Toch bleef Gods genade te midden van de vloek nog duidelijk zichtbaar. Door arbeid en kennis kon Adam nog steeds uit de grond halen wat hij nodig had. Hij zou weliswaar vaak tegen mislukkingen aanlopen, maar toch zou hij ook nog succes kennen. God nam geen afstand en stond niet toe dat een gevallen schepping onze eerste voorouders zou overweldigen en verstikken. In plaats daarvan stond Hij toe dat de mens uit die grond de noodzakelijke voeding en kennis haalde die we nodig hebben om te overleven.

Het redden van levens met medicijnen en technologie eert God zeker. De Bijbel houdt immers de waardigheid van elk menselijk leven hoog.

Misschien heb je nog nooit nagedacht over hoe goed biomedisch onderzoek of vaccins zijn. In Zijn genade staat God toe dat kennis en ervaring ons leven draaglijker maken. Technologie en geneeskunde zijn goede dingen, voor zover ze worden gebruikt tot eer van God en tot nut van anderen. En levens redden met medicijnen en technologie eert God zeker. De Bijbel houdt immers de waardigheid van elk menselijk leven hoog.

Vaccins als geschenk

Vaccins zijn dus een goed geschenk van God tot stand gekomen door biomedisch onderzoek op de juiste manier toe te passen op het menselijke immuunsysteem. Ons afweersysteem beschermt ons tegen gevaarlijke ziekteverwekkers. God heeft ons lichaam het vermogen gegeven om gevaarlijke, onbekende organismen te herkennen en ze te onthouden voor het geval ze terugkeren. Zo kunnen ze opnieuw bestreden worden. Een vaccin geeft de patiënt eenvoudigweg een ongevaarlijke hoeveelheid of stukje van die ziekteverwekker. Daardoor maakt het afweersysteem van het lichaam een geheugen aan, nog voordat het ooit met het werkelijke gevaar in aanraking komt. Jouw immuunsysteem heeft niet alleen het handboek van de vijand ontvangen, het kent elke zet die hij zal proberen te doen.

Het immuunsysteem is werkelijk een prachtig geschenk van God. Vroeger ontdekten mensen landbouwtechnieken om hun gewassen een betere oogst te laten opbrengen. Vandaag de dag hebben onderzoekers het nut van vaccins ontdekt om ons te beschermen tegen een ander aspect van de zondeval.

Het immuunsysteem is werkelijk een prachtig geschenk van God.

Maar net als bij elke andere menselijke poging om de gevolgen van de val tegen te gaan, worden er altijd fouten gemaakt. De geschiedenis van biomedisch onderzoek heeft vele donkere bladzijden gekend. Vaccins hebben soms onnodige sterfgevallen veroorzaakt. En daarom kiezen mensen er soms voor om af te zien van een bepaald vaccin, of soms zelfs van elk vaccin.

In het afgelopen jaar hebben we gezien hoe leiders van grote politieke partijen openlijk de werking van corona-vaccins in twijfel trokken. Velen van ons vragen zich af wat we moeten doen. Moeten we een vaccin nemen dat publiekelijk in twijfel is getrokken? Was dit vaccin overhaast ontwikkeld? Zijn er wegen afgesneden die het vaccin eventueel gevaarlijk kunnen maken? Zal het vaccin, aangezien het met een ander soort vaccintechnologie is gemaakt, iets onverwachts met ons lichaam doen? Zijn er bio-ethische bezwaren waardoor we op onze hoede zouden moeten zijn, zoals het gebruik van stamcellen of weefsel van geaborteerde baby’s?

Als Covid19-onderzoeker kan ik sommige van deze vragen voor jou beantwoorden. Ik kan je zelfs vertellen wat ik zal doen. Maar voordat ik dat doe, wil ik graag iets delen dat nog belangrijker is.

Verdeeldheid

We moeten niet toestaan dat dergelijke beslissingen over vaccins ons verdelen. Dit is echt van het grootste belang binnen het lichaam van Christus. Vergis je niet: verdeeldheid ligt altijd op de loer. Het is een sterke verleiding. Als deze pandemie ons iets heeft geleerd, dan is het wel dat velen van ons onze gezondheid serieus nemen. En als anderen hun persoonlijke gezondheid niet zo serieus nemen als wij dat doen, worden we snel kwaad.

Stel dat ik er bijvoorbeeld voor kies om me te laten vaccineren, maar een ander lid van de kerk doet dat niet. Dan kan het zo zijn dat ik me niet liefdevol opstel tegenover die persoon. Ik kan zelfs het gevoel hebben dat hij mijn gezondheid in gevaar brengt, omdat virusmutaties mijn vaccin ondoeltreffend kunnen maken.

We moeten niet toestaan dat dergelijke beslissingen over vaccins ons verdelen. Dat is echt van het grootste belang binnen het lichaam van Christus.

Een tegenovergesteld voorbeeld. Stel dat ik ervoor kies me niet te laten vaccineren omdat ik ervan overtuigd ben dat een bepaald aspect van het vaccin in strijd is met bijbelse principes. Dan zou ik de beslissing van een broeder of zuster om zich wel te laten vaccineren als verkeerd of zondig kunnen beoordelen. Veroordelend gedrag is een duidelijke en gevaarlijke zonde als het gaat om gewetenskwesties als deze. Wij weten dat de Geest meer genade geeft, maar wij doen dat vaak niet.

Beste broeders en zusters in Christus, wat je ook beslist, ons christelijk getuigenis blijkt vaak uit de manier waarop wij blijven houden van hen die niet precies dezelfde standpunten innemen als wij. Wij dienen allen een soevereine God Die alle dingen bestuurt, ook het coronavirus.

Onze christelijke eenheid is niet gebaseerd op het feit dat we dezelfde standpunten, ambities, overtuigingen, ervaringen of politieke overtuigingen hebben. Nee, onze eenheid rust geheel op het vergoten bloed van Jezus Christus. Door het geloof zijn we met Hem verenigd, en dus ook met elkaar.

Wij zijn geen club of veteranenvereniging, het Rode Kruis of het Leger des Heils. Wij zijn het lichaam van onze Heere en Zaligmaker, Jezus Christus. Vaccins bieden tijdelijke oplossingen, maar het evangelie biedt eeuwige oplossingen.

Antwoorden op veelgestelde vragen

1. Is dit vaccin onveilig omdat het er zo snel doorheen is gejaagd?
De snelheid waarmee de coronavaccins zijn ontwikkeld is werkelijk adembenemend. Dat betekent echter niet dat er kortere routes zijn genomen. Het vaccin kon om verschillende redenen zo snel ontwikkeld worden.

Ten eerste doorloopt elk vaccin meerdere fasen van klinische tests. Normaal gesproken beginnen bedrijven niet met een fase 2-proef voordat fase 1 is afgerond. Ze willen namelijk de resultaten van de eerste fase weten voordat zij miljoenen euro’s investeren in de volgende fase. Maar nu kregen bedrijven veel meer overheidsgeld en hadden ze minder beperkingen wat betreft de timing van de proeven. Daarom konden bedrijven in één keer meerdere fasen starten. Dit betekende dat bedrijven alle noodzakelijke fasen van klinische proeven binnen enkele maanden konden afronden. Normaal gesproken duurt dat wel jaren.

Ten tweede kan het voor onderzoekers soms moeilijk zijn om vrijwilligers te vinden die de desbetreffende ziekte hebben. Sommige ziekten zijn zo zeldzaam dat het jaren kan duren om voldoende vrijwilligers te vinden om een proef te kunnen voltooien. Maar voor corona was dit geen probleem. Het duurde slechts weken of maanden om voldoende vrijwilligers te vinden om een grote klinische proef te kunnen uitvoeren.

2. Waarom hebben sommige mensen in de overheid het vaccin in twijfel getrokken?
De politieke spelletjes zijn het afgelopen jaar heftig geweest. Partijen probeerden de pandemie te gebruiken als bal om te scoren tegen hun tegenstander. Het is triest om naar te kijken. Maar het is veelzeggend dat de leiders van grote politieke partijen publiekelijk het vaccin hebben gekregen.

3. Ik heb gehoord dat dit vaccin anders is dan andere vaccins. Wat is een mRNA vaccin? En is het gevaarlijk?
De meeste vaccins werken door een verzwakte versie van het virus of specifieke eiwitten van dat virus in te spuiten. Ook zit er bij het vaccin een hulpstof die helpt om de reactie van het afweersysteem te versterken en een beter geheugen aan te maken. De vaccins van Moderna en Pfizer werken door een stukje mRNA te injecteren. Dat mRNA bevat blauwdrukken die cellen vertellen hoe ze eiwitten moeten maken. Wanneer uw cellen het mRNA opnemen, maken ze een specifiek eiwit van het virus dat corona veroorzaakt. Het immuunsysteem herkent de indringer, en het geheugen wordt aangemaakt. Het mRNA breekt snel af in de cel en is kort na de vaccinatie uit het lichaam verdwenen. Maar de immuniteit blijft. Het gebruik van mRNA voor verschillende onderzoeksdoeleinden gebeurt al tientallen jaren. De biologische resultaten zijn over het algemeen goed bekend.

