen, begrijpen we waarom het zo verkeerd is als we onze eigen weg kiezen, God proberen te negeren, en leven volgens een ethiek waarin de mens centraal staat, in plaats dat we leven volgens de ethiek die we van God ontvangen.

God is Degene Die bepaalt wat waarheid, schoonheid en goedheid is. Als beelddragers van God streven wij naar waarheid, schoonheid en goedheid. Niet met eigen doelen voor ogen, maar met het doel waartoe we geschapen zijn: als beelddragers van de ene ware God.

Het bericht Gemaakt naar het beeld van God verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat is het verschil?

Je kunt de hele dag spreken over de vraag welk recht Hij heeft en welk recht jij hebt. Dat kan je op dezelfde manier illustreren als de Bijbel open doet. Je brengt een klomp klei mee en vraagt: ‘Wat is het verschil tussen mij en deze klomp klei?’ Dat verschil is gigantisch. Dan zeg je: ‘God!’ Dat verandert je visie op het gezag van de Bijbel en alles verandert zodra je begrijpt wat het betekent dat jij door Iemand geschapen bent.

Lofprijzing van de Auteur

‘Auteur impliceert autoriteit’, zegt men wel. God is de Auteur van de schepping. Daarom heeft Hij alle recht op ons leven. Het is belangrijk om te begrijpen wat het is om een discipel van Jezus te zijn. Het is het besef dat je leven niet van jezelf is. ‘Ik behoor Iemand anders toe; Degene die mijn leven bewaart, Die mij adem geeft.’ Sta daarbij stil met de mensen die jij onderwijst. Dit is een grote waarheid. Wij stellen de mens zo centraal in ons denken. Help hen, nu we het grote verhaal van de Bijbel zullen behandelen, om te beseffen hoe groot God is. Terwijl jullie in deze les samen het Woord bespreken, kan je zeggen: ‘Laten we nu eerst God, onze Schepper, prijzen. Laten we Hem verheerlijken en verhogen, Hem danken en prijzen voor alles wat Hij geschapen heeft. We zien door heel de Bijbel heen dat God op deze manier verhoogd wordt.

Mediteer over je Maker

Het kan ook erg nuttig zijn om een deel van je stille tijd hieraan te besteden. Ik zou zelfs zeggen: We gaan er niet vanuit dat iedereen gelooft dat God hem geschapen heeft. Dat is een grote vraag voor veel mensen, vaak vanwege hun opvoeding. Als jij weet dat sommigen hiermee worstelen, neem hier dan de tijd voor. Want dit is van fundamenteel belang. Zij geloven niet dat wij geschapen zijn. Dat veroorzaakt allerlei problemen. Kolossenzen 1:16 zegt: ‘Alle dingen zijn door Hem en voor Hem geschapen.’ Heel je wereldbeeld, je hele bestaan… Ik ben gemaakt voor Hem! Dat is gigantisch! Als iemand hiermee worstelt, kan je ook Romeinen 1:20 bespreken. ‘Want de dingen van Hem die onzichtbaar zijn, worden sinds de schepping van de wereld uit Zijn werken gekend en doorzien.’ Soms is het makkelijker om Gods bestaan te ontkennen in een klaslokaal met een schoolbord. Ga de schepping eens in, Gods schepping. Het Woord zegt: de schepping spreekt voor zichzelf. ‘Dit kan toch niet vanzelf ontstaan zijn!’ Misschien kan je deze week samen naar buiten gaan. Trek de natuur in! Daar verdwijnen afleidingen naar de achtergrond. Laat je telefoon thuis; wees in Gods tegenwoordigheid. Om Zijn transcendentie en grootheid te herkennen. En het mooie is, als we ons daarop richten, krijgt het wonder van Zijn liefde voor ons een heel nieuwe betekenis.

Alles begint bij God

Soms roepen wij al snel: ‘God houdt van jou.’ Maar het begint met God. Gód. Ja, Hij is Degene Die ons liefheeft. Wow! En in Genesis 1 staat dat God de mens schiep naar Zijn beeld. Dat zet ons apart van de rest van de schepping. Wij hebben het vermogen God te kennen, omgang met Hem te hebben. Hier zien we de schitterende dynamiek, balans, spanning (of hoe je het ook noemt) tussen Gods grootheid en ons voorrecht van de vertrouwelijke omgang met God. Er valt nog zoveel te ontdekken! Terwijl je dat net zei, dacht ik: ‘Dus God maakte mij om Hem te kennen, om Hem te vinden. Zoals Hij Adam en Eva schiep om gemeenschap met Hem te hebben.’ En ik dacht: ‘Daarom zijn wij hier nu. Zorg dat jouw leerlingen dat begrijpen: Hij wil dat wij Hem kennen! Stap daar niet snel overheen. Neem ruim de tijd om dit samen te bespreken. En wees gezegend met deze waarheid.

