Dr. G.A. (Gert) van den Brink bespreekt deze vraag na zijn lezing ‘Kun je God dienen met een gebrekkig leven?’

Het bericht Behoudend, … maar niet behouden – hoe voer je het gesprek? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

De verschrikkelijkste schurken zijn degenen die spreken. Ze knorren en mompelen niet ondoordacht terwijl ze gebouwen omverwerpen – ze kijken, ze plannen, ze wachten, ze glimlachen. Terwijl ongeïnspireerde vertolkingen van het monster van de Frankenstein soms nog enige verfijning laten zien, gaf de Mary Shelley (auteur van het boek Frankenstein) in haar boek ons een afschuwelijke boosdoener te zien: Een sterk, intelligent, sprekend wezen, die in staat was tot zowel goed als kwaad, zowel liefde als haat. Schroeven in de nek en angstaanjagend gegrom is daarmee een parodie op de ware schurk.

Leugenaars gebruiken hun woorden zo dat ze de kracht van hun prooi tegen henzelf laten keren.

De leeuw Scar (betekenis: Litteken) is in Disney’s geliefde Lion King bepaald geen parodie op het kwaad. Hij is een oer-schurk, niet enkel een wilde bruut. Dit maakte het voor mij als kind ook moeilijk om naar te kijken. Hij maakte me angstig. En hoe ik ook tegen het scherm schreeuwde, Mufasa en Simba konden mijn waarschuwingen niet horen. Ik vond het geweldig om de Power Rangers, Ninja Turtles en Batman te zien vechten tegen het kwaad. Maar om in de Lion King te zien hoe iemand van achteren werd aangevallen, dat raakte bij mij een hele andere zenuw. De onthutste kreet van ‘Et tu Brute’ (uit Julius Ceasar door William Shakespeare) sneed daarmee door merg en been bij zowel slachtoffer als toehoorder.

De leugenaar paradeert op het verstand en de geest van zijn prooi. Hij richt zich op de ziel, niet enkel op het lichaam. Leugenaars gebruiken hun woorden zo dat ze de kracht van hun prooi tegen henzelf laten keren. Ze veronderstellen onschuld in hun sluwheid: ‘Oh, heeft God dat echt gezegd?’ Ze schudden hun hoofd en glimlachen als ze zeggen: ‘Nee hoor, je zult zeker niet sterven’. Zij lokken hun slachtoffer van de klif af: ‘God weet dat op de dag dat je daarvan eet, jouw ogen geopend zullen worden en dat je als God zult zijn’.

Scar, net als de grootste tegenstander van de mensheid, overrompelt niet; hij is je te slim af. Het zijn niet zijn klauwen of tanden, maar zijn gefluister die zielen ruineren.

In de vallei van de Koning

Het was bij iedereen op de Koningsrots bekend dat Mufasa koning was. Hij was de liefdadige alfa van het Koningsland: De rechtvaardige, de onverzettelijke, de zachtaardige. Zoals het een goede leider betaamt klonk zijn gebrul het sterkst, en zijn lach het hardst. Hij was een koning die de naam waardig was.

Maar niet iedereen was ingenomen met zijn bewind. Eenzaam en in de schaduw broedde Mufasa’s jongere broer, Taka, op zijn eigen ongenoegen over de situatie. Deze Taka kreeg zijn bijnaam ‘Scar’ nadat hij op zijn oog was geslagen tijdens een mislukte aanval op Mufasa’s leven. In dit verhaal van een leeuw en een mislukte staatsgreep, klinkt het ware verhaal van de draak door. ‘De grote draak werd neergeworpen, namelijk de oude slang, die duivel en satan genoemd wordt, die de hele wereld misleidt. Hij werd neergeworpen op de aarde en zijn engelen werden met hem neergeworpen’ (Openbaring 12:9).

In dit verhaal van een leeuw en een mislukte staatsgreep, klinkt het ware verhaal van de draak door.

