Het is goed om te bedenken dat de schrijver op dat moment nog niet kon spreken over de recent ontwikkelde vaccins ter bestrijding van COVID-19. De punten die Carter bespreekt blijven echter ook voor deze vaccins (inclusief de nieuwe mRNA vaccins) van belang en daarom publiceren we dit artikel.

Wat is er gebeurd?

Onlangs was er in New York een uitbraak van de mazelen (juni 2019, red.). Deze uitbraak ontstond in orthodox-joodse gemeenschappen. Om die reden stemden de wetgevers in New York ervoor dat mensen geen vrijstelling meer konden krijgen voor inentingen om religieuze redenen.

Gouverneur Andrew M. Cuomo noemde het een noodsituatie vanwege de volksgezondheid. Om die reden heeft hij het wetsvoorstel onmiddellijk ondertekend. ‘Ik begrijp en respecteer de vrijheid van godsdienst. Maar het is onze eerste taak om de volksgezondheid te beschermen,’ zei Cuomo in een verklaring. Hij voegde daaraan toe dat de nieuwe wet ‘zal helpen verdere besmettingen te voorkomen en de uitbraak onmiddelijk in de kiem te smoren.’

Door het weigeren van vrijstelling voor vaccinatie op religieuze gronden sluit New York sluit zich aan bij Californië, Mississippi en West Virginia die eenzelfde besluit genomen hebben.

Wat zijn vaccins en inentingen?

Een vaccin wordt gemaakt van dezelfde ziektekiemen die ziekte veroorzaken. Dat wordt gedaan met behulp van extreem kleine hoeveelheden zwakke of dode micro-organismen zoals virussen, bacteriën of onschadelijke giffen. Een vaccin stimuleert je immuunsysteem om antilichamen aan te maken. Dit gebeurt op precies dezelfde manier als wanneer je echt besmet zou zijn met de ziekte. Nadat je je hebt laten vaccineren, ontwikkel je immuniteit voor die ziekte. Een vaccinatie is dus een manier om immuun te worden zonder de ziekte zelf te krijgen.

Een vaccinatie houdt in dat je een vaccin krijgt, meestal in de vorm van een prik. Het proces van het immuun worden voor (d.w.z., beschermd worden tegen) een ziekte heet immunisatie.

Wat zijn de voordelen van vaccinaties?

Vaccins hebben in de loop van de geschiedenis bewezen een van de beste uitvindingen van de mensheid te zijn. Het is de krachtigste en meest effectieve manier om ziekte te verminderen en de wereldwijde gezondheid te verbeteren.

Doordat kinderen aanbevolen vaccins krijgen, worden er wereldwijd per jaar ongeveer 3 miljoen sterfgevallen voorkomen. Daarnaast wordt een nog groter aantal ziektegevallen en aanzienlijke lichamelijke beperkingen als gevolg van ziekte door deze vaccinaties voorkomen. Voor kinderen die in 2009 in de Verenigde Staten zijn geboren, zal een routinematige kindervaccinatie naar schatting 42.000 vroege sterfgevallen en 20 miljoen ziektegevallen voorkomen. Er zouden echter nog een extra 1,5 miljoen sterfgevallen vermeden kunnen worden als er wereldwijd meer wordt gevaccineerd.

Waarom zijn individuele vaccinaties een kwestie van volksgezondheid of van maatschappelijk belang?

Het doel van vaccinaties is niet alleen om een individu te beschermen, maar ook om een hele gemeenschap te beschermen tegen ziekte. Wanneer een groot deel van een gemeenschap immuun is tegen een besmettelijke ziekte (meestal tussen 85 en 95 procent), worden de overige leden ook beschermd. Er is in een dergelijke situatie namelijk weinig kans op een uitbraak. Sommige mensen komen niet in aanmerking voor bepaalde vaccins – zoals baby’s, zwangere vrouwen of personen waarvan het immuunsysteem is aangetast (bijvoorbeeld kinderen met leukemie). Maar toch krijgen zelfs zij enige bescherming omdat de verspreiding van de besmettelijke ziekte wordt ingeperkt. Dit wordt ook wel ‘groepsimmuniteit’ genoemd. Deze groepsimmuniteit is het grootste voordeel van vaccins, zowel voor individuen als voor de maatschappij.

Wat maakt het uit als individuen een vrijstelling voor vaccinaties krijgen?