Het bericht Schepping verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Schepping: een plek om God te prijzen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Veel van die genen komen voor in verschillende versies, in verschillende variëteiten. Hetzelfde gen, bijvoorbeeld gen X, kan twee versies hebben, of tien versies, en soms nog meer. Dus hoe konden die versies ontstaan als iedereen van twee mensen afstamt die samen slechts vier van die genen konden hebben. Dat kunnen allemaal dezelfde genen zijn, maar wel vier verschillende versies van dat ene gen, ongeacht welk gen, bijvoorbeeld gen X. Zij hebben samen maar vier versies van een gen. En als het hele menselijke geslacht afstamt van die twee mensen, kunnen er slechts vier versies van dat specifieke gen zijn in de hele menselijke populatie. En toch zijn er van sommige genen wel tien of zelfs honderd verschillende versies. Daarom zeggen zij dat het onmogelijk is dat het hele menselijke geslacht van slechts twee mensen afstamt.

Dit is een zeer technisch argument, en daarom zeiden andere genetici: nee, jullie maken een fout, of je stelt het te simplistisch voor, want wij kunnen aantonen hoe slechts twee mensen verantwoordelijk kunnen zijn voor de genetische variatie in de menselijke populatie. Ik kan nu niet ingaan op het technische argument, maar ik wil wel op één fundamentele denkfout wijzen in het argument dat er geen twee oorspronkelijke mensen maar wel tienduizend oorspronkelijke voormenselijke wezens kunnen of moeten zijn geweest, waarvan het huidige menselijke geslacht afstamt of uit geëvolueerd is. En die denkfout is de veronderstelling dat Adam en Eva samen slechts vier versies van een gen hadden. Maar dat is alleen het geval als Adam en Eva ouders hadden. Want wij hebben één gen van onze ouders: één van onze moeder en één van onze vader. Daarom hebben we twee kopieën.

Maar als Adam en Eva, zoals de Bijbel zegt, ‘als nieuw’ direct geschapen zijn naar Zijn beeld, dan hebben we er geen idee van waaruit hun genoom bestond: je genoom is de totaliteit van je DNA. Misschien waren er wel honderden verschillende versies van dat gen ingebouwd in een zeer rijk genoom, zodat zij niet alleen in staat zouden zijn geweest om het menselijk ras te produceren, dat een enorme genetische variatie kent, maar ook konden verhinderen dat er problemen zouden ontstaan wanneer hun kinderen onderling trouwden en kinderen kregen. Want het genoom zou dan zo rijk zijn dat de problemen die vandaag de dag ontstaan wanneer broer en zus (proberen te) trouwen, niet zouden voorkomen in die eerste dagen van de mensheid.

Dus het hele argument dat je een voormenselijke populatie van tienduizend exemplaren nodig hebt – en niet slechts twee – om de huidige genetische variatie te kunnen verklaren, is gebaseerd op de veronderstelling dat Adam en Eva, als zij ooit bestaan hebben, geëvolueerd moeten zijn uit lagere dieren. Evolutie wordt in die berekening ingebouwd als aanname. De Bijbel zegt dat zij niet evolueerden, maar ‘als nieuw’ op directe wijze geschapen zijn, en God gaf Adam en Eva alle genetische rijkdom die Hij nodig achtte om hen een menselijk ras te kunnen laten produceren dat de grote mate van variatie bezit die wij vandaag de dag zien.

Het bericht Waren Adam en Eva de eerste mensen? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Een jonge of oude aarde? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Zondvloed als verklarend model verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Waarom zou God zo een tragische gebeurtenis toestaan, zo’n handeling van schaamteloze rebellie, in volle kennis van de verschrikkelijke gevolgen?

Een vriend van mij grapte: ‘die vraag kan ik in drie woorden beantwoorden: ‘Weet ik niet’.’ Maar zonder grappen, zijn reactie wijst op een belangrijk punt. Zou het een groot probleem zijn als we geen goed antwoord op die vraag zouden hebben? Zou ons onvermogen om die vraag te beantwoorden enige reden moeten geven om te twijfelen aan het christendom?