Jaren na de mislukte moordaanslag, pakt de Leeuwenkoning de draad weer op met Scar. Hij is nog steeds tweede in de rij (en onverklaarbaar de enige andere mannelijke leeuw op de Koningsrots) en wacht in zijn kloof om als opvolger te worden getroond. Zijn afwachtende strategie verandert op het moment dat Simba, de zoon van Mufasa en daarmee de nieuwe troonopvolger wordt geboren. Het verlangen naar de scepter van de macht, die hij nog nooit heeft vastgehouden, lokt Scar terug naar duistere samenzweringen.

Maar Scar gaat voorzichtig te werk. Hij gaat niet in z’n eentje achter Mufasa aan – of Simba. In zijn eerste poging om deze welp te doden zweert hij samen met hyena’s. Hij verleidt Simba, op een achteloze manier, om het olifantenkerkhof eens te bezoeken. Om daarmee in een hinderlaag gelokt te worden als de hyena’s de welp zullen opwachten. Scar lijkt te slagen in zijn duivelse plan, maar Mufasa weet zijn zoon te redden.

De volgende aanval op Simba’s leven is het sleutelmoment in de film. Scar en zijn gezelschap lokken Simba naar een kloof in Koningsland, en jagen vervolgens een op hol geslagen kudde gnoes de kloof in. Mufasa komt opnieuw ten tonele om zijn zoon te redden. Mufasa brengt Simba opnieuw in veiligheid, en klapt zich vervolgens vast aan een klif waar Scar staat te kijken hoe het schouwspel zich ontvouwt. Op het moment dat Scar ziet dat Mufasa – hangend aan een rots – in gevaar is, neemt hij wraak en slaat hij zijn klauwen in die van Mufasa en gooit hem van de klif naar beneden. Even later vindt Simba zijn vader beneden in de kloof, dood.

Scar moet nu improviseren. Wat te doen met Simba die het heeft overleefd? Hij is immers de rechtmatige erfgenaam van de troon?

Aanklager van de broeders

Nadat de moordenaar zojuist zijn broer de dood in heeft gestort, slaat de moordenaar nu Simba neer met zijn woorden. Hij klaagt hem aan. Simba was verantwoordelijk voor de dood van zijn vader. De woorden van Scar knagen aan Simba: Hoe kan hij nu een ware zoon of heerser van het koninkrijk zijn? Hij moet zich schamen, zichzelf verbannen en nooit meer terugkeren. Hij overlaadt de jonge welp met schaamte en schande en trekt de conclusie: ‘Ren weg, Simba … ren! Ren weg en kom nooit meer terug!’

Klinkt deze wijze van doen je bekend in de oren?

Heb je zijn stem onlangs nog gehoord? Hij staat klaar om elke mislukking te veroordelen en elke zonde te schande te maken.

Satans naam betekent letterlijk ‘aanklager’. Hij is degene die dag en nacht bij God de gelovigen beschuldigt (Openbaring 12:10). Net als Scar, creëert de boze vele verleidingen, om ons voortdurend te lokken met valse beloften in Koningsland. Terwijl hij vriendjes is met onze zondige natuur, fluistert hij ons allerlei gedachten in, wacht hij rustig af en kijkt hij toe – klaar om ons te beschuldigen op het moment dat we vallen.

Heb je zijn stem onlangs nog gehoord? Hij staat klaar om elke mislukking te veroordelen en elke zonde te schande te maken. ‘Je hebt het weer gedaan, zie ik. Hoe kun je jezelf een oprecht kind van de Koning noemen? Ren weg en kom nooit meer terug.’ Net als Scar vertelt Satan je leugens om je zover te krijgen dat je jezelf uit het koninkrijk van de hemel verbant, omdat hij zelf de macht niet heeft om jou met geweld te doden.

Het moment dat Satan de waarheid spreekt

Satan hoeft niet altijd te liegen. Hij zal als het hem uitkomt zelfs waarheid over zijn lippen persen om ons te vervloeken. En in tegenstelling tot Simba zijn wij wel degelijk schuldig. De helse aanklager wijst voor de rechtvaardige Rechter op onze concrete zonden en roept om onze veroordeling. Wat is onze verdediging tegen zijn leugens en waarheid? Jezus.