4. Zijn er christelijke ethische bezwaren tegen dit vaccin?
De twee grootste christelijke ethische overwegingen in biomedisch onderzoek gaan over het gebruik van stamcellen en het gebruik van weefsel of cellen van geaborteerde baby’s. Er is al veel geschreven over deze onderwerpen, ik zal er hier niet op ingaan. Het is nog steeds een wet in de Verenigde Staten dat onderzoekers openbaar moeten maken wanneer zij weefsel van geaborteerde baby’s gebruiken. Op grond van wat openbaar is gemaakt, worden bij de productie van de vaccins van Moderna en Pfizer geen cellijnen van geaborteerde baby’s gebruikt.

Er zijn andere vaccins die ontwikkeld worden waarbij wel cellijnen van geaborteerde baby’s worden gebruikt. Ik heb goede argumenten gezien voor beide kanten van deze kwestie. Veel van de veelgebruikte vaccins (bijvoorbeeld BMR, gordelroos, waterpokken) zijn ontwikkeld met behulp van deze cellijnen.

5. En wat gaat u doen?
Ik zal het vaccin nemen als ik aan de beurt kom. Het onderzoek lijkt solide en ik heb niets gehoord dat mij als christen zou doen aarzelen. Ik ken tenminste één persoon die het vaccin om medische redenen niet kan krijgen en ik weet dat dit ook voor anderen zal gelden. Een vaccinatie is een manier om hen lief te hebben. Ik help namelijk het tij van dit virus te keren.

Uiteindelijk bestuurt God elk virusdeeltje dat zich over de aarde verspreidt. Het kan zijn dat Hij deze vaccins gebruikt om de wereld van deze gevaarlijke ziekte te bevrijden. Hij heeft het ons toegestaan met de pokken; ik bid dat Hij het opnieuw toestaat met corona.

Disclaimer: Dit artikel vertolkt de persoonlijke standpunten van de auteur en hoeven niet gelijk te zijn aan de organisaties waar hij voor werkt. Voor gezondheidsvragen met betrekking tot vaccinatie adviseren we je om je eigen huisarts te raadplegen.

Het bericht Coronavaccins en eenheid ** onder christenen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het zal je misschien verbazen dat de Hebreeën-brief gemeenteleden oproept om continu plannen te smeden en medegelovigen op te stoken. De brief roept ertoe op plannen te smeden en elkaar op te stoken ten goede!

In de kerk in Louisville (Kentucky) herinneren de andere voorgangers en ik onze gemeente vaak aan het onderwijs uit Hebreeën. Hier volgen een aantal dingen die we onder andere tegen de gemeente zeggen.

Wat context

Het merendeel van de Hebreeën-brief bestaat uit een theologische verhandeling op hoog niveau over de Persoon en het werk van Jezus Christus. Negen hoofdstukken lang gaat de schrijver van de brief in op de offerdienst en de priesterdienst in het Oude Testament, en hij stelt dat dit alles vervuld is in het leven en sterven van Jezus. In het tiende hoofdstuk spitst de briefschrijver deze boodschap echter toe op het leven van zijn lezers. In het licht van dit alles, vertelt hij hun, moet je op een bepaalde manier leven.

Wat exegese

Met Hebreeën 10:19-25 bevinden we ons middenin dit gedeelte vol aansporingen. In deze verzen roept de schrijver van de brief zijn lezers op om drie dingen te doen.

Ten eerste moeten ze tot God naderen. Aangezien Jezus door Zijn dood aan het kruis de toegang tot Gods troon heeft ontsloten, hoeven ze God niet met vrezen en beven te dienen. Ze moeten juist met blijdschap en in volle zekerheid van het geloof bij Hem komen.

Ten tweede roept hij hen op om hun belijdenis vast te houden. Om niet terug te deinzen, waardoor ze zichzelf in het verderf zouden storten, maar om te geloven en in die weg behouden te worden. Met deze twee aanspringen roept de schrijver deze christenen op om hun hart, hun ziel en hun verstand niet te verwaarlozen.

Maar er volgt nog een derde aansporing, waarin hij hen oproept om buiten zichzelf te kijken en hun aandacht te richten op hun broeders en zusters in Christus – op de gemeente.

In vers 24 en 25 zegt de Hebreeën-briefschrijver: ‘En laten wij bedenken hoe we elkaar kunnen aanvuren tot liefde en goede werken, door de onderlinge bijeenkomst niet na te laten, zoals het bij sommigen de gewoonte is, maar door elkaar aan te sporen, en dat zoveel te meer als u de grote dag ziet naderen’ (naar de Engelse vertaling).

Omwille van alles wat Jezus gedaan heeft en alles wat Hij is, moeten christenen elkaar bewegen tot liefde en goede werken. Maar hoe moeten we dat doen? Hoe kunnen christenen goedheid en heiligheid onder elkaar bevorderen? De tekst zelf noemt twee manieren: de onderlinge bijeenkomst niet nalaten en elkaar aansporen.

Dat stukje over het nalaten van de onderlinge bijeenkomst is misschien wel de duidelijkste uitspraak in de Bijbel die gaat over de plicht van een christen om diensten van een plaatselijke gemeente bij te wonen. Als leden van het lichaam van Christus horen we, ja, móéten we ons leven delen met een plaatselijke gemeenschap van gelovigen. Het kan bijna niet duidelijker gezegd worden als in dit vers. Maar let wel, het gebod om de bijeenkomst niet na te laten staat niet op zichzelf. Het is feite een bijzin die ondergeschikt is aan de hoofdzin van dit vers. Als christenen moeten we samenkomen, met als doel dat we elkaar aanvuren tot liefde en goede werken.

Ga naar de kerk

We kunnen dus ten mínste zeggen dat aanwezigheid bij samenkomsten van de gemeente niet facultatief is. De schrijver van de Hebreeën-brief – en daarmee de Heilige Geest Zelf – beveelt christenen om erbij te zijn als de kring van gelovigen waar ze bij horen samenkomt.

Heel praktisch betekent dit dat we onze agenda’s misschien moeten omgooien om tijd te maken voor de samenkomst van de heiligen. Werktijden moeten misschien aangepast worden. Huiswerk kan misschien beter op een ander moment gemaakt worden. Rapporten moeten misschien eerder of later aangeleverd worden. De meeste gemeenten komen niet meer dan twee of drie uur per week bijeen, waardoor er nog om en nabij 145 uur overblijft voor al dit soort dingen. Volgens Hebreeën hoort het aansporen en aanvuren van medegelovigen – en daarmee het aanwezig zijn tijdens de openbare samenkomsten van de gemeente – bovenaan het prioriteitenlijstje van een christen te staan.

Ga niet alleen naar de kerk

De Hebreeën-briefschrijver roept echter op tot meer dan alleen aanwezigheid. Vaak zien christenen het bijwonen van kerkdiensten als een van de dingen die er nu eenmaal bij horen als je christen bent. Ze wonen de kerkdienst bij, zitten stilletjes en anoniem ergens achterin, luisteren halfhartig naar de preek, glippen tijdens de slotzang de kerk uit zonder iemand te spreken en zetten in hun hoofd een vinkje bij ‘dienst bijgewoond, Hebreeën 10:25 in praktijk gebracht.’ Maar dat is niet bepaald wat de schrijver van deze brief hier in gedachten heeft. Hij zegt niet alleen maar: ‘Ga naar de kerk.’ Nee, hij plaatst kerkgang heel opzettelijk in de context van het kennen, liefhebben en aansporen van medegelovigen. Hij plaatst het in de context van elkaar bewegen tot liefde en goede werken.

Een openbare samenkomst van een plaatselijke gemeente behelst meer dan alleen het samenkomen van een aantal individuen om het Woord van God te horen prediken – ook al gaat het daar óók zeker om. Maar het gaat ook om het delen van ons leven met andere gelovigen, die hebben beloofd om elkaar als medechristenen te bemoedigen, te ondersteunen en te vermanen. In de openbare samenkomsten bidden we voor elkaar, rouwen we met elkaar en verblijden we ons samen. We dragen elkaars lasten en moeiten, luisteren samen naar Gods Woord en proberen de boodschap op elkaars leven toe te passen. Kortom: de samenkomst van de gemeente is het belangrijkste moment in de week dat gelovigen krijgen om elkaar aan te vuren tot liefde en goede werken.

Plannen smeden en stoken

Er zijn nóg twee dingen in deze tekst die onze aandacht vragen. Ten eerste: de Hebreeën-briefschrijver zegt dat we moeten ‘bedenken’ hoe we elkaar kunnen bewegen tot liefde en goede werken. Met andere woorden, hij vertelt ons dat we erover na moeten denken! Een christen hoort plannen te smeden, te bekokstoven, te beramen. Hij moet een goed doordacht plan hebben waarmee hij zijn broeders en zusters kan bewegen tot liefde en goede werken – iets wat hij niet eens zou kunnen als zijn leven niet nauw met dat van hen verweven zou zijn. Hoe kan een christen plannen beramen die ten goede komen aan zijn medegelovigen als hij ze amper kent?

Let ten tweede eens op het woord ‘aanvuren’. Daar zit iets in van aansteken of opstoken. De aanwezigheid van een individu binnen het geheel van de gemeente zou een zichtbaar effect moeten hebben op anderen. Zij worden aangestoken en in beweging gezet: er wordt een overvloed van liefde en goede weken zichtbaar in de levens van mensen om hen heen!
Kortom, predikanten: we willen onze gemeenteleden aanmoedigen om plannen te smeden en elkaar op te stoken – ten goede!