Nauwelijks. In werkelijkheid, elke levensbeschouwing roept een aantal vragen op die zijn verdedigers niet kunnen beantwoorden, dus het bestaan van een onbeantwoorde (of zelfs onbeantwoordbare) vraag betekent niet noodzakelijk het einde van een levensbeschouwing. Het kan simpelweg een gebrek aan informatie impliceren, wat in de context van een christelijk wereldbeeld een gebrek aan Goddelijke openbaring op dat punt betekent. We kunnen met recht op de volgende manier redeneren:

• God stond de val toe
• God heeft goede redenen voor alles wat Hij doet, inclusief wat Hij toestaat
• God heeft derhalve goede redenen gehad om te val toe te staan, of wij die redenen nu kunnen onderscheiden of niet

De Schrift vertelt ons niet direct waarom God het toestond dat zonde de wereld in kwam. Maar het geeft ons wel het materiaal waaruit wij een consistente en redelijke verklaring kunnen construeren.

Een slecht antwoord

Eén onder christenen populair antwoord is oppervlakkig en zeer gebrekkig. Het stelt dat God de val toestond omdat Hij ruimte wilde maken voor de menselijke vrije wil. De vrije wil is noodzakelijk voor morele deugdelijkheid en betekenisvolle relaties, zo zegt het antwoord. Maar het creëert tegelijkertijd de mogelijkheid dat wij het slechte boven het goede zouden verkiezen.

Dit antwoord schiet om vele redenen tekort. Ik zal er drie noemen.

1. Een vrije wil hebben houdt niet noodzakelijkerwijs de mogelijkheid in om het kwade te kunnen doen. God heeft vrije wil, is moreel deugdelijk en kan betekenisvolle relaties aangaan, en toch is het voor Hem onmogelijk om kwaad te doen. Zou God ons niet dezelfde soort positieve vrijheid hebben kunnen geven?
2. Christenen zijn het er over het algemeen over eens dat God voorzien had dat Adam zou zondigen. Maar heeft God het ook voorbestemd? Als we met ‘nee’ antwoorden, omdat we denken dat de menselijke vrije keuzes buiten Gods controle zijn, dan is de vraag waarom God Adams zonde toestond weinig zinvol. Elke toekomstige gebeurtenis die God voorziet moet al vaststaan, zo dat zelfs God het niet meer kan veranderen. Het is zo gezegd ’te laat’ voor God om het toe te staan of te voorkomen.
3. De Bijbel maakt duidelijk dat de menselijke vrije keuzes niet buiten Gods soevereine leiding vallen (Gen. 50:20; Ezra 1:1; Spr. 21:1; Hand. 4:27-28; Ef. 1:11). Het was binnen Gods macht om te verzekeren dat Adam vrijelijk gehoorzaam zou zijn in plaats van ongehoorzaam. Het was dus ook binnen Gods macht om Adam vrije wil te geven en ervoor te zorgen dat Adam niet zou vallen. En dat betekent dat God een andere reden gehad moet hebben om de val toe te staan dan slechts een verlangen om Zijn schepselen een vrije wil te geven.

Waarom handelt God?

Het is essentieel om een grotere vraag te stellen: waarom handelt God überhaupt? Wat is het bovenliggende doel in al het handelen van God? Als we dat kunnen beantwoorden, dan zal het enig licht schijnen op onze meer specifieke zorg: Gods redenen voor het toestaan van de val.

Wat betreft Gods doel met de schepping van de wereld, er is geen beter antwoord gegeven dan die in het krachtige essay ‘The End for Which God Created the World’ van Jonathan Edwards. Edwards betoogt dat het Oude en Nieuwe Testament één consistent plaatje vormen: God maakte de wereld niet primair voor menselijk geluk, maar om Zijn eigen glorie te openbaren. Inderdaad, Gods doel met de creatie van de wereld moest wel Zijn eigen glorie zijn, want God is van nature het grootste goed en het ultieme doel van alle dingen. Hij is zeker betrokken bij menselijke vreugde – het is geen nulsomspel – maar ons geluk dient een hoger doel door zijn ware vervulling te vinden in Gods hoogste goedheid en schoonheid.

De Schrift geeft ook rechtstreeks inzicht in Gods doel van de verlossing, het meest duidelijk wordt dit door Paulus beschreven in Efeze 1. De apostel gebruikt drie doelaanwijzingen om de heilbrengende zegeningen waarmee God ons heeft overladen te beschrijven: “tot lof van de heerlijkheid van Zijn genade” (vs.6) en (tweemaal) “tot lof van Zijn heerlijkheid” (vs. 12 en 14). Net zoals met de schepping, is Gods ultieme doel van de verlossing dat zijn glorieuze eigenschappen tentoongesteld en gevierd zullen worden.

