Verdorven denken

Toen koning David Psalm 14 schreef, zag hij de goddeloosheid hoogtij vieren in zijn omgeving:

De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God.
Zij handelen verderfelijk, bedrijven gruwelijke daden;
er is niemand die goeddoet. (vers 1)

Zie je wat David zegt? Deze uitspraak – ‘Er is geen God’ – komt uit het hart. Volgens de Schrift is het hart de spil van ons bestaan. De ware gesteldheid van een man of een vrouw wordt duidelijk als je hoort wat er in hun hart leeft, want, zoals Jezus zegt, ‘uit de overvloed van het hart spreekt de mond’ (Mattheüs 12:34): waar het hart vol van is, stroomt de mond van over.

De oorzaak van de dwaasheid in dit vers is niet de afwezigheid van intellectuele vermogens, maar de aanwezigheid van morele verdorvenheid. De dwaas heeft niet te weinig verstand om na te denken. Hij heeft dat vermogen echter misbruikt en kwam zo al redenerend tot de conclusie: ‘Er is geen God.’

Aldous Huxley, een bekende vertegenwoordiger van het atheïstische gedachtegoed in de eerste helft van de twintigste eeuw, was eerlijk genoeg om toe te geven dat hij ‘motieven had om niet te willen dat de wereld betekenis had’ – uiteindelijk bleek dat hij onder meer seksuele en politieke bevrijding op het oog had. Met andere woorden, hij voegde zich bij de talloze anderen die zeggen: ‘Ik wil niet dat er een God is. Want als er een God is, heb ik zo’n vaag vermoeden dat Hij iets over mij te zeggen heeft. En het eerste dat Hij te zeggen heeft, is misschien niet iets dat ik wil horen.’

We vinden zulk verdorven denken ook in Job 21:14-15.

Toch zeggen zij tegen God: Wijk van ons,
want wij vinden geen vreugde in de kennis van Uw wegen.
Wat is de Almachtige, dat wij Hem zouden dienen?
En wat baat het ons dat wij bij Hem aandringen?

God heeft ‘de eeuw in [ons] hart gelegd’ (Prediker 3:11), maar omdat wij zo’n koppige, egoïstische aard hebben, zullen we de waarheid over Hem tot vervelens toe onderdrukken.

Het ontkennen van God krijgt niet altijd de vorm van expliciet protest door woorden. Soms spreken onze daden – bijvoorbeeld wanneer we God buiten onze overwegingen houden, of ons leven uitstippelen zonder Hem te vragen ons te leiden. Zoals je Romeinen 1:18-21 kunt lezen, is het probleem niet dat wij God niet kennen. Dat doen we namelijk wél. Het probleem is dat we ‘de waarheid onderdrukken’ die de schepping ons zo duidelijk laat zien, en dat we Hem niet als God verheerlijken of danken.

Wat trekt Gods aandacht?

Heel de geschiedenis is een schijnbaar eindeloze rebellie. Daarom kunnen we in de verleiding komen te twijfelen aan Gods vermogen om Zijn plan uit te voeren, of om op z’n minst medelijden met Hem te hebben. Maar God wordt zelfs door de meest grove ontkenning van Zijn bestaan of almacht niet aangetast. ‘Hij wordt ook door mensenhanden niet gediend alsof Hij iets nodig heeft’ (Handelingen 17:25). ‘De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat, de wereld en wie er wonen’ (Psalm 24:1). Ook de meest verharde rebel kan Zijn hand niet wegslaan (Daniël 4:35).

Hoewel Hij ons niet nodig heeft, wil onze genadige God niet toezien hoe wij in onze opstandigheid verloren gaan. Nee, Hij wil ons juist liefde en barmhartigheid bewijzen – zelfs aan degenen die Hem hebben verworpen. Wie komt er in aanmerking voor zulke genade? Mooie mensen? Knappe koppen? Degenen die de wet onderhouden?

Het goede nieuws voor opstandelingen is dat God niet zoekt naar een verdienste in ons. Integendeel, Hij zoekt mensen die bereid zijn hun onverdienste, hun gebrek, voor Hem te belijden. Zoals de apostel Johannes ons verzekert: ‘Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid’ (1 Johannes 1:9).

