Verdorven denken

Toen koning David Psalm 14 schreef, zag hij de goddeloosheid hoogtij vieren in zijn omgeving:

De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God.
Zij handelen verderfelijk, bedrijven gruwelijke daden;
er is niemand die goeddoet. (vers 1)

Zie je wat David zegt? Deze uitspraak – ‘Er is geen God’ – komt uit het hart. Volgens de Schrift is het hart de spil van ons bestaan. De ware gesteldheid van een man of een vrouw wordt duidelijk als je hoort wat er in hun hart leeft, want, zoals Jezus zegt, ‘uit de overvloed van het hart spreekt de mond’ (Mattheüs 12:34): waar het hart vol van is, stroomt de mond van over.

De oorzaak van de dwaasheid in dit vers is niet de afwezigheid van intellectuele vermogens, maar de aanwezigheid van morele verdorvenheid. De dwaas heeft niet te weinig verstand om na te denken. Hij heeft dat vermogen echter misbruikt en kwam zo al redenerend tot de conclusie: ‘Er is geen God.’

Aldous Huxley, een bekende vertegenwoordiger van het atheïstische gedachtegoed in de eerste helft van de twintigste eeuw, was eerlijk genoeg om toe te geven dat hij ‘motieven had om niet te willen dat de wereld betekenis had’ – uiteindelijk bleek dat hij onder meer seksuele en politieke bevrijding op het oog had. Met andere woorden, hij voegde zich bij de talloze anderen die zeggen: ‘Ik wil niet dat er een God is. Want als er een God is, heb ik zo’n vaag vermoeden dat Hij iets over mij te zeggen heeft. En het eerste dat Hij te zeggen heeft, is misschien niet iets dat ik wil horen.’

We vinden zulk verdorven denken ook in Job 21:14-15.

Toch zeggen zij tegen God: Wijk van ons,
want wij vinden geen vreugde in de kennis van Uw wegen.
Wat is de Almachtige, dat wij Hem zouden dienen?
En wat baat het ons dat wij bij Hem aandringen?

God heeft ‘de eeuw in [ons] hart gelegd’ (Prediker 3:11), maar omdat wij zo’n koppige, egoïstische aard hebben, zullen we de waarheid over Hem tot vervelens toe onderdrukken.

Het ontkennen van God krijgt niet altijd de vorm van expliciet protest door woorden. Soms spreken onze daden – bijvoorbeeld wanneer we God buiten onze overwegingen houden, of ons leven uitstippelen zonder Hem te vragen ons te leiden. Zoals je Romeinen 1:18-21 kunt lezen, is het probleem niet dat wij God niet kennen. Dat doen we namelijk wél. Het probleem is dat we ‘de waarheid onderdrukken’ die de schepping ons zo duidelijk laat zien, en dat we Hem niet als God verheerlijken of danken.

Wat trekt Gods aandacht?

Heel de geschiedenis is een schijnbaar eindeloze rebellie. Daarom kunnen we in de verleiding komen te twijfelen aan Gods vermogen om Zijn plan uit te voeren, of om op z’n minst medelijden met Hem te hebben. Maar God wordt zelfs door de meest grove ontkenning van Zijn bestaan of almacht niet aangetast. ‘Hij wordt ook door mensenhanden niet gediend alsof Hij iets nodig heeft’ (Handelingen 17:25). ‘De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat, de wereld en wie er wonen’ (Psalm 24:1). Ook de meest verharde rebel kan Zijn hand niet wegslaan (Daniël 4:35).

Hoewel Hij ons niet nodig heeft, wil onze genadige God niet toezien hoe wij in onze opstandigheid verloren gaan. Nee, Hij wil ons juist liefde en barmhartigheid bewijzen – zelfs aan degenen die Hem hebben verworpen. Wie komt er in aanmerking voor zulke genade? Mooie mensen? Knappe koppen? Degenen die de wet onderhouden?

Het goede nieuws voor opstandelingen is dat God niet zoekt naar een verdienste in ons. Integendeel, Hij zoekt mensen die bereid zijn hun onverdienste, hun gebrek, voor Hem te belijden. Zoals de apostel Johannes ons verzekert: ‘Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid’ (1 Johannes 1:9).

Gods aandacht wordt niet getrokken door spierkracht, hersenen of schoonheid. God zegt dat Hij zal zien ‘op de ellendige en verslagene van geest, en wie voor Mijn woord beeft’ (Jesaja 66:2). Zelfs als je tegen Hem hebt gezegd: ‘Laat me met rust, God, ik wil niets met U te maken hebben’, ook dan is Zijn genade voor jou genoeg – mits je nederig genoeg bent om je opstandigheid te erkennen en te belijden dat je niet zonder Hem kunt.

Dit artikel is ontleend aan de preek ‘The Great Miscalculation’ door Alistair Begg.

Het bericht Voor ieder die zegt: ‘Er is geen God’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Als mijn gevoel de maatstaf is van alle dingen. Als ik zelf bepaal wat goed of slecht voor mij is. Waar zou ik me dan schuldig over moeten voelen? En wat moet ik met een Bijbel die mij confronteert met de slechtheid van mensen en mij vertelt dat ik ook een gebroken, verdorven hart heb. Wat moet ik met een Jezus Die onder andere me zegt dat ik zonder radicale vernieuwing van mijn leven verloren ben. Zo beleef je dat helemaal niet.’

Wat moet je met Jezus als er geen schuld is die verzoening nodig heeft? Over deze vraag gaat de boodschap van Marcel Vroegop die hij deelde met jongeren tijdens een Connect-middag in Reeuwijk.

Het bericht Wat moet ik met (mijn) schuld? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Misschien dat het woord ‘pervers’ wat toelichting nodig heeft. Ik denk niet dat Belz bedoelt dat iedereen die eenheid belangrijk vindt perverse bedoelingen heeft. Noch denk ik dat hij bedoelt dat het altijd pervers is om onbedoeld blinde vlekken te hebben die je ervan weerhouden een waarheidskwestie achter een relatie-kwestie te zien. Wat pervers is, is het bewust verhullen van de waarheid door de aandacht af te leiden richting iemands houding, stijl, intentie of het waargenomen gevoel. Dit lijkt vandaag de dag ongebruikelijk ‘normaal’ te zijn.

Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: ‘Het tonen van naaktheid als onderdeel van entertainment is het tegenovergestelde van wat Gods wil is met betrekking tot eerbaarheid omdat dan het lichaam niet behandeld wordt als een heilige bron voor Gods glorie.’ Een dergelijke stelling is een waarheidsclaim. Het roept mensen op rekening te houden met een objectieve realiteit die ‘Gods wil’ heet. Het vraagt mensen na te denken over deze bewering en een oordeel te vormen over de waarheid ervan. Het heeft ook gevolgen voor wat voor soort vermaak men zal goedkeuren en hoe men zijn tijd zal doorbrengen.

De verbale strategie waarbij de aandacht afgeleid wordt van de waarheidsclaim, richting een houding die de waarheid compleet teniet doet voor de onoplettende luisteraars wordt steeds gebruikelijker.

Op het niveau van waarheid zou iemand kunnen reageren met: ‘Ik ben het hiermee eens.’ Of iemand kan zeggen: ‘Ik ben het niet met je eens, omdat ik niet geloof dat er een God is. Dus ik denk niet dat je over Zijn ‘wil’ kunt praten.’ Iemand anders kan weer reageren met: ‘Ik denk dat God behagen schept in het lichaam dat Hij gemaakt heeft en naaktheid voor vermaak niet afkeurt.’ Dit zijn allemaal reacties op het niveau van de waarheidsclaim. Argumenten kunnen van beide kanten komen en de dialoog kan verder gaan. Misschien kan er zelfs enige overreding en verandering van mening plaatsvinden.

Maar zo gaat het tegenwoordig meestal niet. Meer gebruikelijk is een verbale strategie waarbij de aandacht afgeleid wordt van de waarheidsclaim, richting een houding die de waarheid compleet teniet doet voor de onoplettende luisteraars. Een voorbeeld-reactie zou kunnen zijn: ‘Jammer dat jij jouw libido niet onder controle hebt en jouw problemen moet projecteren op anderen.’ Of: ‘Lang leve de Victoriaanse preutsheid!’ of: ‘Met 80.000 vluchtelingen waar niet naar wordt omgekeken in Congo is het bezopen om onszelf bezig te houden met de lengte van rokjes.’ Of: ‘Het getuigt van een ultieme arrogantie om iemands privé gewoonten te bedekken met een mantel van goddelijke bepalingen.’

Al deze antwoorden negeren de kwestie van de waarheid. Ze zijn ontwijkend. Ze zijn de manier waarop slimme mensen de discussie winnen door een persoon met etiketten te beplakken. Dit is wat Joel Belz ‘pervers’ noemt. En ik denk dat hij gelijk heeft.

Laten we omwille van de liefde de waarheid koesteren.

Mijn gebed voor onze kerk is dat we waarheid en liefde (radicaliteit en eenheid, feiten en gevoelens, realiteit en relaties) in de bijbelse volgorde zetten. Paulus zegt in 1 Timotheüs 1:5 bijvoorbeeld: ‘Het einddoel nu van het gebod is liefde die voortkomt uit een rein hart, een goed geweten en een ongeveinsd geloof.’ Let op de volgorde: ‘gebod’ is het fundament en leidt tot ‘liefde’ door zuiverheid en geloof. Of let op de volgorde in 1 Petrus 1:22: ‘Nu u dan uw zielen gereinigd hebt in de gehoorzaamheid aan de waarheid, door de Geest, tot ongeveinsde broederliefde…’ Opnieuw gaat waarheid voorop en verandert dat de ziel ter wille van de liefde. Zelfs in de spectaculaire openbaring van 1 Johannes 4:8 waar staat dat ‘God is liefde,’ levert ‘God is’ het fundament voor ‘God is liefde.’

Laten we omwille van de liefde de waarheid koesteren. Dan kan er van ons gezegd worden: ‘Dat is de gemeente van de levende God, zuil en fundament van de waarheid (1 Timotheüs 3:15).’

Het bericht Koester de waarheid ** vanwege de liefde verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het probleem

Accepteert God jou zoals je bent? Nou, niet helemaal. Of misschien zelfs: helemaal niet. Paulus omschrijft het als volgt: ‘Er is niemand rechtvaardig, ook niet één, er is niemand die verstandig is, er is niemand die God zoekt. Allen zijn zij afgedwaald, samen zijn zij nutteloos [of: waardeloos] geworden. Er is niemand die goeddoet, er is er zelfs niet één.’ (Romeinen 3:10-12), ‘het loon van de zonde is de dood’ (Romeinen 6:23) en in Jesaja 59:2 staat ook nog: ‘Maar uw ongerechtigheden maken scheiding tussen u en uw God, uw zonden doen Zijn aangezicht voor u verborgen zijn, zodat Hij u niet hoort.’

We zien door de hele Bijbel heen dat God zonde niet accepteert. En gezien we allemaal zondaren zijn, accepteert God ons dus absoluut niet zoals we zijn!

Dit klinkt niet helemaal als accepteren zoals je bent, toch? Paulus beschuldigt eerst iedereen ervan dat ze gezondigd hebben en waardeloos zijn geworden, dat het gevolg van de zonde de dood is en we lezen in Jesaja dat de zonde ons scheidt van God en ervoor zorgt dat Hij ons niet eens hoort! We zien door de hele Bijbel heen dat God zonde niet accepteert. En gezien we allemaal zondaren zijn, accepteert God ons dus absoluut niet zoals we zijn! God haat de zonde en zondaren kunnen niet in de buurt komen van een heilige en rechtvaardige God (Psalm 5:6).