Een voorbeeld

Afgelopen zomer pakte ik een megaklus op: het bestraten van mijn veranda en de stoep voor mijn huis met leisteentegels. Aan één kant van de tuin, onder een boom, had ik een grote bak met water staan, waarin ik de vieze tegels afspoelde als ik ze op de juiste maat had gesneden. Na een poosje zag ik dat al het zand dat ik ervan af spoelde op de bodem terecht kwam, waardoor er op de bodem een dikke laag modder ontstond met erboven een laag helder water. Als ik dat zand nu eens van de bodem zou willen krijgen en het water troebel zou willen maken, hoe zo ik dat het beste kunnen aanpakken? Een aanloopje nemen en met mijn volle gewicht tegen de bak aanbotsen ? Dat zou niet genoeg zijn. Het water zou misschien even rimpelen, maar de modder zou vast op de bodem blijven liggen. Nee, als ik dat zand echt in beweging wilde brengen, moest ik me over de bak heen buigen en mijn handen in het water steken. Dat ik doelgericht met mijn handen in de modder moeten roeren en niet bang moeten zijn om nat te worden.

Je kunt niet alle lijnen doortrekken, maar in de gemeente is het in zekere zin net zo. Een echte gemeente van Jezus Christus is niet alleen een plaats waar gelovigen elkaar één keer per week tegen het lijf lopen waarna ze weer verder gaan met hun eigen bezigheden. Wat erg als christenen – en zeker niet-christenen – op zo’n manier tegen de samenkomst van de gemeente aankijken! Ik kan maar weinig dingen bedenken waardoor een gemeente zo doods en weinig de moeite waard wordt.

De aansporing om de bijeenkomst niet na te laten is helemaal niet doods of saai. Christenen worden niet opgeroepen om passief in een kerkbank te zitten. Integendeel, de schrijver van de Hebreeën-brief roept op tot een leven dat barst van energie. Hij spoort hen aan om hun leven te delen met andere christenen – hen lief te hebben, hen te bemoedigen, en hen in beweging te zetten zodat ze goede werken gaan doen. En, misschien is dat nog wel het belangrijkste, hij spoort ertoe aan om de grote dag waarop de Heere terugkomt te verwachten. Met naar de kerk gaan alleen redden we het niet. Alleen door kerk te zijn kunnen we als volk van God leven zoals Christus het bedoeld heeft.

Het bericht Gezocht: gemeenteleden die plannen smeden en elkaar opstoken verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Uiteindelijk is dit de enige vraag die er echt toe doet. Al het andere is tot deze vraag te herleiden. Wel of niet te zijn … in Christus.

Ik moet onmiddellijk zeggen dat het ook een vraag is die ik gestolen heb. Om Hamlet op die manier te herformuleren was het idee van de Nederlandse theoloog Hans Burger[1], niet van mij. Hij en vele anderen moeten de eer krijgen voor het stimuleren van mijn denken over dit cruciale en opmerkelijke onderwerp, vooral Marcus Johnson[2].

En het is een centraal onderwerp. Velen zullen bekend zijn met John Murray’s verklaring over de eenwording met Christus in Redemption accomplished and applied [3] dat ‘niets méér centraal of fundamenteel is’. Minder bekend, maar evenzeer de moeite waard is de bewering van Todd Billings dat eenwording met Christus ‘theologisch steno is voor het Evangelie zelf’.[4] Verstaan we het verkeerd, of raken we het uit het oog, dan verliezen we gewoonweg het Evangelie.

Het is niet te missen

Maar dat is niet nodig. Eenwording met Christus is niet op de een of andere manier verborgen in de Schrift, gemakkelijk te missen als je niet kijkt. Het Nieuwe Testament is ermee gevuld als een Franse kaasplank. Als je iets weet over de Fransen en kaas, dan weet je dat bij hen niet alleen overvloed, maar ook variatie de normaalste zaak van de wereld is.

We hebben een geweldige Franse vrouw in onze kerk. Toen zij voor het eerst naar Amerika kwam, werd haar soms tijdens de maaltijd gevraagd of ze wat kaas wilde. Ze stemde daar graag mee in, maar was een beetje verbaasd over wat er toen uit de keuken kwam: een klomp cheddar. Dat was voor haar verre van een echte kaasplank!

Ook de eenwording met Christus is niet zo. Het is, eerder, een zwaar beladen smörgåsbord, een buffet dat allerlei zinnen, concepten, beelden en woorden samenbrengt – sommige daarvan werden zelfs gemunt uit pure semantische noodzaak.[5] Die eenwording met Christus is een thema dat we bij de drie bekendste apostelen terugvinden, bij Paulus, Johannes en Petrus; Robert Peterson beargumenteert dat het ook in een of andere vorm in de Handelingen van Lukas te vinden is, en bij de andere synoptische evangeliën, de brief aan de Hebreeën, en zelfs in het Oude Testament.[6]

Zo ontdekken wij dat wij in Christus zijn, en Christus in ons; wij delen in Christus, spreken in Christus, blijven in Christus, nemen deel aan het bloed van Christus; ons leven is verborgen met Christus, wij hebben Christus aangedaan, wij zullen de doden in Christus zijn, wij zullen met Christus regeren, wij worden de ouders en broers en zussen van mensen in Christus; wij zijn verloofd met Christus, zijn één vlees met Christus, zijn de takken van Zijn wijnstok, zijn de ledematen van Zijn lichaam, de stenen van Zijn tempel. We werden gedood aan Zijn kruis. We werden gebalsemd in Zijn grafkleed. We liepen Zijn graf uit. Dat hebben wij gedaan! Toen Hij dat deed. We zijn zelfs één met Hem op een manier die vergelijkbaar is met hoe Hij één is met Zijn Vader (Johannes 17:23).[7]

De eenwording met Christus is als een zwaar beladen smörgåsbord, een buffet dat allerlei zinnen, concepten, beelden en woorden samenbrengt.

Daarom kan Paulus samenvattend hierover zeggen, in Kolossenzen 1:27, ‘hoe glorierijk dit mysterie is voor alle volken: Christus is in u, Hij is uw hoop op goddelijke luister’. Hoewel het in de literatuur vanzelfsprekend is dat geen enkele tekst ook maar in de buurt kan komen van een allesomvattend verhaal over de eenwording met Christus, wil ik toch alles wat we hier doordenken baseren op de volgende drie verzen: Kolossenzen 1:27-29.

‘Aan hen [de heiligen] heeft God bekend willen maken hoe glorierijk dit mysterie is voor alle volken: Christus is in u, Hij is uw hoop op goddelijke luister. Hem verkondigen wij wanneer we iedereen waarschuwen en in alle wijsheid onderrichten, om iedereen tot volmaaktheid in Christus te brengen. Daarvoor span ik mij in en strijd ik met Zijn kracht, die volop in mij werkzaam is.’ (NBV)

Natuurlijk is een bijbels ‘mysterie’ niet iets dat schimmig of verborgen is, maar iets dat vroeger verborgen was, en nu geopenbaard (zie 1:26-27a). De eenwording met Christus is dus een publiek geheim, dat gevonden, onderzocht en genoten kan worden. Jullie zijn de heiligen! Het is voor jou! Dat staat er in de tekst. Maar dat wil niet zeggen dat het daardoor op de een of andere manier volledig te doorgronden is voor ons. Of beschouw Efeziërs 5:31-32: begrijp je volledig hoe de verbinding tussen Christus en Zijn volk wordt afgebeeld door de seksuele eenwording van een man en vrouw? Het is een diepgaand geheimenis. Dus ja, het gordijn is hier opgetrokken, maar wat ons is gegeven om achter het gordijn te zien, doet ons versteld staan en overspoelt ons hart. De tweede persoon van de Drie-eenheid in jou. Wij in Hem. Maar ‘het feit dat we niet op de bodem van deze oceaan kunnen komen, betekent niet dat we onze voeten niet in de oceaan moeten steken, of zelfs niet moeten zwemmen’.[8] Dus laten we het proberen. Er zijn drie dingen die de Kolossenzentekst ons inprent over deze verbazingwekkende waarheid.

1. Verlang niet naar alles van Christus zonder Christus

In vers 27c doet Paulus iets heel belangrijks. Hij zegt niet: ‘Christus in jou, Die je de hoop op glorie geeft’. Dit mysterie is gewoon ‘Christus in jou, de hoop op glorie’. ‘Christus in jou’ en ‘de hoop op glorie’ zijn onderscheiden genoeg om als twee verschillende woordgroepen te worden beschreven; toch zijn ze verwant genoeg dat de ene praktisch identiek is aan en uitgelegd kan worden door de andere. Zeggen dat de Kolossenzen de hoop op glorie ervaren is voor Paulus gewoon een andere manier om te zeggen dat de persoon van Christus in hen woont. Dat principe kan en moet worden toegepast op elke andere zegen van het Evangelie: het kan niet ‘losgemaakt worden van de levende persoon van Christus’ die in ons woont.[9] Vandaar Calvijns beroemde en fundamentele opening van Boek III van de Institutie (met de belangwekkende titel ‘Over de wijze, waarop de genade van Christus verkregen wordt (…)’):

‘En in de eerste plaats moeten wij weten, dat al wat Christus tot zaligheid van het menselijke geslacht geleden en gedaan heeft, voor ons zonder nut en van geen gewicht is, zolang Christus buiten ons is en wij van Hem gescheiden zijn.’[10]

Ik weet zeker dat de meesten van ons zullen zeggen dat we het eens zijn met Calvijn. Maar hoe zit het in de praktijk? Kijk of je het eens bent met Marcus Johnson: te vaak ‘[vatten we de redding op] als de ontvangst van iets dat Christus voor ons heeft verworven in plaats van de ontvangst van de levende Christus … het aanbod van een onpersoonlijke gift (bijv. genade, rechtvaardiging, eeuwig leven) in plaats van het aanbod van de persoon zelf… Christus voor ons zonder Christus in ons’.[11]

Hij noemt het de ‘objectivering van het heil’ en roept ons op om rekening te houden met de waarschuwing van Calvijn voor het gevaar van het ‘in Christus zoeken naar iets anders dan Christus zelf’.[12] Is dat iets wat jij of ik doen? Is dat hoe wij het evangelie aan de mensen presenteren? Benadrukken we ‘de leer van genade’, ‘rechtvaardiging door geloof’ of ‘strafrechtelijke plaatsvervanging’ (bijvoorbeeld) op een manier die eigenlijk verhult dat geen van deze zegeningen tot ons komt los van Christus zelf?