Onze Koning, onze Mufasa, die alles trotseerde, klom de rots op om Zich door Scar naar beneden te laten gooien. Hij doorstond onze straf door een Vader die Hem ‘verpletterde’. In Koningsland, Golgotha, bracht Zijn grote reddingsactie ons terug tot God om rechtvaardig voor Hem te staan en te leven (Romeinen 5:18). ‘Want ook Christus heeft eenmaal voor de zonden geleden, Hij, Die rechtvaardig was, voor onrechtvaardigen, opdat Hij ons tot God zou brengen’ (1 Petrus 3:18). Hij heeft vanwege Zijn grote liefde ons ten koste van Zichzelf vrijgesproken. Echter bleef Hij na Zijn opofferende dood niet onbeweeglijk liggen in het dal.

Scar haat dit. Als hij tegen ongelovigen liegt dat ze helemaal niet ziek zijn en dus geen Redder nodig hebben, vertelt hij de gelovigen dat dit offer van Christus niet goed genoeg was, dat God hen echt niet zal vergeven, dat hun zonde te groot is, dat ze teveel hebben gefaald, dat ze geen oprechte kinderen van God zijn – ja, dat God Zijn wenkbrauwen fronst als zij aan komen zetten en vervolgens zal wegkijken als zij dichterbij komen.

Het lied van Mufasa

Net zoals velen van ons die de stem van de waarheid niet meer horen zoals vroeger, leefde ook Simba vervolgens ver weg van het koninkrijk, terwijl hij wormen slurpt en ‘Hakuna Matata’ (geen zorgen) zingt. De schaamte deed hem ontkennen wie hij werkelijk was. Hij leefde als een wrattenzwijn en een meerkat.

Als je het gezag hebt ontvangen om een kind van God te zijn (Johannes 1:12), dan wil hij je zo te schande maken dat je daar niets mee zult doen.

Als Satan ons dan niet als christen kan vernietigen, als hij ons niet kan beroven van het leven dat de Geest ons heeft gegeven of de genade die God ons heeft geschonken, als hij de nieuwe schepping niet ongedaan kan maken, of je kan laten sterven als een kind van de toorn, dan is het zijn plan om je levenslang te verbannen in het oerwoud, ver weg van Gods stem, ver weg van je bestemming. Als je het gezag hebt ontvangen om een kind van God te zijn (Johannes 1:12), dan wil hij je zo te schande maken dat je daar niets mee zult doen.

Nala, een leeuwin, gaat op zoek naar hulp en vindt bij toeval Simba in ballingschap, niet wetende wie hij is. Hij ontvluchtte zijn identiteit, zijn familie, zijn roeping. En hij, net zoals velen van ons, moet iets gezegd krijgen. We moeten naar een andere stem leren luisteren. Het zijn de woorden van Mufasa die opnieuw bij Simba in herinnering komen die hem uiteindelijk weer thuis brengen. Onze Leeuwenkoning spreekt ook vandaag tot ons: ‘Je bent Mijn kind. Je bent het licht. Je bent een geroepen heilige. Je bent vergeven. Je bent vernieuwd. Sta op en zondig niet meer!’

Deze Leeuwenkoning legt alle leugens bloot. Hij waarschuwt voor de zonde en brult het uit van Zijn liefde voor Zijn volk. Als je vandaag de dag Zijn stem hoort, verhard je hart dan niet en laat niet toe dat Satan Zijn woorden over vergeven zonden doormiddel van beschuldigingen verzwijgt. ‘Wie zal beschuldigingen inbrengen tegen de uitverkorenen van God? God is het Die rechtvaardigt. Wie is het die verdoemt? Christus is het Die gestorven is, ja wat meer is, Die ook opgewekt is, Die ook aan de rechterhand van God is, Die ook voor ons pleit.’ (Romeinen 8:33-34). Sta op uit je schuldgevoel. Sta op uit je zonde. Sta op uit je varkensstal – ze zijn geen plaats voor een prins of prinses van de Koning. Laat je opnieuw zien in Koningsland, en Hij zal naar je toe rennen om je te ontmoeten met een ring, een mantel en een lied van liefde

Het bericht ‘Ren weg en kom ** nooit meer terug!’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik weet niet meer wanneer ik mijn lichaam voor het eerst haatte, maar ik weet nog wel hoeveel pijn het deed. Ik keek in de spiegel en realiseerde me dat mijn lichaam niet perfect was, niet zonder gebreken, niet zoals het zou ‘moeten’ zijn. Ik weet nog dat ik me ziek voelde van schaamte.