De Enige mogelijke oplossing

Accepteert God jou zoals je bent? Nou, niet helemaal dus. We hebben gezien waarom God ons helemaal niet kan accepteren: zonde en zondaren zijn rechtstreeks het tegenovergestelde van wat Hij is. Toch is dat gelukkig (!) niet het einde van het verhaal – vandaar het antwoord: niet helemaal. Er is namelijk een oplossing gekomen voor het probleem.

En dat Hij door Hem alle dingen met Zichzelf verzoenen zou, door vrede te maken door het bloed van Zijn kruis, ja door Hem, zowel de dingen die op de aarde zijn als de dingen die in de hemelen zijn. En Hij heeft u, die voorheen vervreemd was en vijandig gezind, zoals bleek uit uw slechte daden, nu ook verzoend, in het lichaam van Zijn vlees, door de dood, om u heilig en smetteloos en onberispelijk voor Zich te plaatsen. (Kolossenzen 1:20-22)

Door het werk van Jezus Christus is er een mogelijkheid om geaccepteerd te worden en zelfs in dichte nabijheid van God te komen! ‘Want Hem Die geen zonde gekend heeft, heeft Hij voor ons tot zonde gemaakt, opdat wij zouden worden gerechtigheid van God in Hem.’ (2 Korinthe 5:21). Jezus Christus werd als zondaar gestraft, zodat wij als rechtvaardige geaccepteerd kunnen worden!

Sterven aan jezelf

Dit is de reden dat het andere antwoord op de vraag: ‘accepteert God je zoals je bent?’, ‘niet helemaal’ is. Namelijk, Jezus Christus, de Zoon van God, is de oplossing voor het probleem. Door Hem kan iedere zondaar terug bij God komen. Maar God accepteert ons dus niet zoals wij zijn. Pas als wij ons bekeren tot Jezus Christus kan God ons accepteren. Niet omdat wij dan acceptabel worden, maar omdat God dan naar ons kijkt door Christus heen. Maar dat kan alleen als ons oude, onacceptabele ‘ik’ gestorven is met Christus. ‘Als iemand achter Mij aan wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis opnemen en Mij volgen. Want wie zijn leven zal willen behouden, die zal het verliezen; maar wie zijn leven zal verliezen om Mij, die zal het vinden’ (Mattheüs 16:24-25).

Als dat gebeurt is, jij je bekeerd hebt en je vertrouwen gesteld hebt op Christus, dan zegt Paulus: ‘U bent gestorven en uw leven is met Christus verborgen in God. Wanneer Christus geopenbaard zal worden, Die ons leven is, dan zult ook u met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid.’ (Kolossenzen 3:3-4). God accepteert ons dan dus helemaal! Ons oude, onacceptabele ‘ik’ is dan namelijk dood, weg, gekruisigd met Christus.

Nee, niet wij zijn acceptabel; alleen Hij is acceptabel. God kan ons enkel en alleen accepteren door Jezus Christus’ volbrachte werk.

God accepteert je niet zoals je bent. Dat is precies de reden dat Jezus Christus kwam. Laten we dus oppassen met het gebruik van deze populaire leus. Als we zeggen dat God mensen accepteert zoals ze zijn, zeggen we eigenlijk dat Jezus Christus net zo goed niet had hoeven komen. We doen dan te lichtzinnig over de zonde en doen eigenlijk de genade van God teniet. Nee, niet wij zijn acceptabel; alleen Hij is acceptabel. God kan ons enkel en alleen accepteren door Jezus Christus’ volbrachte werk. Focus je daarom niet op wie jij bent, maar op wie Hij is. Hij, Die ons leven is.

Het bericht God accepteert je niet zoals je bent verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wij zijn onderdeel van een cultuur en kunnen daarin meegaan zolang dat volgens de Bijbel ook kan, begint Ruard, dat is onze eerste richtlijn. Ilanah vult aan dat wij ons moeten realiseren dat wij wel in deze wereld zijn, maar daar niet toe behoren. Daarbij moeten wij ons niet terugtrekken en een subcultuur vormen die onzichtbaar is voor anderen, vult Laurens aan. Het vers ‘Heilig hen door Uw waarheid, Uw Woord is de waarheid’ (Johannes 17:17) laat dat ook zien, het is eigenlijk een startschot: wij zijn hier om Christus te laten zien en het evangelie te delen zodat anderen tot geloof komen.

Dit geldt ook als het over politiek gaat, zegt Laurens. Hier kan een misverstand over bestaan: aan de ene kant is de wereld – en dus politiek – helemaal gescheiden van de kerk, maar aan de andere kant roept de Bijbel ons wel op om te bidden voor de overheid en behoort ook die God toe. Ruard weidt uit dat wij de neiging kunnen hebben om de politiek te veel macht toe te kennen, maar het is alsnog de Heere God die alles regeert, ook de uitslag van de verkiezingen – of je er nu wel of niet voor kiest om te stemmen. Laurens en Ilanah beamen dat je daarbij wel praktisch kunt nadenken over wat goed zou zijn voor je land, je wijk of je buren en dat wij ons moeten uitspreken tegen grote ongerechtigheden zoals abortus. En bedenk altijd, pleit Laurens, dat onze eenheid niet bestaat in wat wij in het stemhokje doen, maar in Jezus Christus en Die gekruisigd.

In deze aflevering hoor je verder nog meer voorbeelden van culturele en politieke onderwerpen en hoe jij je daar als christen in kunt opstellen; hoe je in politiek gesprek kunt gaan met zowel ongelovigen als gelovigen; en dat het allerbelangrijkste daarin is dat wij het oog gericht houden op Christus en ons eervol en met respect opstellen naar de mensen om ons heen.

Het bericht Cultuur & samenleving – hoe sta je als christen in de wereld? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

De antwoorden en reacties op deze vraag zijn dan ook heel verschillend van elkaar. Dat was zo toen Jezus op aarde was en dat is nog altijd zo. Één ervan is de reactie van onverschilligheid, maar die laat ik liggen, want daar kunnen we toch niets mee.

Was Jezus nu de Koning of enkel een profeet?

