Laurens, Marcel en Ilanah zijn het erover eens dat het ontzettend belangrijk is om in deze tijd ons af te vragen wat eigenlijk goede en eerbiedige aanbidding is. Marcel zegt: ‘Zingen is geen hobby of bijzaak, het hoort echt helemaal bij jouw christen-zijn.’ Ilanah vult aan dat daarbij niet alle christelijke muziek per definitie aanbidding is en Laurens benadrukt daarbij dat aanbidding een levenshouding is; het is niet alleen muziek. Als het over zingen en muziek gaat moet dit geleid worden, en aangedreven worden door Gods Woord.

Wat zingen wij dan? Laurens wijst naar het voorbeeld van vreemd vuur dat voor Gods aangezicht wordt gebracht in het Oude Testament: ‘Wij kunnen te makkelijk denken over muziek, terwijl God het wel degelijk belangrijk vindt hoe Hij aanbeden wordt.’ Daarbij is je hartsgesteldheid het belangrijkste, niet per se of jij mooi kan zingen, vult Marcel aan.

Als het over praktische zaken gaat kun je het onderscheid maken tussen de inhoud en de begeleiding. Die beiden moeten goed zijn, maar waar ligt onze prioriteit? Laurens en Ilanah benadrukken daarbij dat de muziek en instrumenten er zijn om te begeleiden, om God en de gemeente te dienen, en zo Hem te verheerlijken. Laurens vult nog aan dat muziek ook onderwijs is vanuit Gods Woord. Heeft de tekst van een aanbiddingslied, wanneer je het zou voorlezen zonder de begeleiding, of zou zingen aan iemands sterfbed, nog steeds inhoud?

In de podcast komen ook nog allerlei andere onderwerpen voorbij, denk bijvoorbeeld aan: de waarom en schoonheid van a capella zingen, wat je moet denken van oude of juist nieuwe muziek, waarom jij als gemeente-lid zo belangrijk bent als het over de lofzang gaat, en het gevaar van het Top-40 imago in de christelijke wereld. Tot slot kondigt Geloofstoerustig een boek aan over aanbidding die in 2021 beschikbaar komt en je echt moet lezen!

Het bericht Aanbidding – hoe verandert de lofzang je leven? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Lange tijd hebben veel kerken hun aanbiddingsbijeenkomsten zo gestructureerd dat de emotionele vervoering zo hoog mogelijk is. Dim de lichten. Kies liedjes die onze diepste gevoelens naar boven halen, ondanks hun gebrek aan context. Zorg dat het koor of de band op precies het juiste moment aanzwelt. Werk in de preek toe naar een aangrijpende climax, een opwelling van emotie, waarvoor wedergeboorte misschien niet eens noodzakelijk is.

Maar moeten we afhankelijk zijn van een wekelijkse shot euforie? Ik denk het niet.

Moeten we afhankelijk zijn van een wekelijkse shot euforie? Ik denk het niet.

Dit alles kan goedbedoeld zijn. Maar in de Bijbel zullen we geen enkel bewijs vinden van het idee dat een duidelijke emotionele ‘high’ de belangrijkste ervaring is van een christelijke eredienst. Zullen we emotioneel worden geraakt? Ja, vaak. En hopelijk met geestelijke vreugde, niet alleen met natuurlijke gevoelens.

In de eredienst vinden we iets veel beters dan zo’n typische rush van gevoel. Hier zijn drie redenen waarom we niet van elke zondag mogen verwachten dat het een buitengewone bergtop-ervaring produceert en waarom we in plaats daarvan kunnen genieten van de normale, gewone, bovennatuurlijke vreugde die de omgang met God ons geeft.

Ten eerste heeft God bepaald dat de kerk Hem door gewone middelen aanbidt. De elementen van een christelijke dienst zijn vrij simpel en duidelijk: teksten gereciteerd en gepredikt; gebed; luidkeels zingende mensen; brood en wijn; het water van de doop. De kerken van het Nieuwe Testament baseerden hun aanbidding in de eerste plaats niet op de rijke ceremoniën van de tempel, met zijn wierook, offers en gouden attributen. Integendeel, het lijkt erop dat ze het eenvoudigere format van de Joodse synagoge-bijeenkomsten hebben overgenomen, waarbij de nadruk lag op het horen van het woord van de Heer (Worship: Reformed According to Scripture, 36).

Er is hier sprake van een asymmetrie. We aanbidden een bovennatuurlijke God. Maar de bouwstenen van onze aanbidding zijn op zichzelf erg gewoon en onopvallend. Hun gewoonheid zou ons moeten helpen om ons minder te focussen op wat we doen – en zelfs op wat we voelen – wanneer we aanbidden, zodat we ons beter kunnen richten op de God die we aanbidden. Omdat de Geest van Christus nu in ons woont (2 Korinthiërs 6:16; 1 Petrus 2: 5), hebben we bepaalde externe hulpmiddelen – wierook of offers of subwoofers of rookmachines – niet nodig om zijn aanwezigheid te ‘voelen’. Wanneer we met God in contact komen door Jezus Christus met de kracht van zijn Geest, door gebruik te maken van de eenvoudige middelen van aanbidding die Hij ons heeft gegeven, verheffen onze harten zich voor Zijn schoonheid, kracht en wijsheid.

Om duidelijk te zijn, de Schrift zegt wel degelijk dat we vreugde moeten ervaren als we elkaar ontmoeten. Onze blijdschap als christen is alleen gegrondvest op het karakter van God en gebouwd op Zijn werk voor ons aan het kruis. We kunnen met blijdschap het gebod van de psalmist gehoorzamen: ‘Verblijd u in de HEERE en verheug u, rechtvaardigen, zing vrolijk, alle oprechten van hart!’ (Psalm 32:11). We onderscheiden de stevige, bovennatuurlijke vreugde van het kennen van Christus, die voortduurt tijdens de verschillende seizoenen van ons leven, van de natuurlijke, opgezweepte, doorgedraaide, overgecafeïneerde intensiteit die velen tegenwoordig vaak zoeken in de aanbidding.