Sommige ouders weigeren om hun kinderen te vaccineren om levensbeschouwelijke redenen. Met die keuze verhogen ze echter wel het risico voor de hele gemeenschap om de ziekte te krijgen.

Statistici kunnen voor elk virus berekenen hoeveel procent van de mensen ten minste immuun moet zijn om groepsimmuniteit te bereiken en een uitbraak te voorkomen. We hebben slechts ongeveer 85 procent van de gemeenschap nodig om beschermd te zijn tegen rode hond, pokken en difterie, om zo een uitbraak te voorkomen. Maar ziekten zoals kinkhoest en de mazelen vereisen ten minste 94 procent immuniteit. Daarom stellen veel gezondheidsdeskundigen dat vrijstellingen voor vaccinaties beperkt moeten blijven tot degenen die echt niet gevaccineerd kunnen worden vanwege gezondheidsredenen.

Zijn vaccins veilig?

Het Institute for Medicin is de gezondheidstak van de National Academy of Sciences in Amerika. Het is een onafhankelijke non-profit organisatie die buiten de Amerikaanse overheid om werkt. Het instituut geeft onpartijdig en gezaghebbend advies aan besluitvormers en de bevolking. Dit instituut maakte in 2011 een analyse van meer dan duizend onderzoeksartikelen over vaccins. De analyse van een commissie van deskundigen concludeerde dat weinig gezondheidsproblemen worden veroorzaakt door of duidelijk verband houden met vaccins.

Net als alle andere medicijnen kunnen vaccins echter wel bijwerkingen veroorzaken. Bij het onderzoek naar mogelijke schadelijke effecten van vaccins werd overtuigend bewijs gevonden van veertien gezondheidsrisico’s. Vaccins kunnen onder meer aanvallen, hersenontstekingen en flauwvallen veroorzaken. Deze resultaten komen echter zeer zelden voor. De meest voorkomende bijwerkingen zijn mild, zoals roodheid en zwelling op de plek waar de prik werd gegeven.

Maar kunnen vaccins geen autisme veroorzaken?

In meer dan dertig jaar onderzoek is er geen oorzakelijk verband vastgesteld tussen vaccinaties en autisme. In een studie van het CDC (het Amerikaanse RIVM) van 2013 is bijvoorbeeld gekeken naar het aantal antigenen in het lichaam gedurende de eerste twee levensjaren. Antigenen zijn stoffen in vaccins die ervoor zorgen dat het immuunsysteem van het lichaam ziektebestrijdende antilichamen produceert. De resultaten toonden aan dat de totale hoeveelheid antigenen uit de ontvangen vaccins gelijk was bij kinderen met een autismespectrumstoornis en degenen die een dergelijk stoornis niet hadden.

Sommige mensen negeren het overweldigende bewijs en geloven nog steeds dat het verband bestaat. Een van de redenen daarvoor is dat het idee geloofwaardig werd gemaakt in 1998, toen het Britse medische tijdschrift The Lancet een frauduleus onderzoeksdocument publiceerde.

Dat document werd later ingetrokken. De hoofdonderzoeker, een Britse chirurg genaamd Andrew Wakefield, bleek namelijk de gegevens te hebben gemanipuleerd. Hij had niet onthuld dat hij meer dan 600.000 dollar betaald had gekregen door advocaten die een rechtszaak tegen vaccinproducenten wilden winnen. Wakefield bleek ook talrijke schendingen van de medische ethiek te hebben begaan. Zo gebruikte hij in zijn studie enkele kinderen die ook betrokken waren bij de rechtszaak. In mei 2010 herriepen de Britse regelgevers de vergunning van Wakefield, omdat hij schuldig was bevonden aan ‘ernstig professioneel wangedrag’. Ze concludeerden dat zijn werk ‘onverantwoord en oneerlijk’ was en dat hij ‘harteloos en minachtend was’ richting de kinderen in zijn studie.

Wakefield is dus ongeloofwaardig vanwege zijn fraude en onethisch gedrag. Toch wordt hij nog steeds beschouwd als de primaire bron en als held voor degenen die ten onrechte geloven in het verband tussen autisme en vaccins.

Hoe zit het met vaccins die gemaakt zijn van weefsel van geaborteerde foetussen?