Toen Jezus aan Zijn discipelen de vraag stelde: ‘Wie zeggen de mensen dat Ik, de Zoon des mensen, ben?’ (Mattheüs 16:13), kwamen er verschillende antwoorden. Sommigen zeiden dat Hij Johannes de Doper was, anderen hielden het bij Elia, Jeremia of één van de andere profeten (vers 14). Deze antwoorden laten duidelijk zien dat er verwarring over Hem bestond. Later, toen Jezus Jeruzalem binnen ging werd er ‘Hosanna voor de Koning’ geroepen, maar het antwoord op de vraag: ‘Wie is Dat?’ luidde: ‘Dat is Jezus, de Profeet uit Nazareth in Galilea’ (Mattheüs 21:11, zie ook 21:46). Was Hij nu de Koning of een profeet?

Jezus stelde dezelfde vraag aan Zijn discipelen: ‘Maar u, wie zegt u dat Ik ben?’ (Mattheüs 16:15). Van de discipelen was het Petrus die antwoordde: ‘U bent de Christus, de Zoon van de levende God’ (vers 16). Dat blijkt het goede antwoord te zijn (vers 17). Wat een belijdenis, wat een aanbidding!

Enige tijd later, toen Jezus voor de Joodse raad was gebracht, kwam dezelfde vraag opnieuw naar voren (Mattheüs 26:57-68). Toen zei de hogepriester: ‘Ik bezweer U bij de levende God, dat U ons zegt of U de Christus bent, de Zoon van God’ (vers 63). Merk op hoe erg de woorden van de hogepriester lijken op de belijdenis van Petrus; dat heeft Mattheüs bewust zo opgeschreven. Het bevestigende antwoord van Jezus zorgde ervoor dat de hogepriester zijn kleren scheurde en dat het doodvonnis van Jezus werd getekend.

Vandaag krijgen we ook hele verschillende antwoorden op de vraag: ‘Wie was Jezus?’ Sommigen houden het erop dat Hij een belangrijk historisch figuur is geweest die invloed heeft gehad op de geschiedenis, ja een bijzonder Man. Of: Hij was een goed Mens die veel goede dingen deed voor anderen. Een Man met een moraal waar iedereen slechts aan kan tippen. Christenen daarentegen scharen zich achter de belijdenis van Petrus. Een derde groep antwoordt afkerig of vijandig. Misschien was Hij wel psychisch gestoord, een beetje getikt. Of: Hij was gewoon een rebel, een opstandeling, tegen de Romeinse overheersing. Of ronduit: Hij is één van de grootste bedriegers aller tijden geweest.

We kunnen best nog wel wat antwoorden geven. Wat het antwoord ook is, het valt in principe altijd parallel met één van de antwoorden in Jezus’ dagen. Er is wat dat betreft duidelijk niets nieuws onder de zon. De antwoorden en de daarbij horende reacties vallen eenvoudig in te delen: de vijandige reactie, de goede reactie en de onderschattende reactie.

Kom toch niet aan met Jezus! Dat is oud nieuws! Spreek over alles wat je maar wil, maar zwijg over Jezus.

Laten we beginnen met de reactie van de Joodse raad. Dat is een vijandige, afkerige reactie. Zo’n reactie is vandaag misschien wel de meest voorkomende reactie naast een reactie van totale onverschilligheid. Kom toch niet aan met Jezus! Dat is oud nieuws! Spreek over alles wat je maar wil, maar zwijg over Jezus. Alle taboes worden doorbroken, maar Jezus daarentegen is nu net taboe geworden. Spreken over Jezus levert vijandschap, spot en mogelijk nog heel wat erger op. De reactie is dezelfde als die van de Joodse raad: Weg met Jezus!

De goede reactie vinden we bij Petrus en de discipelen. Ze hadden hem leren kennen, de Vader had hun geopenbaard wie Jezus werkelijk was. En ja, ze waren Hem gevolgd. Zij waren, samen met nog wat anderen, de gelovigen in Jezus’ dagen. Ook wij als christenen van vandaag hebben mogen zien wie Jezus werkelijk was én is. Wat kenmerkt de goede reactie? Het is een belijden van Wie Jezus is, Hem aanbidden, Hem volgen, Hem dienen… kortom: Hem bepalend laten zijn voor je leven. In álle aspecten van je leven dagelijks rekening houden met Hem.

Het is een belijden van wie Jezus is, Hem aanbidden, Hem volgen, Hem dienen

Deze reactie staat haaks op de vijandige reactie zoals de belijdenis van Petrus haaks stond op de reactie van de Joodse raad. En zo verschillend moet het dan ook zijn bij ons! Willen wij méér van Jezus in ons leven? Willen we volledig onder zijn gezag staan? Mag Hij werkelijk bepalend zijn in onze praktijk van elke dag? Of, blijkt uit ons leven eigenlijk meer de onderschattende reactie…?

Bij de Joden die Jezus onderschatten vinden we geen vijandigheid zoals dat wel het geval was bij de Joodse raad. Maar evengoed vinden we geen belijdenis en volgzaamheid zoals dat bij de discipelen wel het geval was. Ze herkenden in Hem niet de Messias, de Koning, de Christus, de Zoon van de levende God. Ze zagen in Hem een profeet, maar ook niet méér dan een profeet. Maar de Koning, de Zoon van de levende God is zoveel méér dan een profeet!

Jezus was méér dan een goed mens, méér dan iemand met een sterke moraal, méér dan iemand die om anderen gaf, méér dan alleen maar een voorbeeld, méér dan wie of wat dan ook. Wie Jezus slechts als een boeiend en voorbeeldig figuur uit de geschiedenis ziet zal misschien wel wat van Zijn moraal en naastenliefde overnemen, maar niet méér dan dat. Hij zal niet levensbepalend zijn. En daarom stelde ik ook de wat gewaagde vraag: Lijk ik niet best wel op de mensen met de onderschattende reactie? Want Jezus moet in de praktijk van ons leven toch zoveel méér betekenen. Hij is tenslotte ‘de Christus, de Zoon van de levende God’! Als Hij niet bepalend is voor je leven, wie of wat dan wel?