Om duidelijk te zijn, de Schrift zegt wel degelijk dat we vreugde moeten ervaren als we elkaar ontmoeten.

Christelijke vreugde is bovennatuurlijk, maar dat betekent niet per se dat onze harten zich altijd getransporteerd voelen naar de emotionele bergtop. In plaats van ons de sugar-rush van een bepaald natuurlijk gevoel te beloven, voedt God ons hart met de bovennatuurlijke vreugde van een gezonde avondmaaltijd gedurende een leven lang aan zondagen.

Ten tweede draagt het Nieuwe Testament ons op om aandacht te besteden aan de andere leden van het lichaam wanneer we samenkomen. Met andere woorden, hoewel aanbiddingsbijeenkomsten wonderbaarlijk verfrissend kunnen zijn voor onze eigen zielen, verzamelen we ons ook om Gods mensen op te bouwen en ons eigen welzijn in het belang van anderen te vinden. We kunnen de bijbelse prioriteiten voor aanbidding samenvatten met twee woorden: verheerlijking en opbouw. Verheerlijking is gericht op God. Het gaat om loven, zingen, bidden, het verkondigen van Christus’ werk in de doop en het avondmaal, en het vergroten van Gods Naam door zijn glorierijke woord te verkondigen (Hebreeën 13:15; Efeziërs 5:19; 1 Timotheüs 2: 1; 1 Korinthiërs 11:26; 2 Timotheüs 4: 2).

Tegelijkertijd is alles wat in de openbare bijeenkomst wordt gedaan ‘voor het opbouwen’ van de kerk en haar leden (1 Korinthiërs 14:26). Dit omvat het publiek lezen, vermanen en onderwijzen (1 Timotheüs 4:13); ‘onder elkaar spreken’ in liederen (Efeziërs 5:19); en elkaar wederzijds aanzetten tot liefde en goede werken (Hebreeën 10:24). Let op wat afwezig is in deze verzen: ze verwijzen niet naar de emotionele toestand van de aanbidders. Zeker, gezamenlijke aanbidding zal vaak goddelijke gevoelens opwekken. Als de boodschap van Gods genade aan onverdiende zondaars, door het plaatsvervangend offer van Christus, onze ziel niet beroert, kunnen we misschien wel naar de kerk komen, maar we zijn niet aan het aanbidden. Als we voornamelijk samenkomen om een ??persoonlijke shot van inspiratie te ontvangen, hebben we er niets van begrepen. God roept ons om samen te komen om zijn glorie na te streven en om anderen op te bouwen. Ironisch genoeg zal onze eigen emotionele ervaring groeien en verdiepen wanneer we ons meer en meer richten op God en zijn kinderen.

God roept ons om samen te komen om zijn glorie na te streven en om anderen op te bouwen.

Ten derde aanbidden we tussen de twee komsten van Christus. Dit is een tijd van zowel vreugde als verdriet, tevredenheid en verlangen vermengd met elkaar. Klaagpsalmen geven ons een woordenschat voor pelgrims die ‘geen blijvende stad’ hebben in deze gebroken wereld (Hebreeën 13:14). Onze harten zijn diepe putten (Spreuken 20: 5), soms nog steeds vatbaar voor het bedrog en de ziekte die ons vóór de verlossing kenmerkten (Jeremia 17: 9). Dit betekent dat onze emoties geweldige dienaren kunnen zijn, maar ellendige meesters.

Als we ons op die laatste dag voegen bij de engelenmassa’s om Christus te prijzen, zullen we een volle ontmoeting met God ervaren die ver uitstijgt boven elke emotionele bergtop-ervaring die we in dit tijdperk voelen. Tot dat moment zullen onze emoties zich tijdens dit leven waarschijnlijk in horten en stoten bewegen. En daarom is het beter om onze verwachting te laten varen van het elke zondag voelen van zo’n passievolle bergtop, zelfs als we onze hoop op echte, God-verhogende geestelijke genegenheden vergroten.

Van tijd tot tijd, of zelfs vaak, zegent God ons genadig met verzadigende emotionele hoogtepunten, maar er is iets veel groters dat we kunnen zoeken. Dit is waar we van kunnen genieten elke keer dat de kerk samenkomt: gedeelde verwondering over de glorieuze God die ons voor Zijn eigen eer gemaakt en gered heeft.

Het bericht Ben jij high door de hype? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Hieronder volgt een reactie van John Piper op deze vraag. Om zijn antwoord goed te kunnen volgen, is het belangrijk dat je twee andere mannen leert kennen. De eerste is Chuck Steddom, hij is de aanbiddingsleider met wie pastor John veel heeft samengewerkt. En Tom Steller, hij is een voorganger met wie pastor John ook heeft samengewerkt. Op het moment dat Piper deze vraag beantwoordt, is Chuck ook op het podium aanwezig. Ook Tom is er. Hij zit naast pastor John. Hieronder volgt het antwoord van John Piper op de vraag hoe we onszelf geestelijk kunnen opladen. Daaruit volgt ook dat de samenzang in de gemeente van grote waarde is.

Ik wil mezelf in superlatieven uitdrukken om duidelijk te maken hoe uniek en hoe krachtig de gemeentelijke samenkomsten zijn om daar samen te zingen, te bidden, te ontmoeten, onze zonden te belijden en naar de prediking te luisteren. Deze stellingname is een beetje riskant, omdat God ook zeker in persoonlijke gesprekken verschijnt en in de ‘alleen-jij-en-Hij-momenten’. Ook die momenten kunnen een ontzettende diepe impact op je hebben. Maar over het algemeen zou ik zeggen dat ik mijn meest innige verbondenheid met God ervaar samen met Chuck. Ik noem Chuck in dit verband symbolisch. Hij was de zangleider op die momenten. En waar ik dus op doel is de gemeentelijke samenzang, het zingen.