Er zijn op dit moment geen vaccins die gemaakt zijn met cellen die rechtstreeks uit de lichamen van geaborteerde foetussen zijn gehaald. Er zijn echter enkele vaccins gemaakt van cellijnen (zoals WI-38, MRC-5, HEK-293, PER C6 en WI-26) die zijn afgeleid van weefsel afkomstig van geaborteerde foetussen uit de jaren ’60. (Een andere cellijn is gemaakt van een geaborteerde foetus in China in 2015. Er lijken momenteel echter geen vaccins te zijn die gebruik maken van die cellijn.) Zoals het National Catholic Bioethics Center uitlegt:

Elk product dat in deze of andere cellijnen wordt gekweekt en afkomstig is van abortussen, heeft dus een indirect verband met een abortus. De cellen in deze lijnen zijn meerdere keren vermenigvuldigd voordat ze zijn gebruikt bij de productie van vaccins. Na de productie worden de vaccins uit de cellijnen verwijderd en gezuiverd. Het is dus niet zorgvuldig om te stellen dat de vaccins een van de cellen van de oorspronkelijke abortus bevatten.

Veel mensen vragen zich af of het gebruik van de momenteel beschikbare vaccins wel toegestaan is of juist immoreel. De belangrijkste overweging bij die vraag is of er sprake is van betrokkenheid bij een abortus. Stel dat de abortus zou worden uitgevoerd met als doel om weefsel te verwerven voor de ontwikkeling van vaccins. In dat geval zou het gebruik van vaccins overduidelijk immoreel zijn. Maar in het geval van de vaccins die tot dusver zijn gemaakt (van de hierboven genoemde cellijnen), werd de abortus om andere redenen uitgevoerd. Het weefsel werd pas na de abortus verworven voor medisch onderzoek.

Om te bepalen of het gebruik van het weefsel moreel is, is het nuttig om het te vergelijken met een andere situatie: het gebruik van organen van een persoon die is vermoord.

Als een arts zou voorstellen aan een christelijke patiënt om een nier of hart van een vermoord slachtoffer te transplanteren, zouden we daar waarschijnlijk geen moreel bezwaar tegen hebben. Onze eerste zorg zou zijn of het slachtoffer vóór zijn of haar dood instemde met orgaandonatie. Maar niemand zou stellen dat de christen die het orgaan heeft ontvangen op enige wijze moreel verantwoordelijk is voor de moord. We zouden ons ook niet te veel zorgen maken over een ‘hellend vlak’, dat meer mensen vermoord zouden worden voor orgaandonaties. (Als we daar echter bewijzen voor zagen, moeten we dat wel serieus meenemen in onze overweging!)

Moeten er vrijstellingen komen voor vaccinaties op basis van godsdienstvrijheid of ouderlijke rechten?

Deze vraag is complex. Zoals de theoloog Al Mohler onlangs zei:

Ik ben een groot voorstander van vaccinatie. Maar ik ben ook pro-ouderlijke rechten. Ook wil ik een fervent verdediger van godsdienstvrijheid zijn. In dit soort situaties is het erg ingewikkeld omdat christenen van goede wil, dat moet gezegd worden, tot verschillende conclusies kunnen komen over vaccins. Over specifieke vaccins, en in specifieke gevallen zelfs over specifieke kinderen.

Bij het doordenken van deze kwestie zijn er vier factoren waar christenen rekening mee moeten houden.

Ten eerste, zoals ouderling en kinderarts Scott James zegt, ‘als wij die de gedachten van Christus hebben (1 Korinthe 2:16) de vragen rondom vaccinatie in ogenschouw nemen, moeten we ernaar streven om Hem te eren met de manier waarop we die gedachten gebruiken.’ Als christenen zouden we ons standpunt over inentingen moeten baseren op het beste beschikbare empirische bewijs en niet op anti-wetenschappelijke propaganda, anekdotes, beroemdheden die het niet steunen of ongerechtvaardigde scepsis richting overheidsinstellingen zoals, in het Nederlandse geval, het RIVM.

Ten tweede moeten we streven naar het algemeen belang (Jeremia 29:7). Als we kinderen niet laten vaccineren, is de schade veel groter dan als we ze wel vaccineren, zowel fysiek als moreel. Door onze kinderen wel te vaccineren, dragen we bij aan groepsimmuniteit. Zo beschermen we degenen die bepaalde vaccinaties niet kunnen krijgen als gevolg van allergieën, leeftijd of een verzwakt immuunsysteem. Godsdienstvrijheid of onze zorg voor de rechten van de ouders zijn belangrijk. Maar dat mogen we nooit gebruiken als dekmantel voor een keuze die aanzienlijke schade kan toebrengen aan onze naasten – de naasten die we moeten liefhebben (Mattheüs 22:36-40).