Neem nou de ‘Ik ben’-uitspraken van Jezus in het Evangelie van Johannes: Jezus opent niet de deur voor de schapen, noch zet Hij de kraan van het levenswater open, maar veeleer is Hij in Zichzelf de zegeningen die Hij geeft. En hoe ontvangen we ze? Wederzijdse inwoning – om Burgers woorden te gebruiken.[13] Om die van Jezus te gebruiken: ‘Blijf in Mij en Ik in jou’.

Christus is in Zichzelf de zegeningen die Hij geeft.

Of neem Efeziërs 1:1-14, waar uitverkiezing, adoptie, verlossing, vergeving, verzegeling met de Geest – inderdaad, ‘alle geestelijke zegeningen’ – allemaal en alleen ‘in Christus’ zijn. Je weet dit al zo goed, maar vertel me eens, toen je voor het laatst sprak over vergeving van zonden, had je het toen over een transactie – ‘hoe het gedaan is’ – of heb je Jezus Christus geprezen? Predikanten, toen jullie voor het laatst over verkiezing preekten, verkondigden jullie toen een proces of een persoon? Geen van deze zegeningen is van toepassing op de kerk buiten de persoon van Christus om. Omdat het Evangelie per definitie in Hem wordt gevonden.

Je bent inbegrepen

Ben je ooit in Disneyland geweest? Ik niet. Maar ik heb genoeg advertenties gezien om te weten dat Mickey Mouse daar woont. Dat wil zeggen, er is daar een jongeman (of een meisje, natuurlijk) die zich elke dag verkleed in een Mickey Mouse-pak. Nu is deze jongeman misschien wel heel lelijk. Of hij gaat aan het werk de dag nadat zijn vriendin hem heeft verlaten, en ziet er somber uit in dat ding; maar hoe dan ook zal hij nog steeds tientallen kinderen naar hem toe zien rennen die hem omhelzen en met hem op de foto willen. Want kinderen houden van Mickey en kiezen en omhelzen hem; en die persoon is in Mickey.[14]

Snap je het? God heeft Christus lief en kiest Christus, en omarmt Christus, en heiligt Christus, en in de opstanding rechtvaardigt en aanvaardt en verheerlijkt Hij Christus. Hij doet dit alles niet ‘rechtstreeks’ voor de gelovigen. De enige manier waarop je van die zegeningen kunt genieten is door diezelfde Christus zelf aan te trekken of zelf in Hem te worden geplaatst. En als je in Christus bent, heeft noch je lelijkheid, noch je humeur op een bepaalde dag invloed op de kijk van God op jou. Omdat je in Degene bent die Hij liefheeft. Je bent volledig bij Hem inbegrepen.

Snap je het? God heeft Christus lief en kiest Christus, en omarmt Christus, en heiligt Christus, en in de opstanding rechtvaardigt en aanvaardt en verheerlijkt Hij Christus. De enige manier waarop je van die zegeningen kunt genieten is door diezelfde Christus zelf aan te trekken of zelf in Hem te worden geplaatst.

Maar het zit zo: Efeziërs 1:4 vertelt ons een mysterie. Je was niet pas ‘in Christus’ toen je Hem aantrok. Je was al in Hem toen alleen God er nog maar was. En 1 Korinthiërs 15:22 vertelt ons dat je nog steeds in Hem zult zijn als je graf openbarst in het morgenlicht van de nieuwe schepping, en dan voor altijd. Ik zeg dat jouw eenwording met Christus geen begin had … en geen einde heeft.

Maar het heeft een geweldig midden. Zoals Hebreeën 3:14 zegt: ‘deelgenoten van Christus’. Het is een gedachte die wordt uitgewerkt in 1 Korinthiërs 1:30, waar Christus niet ‘dingen’ schenkt zoals rechtvaardiging of heiliging als entiteiten buiten zichzelf, maar eerder zichzelf tot die ‘dingen’ heeft gemaakt voor ons. Wij verwerven ze door in Hem opgenomen te worden: persoonlijke, organische deelnemers aan Zijn rechtvaardiging en heiliging.[15] We hebben vaak de neiging om ons te concentreren op de representatieve en juridische dimensies van het heil, maar Paulus schroomt er niet voor om het te beschrijven in participatieve categorieën.[16] Ja, Christus stierf voor ons, maar wij stierven ook met Hem: en dit is een integraal onderdeel van Paulus’ fundament voor zowel rechtvaardiging als heiliging. Verbondenheid met Christus betekent dat we echt (op mysterieuze wijze, maar echt) vervloekt en dood waren op Golgotha, omdat we in Hem waren toen Hij er was, namens ons. Het is geen juridische fictie: omdat het geen fictie is. We handhaven de spanning in dit geheimenis: voor ons deed Christus iets wat wij nooit zouden kunnen doen, ging Hij ergens heen waar wij nooit zouden kunnen komen. Maar toen Hij daarheen ging, nam Hij ons mee. Wat een mysterie![17] Dus we zijn al gestorven onder de toorn van God, we zijn al in heerlijkheid opgestaan. Omdat we delen in Christus. De ‘geestelijke zegeningen’ zijn een Persoon. Er is geen zegen buiten Hem.

Verbondenheid met Christus betekent dat we echt (op mysterieuze wijze, maar echt) vervloekt en dood waren op Golgotha, omdat we in Hem waren toen Hij er was, namens ons.

Wat doen we met dit alles? We doen wat Paulus zegt dat hij deed. De pastorale vrucht van de eenwording met Christus, zo beschreven in vers 27, is dat wij geen uitverkiezing of adoptie of vergeving of zelfs genade verkondigen. ‘Hem verkondigen wij’ (v28). Christus en Zijn zegeningen horen bij elkaar en zullen met elkaar komen. Zoek dus eerst Zijn persoon, en al deze dingen zullen ook aan u gegeven worden.

Persoonlijk vind ik dit het makkelijkst te doen vanuit de Evangeliën. In mijn kerk zijn wij de laatste tijd zo gezegend doordat we, het Evangelie van Lukas doorwerkend, ons koesteren in de glorie van de persoon, het karakter van Christus. Misschien werd ik hierbij wel beïnvloed door een man uit Wales. Op de universiteit zat ik drie jaar onder de prediking van pastor Geoff Thomas; ik ken weinig mannen die zo vol waren van Christus. Op de eerste zondagochtend van de eerste week van mijn verblijf aan de universiteit, preekte hij vanuit Markus 1:1. Aan het eind van mijn studie was hij halverwege hoofdstuk 14. Ik genoot elke zondag. Ik had de man gevonden naar wie ik op zoek was. Nee, dat was niet Geoff, dat was Jezus. Ik herinner me dat Geoff Thomas ons eens hartstochtelijk aanspoorde toen hij de glorie van Christus uit een ander deel van het Evangelie van Markus ontvouwde. Hij bereikte een hoogtepunt en leunde over de preekstoel. Het heeft zich vastgepind in mijn geest. Hij smeekte: Waarom wil je Hem niet hebben? Wat is er mis met Hem?

Broeders en zusters, laten we om de Geest van Christus roepen in ons leven en onze bedieningen, zodat niemand die ons kent een goed antwoord op die vraag zal hebben.

2. Er is geen eenwording buiten de kerk

Wat ik ogenschijnlijk nog niet heb gedaan, is uitleggen hoe dit grote thema zich verhoudt tot de lokale kerk. Maar dat heb ik juist wel. Ik heb altijd veel moeite gedaan om in het meervoud te spreken: wij, ons, jullie. Dat komt omdat niets van wat ik tot nu toe heb gezegd direct op jou als individu van toepassing is. Niets.

Ik zei het zo om je aandacht te trekken. Laat me dit nu nuanceren en kwalificeren. Vanuit de Schrift ben ik ervan overtuigd dat de prachtige realiteit van de eenwording met Christus die we hebben beschouwd, in de eerste plaats en fundamenteel werkt met betrekking tot de hele kerk als een collectief, organisch geheel, en pas in de tweede plaats en op een afgeleide manier ten aanzien van individuele christenen, in zoverre zij kunnen worden beschouwd als een deel van dat organische geheel.