Gemaakt om te aanbidden

Hoe komt dat? Het is gewoon zo. Ik denk dat het komt omdat ik hiervoor gemaakt ben, en jij ook. Je kunt je er om allerlei redenen tegen verzetten, maar je bent gemaakt om God te zien en samen met Zijn volk van Hem te genieten tijdens de vele facetten die de gemeentelijke samenkomsten kleuren. Daar ben je nu eenmaal voor gemaakt. En dat is ook de reden dat wanneer je samen zingt, je iets kunt ervaren van waarom je bent gemaakt. Het geeft zeer veel voldoening. Dat is één argument.

Er gebeurt wat als je diep Bijbelse waarheid over God vermengd met prachtige melodieën.

Daarbij is er een tweede reden die ik in mezelf heb ontdekt. Namelijk, dat op het moment dat je samen zingt, er niet alleen emoties ontwaken die er voor de dienst nog niet waren, maar je ook gevoed wordt door wat God op dát moment doet. Dat doet Hij door de waarheid die je hoort en door de prachtige liederen die klinken heen. Op zo een moment word ik wakker geschud, en ontdek ik wie ik behoor te zijn. Ik word aangespoord om God meer te leren kennen, Hem lief te hebben, mijn vreugde in Hem te vinden, vervulling te vinden in Hem door ieder lied dat klinkt en de waarheid die klinkt in de liederen en hun schoonheid. Er gebeurt wat als je diep Bijbelse waarheid over God vermengd met prachtige melodieën. Het raakt de ziel van een mens op een unieke manier. Het is echt bijzonder. Dat is het gewoon. Dat is wat er gebeurt.

Samen is beter

Er is nog een derde reden. Hier links naast mij zit Tom Steller, die 33 jaar met mij samenwerkte. Tom kwam tot geloof dankzij de Jesus People-beweging. Vanaf de allereerste dag is hij iemand die met zijn handen in de lucht staat tijdens het zingen, ik heb dat moeten leren. Ik zat op een stoel en onderging alles wat de dienst met me deed, alles wat er in beweging werd gezet. En daar weet je je niet altijd raad mee, toch? Je laat het over je heen komen. Terwijl dat gebeurde, en ik om me heen keek, zag ik Tom staan met uitgestrekte armen. Die lichaamshouding raakte me, juist omdat ik Tom ken, en het is vele malen een pijl in mijn ziel geweest.

Dat betekent het om samen te zijn. Om naast iemand te staan die echt verbonden is met God, dat is verootmoedigend toch? Wanneer je naast iemand staat die niet een show staat op te voeren, maar oprecht is – werkelijk in verbinding met God, ze hebben God echt lief – en jij op dat moment niet. Het is goed om tot die ontdekking te komen. Dat is een ander onderdeel van het antwoord op de vraag.

Hoe muziek een huwelijk in stand houdt

Er is trouwens nog iets wat ik met pijn in het hart naar voren breng. Iedereen denkt: ‘Oh, je bent al 50 jaar getrouwd. Je hebt vijf kinderen, nog steeds getrouwd. Dat moet geweldig zijn.’ Nou, Noël en ik hebben samen door zo een diep dal gelopen. We hebben met betrekking tot onze kinderen en ons huwelijk met zoveel problemen te maken gehad, we hebben in die 50 jaar in totaal 33 maanden in en uit gelopen bij de hulpverlening. We probeerden om elkaar meer lief te hebben, elkaar geen pijn te doen door wat we doen of zeggen.

Maar ik ben een voorganger, weet je nog? Dat betekent 33 jaar lang op de eerste rij in de kerk zitten met zo’n vijf- tot zevenhonderd mensen achter me, en binnen enkele minuten moeten gaan prediken. En dan zing ik, terwijl het de meeste beroerde week van ons huwelijk is geweest. Wat doe je op zo een moment? Hoe ga je dan verder? Hoe voorkom je dat je hypocriet bent?

En ik kan je niet zeggen hoe vaak ik op die momtenten overweldigd werd door Gods barmhartigheden en dat het mijn ik-gerichtheid verbrak. Ik bleef toch getrouwd. En ik voelde weer hoop. Ik kreeg het verlangen om thuis te zeggen dat het me speet. Waar haal je die kracht vandaan? Ik heb het nu over mannen. Maar het is in wezen hetzelfde probleem met het hart van vrouwen, al is het wel iets anders dan dat van mannen. Waar haal je de kracht vandaan om jezelf te vernederen en te zeggen: ‘Het spijt me. Ik zat verkeerd’? Of zelfs als je denkt dat je het niet mis had, waar haal je dan de kracht vandaan om iets liefdevols en verzoenends te zeggen? Want dat is je taak.

Het gebeurde tijdens de samenzang op het moment dat ik vooraan in de kerk zat. We zongen in die tijd nog niet het lied ‘Genade is meer’, maar dat lied zou mij vandaag de dag zeker raken. Dit speelt dus ook mee.

De eerstelingen

Bedenk ook wat de reden van mijn bestaan is als voorganger: Ik ben er om een God-liefhebbend volk samen te brengen. Daarom besta ik. Mijn prediking heeft als doel dat waarheid over God in het verstand van mensen wordt gefundeerd en dat de genegenheid voor God in het hart wordt gevoed. Dat is de reden waarom ik er ben. Dat is mijn leven. En terwijl we samen zingen, hoor ik het gebeuren.