Gods aandacht wordt niet getrokken door spierkracht, hersenen of schoonheid. God zegt dat Hij zal zien ‘op de ellendige en verslagene van geest, en wie voor Mijn woord beeft’ (Jesaja 66:2). Zelfs als je tegen Hem hebt gezegd: ‘Laat me met rust, God, ik wil niets met U te maken hebben’, ook dan is Zijn genade voor jou genoeg – mits je nederig genoeg bent om je opstandigheid te erkennen en te belijden dat je niet zonder Hem kunt.

Dit artikel is ontleend aan de preek ‘The Great Miscalculation’ door Alistair Begg.

Het bericht Voor ieder die zegt: ‘Er is geen God’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Maar vanuit atheïstisch perspectief heb ik nog nooit overtuigende of aantrekkelijke argumenten gehoord voor het ware, het goede, het schone en voor de zin van het leven. Ik denk dat dat iets is wat atheïsten echt zou moeten dwarszitten.

Het bericht Welke vraag verontrust een atheïst het meest? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat als de intuïties waar we naar leven daadwerkelijk juist zijn, zoals de Bijbel zegt dat ze juist zijn omdat er een God is? En als er een God is, en ik geloof dat die er is, dan betekent dat dat ons geweten ons naar een oordeel wijst, wat betekent dat de intuïtie die we hebben om rekenschap te moeten afleggen ook daadwerkelijk waar is. En als dat het geval is, welke hoop is er dan voor ons? Wel, het bloed van Jezus Christus.

Het bericht Welke vraag zou de atheïst het meest moeten verontrusten? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Een groot deel van deze verleidingen komt voort uit een gebrek aan vertrouwen in het evangelie en een verkeerd begrip van wat het evangelie delen met sceptici inhoudt. Veel mensen denken dat evangelisatie gericht aan sceptici alleen apologetiek omvat, maar die gedachte is te beperkt.

In iedere setting zou evangelisatie een verkondiging van wat het evangelie is moeten omvatten, alsook een verdediging tegen bepaalde bezwaren, aanvallen op en misverstanden ten aanzien van het evangelie. Zonder zo’n gebalanceerde aanpak zul je in de verleiding komen afstand te doen van een bijbels fundament in een poging om een vage gemeenschappelijke basis te vinden.

Wat is dan wel de beste manier om het evangelie met sceptici te delen? Volgens mij moet een antwoord op deze vraag aan de volgende zes voorwaarden voldoen:

1. Presenteer de waarheid als kenbaar

Christenen kunnen gemakkelijk geïntimideerd raken wanneer zij het evangelie delen met intelligente mensen. Dit zou niet het geval moeten zijn, omdat als het gaat om het beschrijven van de werkelijkheid, het christelijke wereldbeeld meer biedt dan de meeste mensen beseffen.

Bedenk eens hoe we basiswetten van de logica toepassen in onze dagelijkse gesprekken. De wet van non-contradictie, bijvoorbeeld, wordt regelmatig gebruikt bij het beoordelen van waarheidsclaims. Iets kan niet waar én onwaar zijn op hetzelfde moment en op dezelfde manier. Maar heb je ooit bedacht hoe een naturalistisch wereldbeeld zo’n wet kan onderbouwen? Hoe kan eeuwige, hersenloze, en onpersoonlijke materie logische wetten produceren die onze gedachten sturen?

Ook Charles Darwin zelf betwijfelde al of hij zijn eigen gedachten wel kon vertrouwen als zijn brein niets meer was dan een product van de evolutie. Hij leek zich zorgen te maken dat, als de natuur het enige is wat er is, er geen zekerheid kan zijn dat ons brein gericht is op waarheid en onze gedachten betrouwbaar zijn.

Apologeten hebben deze zwakte van het wereldbeeld steevast benadrukt. C.S. Lewis beweerde dat dit probleem een tegenstrijdigheid is in het naturalistisch wereldbeeld. G.K. Chesterton noemde het “de gedachte die alle gedachten stopt.”