De prachtige realiteit van de eenwording met Christus werkt in de eerste plaats en fundamenteel met betrekking tot de hele kerk als een collectief, organisch geheel.

Denk eens na over onze tekst, waarin Paulus’ samenvatting van drie woorden van de eenwording met Christus als collectief – niet individualistisch – wordt gepresenteerd (v27): Christos en humin (d.w.z. ‘jullie’, meervoud). Of bedenk hoe hij dat theologische begrip in vers 28 onmiddellijk toepast: met herhaalde aandacht voor de hele kerk zonder uitzondering (d.w.z. ‘iedereen’ verschijnt drie keer in hoog tempo na elkaar). Als je het hele Paulus- en Johannescorpus zou doornemen (zoals ik heb geprobeerd te doen ter voorbereiding op dit artikel), en alle terminologie van ‘vereniging met Christus’ noteert, dan zou je zien dat ongeveer 80% van die uitdrukkingen collectief en 20% individueel is.

Het is dus niet zo dat Paulus nooit dingen zegt als ‘ik ken een man [d.w.z. slechts één] in Christus’ of ‘ik ben met Christus gekruisigd’; maar dergelijke gevallen zijn aanzienlijk in de minderheid en moeten dus worden geplaatst in het kader van een consequent collectief verstaan van de eenheid van de kerk-in-haar-geheel met Christus. Of keer weer terug naar Efeziërs 1: het is ‘wij’ die gezegend zijn met elke geestelijke zegen in Christus, ‘wij’ die in Hem zijn gekozen, ‘wij’ die in Hem zijn geadopteerd. Je zou kunnen zeggen: ‘Ja, maar Paulus gebruikt vanzelfsprekend meervoudig taalgebruik bij het ontvouwen van deze concepten, omdat hij aan kerken schrijft, niet aan individuen’. Juist. De vraag is dan: waarom communiceerde hij zijn theologie op deze manier? Waarom bestaat het Nieuwe Testament niet uit de brief aan Rufus, aan Phoebe, aan Stephanas – maar uit brieven aan kerken en pastors van kerken, brieven die gaan over kerken? Waarom worden theologie en praktijk in de eerste plaats uitgelegd en toegepast in contexten die het collectief betreffen?

Het is omdat de redding zelf – de eenwording met Christus – een collectieve daad is. Daarbinnen behouden wij onze individuele persoonlijkheden, en daarom kunnen Rufus, Phoebe en Stephanas werkelijk en specifiek in de brieven worden aangesproken, maar bezitten zij hun christelijke identiteit niet op een manier die los kan worden gezien van hun opgenomen zijn in het hele lichaam van Christus.

De redding zelf – de eenwording met Christus – is een collectieve daad.

Je neemt niet de ingrediënten, maar de taart tot je

Restjes van het Kerstdiner: beetje bij beetje werken we door de resten van de kalkoen en de taart heen. Uiteindelijk neemt de feestvoorraad af tot bijna niets. Zo was het onlangs dat een verlaten, eenzaam gehakttaartje verlangend opkeek van een verder leeg bordje, als het laatste jongetje dat van school wordt opgehaald. En iemand van het gezin kreeg er medelijden mee met de onbedoeld verlossende woorden: ‘Ik ga dat gehakttaartje gewoon redden’. En zo werd het gered.

Maar ik heb daarna de moeite genomen om de samenstelling van die rijkgevulde Aldi-delicatesse te onderzoeken. Ik ontdekte dat wat gered was, in feite een amalgaam was van een groot aantal ingrediënten: suiker, appelpuree, rozijnen, geleermiddel, citroenschil, gemengde specerijen, dextrose, koolzaadolie, moutextract, ‘rijsmiddelen’, kaliumsorbaat, en zevenentwintig andere prachtige chemische stoffen. Sommige delen zullen ongetwijfeld door de eter van andere kunnen zijn onderscheiden: een rozijn is geen gebak. Toch is de eter niet met elk van de samengestelde delen afzonderlijk een eenheid aangegaan, maar met de hele gehakttaart. Het punt is dat je door het te redden (door eenwording) de hele zaak redt of helemaal niet. Anders heb je het niet gered: je hebt de missie niet voltooid.

Een wiel is geen goed voorbeeld

Helaas waren er voor Paulus, Johannes en Petrus in de eerste eeuw geen gehakttaarten. Maar er waren genoeg andere metaforen om de eenwording met Christus over te brengen. Ik veronderstel even dat ze een – laten we zeggen – wiel hadden kunnen kiezen, waarbij elk van de spaken individueel met een centrale naaf is verbonden. Maar dat deden ze niet. Ze kozen voor eenheden. Een bruid. Een lichaam. Een wijnstok. Een tempel.

In het idee van het wiel is het alleen door de individuele verbinding van elke spaak met de naaf dat elke spaak een soort afgeleide verbinding heeft met elke andere spaak. Je zou één spaak (of zelfs vele) kunnen wegnemen en de verbinding van de resterende spaken met de naaf blijft volledig onaangetast. Maar dat zou helemaal niet duidelijk maken wat de schrijvers van het Nieuwe Testament wilden overbrengen toen ze spraken over de eenwording met Christus.[18]

Alles of niets

Integendeel, door gebruik te maken van beelden die iets oproepen wat je ‘collectieve eenheden’ zou kunnen noemen, hebben de auteurs van het Nieuwe Testament de opmerkelijke waarheid van de zaak uiteengezet: Christus is verenigd met het geheel, met ‘alles tegelijk’, of met helemaal niets. Ja, elk van de eenheden die worden aangehaald, heeft werkelijk onderscheidbare onderdelen: ledematen, takken, stenen. Maar die delen ervaren de vereniging met respectievelijk de echtgenoot, het hoofd, en de hoeksteen niet als afzonderlijke individuen, maar enkel en alleen als een collectief geheel.

Christus is verenigd met het geheel, met ‘alles tegelijk’, of met helemaal niets.

Zo spreekt Paulus bijvoorbeeld in 2 Korinthiërs 11:2 over het voorstellen van de bruid – alle Korinthische gelovigen samen – aan Christus als een zuivere maagd. Niet haar vinger, en haar knieschijf, en haar oorlel, maar haar helemaal. Een bruid zonder kin, arm of oog is niet geschikt om te worden gepresenteerd. Met andere woorden, tenzij de hele kerk als eenheid betrokken is, vindt de eenwording helemaal niet plaats. Daarom gebruikt Paulus in onze tekst (vers 28) precies hetzelfde woord[19] met deze universele toepassing: ‘om iedereen volmaakt in Christus voor te stellen’. En dan is de verlossingshuwelijkse eenheid zo compleet dat er gezegd wordt dat Christus één vlees met zijn volk wordt (Ef 5:31). Zij zijn zoals Hij is. Vandaar de lichaamsmetafoor, waarin Paulus in 1 Korinthiërs 12:12 schrijft: ‘Zoals het lichaam één is en veel leden heeft …. zo is het met’ – niet ‘de kerk’ – ‘zo is het met Christus’.

Met andere woorden, de eenheid tussen Christus en zijn volk is zo hecht dat Christus zelf hier beschreven kan worden als zijn lichaam, zijn kerk – niet meer, niet minder. Ook al zijn Christus en de kerk onderscheiden, toch is er een complete wederzijdse inwoning en deelname die vergelijkbaar is met de perichoretische inwoning van de verschillende personen van de Drie-eenheid.[20] Denk aan Jezus’ woorden aan zijn discipelen: ‘Dan zul je begrijpen dat ik in mijn Vader ben, dat jullie in mij zijn en dat ik in jullie ben’ (Johannes 14:20). Zo kon onze Heer die aartsverwoester van de kerk op de Damascusweg tegenhouden en hem met absolute waarheid zeggen: ‘Jij vervolgt mij’.

Ook al zijn Christus en de kerk onderscheiden, toch is er een complete wederzijdse inwoning en deelname.

En dit is de reden waarom een welomschreven, gelovig lidmaatschap van de kerk belangrijk is – omdat de kerk echt het lichaam is van niemand minder dan Christus, op aarde. Daarom preekte Petrus niet alleen maar ‘bekering’ op de Pinksterdag, maar ‘Bekeer je en laat je dopen!’. Daarom is het proces van het onderzoeken van nieuwe kandidaten met het oog op het lidmaatschap, en het stemmen over hun lidmaatschap tijdens een vergadering van kerkleden, niet louter een formaliteit. Het bevestigt het hoogste mysterie in het universum. In de afgelopen anderhalf jaar werd er door onze media over veel stemmingen [over de Brexit, red.] gerapporteerd, die allemaal als vreselijk belangrijk werden gepresenteerd. Hoe het ook zij, ze verbleken allemaal in het niets in vergelijking met die keer dat je je hand opsteekt in een kleine achterkamer in je kerkgebouw om te zeggen: ‘Ja, ik geloof dat deze persoon erkend zou moeten worden als deel van Christus’. In Europa, buiten Europa – wat maakt het uiteindelijk uit? Jouw kleine kerkje is IN CHRISTUS.