De tienerjaren hebben heel mooie kanten, maar brengen ook veel nieuwe moeilijkheden met zich mee. Een van de meest doordringende en verlammende is schaamte voor je lichaam. In onze kindertijd beleven we een kostbare, kwetsbare tijd als we geen schaamte hebben voor ons lichaam. We zien het als onze machine, als ons gereedschap voor communicatie en zelfexpressie, als een hulpmiddel voor ons spel, en we zijn dik tevreden met zo’n functionerend lichaam. We zijn ons bewust van ons bestaan, maar we zijn ons niet bewust van onszelf.

Dan worden we ouder en gebeurt er iets (of misschien gebeurt er heel veel), en dan beginnen culturele boodschappen onze geest binnen te dringen en onze waarnemingen te vervuilen. Op een dag realiseren we ons dat schoonheid belangrijker is dan functie, en dat ons lichaam niet mooi is. We vragen ons ineens af waarom we nooit eerder beseften hoe lelijk we zijn, hoe dik we zijn, hoe onhandig we zijn, hoe (vul maar in…) we zijn.

Ieder mens vanaf de gevallen Adam en Eva heeft te maken met enige vorm of mate van schaamte voor zijn lichaam, maar gedurende de tienerjaren voelt dit heel erg nieuw, zwaarwegend en wijdverspreid – in het bijzonder op het kruispunt van een hyper-verbonden en hyper-gesexualiseerde cultuur. Tieners worden erin getraind om geobsedeerd te zijn door hun lichaam en om zich te conformeren aan een onhaalbare standaard die steeds weer zorgt voor falen en minachting. Ze horen voortdurend tegenstrijdige berichten – eerst ‘moet je van je lichaam houden’ en dan ‘moet je eruit zien als een fotomodel’. Beter gezegd, ze horen en zien tegenstrijdige berichten – enerzijds wat hen wordt geleerd, maar anderzijds wat ze voorgeleefd en voorgedaan krijgen en de schone schijn die op Instagram wordt opgehouden.

Het volgen van Christus vrijwaart tieners niet van schaamte over hun lichaam. Ik zou dat graag willen, heel erg graag zelfs. Maar het wapent ons wel met evangelie-waarheden om te vechten tegen de leugens, groepsdruk en verleidingen die we op ons pad vinden. Hier zijn er zes waar ik me aan vasthoud:

1. Ons lichaam is niet het probleem

God schiep onze fysieke lichamen en noemde ze goed (Genesis 1:31). Maar in de frustratie van de schaamte worden we verleid om onze lichamen te haten (Genesis 3:7). Zij worden het probleem en de vijand. We zijn net tiener-gnostici, die geloven dat het lichaam tot op het bot slecht is en dat we eruit bevrijd moeten worden. Maar het probleem zit niet in ons lichaam, maar in ons perspectief – een perspectief dat doordrenkt is van zonde. We verafschuwen ons lichaam, omdat we Gods gave ten onrechte voor een vloek aanzien. We worden misleid door egocentrisme en trots.

2. Je bent meer dan je lichaam

Als tieners zijn we geneigd ons lichaam gelijk te stellen aan onze eigenwaarde. Lichamelijke aantrekkingskracht lijkt de sleutel tot speciale privileges. Als we om ons heen kijken, lijken acceptatie, plezier en populariteit alleen af te hangen van je uiterlijk. Alsof we niets meer zijn dan ons lichaam. Maar ons lichaam verafgoden is net zo slecht als ons lichaam haten.