Alleen het christendom biedt een redelijke verklaring voor rationaliteit. Zelfs argumenten tegen God veronderstellen logische wetten die alleen ergens op slaan als er een eeuwige, intelligente en persoonlijke Schepper is. De Bijbel geeft zin aan de wereld waarin wij leven en biedt een fundament voor rationele discussie.

2. Presenteer God zoals Hij Zichzelf openbaart

Als we ons begrip van God afzwakken om het evangelie meer aanlokkelijk te maken, dan komen we erachter dat we uiteindelijk niet meer echt bezig zijn met evangelisatie. We zijn slechts bezig met de marketing van een god van ons eigen verzinsel. We proberen mensen over te halen met een vaag beeld van een machteloze godheid.

Alleen het christendom biedt een redelijke verklaring voor rationaliteit.

Probeer God niet af te zwakken om hem beter te kunnen verkopen. Propageer geen afgoderij. Presenteer de soevereine God van de Bijbel als de sleutel tot begrip van het verhaal van de mens.

3. Presenteer Christus als de Redder

Het verhaal van de mens is bevlekt met schuld, schaamte en spijt. Ook al ontkennen sommigen de realiteit van God, toch kunnen zij praktisch gezien het bestaan van schuld niet ontkennen. Wanneer we aan sceptici het evangelie verkondigen, doen we een beroep op hun aangeboren kennis van God, en hun besef van morele schuld.

Schuld is echter slechts een symptoom. Zonde en scheiding van God zijn de ware problemen — en genade is de enige remedie. Onze evangelieverkondiging zelfs aan de slimste scepticus, zou dus moeten beginnen en eindigen met een eenvoudige presentatie van het evangelie. Je kunt het nooit beter zeggen dan dat wat Jezus zei over zichzelf: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij” (Joh 14:6). Doe nooit afstand van je verantwoordelijkheid om het evangelie te delen. Onze argumenten kunnen in en op zichzelf niemand redden Dat kan alleen Jezus.

4. Presenteer de Bijbel als gezaghebbend

Elk boek dat je bezit zal het uiteindelijk moeten afleggen, behalve één. Het is scherper dan een tweesnijdend zwaard (Heb. 4:12). Als je met sceptici in gesprek gaat, degradeer de Bijbel dan niet tot een duister boek of tot een boek als alle andere boeken. Je bent niet Gods redacteur, je bent zijn woordvoerder. Hij zit niet te wachten op je herzieningen, het boek is al ter perse gegaan.

Je bent niet Gods redacteur, je bent zijn woordvoerder. Hij zit niet te wachten op je herzieningen, het boek is al ter perse gegaan.

Dit betekent niet dat ieder argument een preek moet zijn of een bijbelcommentaar. Maar doe geen concessies aan de betrouwbaarheid van de Bijbel, noch met woorden, noch metterdaad, om zo tegemoet te komen aan de bezwaren van sceptici. Wanneer je evangeliseert, herinner jezelf er dan aan waaraan je je autoriteit ontleent.

Je bent waarschijnlijk tot geloof gekomen toen iemand de Bijbel opende en eenvoudigweg het evangelie met je deelde. Twijfel er niet aan dat de kracht van het evangelie, op gezag van Gods openbaring, hetzelfde kan doen bij diegenen aan wie jij het evangelie verkondigt (Rom. 1: 16; 1 Kor. 1:18).

5. Vertel dat wedergeboorte noodzakelijk is

Bijna iedereen die ik ken die actief is in evangelisatie begrijpt de noodzakelijkheid van het werk van de Geest om tot bekering te brengen. Ik heb nog nooit een apologeet ontmoet die geloofde dat zijn argumenten, in en van zichzelf, iemands hart zouden kunnen veranderen. Ik heb echter veel mensen ontmoet die vurig bidden dat God hun bescheiden pogingen wil gebruiken om bepaalde intellectuele bezwaren weg te nemen. Toch hebben ze met evenveel passie gebeden om de Geest, dat Hij zou overtuigen met de waarheid van het evangelie.

Aan iemand over Jezus vertellen — dus ook aan sceptici — betekent dat je het licht van het evangelie laat schijnen in de duisternis van Satans domein. Als je het uit eigen kracht doet, zul je falen. Evenals de apostel Paulus bidden we voor ons publiek, zodat de ogen van hun hart verlicht mogen worden om de schoonheid te zien van de genade van het evangelie (Ef. 1:18). Zonder het werk Gods Geest is ons werk tevergeefs.