3. Er is niemand die buiten jouw roeping valt

Het is mijn oprechte hoop dat wat ik heb gezegd je een stevige theologische basis heeft gegeven voor veel andere dingen die gezegd of geschreven zijn over het belang van de gelovige kerk, en ook voor je eigen praktijk in het kerkleven. Ik bid dat het krabt waar velen jeuk hebben. Zeker nu wordt in boeken het individualisme van het moderne christendom in toenemende mate betreurd, of worden we aangespoord tot het herstel van echte Bijbelse gemeenschap.[21] Mijn favoriete ‘klaagzang’-citaat is van Nicolas Perrin: ‘In het ergste geval is het westerse protestantisme in functioneel opzicht vervallen tot de opvatting dat de kerk niet veel meer is dan een losse club van Jezus’ Facebook-vrienden.’[22] Zou het idee van collectieve eenwording met Christus kunnen helpen om die opvatting te ondermijnen? Of misschien kan het een aantal voorzichtige veranderingen in het kerkleven teweegbrengen die zouden helpen.

‘De kerk is geen verzameling van individuen die zich wijden aan spirituele vorming, maar een gemeenschap die samen de bestemming van Christus deelt’

Michael Horton beschrijft sommige kerkdiensten als een verzameling van christenen die allemaal een persoonlijke relatie met Jezus hebben op hetzelfde moment, op dezelfde plaats.[23] Ik denk dat vooral de manier waarop velen van ons ‘avondmaal’ vieren er zo uitziet: hoofden naar beneden, ik en Jezus. In Grace, Halifax, hebben we geprobeerd om daar iets aan te veranderen – door in een kring rond de tafel te zitten, door naar elkaar te kijken als we het avondmaal vieren, door momenten van open gebed voor elkaar te hebben. Dit soort dingen zijn zo moeilijk niet en ongetwijfeld zijn velen van u ons hierin al ver voor.

De kerk is geen groep individuen

Ik ben ook van mening dat het geleidelijk aan veranderen van een aantal van de zeer individualistische liederen die we zingen ook enorm zou helpen. Ik heb het niet over de moderne nummers (alhoewel sommige van die nummers ook wel een opknapbeurt in collectieve zin kunnen gebruiken). Zou het ons gevoel van collectieve eenheid met Christus niet zachtjesaan helpen als we zingen ‘And can it be that we [i.p.v. ‘I’] should gain …’ of ‘Our (i.p.v. ‘My’] hope is built on nothing less…’? Zoals James Thompson zegt: ‘De kerk is geen verzameling van individuen die zich wijden aan spirituele vorming, maar een gemeenschap die samen de bestemming van Christus deelt’.[24] Elk zingend lid van de gemeente bestaat tijdens een zondagse dienst niet in een soort gepersonaliseerde Smarties-koker, waarin ze hun lofprijzing verticaal naar God richten maar afgesloten blijven van de andere gelovigen om hen heen. Nee, we aanbidden samen: als een lichaam. Een bruid. Een levende tempel. Wellicht zijn er andere manieren die dat gevoel van gezamenlijke aanbidding zouden versterken en helpen.

James Thompson: ‘De kerk is geen verzameling van individuen die zich wijden aan spirituele vorming, maar een gemeenschap die samen de bestemming van Christus deelt’.

Zeker is dat we Paulus’ toepassing op zichzelf in Kolossenzen 1 niet moeten missen: ‘Hem verkondigen wij wanneer we iedereen waarschuwen en in alle wijsheid onderrichten, om iedereen tot volmaaktheid in Christus te brengen.’ (v28). Hij is ervan overtuigd dat Christus zich niet versnipperd met de kerk heeft verenigd: dus zal hij, Paulus, zich ook niet op die manier aan de kerk verbinden. Maar let wel: dat maakt het moeilijk. ‘Daarvoor span ik mij in…’. (v29). Het zou mooi zijn om je gewoon te concentreren op de volmaaktheid van de kerkleden die er echt zin in hebben. Maar het feit dat de kerk als geheel verenigd is met Christus zal jou dat gewoonweg niet toestaan. Er zijn ook de zwakken, de langzamen, de trotsen en de frustrerenden. ‘Iedereen’. Door de collectieve eenheid met Christus is er geen persoon – geen persoon in Christus, bedoel ik – die buiten je roeping valt.

Maar let op hoe Paulus’ eigen persoonlijke, afgeleide verbondenheid met Christus, zijn eigen ervaring van opstandingskracht in hem, op gespannen voet staat met deze evenzeer afgeleide gemeenschap in het lijden van Christus: ‘Hiervoor span ik mij in en strijd ik met Zijn kracht, die volop in mij werkzaam is’ (vers 29). Beide worden samen ingezet in dienst van de hele kerk. Ja, het is zwoegen, maar het is ook geweldig – vanwege de eenheid met Christus. In Zijn lijden. In Zijn opstandingskracht. En dit alles op zo’n manier dat niemand mag worden weggelaten als het gaat om het presenteren van de kerk die volmaakt is in Christus.

Ben je in de verleiding gekomen om iemand buiten te sluiten? Doe het niet. Ben je in de verleiding gekomen om toe te staan dat iemand verschrompelt of zelfs sterft? Bid om genade! O, de strijd om met anderen te werken (Nota bene, Paulus zegt ‘zodat wij iedereen tot volmaaktheid in Christus brengen…’) voor het welzijn van de hele kerk. Maar we moeten wel.

Ik was erg onder de indruk van een satire van de komiek Emo Phillips over verdeeldheid in de kerk. Laat me het aanpassen voor dit artikel:

Ik liep op een dag over een brug en zag een man op de rand staan, op het punt om eraf te springen. Dus rende ik erheen en zei: ‘Stop! Doe het niet’.

Hij zei: ‘Waarom zou ik dat niet doen?’

Ik antwoordde: ‘Nou, er is zoveel om voor te leven’.

‘Zoals wat?’

‘Nou, ik ben een christen, en ik geloof….’

‘Eigenlijk ben ik ook een christen’, zei hij.

‘Echt waar?’, zei ik. Geweldig! Ben jij… misschien… een katholiek?’.

‘Nee, ik ben protestants.’

‘Echt waar? Ik ook! Ben je van de PKN?’

‘Nee, ik ben eigenlijk van een vrije kerk.’

‘Wow, dat is geweldig…. Een bepaald soort vrije kerk?’

‘Baptist’.

‘Baptist! Fantastisch! Gereformeerd baptist of algemeen baptist’?

‘Gereformeerd Baptist’.

‘Dat is fantastisch!’, zei ik. ‘Gesloten avondmaal of open avondmaal?’

‘Open avondmaal.’

Ik heb hem er zelf van afgeduwd.[25]

Het punt is dat het probleem doorgaans niet gaat over of iemand wel of niet voor open of gesloten avondmaal is. Het probleem is wanneer ze helemaal niet de moeite nemen om naar de avondmaalstafel te komen. Of wanneer ze niet over de tafel naar je willen kijken. Of wanneer ze het gevoel hebben dat ze niet naar de tafel kunnen komen omdat ze zich te schuldig voelen. Of als je hoopt dat ze misschien niet daadwerkelijk naar de tafel komen omdat ze lastig zijn voor jou of voor anderen en het gewoon zo ongemakkelijk is om in dezelfde kamer te zijn als zij. Dan komen we het meest in de verleiding om ze gewoonweg weg te duwen. Om ze te laten vallen, ver weg van Christus. Wanneer ze zwaar werk betekenen. Dan is de verleiding groot om niet te worstelen met alle energie die Christus zo krachtig in ons werkt opdat we iedereen tot volmaaktheid in Hem kunnen brengen.

We vergeten zo gemakkelijk dat als mensen echte gelovigen zijn, ze lid zijn van Christus, wat betekent dat ze nooit kunnen worden afgeschreven.

We vergeten zo gemakkelijk dat als mensen echte gelovigen zijn, ze lid zijn van Christus, wat betekent dat ze nooit kunnen worden afgeschreven. Omdat zij daar waren op Golgotha. Zij waren daar, net als jij daar was, in hetzelfde gebroken lichaam. En jij nam in geen enkel opzicht op een andere manier deel aan die onmetelijke daad dan zij. Het was niet ‘de volmaakten waren er echt, netjes, maar de onvolmaakten…’.

Nee. Ze waren er wel. En jij was er ook bij. Samen.

Zij waren er ook, met jou, in Hem, die paasmorgen buiten Jeruzalem, volkomen zegevierend over de hel en het graf. Dat waren zij! Toen de vrouwen Hem vasthielden, hielden ze elk kerklid, ook jou, vast. Jullie allemaal samen. Dat is de realiteit, de glorie, de vreugde – en de uitdaging – van de collectieve vereniging met Christus.

Dus wie staat er thuis op de brug? Hoe denk je over hen? Bereid om hen te laten vallen? Of zelfs eraf te duwen?

Maar wie durft hier een vinger uit te steken naar een deel van het lichaam van onze Heere Jezus Christus, tenzij het is, net als bij die vrouwen, om Hem te omarmen?

Weet je wat dat betekent? Het betekent het omarmen van de kerk.

[1] Hans Burger, Being In Christ: A Biblical and Systematic Investigation in a Reformed Perspective (Eugene, Oregon: Wipf & Stock, 2009), 1.

[2] See Marcus Peter Johnson, One With Christ: An Evangelical Theology of Salvation (Wheaton: Crossway, 2013) – een uitstekende behandeling, en zeldzaam in de literatuur voor het wijden van een heel hoofdstuk aan de ecclesiologische betekenis van de verbondenheid met Christus.

