Ik weet niet wat ik moet zeggen. Dus, dominee, help me, wat moet ik zeggen?’

Don Carson: Ik geef toe dat ik als eerste zou zeggen dat de vraag zelf een bepaalde kijk op de geschiedenis veronderstelt en het onvermijdelijke van bepaalde sociale ontwikkelingen. Dat we die kant op gaan, wat we ook doen en je wilt niet bij de verliezers horen. Dat is wat er mee wordt bedoeld. Maar als je op een andere manier naar de geschiedenis kijkt, dat ruimte en tijd ontvouwt worden terwijl de Heere van alle dingen, ook van de geschiedenis, alles tot stand brengt. Dan kun je inderdaad maar beter aan de goede kant van de geschiedenis staan. Het gaat uitlopen op een heerlijk einde met een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, dus het begin van alle dingen, het opstandingsleven. Dus ik wil in de geschiedenis aan dezelfde kant als Jezus staan. Dus in bepaalde zin moet je in de aanval gaan.

Dat gezegd hebbende, zijn er andere zaken die gezegd moeten worden. Wanneer bepaalde ontwikkelingen in de geschiedenis ontstonden, waren ze soms angstwekkend verkeerd. Zoals sommige wetenschappelijke zaken, bijvoorbeeld de studie naar de vorm van het menselijke hoofd om te bepalen wie achterlijk is of niet. Dat was algemene wetenschap aan het begin van de twintigste eeuw. Of bepaalde vormen van racisme en Nazi-genocide. Dat maakte allemaal deel uit van de wetenschap. Je wilt niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Dat was het argument dat uit het marxisme voortkwam, dat voortkwam uit de nazi’s. Dus het zijn hypes en erg tijdelijk en als puntje bij paaltje komt blijft Jezus nog steeds koning.

Als ik op langere termijn naar die vraag over de goede kant in de geschiedenis kijk, zitten zij steeds meer in de prullenbak van de geschiedenis. Ook al zou zo’n argument in een bepaalde periode erg krachtig lijken. En nu is het enigszins belachelijk. Je moet terug naar de Schrift, Jezus belijden als Heer, begrijpen waar de geschiedenis naartoe gaat, vanuit een christelijk perspectief. En vervolgens zou ik graag praten over het lijden voor Christus in een geschiedenis waar de satan zelf toezicht op heeft, die de heerser van deze donkere tijden is en daarvan afgeleide manieren. En op die manier wil ik helemaal niet bezwijken voor de ontwikkelingen in de geschiedenis. Ik wil ze bestrijden. Dat klinkt als dat wanneer jij de dominee bent en een christen naar je toe komt, dat één van de dingen die je zegt is: ‘Ik wil dat jij niet ontmoedigd wordt. Omdat Jezus Christus zal wederkomen, is de enige manier om aan de goede kant van de geschiedenis te staan, door eigendom van Hem te zijn. En ik wil dat je beseft dat wij aan de goede kant van de geschiedenis staan.’ Dat zal echt een goede, pastorale hulp zijn voor een ontmoedigde christen die denkt dat wij misschien op de verkeerde weg zitten. Ik denk dat er ook andere zaken zijn die goed zijn om met onze vriend te bespreken.

Tim Keller: En deze dominee? Wat zou jij tegen iemand zeggen?

John Piper: Nou, dat hangt ervan af of diegene mij toelaat om op definities te hameren. Want ik zou willen zeggen ‘wat bedoel je?’ voordat ik een antwoord geef, maar als dat de richting is waar hij op doelde, dacht ik aan twee historisch gezien logische reacties en een paar Bijbelse reacties. De eerste zijn: de geschiedenis is een stroom en verandert, dus wat vandaag goed is, kan morgen slecht zijn. Dus we wachten af, we zullen zien waar het heengaat. En het tweede is dat de geschiedenis bestaat uit gebeurtenissen en gebeurtenissen kunnen niet voorschrijven wat er hoort te gebeuren. Het is logisch gezien een verwarring om te zeggen dat wat er is voorschrijft wat er hoort te zijn. Dus ik zou gewoon zeggen: dus je wilt dat ik bepaal wat ik hoor te doen aan de hand van wat er daadwerkelijk gebeurt? Dus welke groep van ‘zijn’ gaat dat bepalen? Dat zijn die twee zaken, maar Bijbels gezien, kies ik dezelfde richtingen als jij.