6. Stel jezelf nederig op

Er is niets erger dan een arrogante apologeet of een onnodige scherpe evangelist. Het maakt niets uit hoeveel gelijk hij of zij heeft. Een neerbuigende houding helpt niet.

Een arrogante houding kan worden verholpen door het bekendste vers over geloofsverdediging serieus te nemen: “erken Christus als Heer en eer hem met heel uw hart. Vraagt iemand u waarop de hoop die in u leeft gebaseerd is, wees dan steeds bereid om u te verantwoorden. Doe dat dan vooral zachtmoedig en met respect” (1 Petrus 3:15-16).

Als we christelijke waarheid presenteren, dan wijzen we anderen op Jezus, de vleesgeworden waarheid en genade. Wanneer we Christus als Heer erkennen, en wanneer wij nederig zijn, dan hebben we het juiste beginpunt gevonden voor evangelisatie aan sceptici. Wanneer we Gods soevereiniteit begrijpen, het gezag van de Bijbel erkennen, en onze afhankelijkheid van Gods Geest vanwege onze gebrokenheid, dan zijn we goed op weg met God-erende evangelisatie aan atheïsten en agnosten.

Het bericht Zes tips als je met sceptici over Christus wilt spreken verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Angst voor de natuur

Een van de meest populaire en beroemde antwoorden was het argument dat gegeven werd door Sigmund Freud. Als psychiater wist Freud dat mensen bang zijn voor veel verschillende dingen. Zulke angsten zijn begrijpelijk, aangezien het er allerlei dingen in onze wereld zijn die een duidelijk en aanwezig gevaar vormen voor ons welzijn. Andere mensen kunnen als individu opstaan en ons willen vermoorden, of ze kunnen zich verenigen en ons aanvallen in oorlog. Maar naast de menselijke omgeving van angst en gevaar is er het onpersoonlijke rijk van de natuur, in het bijzonder in de tijd voor de wereld van de moderne technologie, toen de mensen niet de bescherming hadden tegen de natuurlijke wereld zoals we die vandaag kennen.

Tegenwoordig hebben we het idee dat de wetenschap de verantwoordelijkheid heeft om op een of andere manier de onhandelbare krachten van de natuur, zoals orkanen, tornado’s, overstroming en branden te temmen. En op veel manieren is de wetenschap succesvol geweest in het helpen voorkomen en herstellen van natuurrampen die het ergst denkbare aanrichten. Maar, zei Freud, het dilemma van de mens uit de oudheid was hoe met deze dingen om te gaan, wanneer de destructieve impact veel erger was en het moeilijker was dat te herstellen. Je kunt met een menselijke aanvaller praten, een vredesverdrag tekenen met een buitenlandse mogendheid, of op een andere manier je veiligheid onderhandelen met mensen die je kunnen bedreigen. Maar hoe onderhandel je met ziekte, stormen of aardbevingen? De krachten van de natuur zijn onpersoonlijk. Ze hebben geen oren om te horen. Ze hebben geen harten waarop je je kunt beroepen. Ze hebben geen emoties.

Macht over de natuur

Dus, zei Freud, ontstond religie vanuit de mens die de natuur personaliseerde, en er iets van maakte waarmee ze wel konden onderhandelen. Mensen bedachten het idee dat natuurrampen werden bewoond door persoonlijke geesten: een stormgod, een aardbevingsgod, een vuurgod en goden gerelateerd aan verschillende ziektes. Deze goden bezaten natuurlijke krachten om rampen te veroorzaken. Nu deze gevaren gepersonifieerd waren, kon de mens technieken die we ook gebruiken met persoonlijke vijandelijke krachten toepassen om met de onpersoonlijke krachten van de natuur te onderhandelen. We kunnen bijvoorbeeld, pleiten bij de stormgod, bidden tot de stormgod, offers brengen voor de stormgod of boete doen voor de stormgod om zo de bedreiging in te dammen. Uiteindelijk bracht de mens al deze goden samen in één godheid die macht had over al deze natuurkrachten, om zo beter met hem te onderhandelen.