Wat is jouw reactie en wat is mijn reactie op Jezus?

Wat is jouw reactie en wat is mijn reactie op Jezus? De vijandige reactie kan en mag het in ieder geval niet zijn. De onderschattende reactie is niet voldoende. De goede reactie is het streefdoel. Het antwoord op deze o zo belangrijke vraag heeft eeuwigheidsbelang. Het antwoord op die vraag bepaalt namelijk of we in de hemel zullen komen of in de hel. Maar, niet alleen het weten van het antwoord is voldoende (Jakobus 2:19). Er moet ook berouw en bekering mee gepaard gaan. En zo is het ook voor de praktijk van ons leven niet voldoende om alleen maar te weten wie Hij is. Het moet niet alleen maar onze hersenen doordringen, maar ook ons hart en ons handelen. Wie is Jezus voor jou? En, wat doet dat met jouw leven? Mag Jezus in de praktijk van ons leven ook echt bepalend zijn? ‘Want in Hem leven wij, bewegen wij ons en bestaan wij’ (Handelingen 17:28a).

Het bericht Drie reacties op Jezus verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het verhaal:
Een aanzienlijk deel van de praktiserende christenen zegt dat evangelisatie geen goed idee is. Zou dat kunnen zijn omdat zij ook het idee van de hel hebben verworpen?

De achtergrond:
Een rapport op aanvraag van Alpha USA, bekijkt de visie van praktiserende christenen (in het rapport gedefinieerd als mensen die zich identificeren als christenen, het geloof als zeer belangrijk zien in het leven en de afgelopen maand naar de kerk zijn geweest) op evangelisatie.

Bijna alle christenen geloven dat getuigen van Jezus bij het geloof hoort (tussen de 95% en 97% onder de verschillende generaties) en dat Jezus kennen het beste is dat iemand kan overkomen (94% tot 97%). Bijna alle christenen (86% tot 92%) zeggen ook goed uit de voeten te kunnen als zij door iemand bevraagd worden over geloof. De meerderheid van elke generatie (tussen de 56% en 73%) gelooft de gave te hebben om het geloof onder woorden te kunnen brengen in contact met andere mensen.

Ondanks dat zij het belangrijk vinden om andere mensen te vertellen over Christus en beweren te weten hóe zij hun geloof bespreekbaar kunnen maken, zegt een significant deel van de christenen dat het fout is om jouw persoonlijke geloof daadwerkelijk te delen met iemand die iets anders gelooft met als doel ooit samen hetzelfde geloof te delen.

Bijna de helft van de millenials (tussen de 20 en 34 jaar oud) zegt dat het verkeerd is om je geloof te delen, net als een vierde (27%) van de X-generatie (leeftijd tussen de 35 en 53 jaar), evenals een vijfde van de boomers (54 tot 72 jaar oud) en de ouderen (73 jaar en ouder).

Wat dit betekent:
Toen Penn Jillette, een atheïst en bekent van het goochelaars duo Penn & Teller, werd gevraagd: ‘Hoe erg moet je iemand haten als je gelooft dat eeuwig leven mogelijk is maar het niet verteld?’ reageerde Jilette : ‘Ik heb altijd gezegd dat ik mensen niet respecteer als ze niet evangeliseren. Ik respecteer dat absoluut niet. Als jij gelooft dat er een hemel en een hel is en mensen naar de hel kunnen gaan, en als je dan denkt dat het ongemakkelijk wordt als je dat zou vertellen en dat je dat dus niet doet, hoe erg moet je iemand dan haten om dat niet uit te sprken?’

Misschien is het wel zo dat veel christenen hun naasten haten. Maar een betere verklaring lijkt te zijn dat zij niet geloven in het bestaan van de hel.

Wij weten dat de hel bestaat omdat Jezus – Degene door wie alles is geschapen (Johannes 1:3; Kolossenzen 1:16) – zegt dat de hel bestaat. Bijvoorbeeld in Mattheüs 10:28 zegt Jezus: ‘En wees niet bevreesd voor hen die het lichaam doden en de ziel niet kunnen doden, maar wees veeleer bevreesd voor Hem Die zowel ziel als lichaam te gronde kan richten in de hel.’

In feite heeft Jezus meer te zeggen over de hel dan over de hemel. Jezus gebruikt de term gehenna (vertaald: hel) twaalf keer in de evangeliën, en synoniemen als vuur ongeveer twintig keer. Hij beschrijft het ook nog eens tot in detail. Jezus zegt dat het een ‘onuitblusbaar vuur’ is (Markus 9:43), een ‘buitenste duisternis’ (Mattheüs 25:30) en een eeuwige straf (Lukas 16:23). Hij zegt dat de worm er niet sterft (Markus 9:48), waar mensen jammerend zullen tandenknarsen (Mattheüs 13:42) en een plaats waar niet uit is te ontsnappen, zelfs niet om geliefden te waarschuwen (Lukas 16:19-31).

Je kunt niet in de Jezus van de evangeliën geloven en vervolgens het onderwijs over de hel verwerpen. Jezus geeft jou die keuze niet.

Meer dan wie dan ook in de Bijbel spreekt Jezus over de hel omdat Hij wil dat wij het serieus nemen. Zoals Leslie Schmucker uitlegt:

Jezus moet over de hel spreken omdat dat het lot is van ieder die niet in Hem is. Vanwege Adams zonde zijn wij allemaal schuldig en verdienen wij de eeuwige toorn van God. In tegenstelling tot een populair geloof, is de hel niet een plaats waar God mensen heen stuurt die bijzonder slechte dingen gedaan hebben. Het is onze natuurlijke bestemming. Wij allen hebben een Redder nodig, anders zullen wij sowieso veroordeeld worden.