Ten derde moeten we niet vergeten dat gereformeerden traditioneel gezien hun vrijheid niet hebben gebruikt om vaccinaties te vermijden. Integendeel, gereformeerden hebben altijd vooropgelopen bij het bevorderen van vaccinaties! De Amerikaanse gereformeerde theoloog Jonathan Edwards stierf in 1758. Hij overleed aan complicaties die zich voordeden na het verkeerd toedienen van de pokkenvaccinatie. Ondanks deze tegenslag, zoals Mohler opmerkt, ‘werden de christenen in de Verenigde Staten direct na de dood van Jonathan Edwards een van de vurigste voorstanders van vaccinaties. Ze zagen vaccinaties als Gods geschenk door middel van de wetenschap van de moderne geneeskunde. Het weerspiegelde de orde van het heelal. Ze zagen het als geschenk dat God ons heeft gegeven en als uiting van algemene genade.’

Ten vierde moeten we ook de gevolgen van onze acties accepteren. Natuurlijk hebben we als ouders of gelovigen het recht om af te zien van inentingen. Maar als we ervoor kiezen om onze kinderen niet in te enten, moeten we accepteren dat er enkele openbare instellingen zijn waar ze niet aan kunnen deelnemen. Ook is een ouder die weigert zijn kind te laten vaccineren moreel verantwoordelijk voor het resultaat van die keuze. Als hun kind ziek zou worden en/of zou sterven doordat het geen vaccin had gekregen, of andere kinderen ziek zou maken, zouden de ouders moreel aansprakelijk zijn.

Het bericht Wat christenen moeten weten over vaccins verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik weet niet wat ik moet zeggen. Dus, dominee, help me, wat moet ik zeggen?’

Don Carson: Ik geef toe dat ik als eerste zou zeggen dat de vraag zelf een bepaalde kijk op de geschiedenis veronderstelt en het onvermijdelijke van bepaalde sociale ontwikkelingen. Dat we die kant op gaan, wat we ook doen en je wilt niet bij de verliezers horen. Dat is wat er mee wordt bedoeld. Maar als je op een andere manier naar de geschiedenis kijkt, dat ruimte en tijd ontvouwt worden terwijl de Heere van alle dingen, ook van de geschiedenis, alles tot stand brengt. Dan kun je inderdaad maar beter aan de goede kant van de geschiedenis staan. Het gaat uitlopen op een heerlijk einde met een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, dus het begin van alle dingen, het opstandingsleven. Dus ik wil in de geschiedenis aan dezelfde kant als Jezus staan. Dus in bepaalde zin moet je in de aanval gaan.

Dat gezegd hebbende, zijn er andere zaken die gezegd moeten worden. Wanneer bepaalde ontwikkelingen in de geschiedenis ontstonden, waren ze soms angstwekkend verkeerd. Zoals sommige wetenschappelijke zaken, bijvoorbeeld de studie naar de vorm van het menselijke hoofd om te bepalen wie achterlijk is of niet. Dat was algemene wetenschap aan het begin van de twintigste eeuw. Of bepaalde vormen van racisme en Nazi-genocide. Dat maakte allemaal deel uit van de wetenschap. Je wilt niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Dat was het argument dat uit het marxisme voortkwam, dat voortkwam uit de nazi’s. Dus het zijn hypes en erg tijdelijk en als puntje bij paaltje komt blijft Jezus nog steeds koning.

Als ik op langere termijn naar die vraag over de goede kant in de geschiedenis kijk, zitten zij steeds meer in de prullenbak van de geschiedenis. Ook al zou zo’n argument in een bepaalde periode erg krachtig lijken. En nu is het enigszins belachelijk. Je moet terug naar de Schrift, Jezus belijden als Heer, begrijpen waar de geschiedenis naartoe gaat, vanuit een christelijk perspectief. En vervolgens zou ik graag praten over het lijden voor Christus in een geschiedenis waar de satan zelf toezicht op heeft, die de heerser van deze donkere tijden is en daarvan afgeleide manieren. En op die manier wil ik helemaal niet bezwijken voor de ontwikkelingen in de geschiedenis. Ik wil ze bestrijden. Dat klinkt als dat wanneer jij de dominee bent en een christen naar je toe komt, dat één van de dingen die je zegt is: ‘Ik wil dat jij niet ontmoedigd wordt. Omdat Jezus Christus zal wederkomen, is de enige manier om aan de goede kant van de geschiedenis te staan, door eigendom van Hem te zijn. En ik wil dat je beseft dat wij aan de goede kant van de geschiedenis staan.’ Dat zal echt een goede, pastorale hulp zijn voor een ontmoedigde christen die denkt dat wij misschien op de verkeerde weg zitten. Ik denk dat er ook andere zaken zijn die goed zijn om met onze vriend te bespreken.