Mijn prediking heeft als doel dat waarheid over God in het verstand van mensen wordt gefundeerd en dat de genegenheid voor God in het hart wordt gevoed. En terwijl we samen zingen, hoor ik het gebeuren.

Sinds mijn vertrek als voorganger in 2013 zijn er honderden nieuwe mensen naar Bethlehem Baptist Church gekomen. De helft van de mensen in de binnenstad kent me niet. Ik zit daar als een 33-jarige veteraan en ze hebben geen idee wie ik ben. Dat is geweldig. Dat is heerlijk. Maar de helft van de mensen die daar zit was er ook onder mijn bediening. Als ik dan samen met Noël op ons plekje zit, vier banken van achteren links onder de galerij, en de vijftien mensen om me heen die ik herken hun handen in de lucht zie heffen tijdens een prachtige climax van een lofzang op Gods heerlijkheid, dan besef ik dat ik niet tevergeefs heb geleefd.

Zingen door het lijden

Nog een reden: ik heb alvleesklierkanker. De biopsie was op ons jubileum, 21 december 2005. En de operatie om de prostaatklier te verwijderen was gepland op Valentijnsdag. Tussen 21 december en 14 februari ervoer ik de meest dierbare samenzang momenten van mijn leven. Ik wist op dat moment niet of ik nog lang zou leven. Het is verwonderend om een diagnose van kanker te krijgen en toch nog door te mogen leven. Iedereen zou dat eigenlijk moeten ervaren, anders nemen we zoveel in het leven voor lief. Alsof het allemaal vanzelfsprekend is.

Die acht weken stond ik vooraan en waren de zondagen intenser dan ooit, het was overweldigend. Als die ervaring een voorproefje was van hoe het is om je voor te bereiden op je sterven, omdat je niet meer van kanker zal genezen, dan is het goed. Dan komt het goed.

Het bericht Wat gebeurt er als we samen zingen? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

“Everything that hath breath praise the Lord
Worship Christ with the best of your portions.”

Ook in de Top40 klinken de laatste tijd gospelklanken, dankzij Lauren Daigle. Met haar diepe, soulvolle stem raakt ze miljoenen harten. Wereldwijd zingen ze met haar mee: “In You I find my worth, in You I find my identity…”

Nooit weggeweest

Gospel lijkt ineens weer ‘terug’. Maar is het ooit weggeweest? Eigenlijk stond gospel (samen met blues en folk) aan de wieg van de popmuziek. Eén van de eerste popmuzikanten, Elvis Presley, vond zijn inspiratie in (black) gospelmuziek en nam ook heel wat gospelnummers op. Eén van de eerste pophits is ‘I got a woman’ van Ray Charles. En weet je: dat is eigenlijk gewoon een gospelsong, namelijk ‘It must be Jesus’ van The Southern Tones. Alleen had Ray Charles de tekst veranderd. Hij zong niet over Jezus, maar over een vrouw die zo goed voor ‘m was.

Niet alles is wat lijkt. Dat geldt ook in de popmuziek. Al die mensen die ‘You say’ van Lauren Daigle meebrullen, denken misschien dat het gewoon een ‘lovesong’ is. Maar intussen is het een gospellied over waar we onze diepste identiteit moeten zoeken: in Christus en Zijn Woord.

Popmuziek heeft een duistere en demonische kant. Maar toch, het levende water van Christus laat zich niet tegenhouden. Het kan ineens opborrelen. Op plekken en bij mensen waar je het totaal niet verwacht. Bij hoeren, tollenaars… en ook bij vloekende rappers?

Water wordt wijn

Waar de Geest werkt, gebeuren wonderlijke dingen. Water wordt wijn en liefdesliedjes worden gospels. U2-zanger Bono kan erover meepraten. Hij schreef ‘In a little while’, een liedje over een jongen die ernaar verlangt om thuis bij z’n meisje te zijn. Althans, hij dacht dat het liedje daarover ging. Tot een vriend van de zanger ernstig ziek werd. Op zijn sterfbed wilde die vriend steeds dat liedje horen: “In a little while, this hurt will hurt no more, I’ll be home…” Bono ontdekte: Eigenlijk is dit lied een gospel! Een lied van verlangen om thuis te komen… bij God.

En hoe zou dat eigenlijk gegaan zijn bij het Bijbelboek Hooglied? Misschien dacht Salomo dat hij ‘gewoon’ een liefdeslied schreef. Nu zien veel christenen Hooglied als een liefdeslied van Christus voor Zijn bruid, de kerk. Het is een ‘gospelsong’ geworden.

Voor de show

Dat gospelmuziek weer populair is, roept natuurlijk vragen op. Die vragen klinken ook bij Kanye West. Meent hij het echt, deze bekende rapper met al die miljoenen op z’n bankrekening? Doet hij het niet voor de show? Zelf zegt hij er dit over in ‘Hands on’:

“I deserve all the criticism you got(…)
To sing of change, you think I’m joking
To praise His name, you ask what I’m smoking (…)
But I have a request, you see
Don’t throw me up, lay your hands on me
Please, pray for me.”

En dat laatste kan in ieder geval geen kwaad?

Deze column is eerder gepubliceerd door het Landelijk Contact Jeugdwerk. Gertjan de Jong is medewerker bij jongerenorganisatie LCJ.

Het bericht Gospel is terug van nooit weggeweest verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Onze vraag is: impliceert dit ‘U wilde geen hemel zonder ons’ niet een op de mens gericht evangelie? Wat gezegd wordt is niet letterlijk onwaar, maar wellicht wel wat onevenwichtig. Dat is onze angst. Bovendien, het woord ‘dus’ is zodanig geplaatst dat de ‘U bracht de hemel op aarde’ voortkwam uit de bewering dat God geen hemel zonder ons wilde. Net als het woordje ‘omdat’, impliceert ‘dus’ dat God de hemel op aarde bracht, omdat Hij geen hemel zonder ons wilde. Denkt u dat deze tekst bijbelgetrouw is?