[3] John Murray, Redemption Accomplished and Applied (Edinburgh: Banner of Truth, 1961), 161.

[4] J. Todd Billings, Union with Christ: Reframing Theology and Ministry for the Church (Grand Rapids: Baker Academic, 2011), 1.

[5] Ik verwijs hier in het bijzonder naar Paulus’ bekende syn-verbindingen (bijvoorbeeld syzōopoieō, ‘make alive with’, gevonden in teksten als Eph 2:5).

[6] Zie Robert A. Peterson, Salvation Applied by the Spirit: Union with Christ (Wheaton: Crossway, 2015).

[7] En deze lijst is geenszins uitputtend.

[8] Rankin Wilbourne, Union with Christ: The Way to Know and Enjoy God (Eastbourne: David C. Cook, 2016), 43.

[9] Johnson, One with Christ, 16.

[10] Johannes Calvijn, Institutie, Par. 3.1.1.

[11] Johnson, One with Christ, 17-18, cursivering origineel.

[12] Ibid, 18.

[13] Burger, Being in Christ, 318.

[14] Deze illustratie is overgenomen van Wilbourne, Union with Christ, 47-48.

[15] Zie voor heiliging bijvoorbeeld cf. John 17:19 – ‘Ik heb mij geheiligd omwille van hen, zo zullen ook zij door de waarheid geheiligd zijn.’

[16] Bijvoorbeeld, in Rom 6:1-14, or 2 Cor 5:14-15.

[17] Dit kan ook andersom worden gesteld, namelijk: bij Golgotha werd Jezus ergens naartoe gebracht waar hij nooit zou kunnen komen – de hel. Hoe kwam hij daar terecht? Omdat wij in hem waren en dat is waar we het verdienen om daar te zijn. Geheimenis op geheimenis! Maar dit is hoe dicht (en hoe sterk) de eenheid met Christus werkelijk is.

[18] Ik geef toe dat Jezus het heeft over het ‘wegnemen’ van takken in de wijnstokmetafoor (b.v. Johannes 15:2), en de betekenis daarvan moet zowel in aanmerking worden genomen als zorgvuldig worden ge-exegetiseerd; maar toch wordt niet ontkend dat de eenwording van Christus met de wijnstok eerder betrekking heeft op het organisme in zijn geheel dan op de verzameling van individuele, los van elkaar staande takken, die toevallig juist in de nabijheid van elkaar groeien.

[19] Gk. paristēmi, ‘presenteren, voorstellen’.

[20] Dit concept wordt uitvoerig toegelicht in een fascinerende monografie door James D. Gifford, Jr., Perichoretic Salvation: The Believer’s Union with Christ as a Third Type of Perichoresis (Eugene, Oregon: Wipf & Stock, 2011).

[21] Goede voorbeelden hiervan zijn onder andere, aan deze kant van de oceaan, Tim Chester and Steve Timmis, Total Church: A radical reshaping around gospel and community (Nottingham: IVP, 2007), and Graham Beynon, God’s New Community: New Testament Patterns for Today‘s Church (Nottingham: IVP, 2005); en van de andere kant, Joseph H. Hellerman, When the Church was a Family: Recapturing Jesus’ Vision for Authentic Community (Nashville, B&H, 2009) and Brett McCracken, Uncomfortable: The Awkward and Essential Challenge of Christian Community (Wheaton: Crossway, 2017).

[22] Geciteerd in James Thompson, The Church According to Paul: Rediscovering the Community Conformed to Christ (Grand Rapids: Baker Academic, 2014), 7.

[23] Michael Horton, ‘Union with Christ and the Communion of Saints’ – sermon video accessed 11.12.17 at https://www.desiringgod.org/messages/union-with-christ-and-the-communion-of-saints.

[24] Thompson, The Church According to Paul, 125.

[25] De originele versie van dit verhaal verscheen in Christena Cleveland, Disunity in Christ: Uncovering the Hidden Forces That Keep Us Apart (Downers Grove: IVP, 2013), 32-33.

Het bericht Eén in Christus en met elkaar verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Deel II | 2 | De plaatselijke gemeente

Wanneer je in een discipelschapsrelatie over de plaatselijke gemeente spreekt, is het heel belangrijk te spreken over liefde. Dat moet elke gemeente kenmerken. Soms denken we bij ‘gemeente’ vooral aan de preek; was dit goed, was dat goed? Dan denken we niet aan de liefdevolle gemeenschap. Die moet centraal staan. Jezus zegt: ‘Hierdoor zullen zij weten dat jullie Mijn discipelen zijn: als jullie elkaar liefhebben.’

Draag zorg voor elkaar en maak zo Gods genade en liefde zichtbaar.

Zelfs in die tekst zie je het verband tussen liefde ín de gemeente en discipelen maken buíten de gemeente. Zo heeft God het bedoeld: onderlinge gemeenschap en opofferende liefde, elkaars lasten dragen, elkaar vergeven; al die dingen moeten de wereld laten zien dat deze christengemeenschap iets heel anders, aantrekkelijks en fascinerends heeft. ‘Hierdoor zal de wereld weten dat jullie Mijn discipelen zijn: als jullie elkaar liefhebben.’ Als wij in de gemeente op die manier voor elkaar zorgdragen, stimuleert dat het maken van discipelen buiten de gemeente. Want dan kunnen we zeggen tegen mensen die Christus niet kennen: ‘Ik zal je iets anders laten zien.’ En dat wordt dan geïllustreerd door de wijze waarop de gemeenteleden (ook jij en jouw leerlingen) zorg voor elkaar dragen. Dat is op zichzelf al een beeld van Gods genade en liefde. Zorg dus dat dit centraal staat.

Verdraag elkaar en geef het goede voorbeeld

Soms hoor ik gesprekken … ‘Mijn kerk is zus en zo, het is één grote kliek.’ Onderwijs je leerlingen meteen hoe zulk soort gesprekken moeten verlopen: ‘Hoe kunnen wij bijdragen aan een oplossing, in plaats dat we het probleem groter maken?’ Bespreek de wijze waarop je met elkaar praat. ‘Laten we voorzichtig zijn en niemands reputatie bezoedelen.’ Want het is vreselijk om te ontdekken dat iemand achter jouw rug om over je gekletst heeft. Denk met je leerling na over de wijze waarop we over andere gemeenteleden spreken. Dat er geen slechte taal uit onze mond moet komen, maar dat we elkaar opbouwen. Dat we op de juiste manier over het leiderschap spreken.

Wij hebben allemaal dezelfde missie. Verdraag elkaar, heb elkaar lief, draag zorg voor elkaar.

De Schrift zegt onder andere: ‘Verdraag elkaar’, neem dingen voor lief. En er zullen mensen in de gemeente zijn met wie je dit van nature niet zult doen. Maar wij hebben allemaal dezelfde missie. Ook zij proberen discipelen te maken. Verdraag elkaar dus, heb elkaar lief, draag zorg voor elkaar. En jij moet dit voorleven aan je leerling. Want hij zal ook eigenschappen hebben die jou dwars zitten. Verdraag elkaar, zoek een manier om met jullie verschillen om te gaan. Zo laat je in de praktijk zien hoe zij zoiets zelf moeten aanpakken.

Geduldig vechten voor eenheid

Een van de vragen gaat over 1 Korinthe 13. Maar het kan goed zijn om samen te bedenken: hoe kunnen wij geduld, vriendelijkheid en al die kenmerken van liefde in praktijk brengen? Denk na over praktische manieren om dit vorm te geven in jullie eigen leven en in de gemeente. Bijvoorbeeld: ‘Hoe kunnen wij geduld betonen in de omgang met gemeenteleden? Hoe kunnen wij echt vriendelijkheid bewijzen? Wat kunnen wij praktisch doen om hier concreet mee aan de slag te gaan? Hoe kunnen wij de plaatselijke gemeente opbouwen naarmate we groeien in Christus?’ Dit zal ook helpen om discipelen te maken buiten de gemeente.

Vecht voor eenheid, want eenheid is zo kwetsbaar. En satan wil verdeeldheid zaaien in de gemeente. Iedereen kent wel die momenten dat je een nare smaak bij de gemeente hebt omdat mensen met elkaar overhoop liggen. Het is buitengewoon belangrijk dat je leerling begrijpt: ‘Wij hebben de gemeente lief, wij hebben deze mensen lief en we moeten ons volledig inzetten voor eenheid.’

Het bericht De plaatselijke gemeente verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Ken je elkaar in de gemeente? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Whitefield, zullen we Wesley in de hemel zien? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Bovenstaand gezegde werd zeer gewaardeerd door latere schrijvers als Richard Baxter, en wordt door de Moravische Kerk van Noord Amerika en de Evangelicale Presbyteraanse Kerk als motto gebruikt. Zou het kunnen dienen als motto van iedere kerk en iedere denominatie vandaag de dag?

Eenheid

Wie door het geloof in Christus verenigd zijn, zijn daardoor met elkaar verenigd in de kerk, het lichaam van Christus. We noemen deze eenheid de gemeenschap der heiligen. Dit is een geheimvolle zaak. Als we deze gemeenschap goed willen begrijpen, moeten we zowel het ‘alreeds’ als het ‘nog niet’ ervan in ogenschouw nemen. Het is een eenheid die door Christus geschapen werd toen Hij ons allemaal door één Geest doopte tot Zijn lichaam, de kerk (1 Korinthe 12:12-13). Daarom geldt deze waarheid voor alle christenen; het is een feit waaraan je niets kunt veranderen. Die eenheid wordt echter niet altijd even duidelijk zichtbaar.