Tim Keller: En deze dominee? Wat zou jij tegen iemand zeggen?

John Piper: Nou, dat hangt ervan af of diegene mij toelaat om op definities te hameren. Want ik zou willen zeggen ‘wat bedoel je?’ voordat ik een antwoord geef, maar als dat de richting is waar hij op doelde, dacht ik aan twee historisch gezien logische reacties en een paar Bijbelse reacties. De eerste zijn: de geschiedenis is een stroom en verandert, dus wat vandaag goed is, kan morgen slecht zijn. Dus we wachten af, we zullen zien waar het heengaat. En het tweede is dat de geschiedenis bestaat uit gebeurtenissen en gebeurtenissen kunnen niet voorschrijven wat er hoort te gebeuren. Het is logisch gezien een verwarring om te zeggen dat wat er is voorschrijft wat er hoort te zijn. Dus ik zou gewoon zeggen: dus je wilt dat ik bepaal wat ik hoor te doen aan de hand van wat er daadwerkelijk gebeurt? Dus welke groep van ‘zijn’ gaat dat bepalen? Dat zijn die twee zaken, maar Bijbels gezien, kies ik dezelfde richtingen als jij.

Je zei: uiteindelijk draait alles om Christus, Hij gaat de geschiedenis regeren en ik wil daarbij horen. Dus wanneer Christus de beslissende, totale, dominante, zichtbare, geopenbaarde Heer is van de geschiedenis, wil ik aan die kant staan. Maar apart daarvan wordt in 2 Thessalonicenzen 2 de man van wetteloosheid genoemd die zich verheft. Hij gaat aan het einde der tijden miljoenen mensen door misleiding achter zich aan krijgen.En op dat moment wil ik openlijk aan de verkeerde kant in de geschiedenis staan, van die historische gebeurtenis. Ik weet niet hoe lang dat zal duren, maar het blijft de kop op steken. Er zijn veel antichristen die opkomen in de loop ter tijd. Zij beheersen perioden van de geschiedenis en o, hoe graag wil ik dan aan de verkeerde kant staan gedurende die perioden in de geschiedenis. Dus ik bepaal wat hoort en waar ik bij wil horen niet aan de hand van de loop der geschiedenis, maar volgens de interpretator daarvan, namelijk de Bijbel.

Tim Keller: Ik denk dat jullie alles gezegd hebben dat gezegd moet worden. Dit is echter nog mijn kleine gespreksstrategie. Dit is om het tot de kern te brengen. Als iemand tegen mij zegt: ‘Je wilt toch niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan?’ Dan zeg ik gewoonlijk: ‘Gebeurt er momenteel iets, vindt er nu een historische ontwikkeling plaats waar jij niet blij mee bent?’ Het antwoord is dan altijd: ‘Nou, … ja’. En, sta je dan in de geschiedenis niet aan de verkeerde kant? En waarom zou ik dan niet tegen een historische ontwikkeling in mogen gaan? En daarmee is het gewoonlijk over. Vooral tegen mensen in New York zeg ik: ‘Zie je niet een toenemende ongelijkheid? Is het mogelijk zo dat het kapitalisme voor een toenemende ongelijkheid zorgt, uitgezonderd de periode direct na de Tweede Wereldoorlog?’ De meeste mensen in New York zeggen dan: ‘Absoluut!’ En ik zeg dan: ‘Sta je dan niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis als je voor een Democraat stemt?’ In het algemeen zeggen ze dan: ‘Ik begrijp wat je bedoelt.’

Het bericht Sta jij aan de verkeerde kant van de geschiedenis? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar vaak wordt de houding anders bij morele onderwerpen. Als een christen aangeeft hoe hij denkt over euthanasie, seksualiteit of homoseksualiteit, dan slaat de stemming nogal eens om. Wie dit deel van de christelijke levensovertuiging ter sprake brengt, kan op boze reacties rekenen. Morele standpunten roepen veel emotie op. Hoe komt dat toch?