God heeft ons niet lief omdat we er zo goed uitzien. Hij heeft ons lief vanwege zijn vrije genade (Efeze 2:4-10). Hij vindt ons niet waardevol om ons lichaam, maar om wie we zijn in Christus (Titus 3:4-7). Hij schiep ons met een hoofd dat kan nadenken en een hart dat kan voelen, en we hebben een schoonheid die niet uiterlijk is (1 Petrus 3:3-4).

3. Vergelijken is dodelijk

Jouw lichaam is uniek, door de Schepper gevormd om Zijn glorie te tonen in de verfijndheid van je gezicht, armen, maag, benen. Daarom is vergelijken met anderen vruchteloos en dodelijk. Wat zegt dat over sociale media, die we terecht kunnen omschrijven als een vergelijkingsfabriek? Heel simpel gesteld moet je er misschien maar mee stoppen. Voor sommige tieners is dat het antwoord – de sleutel tot genezing, tevredenheid en blijdschap.

Maar voor andere tieners is het antwoord een radicale verandering van focus. We moeten sociale media niet gebruiken als een plaats om onszelf neer te zetten – om ons leven te filteren en te bewerken, om onze status af te meten, om anderen te beoordelen – maar als een plaats om op een authentieke manier het leven te vieren. We kunnen ze gebruiken als een plaats om te delen, te lachen, te leren en aardig te zijn. Misschien moeten we grote schoonmaak houden in wie we volgen, posts verwijderen, of zelfs helemaal opnieuw beginnen. Maar met de juiste insteek is het mogelijk om door middel van sociale media feest te vieren in plaats van ons te schamen.

4. Je lichaam zal aftakelen

Het lijkt deprimerend, maar de realiteit is dat dit aardse lichaam je in de steek zal laten. Je zult aankomen en afvallen, rimpels krijgen, verzwakken, verschrompelen en opzwellen. En dan zul je overlijden, en je lichaam zal tot stof weerkeren. Daarom is het zinloos om te kniezen en te stressen over je verwelkende lichaam.

5. Je bent geroepen tot rentmeesterschap over je lichaam

Tegelijk is het onze taak om voor ons lichaam te zorgen. Het is een door God gegeven pand en daarom hebben we niet het recht om er misbruik van te maken (1 Korinthe 10:31). Behandel je lichaam goed. Voed het goed. Train het. Gebruik het voor goede werken. Beheer het voor heilige, gezonde doeleinden. Want op een dag zal je lichaam (dit lichaam!) heerlijk verlost worden en gebruikt worden om God voor eeuwig volmaakt te dienen.

6. Bestrijd onzekerheid met waarheid

Als onzichtbaar prikkeldraad heeft onzekerheid zichzelf door mijn adolescentie geweven. Het eerste dat ik aan mezelf haatte waren mijn wenkbrauwen. Toen mijn oren. Daarna mijn neus. Tenslotte mijn hele lichaam. En ik wist dat dat niet goed was. Maar onzekerheid leek mij te verzwakken, te verlammen, en helemaal uit het veld te slaan. En de enige manier waarop ik hiertegen kan vechten is: met waarheid.

Ik raap mijn zelfmedelijden op van de badkamervloer en vraag: ‘Waarvan weet ik dat het waar is?’, niet ‘Waarvan voel ik dat het waar is?’ Steeds opnieuw doe ik dit, omdat ik steeds opnieuw onzeker ben.

Daarom moet ik mijn hart de waarheid verkondigen:

Ik ben ontzagwekkend wonderlijk gemaakt (Psalm 139:14).

Mijn leven is in Christus, en niets kan dat veranderen (Kolossenzen 3:1-3).

Mijn lichaam in niet bedoeld om aantrekkelijk te zijn voor anderen, maar om God te eren (1 Korinthe 6:20).

God heeft mij volmaakt lief (1 Johannes 4:9-11).

Ik vind heelheid als ik verzadigd ben in God (Psalm 90:14).

Niet meer ik leef, maar Christus leeft in mij (Galaten 2:20).

Het bericht Ik schaam me voor mijn lichaam verscheen eerst op Geloofstoerusting.