Je zei: uiteindelijk draait alles om Christus, Hij gaat de geschiedenis regeren en ik wil daarbij horen. Dus wanneer Christus de beslissende, totale, dominante, zichtbare, geopenbaarde Heer is van de geschiedenis, wil ik aan die kant staan. Maar apart daarvan wordt in 2 Thessalonicenzen 2 de man van wetteloosheid genoemd die zich verheft. Hij gaat aan het einde der tijden miljoenen mensen door misleiding achter zich aan krijgen.En op dat moment wil ik openlijk aan de verkeerde kant in de geschiedenis staan, van die historische gebeurtenis. Ik weet niet hoe lang dat zal duren, maar het blijft de kop op steken. Er zijn veel antichristen die opkomen in de loop ter tijd. Zij beheersen perioden van de geschiedenis en o, hoe graag wil ik dan aan de verkeerde kant staan gedurende die perioden in de geschiedenis. Dus ik bepaal wat hoort en waar ik bij wil horen niet aan de hand van de loop der geschiedenis, maar volgens de interpretator daarvan, namelijk de Bijbel.

Tim Keller: Ik denk dat jullie alles gezegd hebben dat gezegd moet worden. Dit is echter nog mijn kleine gespreksstrategie. Dit is om het tot de kern te brengen. Als iemand tegen mij zegt: ‘Je wilt toch niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan?’ Dan zeg ik gewoonlijk: ‘Gebeurt er momenteel iets, vindt er nu een historische ontwikkeling plaats waar jij niet blij mee bent?’ Het antwoord is dan altijd: ‘Nou, … ja’. En, sta je dan in de geschiedenis niet aan de verkeerde kant? En waarom zou ik dan niet tegen een historische ontwikkeling in mogen gaan? En daarmee is het gewoonlijk over. Vooral tegen mensen in New York zeg ik: ‘Zie je niet een toenemende ongelijkheid? Is het mogelijk zo dat het kapitalisme voor een toenemende ongelijkheid zorgt, uitgezonderd de periode direct na de Tweede Wereldoorlog?’ De meeste mensen in New York zeggen dan: ‘Absoluut!’ En ik zeg dan: ‘Sta je dan niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis als je voor een Democraat stemt?’ In het algemeen zeggen ze dan: ‘Ik begrijp wat je bedoelt.’

Het bericht Sta jij aan de verkeerde kant van de geschiedenis? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

We hebben rijke, robuuste theologie ingewisseld voor emotionele muziek en de constant terugkerende woorden: ‘God is liefde en Hij houdt van jou.

‘Wordt religie dan bij alle lessen geïntegreerd?’ vroeg hij. ‘Zelfs de wetenschappelijke vakken? Hoe werk dat eigenlijk?’ 

Moedig begon de barista te vertellen hoe ze elke les met gebed beginnen en hoe er gedoceerd wordt vanuit een christelijke levensbeschouwing. Al snel werd duidelijk dat ze verpletterd werd in dit gesprek. De jongen was goed thuis in de werken van Dawkins, Hitchens en Nye en deelde de straf uit.  

De kerk ‘straft’ haar leden

Ik gebruik het woord ‘straf’ omdat deze arme barista gestraft wordt door een kerksysteem dat, in de laatste 200 jaar, zichzelf heeft ontdaan van intelligentie ten faveure van emoties, bekeringservaringen en passie. Stel een christen vandaag de dag een vraag die dieper gaat dan ‘Houdt God van alle mensen?’ en je krijgt waarschijnlijk een antwoord wat er op wijst dat dit soort vragen beter geschikt zijn voor theologiestudenten. 