Laat ik breed beginnen en daarna inzoomen, omdat ik van deze kwestie houd. Ik houd van deze zorgen.

Het eerste wat ik wil doen is God prijzen voor het aanbiddingsteam dat worstelt met het waarheidsgehalte van een liedtekst. Dat is echt goed nieuws. Het is een goed teken en ik hoop dat alle aanbiddingsleiders die dit horen, aangemoedigd zullen worden om hetzelfde te doen. Een van de redenen dat dit goed nieuws is, is dat een gemeente haar theologie leert, en laat neerdalen in de diepte van het hart. Dit doen ze niet alleen bij de prediking die ze horen, maar ook bij de liederen die ze zingen.

Liedteksten doen ertoe

Historisch gezien is het repertoire van de kerk, naast de prediking, een van de meest krachtigste middelen geweest om mensen te onderwijzen. Ik durf te stellen dat in sommige kerken de liederen meer doorslaggevend zijn voor de manier waarop er met de Waarheid wordt omgegaan, omdat de prediking zo oppervlakkig is geworden als het gaat om een dogma’s. Natuurlijk, de liederen kunnen ook heel oppervlakkig zijn.

Je kunt hele oppervlakkige liederen zingen, die alleen maar geweldige zinnen herhalen als ‘Zijn Naam is groot’. De tekst is waar, maar zegt het lied ook waarom het zo groot is, of hoe het kruis die grootheid toont? Ik zeg amen op die worsteling en ik raad elk aanbiddingsteam aan om voorzichtig om te gaan met de teksten die ze de mensen laten zingen.

Scheepsladingen liederen

Het tweede wat ik wil zeggen is dat de laatste dertig, misschien veertig jaar, een ongelofelijk vruchtbare tijd is geweest wat betreft het schrijven van nieuwe teksten en nieuwe muziek voor de kerk. Dat is iets geweldigs. Dat is een geweldig teken van leven. De psalmisten zeggen het vijf keer: ‘Zing een nieuw lied voor de Heere’ (Psalm 33:3; 96:1; 98:1; 144:9; 149:1).

Jezus zei, om de dingen in balans te houden: ‘Daarom, iedere Schriftgeleerde (je zou kunnen zeggen: iedere aanbiddingsleider), in het Koninkrijk der hemelen onderwezen, is gelijk aan een heer des huizes die uit zijn voorraad nieuwe en oude dingen tevoorschijn haalt’ (Mattheus 13:52). Wat dat betekent is dat, gezien de honderden en honderden waardevolle, wezenlijke, rijke, diepe, oude liederen die voedzame dogmatische waarheden verkondigen, en gezien de vele, vele nieuwe liederen van de afgelopen dertig jaar die betrouwbaar, Christus-verheerlijkend en geconcentreerd op het Evangelie zijn, er geen reden is om (voor welke kerk dan ook) liederen te zingen die misleidend of ook maar discutabel zijn.

Het is niet zo dat elk aanbiddingsteam, die toegang heeft tot het internet, niet anders heeft om te zingen dan discutabele liederen. Er zijn immers honderden betrouwbare, rijke, prachtige, hedendaagse en oude liederen. Mijn belangrijkste antwoord aan Samuel is om oude en nieuwe, goede betrouwbare en prachtige liederen te vinden en díe te gebruiken.

Jullie zijn leermeesters in de kerk. Jakobus zegt: ‘U moet niet allemaal aanbiddingsleiders willen zijn’ – omdat jullie leraren zijn (zie Jakobus 3:1). Laat niet velen van jullie aanbiddingsleiders worden omdat jullie, als leermeesters, een strenger oordeel zullen ontvangen. Direct na de pastors komen de aanbiddingsleiders die kiezen wat voor onderwijs er wordt gegeven door de liederen, terwijl mensen hun hart leeg zingen en de waarheid (of onwaarheid) opnemen die de aanbiddingsleiders hen hebben voorgehouden.

Onvoldoende achtergrond

Nu de specifieke tekst waar Samuel bezorgd over is. Het geven van onderwijs door het zingen van liederen wordt bedreigd door sommige hedendaagse muziek, dat wat mij betreft, tekort doet aan de diepte van Gods Passie voor de Glorie van God boven al het andere. Nogmaals, Het geven van onderwijs door het zingen van liederen wordt bedreigd door sommige hedendaagse muziek, dat wat mij betreft, tekort doet aan de diepte van Gods Passie voor de Glorie van God boven al het andere.

Mijn gevoel is dat – totdat een gemeente is verbrijzeld door de verontwaardiging en de verschrikking van onze zonde (zonde in de zin van dat we tekort doen aan de eer van Gods Glorie) samen met een groots besef van Gods glorie en zijn rechtvaardigheid en toorn – de realiteit van genade en liefde niet écht gekend en gekoesterd kan worden door de gemeente. Wat mij dan zorgen baart, is hoe we dan zingen over de genade.

Ik denk dat er een spanning of dreiging in liederen zit die ervan uit gaan dat de zorgen, schaamte, en moeilijkheden in het leven van mensen voldoende achtergrond vormen om hen het geheimenis van het Evangelie bekend te maken. Ik denk dat dat niet klopt.

Het Nieuwe Testament neemt aan dat mensen onderwezen moeten worden in wat hun werkelijke, vreselijke staat vanwege de macht van de zonde is, voordat de genade echt God-verheerlijkend kan zijn. Ik zie dat in Efeze 2:1-10 en Efeze 4:4-6 bijvoorbeeld.