Het trauma van Gods heiligheid

Ik ben gefascineerd door Freuds argument, omdat het een redelijke verklaring is voor hoe mensen religieus geworden kunnen zijn. Het is theoretisch mogelijk dat er nog steeds religie kan zijn als er geen God was. We weten dat we in staat zijn om dingen te bedenken die er niet zijn. Sterker nog, de Bijbel staat vol met kritiek op valse religies en afgoden.

Toch is er een verschil tussen mogelijkheid en werkelijkheid. Dat Freud stelde dat het mogelijk was, betekent nog niet dat het ook op die manier gebeurd is. Het grote gat is zijn theorie is dit: als Freuds theorie echt waar is, waarom was dan juist de God van de Bijbel ‘uitgevonden’? Deze heilige God waar we van lezen in de Bijbel, boezemt een veel grotere angst in bij hen die Hem ontmoeten dan welke natuurramp dan ook. We zien bijvoorbeeld hoe zelfs de rechtvaardige Jesaja compleet ontdaan raakte toen hij de God van Israël persoonlijk ontmoette (Jes. 6:1-7).
Uzza viel dood neer toen hij wilde voorkomen dat de ark van deze heilige God zou vallen, ook al was het met goede bedoelingen (2 Sam. 6:5-10). Petrus, Jakobus en Johannes zagen in eerste instantie de openbaring van Christus’ godheid en het horen van de stem van de Vader niet als zegen, maar als bedreiging (Mat. 17:1-8).

Waarom zouden we, om ons te verlossen van bedreiging of trauma, een God uitvinden van wie het karakter oneindig meer bedreigend is dan al het andere dat we vrezen? Ik kan me voorstellen dat de mensheid een welwillende god, of zelfs een kwade god die makkelijk te paaien is, uitvindt. Maar waarom zouden we een heilige God uitvinden? Waar komt dat vandaan? Er is namelijk niets in het universum meer bedreigend voor iemands gevoel van veiligheid en welzijn dan de heiligheid van God. We zien door de hele Schrift dat God heerst over alle bedreigende krachten waar wij voor terugdeinzen. Maar deze zelfde God, jaagt ons meer angst aan dan enig ander ding. We begrijpen dat niets een grotere bedreiging is voor ons welzijn dan de heiligheid van God. Als het aan ons lag, dan zou niemand van ons de God van de Bijbel uitvinden, het wezen die een fundamentelere bedreiging is voor ons gevoel van veiligheid, dan enige natuurramp.

Maarten Luther en de andere reformatoren begrepen het heilige karakter van deze God. Voor hen was het herstel van het Evangelie zo’n goed nieuws, omdat zij het trauma van heiligheid kenden. Ze begrepen dat bedekt te zijn door de heiligheid en rechtvaardigheid van Christus, de enige weg is om de aanwezigheid van het oordeel van deze heilige God te doorstaan. Vijfhonderd jaar na de protestantse reformatie heeft de kerk wanhopig mannen en vrouwen nodig die het trauma van Gods heiligheid begrijpen. In het begrip van deze heiligheid is namelijk te zien dat het Evangelie het enige is wat ons het vertrouwen kan geven dat Zijn heiligheid ons zal omarmen en ons niet in eeuwig oordeel zal werpen als we God ontmoeten.

Dat God in Zijn genade ons allemaal een vernieuwde visie op Zijn majestueuze heiligheid mag geven.

Het bericht Als er geen God is, waarom is er dan religie? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Zeker in de laatste 50 jaar is er een ware revolutie gaande in mijn vakgebied, de filosofie. Dit gebeurt vooral in de Anglo-Amerikaanse wereld die een renaissance heeft voortgebracht van christelijke filosofie. Dit gebeurt op zo’n manier dat zelfs de beste filosofen van de meest gerenommeerde universiteiten uitgesproken christen zijn geworden.