Wij blijven veelal drijven op de oppervlakte van een ‘Hillsong-diepe theologie’ en vinden dat prima. En dan vragen we ons af waarom mensen bij bosjes de kerk verlaten?

En tijdje terug vertelde een vriend van mij dat hij er geen belang in ziet om het verschil te weten tussen Calvinisme en Arminianisme, omdat hij “gewoon van God en andere mensen wil houden”. Het lijkt er op dat veel christenen er ook zo over denken. Er is geen reden om meer te willen weten dan dat God liefde is. 

We hebben rijke, robuuste theologie ingewisseld voor emotionele muziek en de constant terugkerende woorden: ‘God is liefde en Hij houdt van jou. Hij is je persoonlijke Redder en houdt van jouw ziel.’ Deze woorden zijn heerlijk en goed om buitenstaanders naar binnen te halen (omdat ze waar zijn) maar ze zijn zwak als het gaat om het doen opwassen van gelovigen naar volwassen getuigen met een rijk begrip van de diepere dingen van God.  

Hoe meer ik leer, hoe meer ik liefheb

Ik heb het tegenovergestelde als waarheid bevonden. Ik ontdekte dat hoe meer ik leer over God, Zijn Woord en theologie die Hem beschrijft, des te meer ik Hem liefheb en Hem kan loven. Want er is dan zo veel meer om te aanbidden. Als mijn bekwaamheid om Hem te loven net is als een vuur, dan is meer kennis over Hem als extra kolen op het vuur. Als je God écht liefhebt, zou je dan niet zo veel mogelijk over Hem willen leren?

Om eerlijk te zijn word ik moe van christenen die niet meer willen leren.

Op dat punt is onze logica nogal krom. Om eerlijk te zijn word ik moe van christenen die niet meer willen leren. Het is één ding om weinig van je geloof te weten, maar het is iets anders wanneer je geen verlangen hebt om te groeien. Het stemt me te treurig dat atheïsten soms zo gepassioneerd zijn over wat zij geloven, dat ze stapels boeken lezen om hun overtuigingen te definiëren. En dat terwijl wij op de oppervlakte meedrijven met een ‘Hillsong-diepe theologie’ en vinden dat prima. En dan vragen we ons af waarom mensen bij bosjes de kerk verlaten.  

Een kerk die alleen emotionele, feel-good theologie te bieden heeft, verliest het op de lange termijn van een belezen en overtuigende atheïst. De puritein Cotton Mather schreef eens: “Onwetendheid is niet de moeder van de toewijding maar van dwaalleer!” Een papperige substantie houdt het niet voor altijd vol. 

Net als een huwelijk niet vol te houden is door de vlinders in de buik, kan een geloofsleven niet worden volgehouden met gepassioneerde emoties. Het is natuurlijk een wonderlijke (en nodige) instap, maar zonder diepte van kennis en begrip word je ‘heen en weer geslingerd door de golven en meegesleurd door elke wind van leer, door het bedrog van mensen om op listige wijze tot dwaling te verleiden.’ (Efeze 4:14) 

We blijven dobberen

Eén van mijn professors theologie is zo gepassioneerd over dit fenomeen dat hij al drie keer in hetzelfde semester hetzelfde metafoor heeft genoemd. Het gaat ongeveer zo:

Waarom willen mensen wel ‘God kennen’ maar niets over Hem weten? Dat is toch belachelijk! Stel je voor dat ik je zou zeggen: “Ik hou van mijn vrouw, maar ik weet verder niets over haar”. Je zou me vragen waar ze is geboren en ik zou mijn schouders ophalen.

Wat eet ze graag? Geen idee.

Wat voor muziek luistert ze graag? Geen idee.

Welke kleur zijn haar ogen? Geen idee. Maar ik hou wel van haar.  

Zie je hoe vreemd dat klinkt? Hoe meer je over iemand te weten komt, hoe meer je van diegene gaat houden. En toch vinden we het prima als we op de oppervlakte van onze Godskennis ronddobberen. Niet verwonderlijk dat we het moeilijk vinden om tegenover anderen te getuigen of te beschrijven wat en waarom we geloven.  