Christenen kunnen verfoeilijke onderlinge verwijdering laten zien, zoals in de gemeente van Korinthe (1:10-17). Hun onenigheid werd in het publieke domein zichtbaar toen leden elkaar voor de openbare rechtbank daagden (6:1-8). Zelfs het Heilig Avondmaal was er niet toe in staat hen in liefde en eenheid samen te brengen (11:17-34). Het zichtbaar doen worden van de eenheid in Christus die ons ‘alreeds’ gegeven is, behoort tot de ‘nog niet’ verkregen volmaaktheid van het geloof die bij onze verheerlijking vervuld zal worden. Met een diep verlangen bad onze Heere om onze eenheid, omdat Hij wist dat daarin onze zegen ligt – en de geloofwaardigheid van het getuigenis van de kerk voor de zaak van Christus (Johannes 17:20-23).

Vrijheid

Spanningen die ontstaan vanwege diversiteit in geloof en levenswandel onder christenen worden al zichtbaar in de bladzijden van het Nieuwe Testament en zijn er tot op de huidige dag. Er was kennelijk een bloeiende vegetarische groep in de gemeente van Rome (Romeinen 14). “De een gelooft wel dat hij alles eten mag, maar wie zwak is, eet plantaardig voedsel” (vers 2). Er was ook verschil van mening over de vraag hoe bepaalde dagen ingevuld moesten worden (vers 5). Hoe gaan we om met zulke onderlinge verschillen? Paulus zegt: “Aanvaard dan wie zwak is in het geloof, maar niet om over meningsverschillen te strijden” (vers 1). Zo iemand moet welkom geheten worden, zegt Paulus, en dan niet alleen om te discussiëren over zijn andere opvattingen. De liefde voor hem moet blijven, hoe zwak in het geloof hij ook zijn mag.

In die liefde moeten we iedereen de vrijheid geven om zijn eigen geweten te volgen als het gaat over wat Christus ons gebood (Romeinen 14:5); maar hoe ver strekt die vrijheid? Klaarblijkelijk ver genoeg om vegetariërs erbij te betrekken en ook hen die vasthouden aan de opvatting dat christenen de Joodse feestdagen moeten blijven eren. Maar houdt het ook in dat baptisten mensen als gemeentelid moeten aanvaarden die overtuigd zijn van de kinderdoop, of kinderdopers leden met baptistische opvattingen? Moeten gelovigen die vasthouden aan de lichamelijke aanwezigheid van Christus in het Heilig Avondmaal de Tafel openstellen voor gelovigen die de daadwerkelijke aanwezigheid van Christus in het Avondmaal alleen geestelijk zien en niet lichamelijk?

Na tweeduizend jaar kerkgeschiedenis zijn christenen nog steeds verdeeld over veel belangrijke leerstukken, zelfs als het gaat over de tekenen van onze verbondenheid in Christus – de Doop en het Heilig Avondmaal. Hoe kunnen we dan één zijn in Christus en de gemeenschap der heiligen laten zien? Je zou denken dat we onze leerstellige verschillen moeten negeren en bagatelliseren, of dat we definitief verdeeld en tegenover elkaar moeten blijven staan totdat Christus terugkomt. Is er geen uitnemendere weg? (1 Korinthe 12:31).

Liefde

Liefde voor Christus sluit ook de liefde voor Zijn waarheid in en daarom kunnen we nooit iets onbelangrijk achten wat Christus ons heeft opgedragen. Alleen zij die blijven bij de woorden van Jezus zijn daadwerkelijk Zijn discipelen (Johannes 8:31), en de discipelen wordt geleerd om in alles te gehoorzamen wat Hij heeft opgedragen (Mattheüs 28:19-20). Dus de weg van wat we ‘leerstellige minimalisatie’ kunnen noemen, mogen we niet gaan. We kunnen niet simpelweg het aantal leerstellingen reduceren tot degene die we allen aanvaarden als belangrijk, en de rest maar negeren. Een beweging in die richting lijkt altijd haar remmen te verliezen en uiteindelijk blijft er dan niets onderscheidend christelijks meer over.

Evenmin kunnen we onszelf opsluiten in zeer kleine groepjes met maximale overeenstemming over de leer en de moraal, ons afscheiden van alle anderen en weigeren om mensen die niet al onze opvattingen delen te erkennen als christenen. De sterke toename aan kleine groepen die zichzelf laten voorstaan op hun zuiverheid, maar anderen die aan hun standaard tekortschieten verwerpen en verachten, laat niets zien van de waarheid van ‘de ene, heilige, katholieke en apostolische kerk’ waarvoor Christus stierf. De liefde die we voor alle discipelen van Christus moeten hebben, uit zich niet op die manier. Waar is dan de uitnemendere weg?

Zoals we hierboven al zagen, is onze eenheid tot stand gebracht door de Geest van Christus Die ons doopte in Christus en tot Zijn lichaam, de kerk (1 Korinthe 12:12-13). Ons uitleven van die eenheid moet daarom een eenheid van de waarheid zijn; ‘zoals de waarheid in Jezus is’ (Efeze 4:21). Uiteindelijk is dat de volledige waarheid die in Jezus is , maar onze eenheid met Jezus laat niet op zich wachten totdat we de volmaaktheid bereiken. De verlossing komt tot ons door het geloof in Christus, dus er moet een waarheidskern bestaan die door het geloof de onze is, voldoende om ons met Christus te verenigen, ook al is ze nog niet volledig.

Deze kern exact weergeven blijkt waarschijnlijk net zo moeilijk als het getrouw uitleven van de hele waarheid. Maar het zal ongetwijfeld insluiten dat God, de Schepper van hemel en aarde tegen Wie wij allen gezondigd hebben, in Christus eenieder die in Hem gelooft met Zichzelf verzoent. Dat Hij hun zonden niet aan hen toerekent, maar die vergeeft, vanwege de verlossing die gevonden wordt in het zondeloze leven en de verzoenende dood van Christus. Deze verlossing wordt ontvangen door het geloof alleen en roept ons op tot gehoorzaamheid aan Christus als Heer, onder het gezag van Zijn Woord in de Heilige Schriften. Waar Christus naar waarheid wordt gepreekt, daar is het Evangelie; en waar het Evangelie daadwerkelijk wordt geloofd, daar is de kerk.

Tegelijk zagen we: de kerk die in Jezus is, is een kerk in verscheidenheid. Deze verscheidenheid onder christenen is te wijten aan ons gebrek aan gelijkvormigheid aan Christus. Hij heeft ervoor gekozen om ons geleidelijk aan te heiligen in deze wereld. Terwijl er verschillen zichtbaar zijn in onze voortgang in heiliging, zowel leerstellig als in de praktijk, blijft er in deze wereld altijd de noodzaak dat degenen die in Christus verenigd zijn in liefde met elkaar leven, ondanks de verschillen.

Soms resulteren deze verschillen in het formeren van verschillende kerken en denominaties, opdat iedereen een goed geweten ten opzichte van God kan bewaren. Zo’n verscheidenheid hoeft geen aanslag op onze onderlinge eenheid te zijn, zolang we maar niet toestaan dat het onze liefde en vriendschap voor elkaar in Christus doet verdwijnen. Soms heeft verscheidenheid ook een praktische noodzaak, aangezien niet alle christenen over de hele wereld elkaar kunnen ontmoeten op dezelfde plaats en hetzelfde moment. Het kan juist Gods doel dienen dat christenen op vele verschillende plaatsen verspreid over de hele wereld samenkomen. Hij verspreidt ons onder de verlorenen om daar het licht van Christus te laten schijnen. Onze veelsoortige samenkomsten kunnen ook onszelf dienen, ons bemoedigen getrouw te zijn aan dat waarvan wij geloven dat Christus het ons leerde, en om ons samen te brengen met degenen met wie we het beste kunnen samenwerken. Maar als we toestaan dat onze verscheidenheid de liefde verbreekt of aanleiding geeft tot trots of rivaliteit, dan schieten we tekort aan onze roeping en is ons getuigenis van Christus gebrekkig.

De woorden van Rupertus Meldenius geven de juiste balans aan. Hij roept op tot eenheid in de essentiële dingen, de kernwaarheid in onze eenheid met Christus. In niet-essentiële dingen (niet de onbelangrijke, maar die dingen die als we ze missen niet onze eenheid met Christus aantasten) vraagt hij vrijheid, opdat iedereen zijn eigen geweten volgt onder leiding van het Woord en de Geest. En in alle dingen moet er liefde zijn (van het Latijnse caritas), “die de band van de volmaaktheid is” (Kolossenzen 3:14).

“En de God van de volharding en van de vertroosting moge u geven onderling eensgezind te zijn in overeenstemming met Christus Jezus, opdat u eensgezind, met één mond, de God en Vader van onze Heere Jezus Christus verheerlijkt. Daarom, aanvaard elkaar zoals ook Christus ons aanvaard heeft, tot heerlijkheid van God” (Romeinen 15:5-7).

Het bericht Eenheid, vrijheid en liefde verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Ware gemeenschap verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Een nieuw gebod: liefde voor God en elkaar verscheen eerst op Geloofstoerusting.