Je kunt niet in de Jezus van de evangeliën geloven en vervolgens het onderwijs over de hel verwerpen. Jezus geeft jou die keuze niet. Je kunt ook niet van jouw naasten houden en gevoelloos zijn over het feit dat zij de eeuwigheid in de hel zullen doorbrengen. Ook die optie geeft Jezus ons niet. Als wij Jezus geloven en wij onze naasten liefhebben, dan brengen wij de leer van de hel terug in onze kerken.

‘We moeten sidderen voor kerken die niet weten wat het betekent om te sidderen over de hel’, zegt Trevin Wax. ‘Ik snap niet hoe je de boodschap van Jezus serieus kunt nemen en dat kwade en veelvoorkomende thema van Zijn onderwijs compleet mist. Spot gerust met ‘hel en verdoemenis’-predikers, maar pas op dat terwijl je dat doet, je niet Jezus zelf bespot.’

Het bericht Geen hel: Jezus geeft jou die keuze niet! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ten eerste, aan welk deel van onszelf moeten we trouw zijn? Ik kijk daarvoor bij mijzelf diep van binnen. Als we eerlijk zijn, is wat we daar vinden niet altijd even mooi. We zijn mensen die met elkaar worstelen, worstelen met onszelf. Als mensen dat advies geven, weten ze diep van binnen dat het niet echt waar is.

Wat nu als een ‘koninklijke idioot’ trouw is aan zichzelf? Laat staan als een terrorist, een moordenaar, een dwaas of een racist dat is. Hij of zij zou kunnen zeggen: ‘Nou, dit is wie ik werkelijk ben.’ Dan zouden we allemaal reageren met: ‘Nou, dat is niet bepaald een goede identiteit om te hebben.’ We moeten mensen echt een beter advies geven dan enkel hun authentieke identiteit te laten ontdekken die misschien niet de moeite waard is om na te volgen.

Het bericht Waarom is ‘Wees trouw aan jezelf’ een slecht advies? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het was een verschrikkelijke tijd. Er was niets moois aan. Er was geen sprake van ‘verschillend, maar wel gelijkwaardig’. Het was respectloos. Aparte motels. Aparte restaurant. Aparte kerken. Aparte toiletten. Twee verschillende kraantjes naast elkaar aan dezelfde muur – we mochten niet eens uit hetzelfde kraantje drinken! Welke boodschap moest je daaruit afleiden? Aparte zwembaden.

Het was een beerput van zonde, en ik zwom erin rond.

Daarom is het evangelie mij ook zo dierbaar. Omdat het me reinigt van de zonde, mijn schuld vergeeft, gerechtigheid toerekent die ik van mezelf niet heb, en de Heilige Geest geeft, Die mijn oude racistische natuur doodt en mij een compleet nieuwe manier van leven laat ontdekken, vol leven, hoop, vreugde en gerechtigheid.

Opgroeien in Greenville (South Carolina) in de jaren 50 en 60 betekende opgroeien met racisme. Ik verhuisde naar dit huis in 1952 – ik was toen 6 jaar. Dat was twee jaar voor de beroemde uitspraak – in de zaak van Brown tegen de Onderwijsraad – waarmee het Hooggerechtshof rassenscheiding op openbare scholen officieel verbood. Rassenscheiding zat er zo diep in als je je maar kon voorstellen. Het ging vernederend ver, en ik stond er helemaal achter. Ik keek er niet met verontwaardiging naar. Zo hoorde het te gaan, vond ik.

Tegenstrijdige signalen

Ook al groeide ik op in een christelijk gezin, sommige dingen waren heel inconsequent. Wat nog het meest in de buurt kwam van echt contact met een Afro-Amerikaan, was de aanwezigheid van Lucy. Op zaterdagmorgen werd ik altijd wakker met het geluid van de zeem van Lucy in deze kamer – ze was dan deze tafel hier aan het schoonmaken of de jaloezieën aan het afnemen. Ik kon ze tegen elkaar horen rikketikken – daar was Lucy. Ze kwam twee keer per week langs en was onze huishoudster. We waren allemaal op haar gesteld, maar er was op geen enkele manier sprake van normaal, gelijkwaardig contact. Ze vertegenwoordigde gewoon een totaal ander soort mensen. Hoe inconsequent we in sommige dingen waren, blijkt bijvoorbeeld uit deze opmerkelijke gebeurtenis. In 1962 ging mijn zus trouwen in de White Oak Baptist Church, en mijn moeder had Lucy en haar gezin uitgenodigd voor de bruiloft. Maar dit zou grote moeilijkheden geven. Het betekende dat Lucy en haar gezinsleden, als zwarten, naar deze kerk zouden komen. Er zaten geen zwarten in deze kerk. In feite werd er stilzwijgend vanuit gegaan (later is het ook zwart-op-wit vastgelegd) dat zwarten niet welkom waren. Daar stond ik dan, als degene die mensen hun plek moest wijzen. En daar kwamen ze. Ze liepen de hal van de kerk binnen. Het was mijn taak om hun een plek te wijzen. Ik kan me niet herinneren wie het tegen me zei of hoe het me duidelijk gemaakt werd, maar iemand maakte het me in ieder geval duidelijk: ‘Niet in de kerkzaal.’ Ik stond op het punt om ze naar de galerij te brengen. Er had nog nooit iemand op de galerij gezeten. Nooit! Ik wist niet eens of er wel kerkbanken stonden. Mijn moeder zag wat er gebeurde, nam Lucy en haar gezin bij de arm en liep regelrecht de kerkzaal in, waar ze hen een plekje gaf. Dit soort tegenstrijdige signalen kwamen continu mijn leven binnen. Ik zag hoe mijn moeder op dat moment in opstand kwam tegen het systeem, waardoor Lucy en haar gezin nog meer vernederingen moesten doorstaan. Langzaam daalde dat bij mij in.