Samuel heeft gelijk dat de vraag niet is of een bewerking letterlijk waar is, maar wat de uitwerking ervan is op de mensen. Ofwel, hoe past het in een beeld van God? Het mag dan zo zijn dat dezelfde waarheid de ene keer in één bepaalde context gezongen zal worden, en een andere keer in een andere context, want dan zal de tendens en de toon van de context misleidend zijn.  Dat zal de fout bekrachtigd worden in de harten van mensen.

Ik heb geen voorkeur voor de tekstregel die Samuel aanhaalt. Het past te makkelijk in een theologie van een God die schiep omdat Hij eenzaam was en mensen redde voor dezelfde reden. Hij zou dus niet gelukkig zijn zonder ons.

Gods vreugde in ons

Voor alle helderheid: we moeten zeker zingen over Gods vreugde in ons als Zijn kinderen. Denk aan de vader in de gelijkenis van de verloren zoon die een feest houdt als zijn zoon terugkeert naar huis (Lukas 15:11-32). Of zie Zefanja 3:17, waar God zingt over zijn volk. Wat zo verbazingwekkend is dat God niet ongelukkig en eenzaam is zonder ons. Hij is niet aangespoord om over ons te zingen omdat wij wat tekortkomingen van God konden oplossen en Hij, nu Zijn goddelijke zwakte is gesterkt door onze aanwezigheid, pas gelukkig kan zijn. Dát is niet het beeld dat de Bijbel schetst!

Gods vreugde in ons is datgene wat overstroomd van Zijn Volheid, niet een compensatie van Zijn leegte. Helpt het lied dát wonder te voelen? Dat is de vraag.

Hier nog zo’n populaire liedtekst die we pas in Azië zongen. Ik zou willen dat we het niet hadden gezongen. Het is heel populair: ‘Like a rose, trampled on the ground. You took the fall and thought of me above all’ (vertaald: ‘als een roos geplukt en weggegooid
nam U de straf en dacht [bovenal] aan mij‘). Dat is niet waar. Het helpt niks. Ik ben er eerlijk gezegd niet zeker van wat het betekent. Wat ‘boven alles’? Boven alle andere mensen die Hij redt? Nee, dat kan het niet zijn. Boven zijn eigen glorie? Nee, niet boven zijn eigen glorie. Boven wat dan? Het was een mooie lied tót die zin. Hij redde ons juist zodat we Zijn glorie zouden zien en ervan zouden genieten als het allergrootste vreugde in het universum, boven alles. Ik weet niet zeker wat de tekst wil zeggen, maar dít halen de meeste mensen er niet uit.

Mijn conclusie is dat God door de geschiedenis heen gewerkt heeft en Hij heeft de afgelopen dertig jaar wonderlijk gewerkt om honderden en honderden betrouwbare, rijke, evangelische, dogmatisch betrouwbaar, Christus-verheerlijkende en God-verhogende liederen te produceren. Zoveel dat we degene die theologisch onevenwichtig lijken te zijn en onze mensen misleiden niet hoeven te gebruiken.

Het bericht Waarom christelijke muziek moet kloppen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Behalve, … nou ja, dit is niet echt het geval.

Iedere zondag verzameld een groot deel van onze kerken zich voor de eredienst met echt verwachting voor het zingen, bidden en het luisteren naar het Woord. Maar niet iedereen. Het leven is echt en de oude val van Genesis 3 geldt nog steeds. Geen ruimte om te denken dat niemand de kerk binnenwandelt met littekens, schaamte of zelfs koude afstandelijkheid.

Is het beter om stil en eerlijk te zijn dan een hoorbare hypocriet?

Maar laten we even eerlijk zijn. Zelfs de grootste enthousiasteling in onze bijeenkomsten op zondag heeft zondagen gehad dat hij of zij wilde dat zijn hart meer brandde voor God. We ervaren een innerlijke strijd op die momenten. Aan de ene kant weten we dat we moeten zingen omdat we in de kerk zijn. Aan de andere kant voelt het goed om authentiek en realistisch te zijn, dus voelt het als een leugen om te zingen als we ons er niet zo bij voelen. Is het beter om stil en eerlijk te zijn dan een hoorbare hypocriet?

Natuurlijk willen we niet dat we iets vals doen en ook zo overkomen. Toch hebben we minstens twee goede redenen om onze mond te openen en onze stemmen op te heffen, ook als we het goede gevoel missen.

Jij hebt de stem die je buurman nodig heeft

In iedere gemeente zijn er mensen die wel eens geen stem hebben. Ze kunnen niet zingen, en dat is niet omdat ze het niet willen. Ze zijn zwak en versleten, en op dat moment kunnen ze nauwelijks spreken, laat staan zingen. Misschien is het de jonge vrouw die het lied ‘It Is Well’ niet kan zingen, omdat het precies een jaar geleden is dat haar moeder is overleden. Of een jong stel die niet kan zingen ‘Groot is Uw trouw, o Heer’, omdat er een paar dagen geleden een miskraam heeft plaatsgevonden.

In Gods oneindige liefde heeft Hij deze mensen niet alleen gelaten. In plaats daarvan heeft Hij verordend dat de aanbidding niet verticaal maar horizontaal functioneert. Op het moment dat de gebroken gelovige worstelt om God te eren, worden we er aan herinnerd dat God om die reden ons met en voor elkaar liet zingen (Efeziërs 5:19).

Als je de volgende zondag geneigd bent om te zwijgen, denk aan je buren en zing hun lied.

Wanneer we ons niet in staat voelen om echt te kunnen zingen, hebben we de kans om de belangen van anderen te overwegen en deze zwaarder te laten wegen dan de onze (Filippenzen 2: 3-4).Wij hebben het voorrecht, op een bepaalde manier, om onze monden te openen voor de stommen (Spreuken 31:8). Je wilt misschien niet zingen, maar degene naast je, voor je of achter je kan het nodig hebben dat je zingt. De aanblik en het geluid van je zang kan indruk op hen maken over de waarheid van het Evangelie, of hen aansporen om te geloven met de woorden van de psalmist: Omdat uw goedertierenheid beter is dan het leven zullen mijn lippen U loven (Psalm 63:3).
De aanblik en het geluid van Gods volk dat zingt is krachtig en ook een roerende vermaning voor de worstelende harten die moeite hebben om de waarheden te geloven die om hen heen gezongen worden. Als je de volgende zondag geneigd bent om te zwijgen, denk aan je buren en zing hun lied.