Dezelfde thema’s komen naar boven in Romeinen 9:22-24, waar Paulus spreekt over Gods doel in de uitverkiezing:

‘En is het niet zo dat God, omdat Hij Zijn toorn wilde bewijzen en Zijn macht bekendmaken, met veel geduld de voorwerpen van Zijn toorn, voor het verderf gereedgemaakt, verdragen heeft? En dat met het doel om de rijkdom van Zijn heerlijkheid bekend te maken over de voorwerpen van Zijn ontferming, die Hij van tevoren bereid heeft tot heerlijkheid? Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen.’

Gods overkoepelende doel met alles wat Hij doet, is de openbaarmaking van Zijn glorie en de vreugde van Zijn schepselen in Zijn Goddelijke heerlijkheid.

O, gezegende val

Als Gods primaire doel met de schepping en de verlossing de tentoonstelling van Zijn glorie is, wat zegt dat ons over waarom Hij de val toestond? Zowel logisch als chronologisch kwam de val tussen schepping en verlossing. Zonder een schepping zou er geen gevallen schepping zijn; zonder een gevallen schepping zou er geen verloste schepping zijn. Redding veronderstelt zonde; herstel veronderstelt een val. Het is dus redelijk om te concluderen dat Gods primaire doel in het toestaan van de val was om Zijn glorie tentoon te stellen, zowel in Zijn originele creatie als in Zijn krachtige en genadige herstel van die creatie van de rebellie en verderf.

Maar was de verlossing werkelijk noodzakelijk voor God om verheerlijkt te worden? Zou een ongevallen schepping God niet net zo goed kunnen verheerlijken als een herstelde schepping?

Het nadenken over deze vraag leidde bij een aantal christelijke denkers tot de ontwikkeling van de zogenoemde “O Felix Culpa” theodicee. (Letterlijk: “O, gezegende val”, en ‘theodicee’ is een uitleg van hoe God het kwaad kan toestaan). Het basale idee is dit: Hoewel de val een groot kwaad was, maakte deze het mogelijk voor God om een nog groter goed te kunnen bewerkstelligen in de nasleep ervan: het God-roemende goede van de menswording, boetedoening, opstanding en alle heilbrengende zegeningen die daaruit voortvloeien.

Je kunt denken dat een ongevallen schepping te verkiezen zou zijn boven een gevallen schepping – en als al het andere gelijk blijft, dan klopt dat. Maar al het andere is niet gelijk, want onze wereld is niet slecht een gevallen schepping. Het is een gevallen schepping waarin de eeuwige Zoon van God binnenkwam en de menselijke natuur op zich nam. Waarin Gods beeld volmaakt tot uiting kwam in ons midden. Waarin Hij een moreel vlekkeloos leven leefde, Hij boete deed voor onze zonde door Zijn offerdood, Hij in overwinning opstond uit het graf en opvoer in de hemel, waar Hij aanhoudend voorspreekt en ons verzekert van een eeuwige vreugdevolle woonplaats in Gods aanwezigheid.

Een wereld zonder val en zonder redding is in het geheel minder God-verheerlijkend dan een wereld met een tragisch val maar ook een wonderlijke redding.

Maakt het uit?

God heeft een wereld beschikt waarin we Hem kunnen kennen en intiem met Hem kunnen leven – niet alleen als Schepper, maar ook als Verlosser. Theologische analogieën zijn altijd gevaarlijk, maar misschien wijst dit in de goede richting: hoewel overspel een pijnlijke zonde is, zal de dankbare liefde van een ontrouwe echtgenoot die volledig vergeven is en verzoend is met zijn vrouw dieper en rijker zijn dan zelfs de liefde die hij ervoer en uitte op hun huwelijksdag.

De gemeenschap met God te kennen als schepsel dat gemaakt is naar Zijn beeld is een grote zegen; de gemeenschap met God te kennen als een verloste zondaar, hersteld in het beeld van Zijn Zoon is onmeetbaar groter. Pas als we begrijpen dat zulke eeuwige glorie niet gerealiseerd konden worden buiten de val, kunnen we de belangrijkste reden waarom onze wijze en genadige Maker de val toestond, kunnen we een begin maken om deze op waarde te schatten.

Het bericht Waarom stond God de zondeval toe? verscheen eerst op Geloofstoerusting.