Ik herinner me een andere situatie, die me dezelfde richting op wees. De volgende gedachte had bij mij postgevat – ik ben vergeten waar het idee vandaan kwam of wie me op het idee bracht: roodborstjes paren met roodborstjes en pimpelmeesjes met pimpelmeesjes , dus waarom zouden zwarten niet met hun eigen mensen trouwen en blanken met hun eigen mensen? Waarom moeten ze zo nodig met elkaar omgaan? Want in die tijd, of mensen het nu expliciet zeiden of niet – en dat geldt nog steeds in veel regio’s – betekende met elkaar omgaan dat je kinderen elkaar aardig zouden gaan vinden en dat ze verliefd zouden kunnen worden, en misschien wel met elkaar zouden trouwen. En aangezien dat ondenkbaar was, rechtvaardigde dat in mijn zondige denken allerlei vormen van rassenscheiding.

Eén in Christus

Nadat mijn jeugd hier in Greenville ging ik naar Wheaton College. Ik weet geen belangrijke doorbraak aan te wijzen in die tijd. Ik heb wel één bijzondere herinnering van een moment waarop God mij aanraakte. In de zomer van 1966 was ik verliefd geworden op Noël, en we zouden gaan trouwen. We gingen samen naar de Urbana Zendingsconferentie van 1967, waar we ook verantwoordelijk waren voor het schrijven van de nieuwsbrief. Warren Webster, een van de leden van het zendingsbestuur, zei tijdens en vragenronde – ze hadden een vragenronde met een publiek van zo’n 9000 studenten… Iemand stond op en vroeg: ‘U bent zendeling geweest in Pakistan. Wat nu als uw dochter verliefd geworden was op een Pakistaanse man? Hoe zou u het vinden als ze met hem zou trouwen?’ Hij zei: ‘Beter een Pakistaanse christen dan een rijke, blanke Amerikaanse bankier.’ En op dat moment dacht ik: dat is nu precies het goede antwoord. Het gaat om het huisgezin van christenen die in Christus één zijn. Afkomst doet er niet toe. Ras is niet bepalend voor de vraag wie je ideale echtgenoot is of met wie je wel of niet mag trouwen. Die ene ervaring nestelde zich in 1967, toen ik nog een scholier was, aardig diep in mijn hart.

En toen kwam ik op het Fuller Seminarie. Bij de ethieklessen van Lewis Smedes mochten we zelf een onderwerp kiezen voor de paper waarmee we het semester zouden afsluiten. Ik koos voor de ethiek van een gemengd huwelijk. Ik verdiepte me erin en schreef de paper – ik heb hem nog altijd – en concludeerde dat God gemengde huwelijken binnen Zijn huisgezin niet afwijst. In feite, betoogde ik – en sindsdien heb ik dat ook in mijn preken benoemd – denk ik dat God gemengde huwelijken juist zegent. Ik sneed de wortel van die kwestie van het gemengd huwelijk door, die voor mij als tiener ten grondslag lag aan zo veel rassenscheiding.

Racisme in zijn meest afschuwelijke vorm

In 1971 gingen Noël en ik naar München in Duitsland, waar ik zou promoveren na een driejarige studie Nieuwe Testament. We waren daar niet alleen een minderheid, ik sprak ook geen Duits toen ik aankwam. Je voelt je een eersteklasser als je de taal niet spreekt, ook al ben je promovendus. Dan krijg je al snel het idee dat het dus zo moet voelen als je cultureel gezien een buitenstaander bent. Toen bezochten we het concentratiekamp Dachau. We zagen de ovens, de foto’s en de oude barakken met de stapelbedden, driehoog. We stelden onszelf de vraag: wat zat er nu achter dat al die Joodse mensen bijeengedreven werden en als vee de gaskamers ingestuurd werden? Ik dacht bij mezelf: dit is racisme in zijn meest afschuwelijke vorm.

Ik had inmiddels een zoon, Karsten, en mijn vouw en ik verhuisden met Karsten naar de enige plek waar ik aan het werk kon na mijn afstuderen. Ik kreeg een baan als Bijbelleraar aan het Bethel College in St. Paul (Minnesota). In mij groeide een diep verlangen om het Woord van God te verkondigen in een meer diverse setting. Gewoon diverser qua leeftijd, maar ook sociaaleconomisch gezien, en misschien, als God het wilde, ook wel qua cultuur en ras.

Toen God in 1980 in mijn leven ingreep, zei Hij tegen mij: ‘Ik wil dat je gaat preken, dus kijk uit naar bediening als voorganger.’ De eerste gemeente die bij me aanklopte was Bethlehem Baptist Church, in het centrum van Minneapolis. Ik was daar nooit geweest en wist ook niet waar het was, al was het maar 8 mijl van mijn huis in New Brighton vandaan. Ik stapte in mijn auto en zei: ‘Ik ga eens kijken waar deze kerk is, zodat ik weet of ik me kan afvragen of ik misschien moet overwegen om erheen te gaan.’ Ten westen waren de hoge, chique hotels in het centrum, en de zakenmensen. Ten noorden was een soort bedrijventerrein met de verffabriek van Valspar. Ten oosten lag de universiteit met 50.000 studenten, direct aan de andere kant van de grote weg. En ten zuiden lagen de wijken Phillips en Loring Park – de armste buurten van de stad. Ik dacht: ‘Dit is goud! Ik vind het hier geweldig!’ Ze deden een beroep op me en ik zei: ‘Prima, maar als ik in deze buurt aan het werk ga, wil ik ook in deze buurt wonen.’ We keken uit naar een huis en vonden er één op loopafstand, te voet zo’n zeven minuten ervandaan. En daar hebben we gewoond van 1980 tot 2011, 31 jaar, in een wijk die qua cultuur en ras heel divers is. Daar hebben we ook het Woord bediend.