De kerk als domein van diepgaande theologie

J.P. Moreland schreef in zijn boek Love the Lord Your God With All Your Mind over de Second Great Awakening (Een periode van religieuze opleving in de Verenigde Staten tussen 1790 en 1840). Hij laat zien hoe die opwekking leidde tot het begin van emotioneel preken, en hoe gepassioneerde oproepen tot een snelle bekeringservaring tegenover een periode van overpeinzing, onderwijs en ontdekking van het christelijk geloof en zijn leerstellingen kwam te staan. We leven in een tijd waarin die manier van denken steeds minder wordt. Moreland schrijft: “De intellectueel oppervlakkige en de theologisch onbelezen vorm van het christendom (…) is deel gaan uitmaken van het populaire christelijke geloof heden ten dage.” 

Vandaag de dag kan iedereen een kerk beginnen en zolang het verbindt en entertaint zullen er wel mensen komen.

Het fascineerde me toen ik las dat de kerk ooit het domein was waar gelovigen kwamen om diepgaande theologie en robuuste dogma’s te leren, maar nu lijkt dat alleen weggelegd voor theologische universiteiten. Vandaag de dag kan iedereen een kerk beginnen en zolang het verbindt en entertaint zullen er wel mensen komen. Of het nu waar is of niet. (Bijvoorbeeld: De voorganger van de grootste kerk in Amerika heeft niet eens een bachelordiploma, laat staan een diploma van een seminarie en kijk waartoe dat leidt.) Dit alles laat mij inzien waarom mensen minder en minder de kerk nodig denken te hebben. Wat heeft het nog meer te bieden nadat de eerste emotie versleten raakt?  

Verworpen en vergeten?

Het is niet alleen iets voor dominees, schrijvers en theologen om te bestuderen wat men gelooft, maar voor alle gelovigen. Jezus zelf heeft gezegd dat het grote gebod is: ‘U zult de Heere, uw God liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel, met heel uw kracht en met heel uw verstand.’ En toch lijken we dat laatste soms over het hoofd te zien en te veel op die eerste twee te focussen, hart en ziel.  

God tekent een intens lot voor hen die weigeren om te groeien in hun begrip van Hem. In Hosea 4:6 staat: ‘Mijn volk is uitgeroeid, omdat het zonder kennis is. Omdat ú de kennis verworpen hebt, heb ik u verworpen om als priester voor Mij te dienen. Omdat u de wet van uw God hebt vergeten, zal Ik ook uw kinderen vergeten.’  

Dus laten we niet verworpen en vergeten worden!

Het is niet te laat

Het is niet te laat voor christenen om meer te leren van de Heilige. En het is ook niet te laat om de betekenis en waarde van onze geloofsbelijdenissen en leerstellingen te leren. Er zit een verdienste in het leren en begrijpen van de diepgaandere delen van het geloof en ik stel voor dat we zo snel mogelijk beginnen.  

Lees je dit en denk je: “Tja, ik zou erg graag een diepgaander begrip willen hebben van God maar ik heb geen idee waar ik moet beginnen.” Dan heb ik hier een paar goede beginpunten voor je. Of, als je dit leest en denkt: “Tja, ik leer niet zo veel over de Bijbel of God bij mij in de kerk, het zweept me vooral erg op.” Dan is het misschien tijd om daar verandering in te brengen. Om te beginnen zou je erover in gesprek kunnen gaan met je dominee of voorganger voordat je bij andere kerken gaat kijken.  

Hier zijn enkele goed leesbare boeken die je zou kunnen lezen over dit onderwerp:

Verlangen naar God, John Piper (wordt in 2019 opnieuw uitgegeven door Geloofstoerusting)
Onversneden Christendom – C.S. Lewis
Delighting in the Trinity – Michael Reeves (Engelstalig)
The New Lonely – Ethan Renoe (Engelstalig)
 

Het bericht We blijven dobberen op de oppervlakte! verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Het leven is een zucht, verspil het niet verscheen eerst op Geloofstoerusting.