Zingen buigt onze harten tot God

Een andere reden om te zingen, terwijl we ons daar zo bij voelen, is deze: zingen kan de beste manier zijn om ons wel zo te gaan voelen. Het is onmogelijk voor ons om altijd de juiste dingen te verlangen. Onze wil en genegenheid lopen vaak achter op onze kennis. Ik weet dat ik meer moet bewegen, maar het verlangen is soms afwezig. Ik weet dat ik meer moet bidden, maar mijn hart is vaak zo koud. Betekent dat, als ik beweeg of als ik bid, ik niet echt aan het bewegen ben of aan het bidden ben? Natuurlijk niet. Het is beter dat we naar de dingen verlangen die we moeten doen, maar we hoeven niet te wachten tot we dat verlangen hebben om de dingen daadwerkelijk te doen.

In het boek Onversneden christendom spreek C.S. Lewis met typische ontroering met betrekking tot het liefhebben van onze naaste, terwijl de wens daarvoor er niet is:

Hoewel onze natuurlijke voorkeur normaal gesproken aangemoedigd moet worden, zou het wel verkeerd zijn om te denken dat de manier om mensenlievend te worden, is door te gaan zitten en liefhebbende gevoelens te gaan fabriceren. De regel voor ons allemaal is heel eenvoudig. Ga geen tijd verdoen en erover nadenken of je nu wel of niet van je naaste houdt; ga doen wat je eerst deed. Dan zullen we een van de grootste geheimen gaan ontdekken: Wanneer we ons gaan gedragen alsof we van iemand houden, dan ga je daarna ook echt van iemand houden!

En zo is het ook met zingen. Laten we niet wachten met zingen totdat onze harten branden voor God. Het openen van onze mond kan een belangrijk deel zijn van het ontsteken van het vuur. Er is geen kant en klare benadering om mee te gaan doen met aanbidding. Het opheffen van je stem, ook wanneer je het liever niet doet, kan een daad van geloof zijn. Geloven dat Gods Woord waar is: het is goed om lof te zingen voor onze God (Psalm 147:1). Het kan nodig zijn om te bidden: O Heere, open mijn lippen (Psalm 51:15). En het zal niet lang duren voordat je verbaasd zal merken dat je hart zichzelf begint te vullen met dankbaarheid en aanbidding.

Misschien is het dit weekend. Een andere zondag zal komen waarin je voelt dat er een koele desinteresse is om te zingen voor de heiligen. Wanneer dat gebeurd, denk dan aan Gods beloften, herinner je er aan wat een voorrecht het is, en besef wat  een katalysator het kan zijn om te zingen tot Hem, Die ons gered heeft.

Het bericht Wat als je niet wilt zingen? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

De dynamiek, diepte en veelkleurigheid van de Bijbel en in het bijzonder de Psalmen spoort ons aan om die inhoud ook in nieuwe liederen te vertolken. We moedigen je aan om de liederen in het gezin, op school, in vriendengroepen, op verenigingen zowel binnen als buiten de kerken te gebruiken. Om zo met oude en nieuwe liederen God te verheerlijken, Jezus te volgen en de naaste te dienen.

De bladmuziek van de GT-liederen kun je hier vinden.

Om het hart van het Evangelie. Zing je mee?

Marcel Vroegop

Het bericht Download de nieuwe Geloofstoerusting-liederen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik liep dus in een niet nader te noemen kledingwinkel en zag een man die was meegenomen door zijn vrouw. Niet om de tassen te dragen, maar om de kinderwagen waar zijn twee kinders inzaten te duwen. Ik heb het vaak wel snel gezien in een kledingwinkel, dus ik observeerde even de goed geklede vader en zijn twee kinderen. Uiteraard met achtergrondmuziek. Dit keer had het deze tekst:

“No thank you” is what I should’ve said, I should be in bed
But temptations of trouble on my tongue, troubles yet to come

“One sip, bad for me
One hit, bad for me
One kiss, bad for me
But I give in so easily
And no thank you is how it should’ve gone
I should stay strong

But I’m weak, and what’s wrong with that?
Boy, oh boy I love it when I fall for that
I’m weak, and what’s wrong with that?
Boy, oh boy I love ya when I fall for that
I’m weak
But I’m weak, and what’s wrong with that?
Boy, oh boy I love ya when I fall for that.”

Bij het zinnetje: ‘boy, oh boy I love it when I fall for that’, hoorde en zag ik het iets oudere jongetje dat ook in de kinderwagen zat, mee doen. ‘Boy, oh boy.’  Ik fronste even m’n wenkbrauwen, hoorde ik het nu écht goed? Ja, ik hoorde het echt goed. De kans was groot dat de ouders ook gewoon vaak de Top 40 aanhadden, zodat het zelfs in het hoofd van een klein jongetje bleef hangen. Lekker dan. Een kleine kerel, die nu al over verleidingen zingt die niet te weerstaan zijn.

Anderhalf uur later loop ik door Amsterdam. De Wallen dit keer. Ik raad het je niet per se aan, maar soms is het voor mij goed om even te beseffen in welke misère we als mensheid zijn gekomen én daarnaast om daar te wandelen en mijn gebeden voor deze vrouwen en mannen te laten opstijgen. Ik zie de mensen lopen en in mijn achterhoofd klinkt het liedje door: ‘I’m weak, and what’s wrong with that?’.  Zouden mensen dat hier denken, de vader van de drie kinderen die toch even langs de vrouwen van de rode lichten gaat. ‘Ik ben zwak, maar… what’s wrong with that?’