Toen kwam er een telefoontje

We hadden vier kinderen, vier zonen. We kregen geen dochter en Noël wilde altijd nog graag een dochter. En toen kwam er een telefoontje. Phoebe Dawson was aan de lijn. Ze is een maatschappelijk werker die werkt met zwangere vrouwen in noodsituaties. Ze zei tegen Noël: ‘Ik heb hier een klein meisje. Ze is net geboren en ik denk dat ze voor jou is.’ Nou, zoiets zeg je niet tegen een moeder van 48 die altijd nog een meisje had gewild zonder te verwachten dat er een soort aardbeving losbarst . En die aardbeving kwam inderdaad. Noël hing op, ze keek naar me en zei: ‘Phoebe denkt dat ze onze dochter in handen heeft.’ Ik was 50 jaar oud, en deze dochter was toevallig Afro-Amerikaans. Twee weken lang maakten Noël en ik samen lange wandelingen. We wandelden door het park en probeerden ons leven tegen het licht te houden. Waarvoor dient ons leven? Wat gaan we met het laatste hoofdstuk doen? En God deed een wonderlijk werk in ons. Hij leerde me het volgende. Hij zei: ‘Kijk, als je echt wilt leven naar je overtuiging over gemengde huwelijken, als jij wilt uitdragen dat je rassendiversiteit nastrevenswaardig en mooi vindt, zou deze keuze ervoor zorgen dat je tot je dood je leven aan deze zaak kunt wijden.’ Dat gaf voor mij de doorslag.

Mijn vrouw, dit kleine meisje en de goede zaak

Die drie dingen: liefde voor mijn vrouw, liefde voor dit kleine meisje en liefde voor de goede zaak – de zaak van harmonieus samenleven van rassen en rassendiversiteit, waardoor Christus verheerlijkt wordt. Als deze zaak voortaan deel zou uitmaken van ons gezin – deze prachtige kleine vrouw, geschapen naar het beeld van God – en als ik zou zeggen: ‘Jij hoort bij mij tot één van ons sterft’, dan zou ik hier nooit meer voor kunnen wegrennen. En ik wilde deze beslissende stap graag zetten op mijn vijftigste. Zo zie ik het nog steeds: God heeft ons een prachtige – en inmiddels ook gelovige – dochter gegeven op wie we heel trots zijn, van wie we met heel ons hart houden en die in ons een liefde voor rassendiversiteit en het harmonieus samenleven van verschillende rassen heeft opgewekt, gebaseerd op het Evangelie en tot verheerlijking van Christus – een liefde waarvoor ik ontzettend dankbaar ben.

Ik herinner me dat ik, toen ik besloot om Talitha te adopteren, in een brief schreef dat het feit dat ze zwart is van groot belang is; God maakte zwartheid. Maar het feit dat ze geschapen is naar het beeld van God is – zonder overdrijven – een miljoen keer zo belangrijk. Als ik naar haar kijk, zie ik vooral een mens die geschapen is naar het beeld van God. Pas in tweede instantie zie ik een specifieke huidkleur of haarkleur. Dat is geweldig. De Bijbel haalt het beeld van God erbij om ons voor deze zaak in te winnen, en dat is enorm belangrijk. Een tweede manier waarop de Bijbel ons over de streep wil trekken, is dat het spreekt over één Vader over ons allen. Alle volken vinden volgens Handelingen 17 hun oorsprong in één Vader, en dat betekent dat we allemaal familie van elkaar zijn. Je kunt niet met afkeer, met ontzetting of zonder enig respect op medemensen neerkijken alsof ze geen familie van je zijn. Ze horen bij het gezin. Als je hen te schande maakt, maak je je eigen familie te schande.

In wezen is het een zaak van het kruis, een zaak van bloed, een zaak van het evangelie. Dat staat hier op het spel. Het is verbazingwekkend hoe het evangelie – door het geloof alleen, waardoor onze zonden vergeven worden – hoe dat evangelie de sleutel is om de zonden te overwinnen die rassendiversiteit en harmonieus samenleven van rassen in de weg staan.

Het bericht Bloedlijnen: ras, kruis ** en de christen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

“Die speedboot vaart heel snel, en vooraan staan blitse jongens in dure pakken met hun haren in de wind magnumflessen champagne leeg te spuiten, terwijl hun mooie vrouwen kirren van plezier. Maar achteraan vallen mensen uit de boot, omdat het zo snel gaat en er geen relingen zijn. Door het geraas horen de succesboys dat niet. En achter die speedboot varen wij, de psychiaters en de psychologen, in rubberbootjes. Wij vissen de overboord gevallen sukkelaars op en geven ze droge kleren.”

Psychiaters en psychologen kunnen veel betekenen voor jongeren die uit de speedboot zijn getuimeld. Ze kunnen je helpen met zwemmen. Of om een nieuw bootje te vinden. Misschien ontdek je dan: Is het leven vooraan op de speedboot eigenlijk wel zo tof? Want een leven met succes, blingbling en mooie vrouwen is nog niet gelijk een gelukkig leven. Eminem, één van de succesvolste rappers ooit, kan erover meepraten. Luister maar naar zijn nieuwe single ‘Darkness’. “I don’t wanna be alone”, rapt hij. “I don’t wanna be in the darkness.”

Leven op TINA is voor niemand makkelijk. Gelukkig zijn er psychiaters en psychologen. Da’s een zegen. Net als ‘gewone’ mensen die naar elkaar omzien. In de kerk, in je familie, op school. Tegelijk hebben die meestal niet op álle nood een antwoord. Dietrich Bonhoeffer (een dominee die vanwege zijn verzet tegen Hitler in 1945 is opgehangen) schreef: “Het grootste psychologische inzicht, de grootste begaafdheid en ervaring zijn niet in staat dat ene te begrijpen: wat zonde is. Menselijk inzicht weet van nood, van zwakheid en mislukken, maar het kent de goddeloosheid van de mensen niet.”

Jezus kent die goddeloosheid. Hij heeft de beker van onze zonde, haat en goddeloosheid tot op de bodem leeggedronken. Tegen de ‘sukkelaars’, achter én voor op speedboot TINA, zegt Hij: “Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven.”

Deze column is eerder gepubliceerd door het Landelijk Contact Jeugdwerk. Gertjan de Jong is medewerker bij jongerenorganisatie LCJ.

Het bericht Leven op speedboot TINA verscheen eerst op Geloofstoerusting.