Misschien zie je zo’n reactie als vijandschap. Nu wordt duidelijk dat zulke mensen zich niet willen laten gezeggen door het Woord van God! Het zou kunnen dat dit klopt, maar het is goed om toch ook een andere verklaring te overwegen. Een verklaring over het verschil in opvatting over wat moraal is.

Erg veel mensen in ons land gaan, bewust of onbewust, uit van het zogeheten niet-schaden-principe van het liberalisme. Dat houdt in dat iets moreel slecht is als ik met mijn daden andere personen schaad. Bijvoorbeeld als ik van hen steel, hen uitscheld, sla of martel.

De keerzijde van deze opvatting is dat iets moreel goed is, of in ieder geval moreel neutraal, als ik anderen niet schaad. Iedereen is vrij om te doen en laten wat hij wil, als anderen maar niet beschadigd worden. Als iemand geëuthanaseerd wil worden, als twee ongetrouwde mensen vrijwillig seks hebben, als twee mensen van hetzelfde geslacht een homoseksuele relatie aangaan – wie ben ik dan om daarvan te zeggen dat het fout is? Zij schaden dan toch niemand?

Als dit je morele theorie is en wanneer je zo over moraal denkt, dan kun je niet begrijpen waarom christenen daar toch altijd zo moeilijk over doen. Voor veel Nederlanders zijn dergelijke situaties niet eens morele kwesties! Ze zien niet in waarom het morele onderwerpen zijn die een moreel oordeel vereisen.

Als bepaalde christenen zich dan toch afwijzend uitspreken, kunnen zij daarvoor dan ook maar één verklaring bedenken: onder het mom van een moreel, religieus standpunt ventileren die gelovigen hun irrationele, emotionele sympathieën en antipathieën. Kennelijk zijn ze zelf bang voor de dood, zijn ze seksueel gefrustreerd of lijden ze aan homohaat. En voor zulke onredelijke projecties en respectloze driften heeft de doorsnee-Nederlander geen begrip! Integendeel, die roepen veel emotie bij hem op.

Het springende punt is dat het christelijke geloof een andere morele theorie heeft. Geen ‘lege’ theorie die alleen maar een ‘lege’ regel vermeldt om te bepalen wanneer iets moreel goed, slecht of neutraal is, maar een theorie die ‘gevuld’ is met geboden. Uiteraard kent het christelijke geloof ook ‘lege’ grondregels over wat moraal eigenlijk is. Denk aan het liefdesgebod: God liefhebben boven alles en de naaste als zichzelf (Matth. 22:37-39). Of denk aan de gouden regel „Alles dan wat u wilt dat de mensen u doen, doet u hun ook zo” (Matth. 7:12). Maar daarbij blijft het niet. De morele wet van God bevat concrete geboden: eer je vader en je moeder; u zult niet begeren; bekeer je; geloof het Evangelie. Allemaal concrete voorschriften die niet zomaar onder het niet-schaden-principe vallen.

Wanneer je als christen in een persoonlijk gesprek of in een maatschappelijk debat uiting geeft aan je standpunt in een morele kwestie, zul je niet alleen moeten uitspreken wat je ervan vindt, maar ten minste nog twee extra dingen moeten doen.

Allereerst is het goed om duidelijk te maken wat je morele theorie is. Je standpunt komt niet voort uit frustratie of fobie, maar is voor jou werkelijk een morele kwestie. Vervolgens is het goed om te laten zien waarom een ‘gevulde’ morele theorie de voorkeur verdient boven de ‘lege’ theorie van het liberalisme. Het gebod om respect te hebben voor je vader en moeder kan dienen als een duidelijk voorbeeld van een morele opdracht die niet onder te brengen valt bij het niet-schaden-principe, maar waarvan ieder weldenkend mens vindt dat het een morele taak is.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op 1 februari 2019. >>rd.nl/weerwoord

Het bericht Waarom roept een moreel standpunt zoveel emotie op? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Is er minachting in Prediker 4:3 over het ongeboren leven? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Overwegingen rondom reanimatie verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Hoe lang blijven we een patiënt behandelen? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Is palliatieve sedatie een goede behandelwijze? verscheen eerst op Geloofstoerusting.