Maar goed, dan zijn dit de extreme uitspattingen. De uitspattingen van seks en je volledig laten gaan in de alcohol of drugs. Maar, ik zing het liedje soms nét zo hard mee. Nee, natuurlijk niet direct het liedje van de top 40. Maar het liedje van de discipelen die sliepen.  Mijn geest wil wel hoor, maar mijn vlees is zwak. Het lied van Paulus: wat ik niet wil, dat doe ik. Daarná maak ik het af met de zin van het liedje: ‘Ja, ik ben dus zwak, maar…what’s wrong with that?’ Want als ik eerlijk ben, tot bloedens toe tegen de zonden strijden zoals er in Hebreeën 12 staat? Man, daar ben ik toch veel te moe voor?

Laten we het allemaal niet te snel gebeuren als christenen onder elkaar? We zingen hetzelfde liedje, beamen dat we e-norm zwak zijn en niets zelf kunnen. En dat er veel verleidingen zijn. Maar, wat is er eigenlijk echt verkeerd aan? De duivel neemt heerlijk stap voor stap zijn terrein in. Omdat wij onze wapens niet oppakken en geen licht over de verleidingen geven en heimelijk denken: ‘Wat is er eigenlijk verkeerd aan?’

Zo, ik ben er weleens klaar mee. Dat zwakke gedoe van mezelf. Want soms vraag ik me bij dingen die als verleidingen kunnen worden gezien, oprécht af: ‘maar, wat is er eigenlijk verkeerd aan?’

“We, we fall for that
Wake up, we fall again
We, we fall for that
Can’t wait to fall again”  zingt de zanger.

We blijven vallen. Dié zanger had pas een zondebesef. Hij kon alleen niet wachten om opnieuw te vallen. Het hele funeste van de verleiding is, dat het nog best goed voelt ook én dat we erover zwijgen. Zullen we een keer onze maskers af doen en onze zonden belijden, het open gooien? Ik ben zwak, en ik vind er eigenlijk weinig verkeerds aan. Op het gebied van het huwelijk, seksualiteit, roddel, het gebruik van het wereldwijde web, gemeente zijn, of wélk gebied dan ook maar.

Dat we daarna dan de Bijbelse Top-nog-meer-dan-150 laten zingen: Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen uit het lichaam van deze dood?’ Sjoeh. Een lied van mineur en teloorgang? Nee, het zingt verder: “Ik dank God, door Jezus Christus, onze Heere.’

Jezus. Het antwoord op mijn zwakheid. Maar dan moet ik wel mijn oog schérp op Hem gericht hebben. Zoals Hebreeën 12 zegt. O, en het moet samen, kijk maar: ‘Welnu dan, laten ook wij, nu wij door zo’n menigte van getuigen omringd worden, afleggen alle last en de zonde, die ons zo gemakkelijk verstrikt. En laten wij met volharding de wedloop lopen die voor ons ligt, terwijl wij het oog gericht houden op Jezus, de Leidsman en Voleinder van het geloof…’  ‘Want let toch scherp op Hem Die zo’n tegenspraak van de zondaars tegen Zich heeft verdragen, opdat u niet verzwakt en bezwijkt in uw zielen. U hebt nog niet tot bloedens toe weerstand geboden in uw strijd tegen de zonde..’’ O, en nog iets verder op staat er: ‘Jaag de vrede na met allen, en de heiliging, zonder welke niemand de Heere zal zien. Zie erop toe dat niemand achterop raakt in de genade van God, en dat er geen enkele wortel van bitterheid opschiet en onrust veroorzaakt zodat daardoor velen bezoedeld worden.’

Juist, ik heb jou nodig, mede gelovige, om samen op Jezus te zien en ik heb jou nodig om dat soms even tegen mij te zeggen, mij aan te sporen en me te helpen om tot bloedens toe te strijden tegen de zonden. Want ik ben zwak. En ik geef te snel toe. En daar is alles verkeerd aan.

Ik heb nodig dat iemand voor mij bidt, omdat ik te snel toegeef en daar is alles verkeerd aan.

Ik heb iemand nodig die soms samen met mij prevelt: ‘Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze.’ Want ik geef te snel toe en daar is alles verkeerd aan.

Ik heb iemand nodig die mij soms even naar mijn zwaktes vraagt en hoe het daar nu mee is. Want ik geef te snel toe en daar is alles verkeerd aan.

Ik heb iemand nodig die de Bijbel als spiegel naar mijn leven toe durft te houden. Want ik geef te snel toe en daar is alles verkeerd aan.

Wat God in Jezus Christus van ons verlangt, is een heilig leven. Tot eer van Zijn Naam. Dan kan ik het mij niet veroorloven om het lied te blijven zingen: Ik ben zwak, maar wat is er verkeerd aan? Waar zit jij? Ver in de verleiding, heeft het je verstrikt? Geef het ruimte, vertel het tegen God en tegen een medestrijder. Maar bovenal: ga naar het kruis. Vervul je niet met verleiding en vuil maar laat je vervullen met de Heilige Geest, spreek onder elkaar met psalmen, lofgezangen en geestelijke liederen. (Efeze 5:19)

Dat bid ik je toe. In welke verleiding jij ook zit. Laat het niet bij het liedje van de Top 40 blijven. Het mooiste en krachtigste loflied heeft namelijk al geklonken. Werp je zonden af bij het kruis, láát ze van je afnemen en houdt het bij het loflied van Jezus Christus: ‘het is volbracht en daar is álles goed én genoeg aan.’

Het bericht What’s Wrong With That? verscheen eerst op Geloofstoerusting.