Laten we wat namen noemen, zoals Richard Swinburne aan de universiteit van Oxford, Robert en Marilyn Adams aan de universiteit van Oxford, Brian Leftow aan de universiteit van Oxford. Mensen zoals Alvin Plantinga aan de universiteit van Notre Dame, Peter van Inwagen, Dallas Willard en Eleonore Stump. Ik kan door blijven gaan met het noemen van mensen die verbonden zijn aan toonaangevende universiteiten in Amerika en Engeland die uitgesproken christen zijn. Het gevolg is zo groot dat de uitstraling van mijn vakgebied volkomen is veranderd ten opzichte van de jaren ’30 en ’40 toen Russell en Eyre het vakgebied bepaalden.

Het bericht Het idee dat atheïsten de intellectuelen zijn verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Laat ik maar meteen beginnen met verdedigen. Want wat moet je met apologetiek? Moeten we echt gaan overtuigen en gaan bewijzen dat God bestaat? Dat kan toch niet? En dan zit je op de toer dat je gelijk wilt krijgen. Moeten we niet gewoon getuigen en verder niet. Stel je voor dat je christelijk geloof kunt bewijzen, dan wordt het geloof naar beneden gehaald. Dan hebben we het in de vingers. Wij hebben God en Zijn werk niet in de vingers. En als je gaat nadenken dan wordt geloven toch niet makkelijker? Dat noemen we ‘fideïsme’. Dan zeg je tegen elkaar dat het niet om het begrip gaat, maar om het geloof. We zeggen dan: ‘Het moet niet in je hoofd, maar in je hart zitten.’ Spurgeon: ‘Moet ik de Bijbel verdedigen? Laat de Bijbel zichzelf verdedigen. Laat de leeuw los en hij doet zelf het werk.’ Er valt veel te zeggen over de scheiding die we hebben gemaakt tussen hoofd en hart. Ik denk dat het een modern verschijnsel is. Vroeger waren hoofd en hart veel meer met elkaar verbonden.

God is een Persoon, geloven is persoonlijk, daar helpen toch geen argumenten bij? Dat is een volgend tegenargument tegen apologetiek. Hoe word je op iemand verliefd? Geen eindeloze redenatie, maar door de ontmoeting gebeurt het of gebeurt het niet. En is een getuigend christenleven niet veel beter argument om te geloven dan dat we redeneren. De kracht van de vroege christenen toch ook? Ze bleven trouw in gezondheid en ziekte in hun huwelijken. We moeten het veel meer van ons leven hebben dat spreekt, dan onze woorden die beargumenteren.

Is apologetiek ook geen schande voor God? Moet ik God gaan verdedigen? Als God de meest levende realiteit voor je is, waarom zou je het bestaan van de Ander dan proberen te bewijzen? En zijn argumenten voor het bestaan van God wel effectief genoeg? Zomaar wat gedachten van kritiek op apologetiek.

En toch ben ik deze dag niet gekomen om apologetiek ter zijde te schuiven. Ik wil het belang ervan juist onderschrijven. Apologetiek is niet een wagen voor het verstand waarop je tot geloof zou kunnen komen. Nee, het gaat om verantwoording van het geloof. Het is namelijk niet zo dat iedere tegenwerping van het christelijk geloof gelijk heeft. Je kunt wel degelijk woorden aan geven waarom dat zo is. Het geloof gaat voorop, maar dat betekent niet dat verstand geen plaats heeft. ‘De verlichte ogen van het verstand.’ Juist door het geloof gaan je ogen voor de dingen open en ga je jouw verstand meer dan ooit gebruiken. In het geloof wordt door de Geest je hele mens aangeraakt. Dat is je hoofd, je hart, je handen, je ziel, je lichaam, je hele persoonlijkheid hoort dan bij God. Dus ook je verstand.

Het kan in een evangelisatiegesprek zo zijn dat iemand je iets tegenwerpt en dat in die tegenwerping iets echt niet klopt. Als iemands argument niet klopt, mag je dat gerust zeggen. Stel iemand zegt: ‘Hitler had honden en daarom zijn honden slecht.’ Is het daarom waar als je dat zo stelt? Nee, natuurlijk niet. Dat is een waardeloos argument. Kortom, we hebben veel ruimte om ons gezond verstand te gebruiken. Verstand geleid door het geloof. Als iemand gelooft is dat het meest verstandige wat er is om te doen. Dus daar mag je wel over denken en spreken.

Je ziet iets van apologetiek bij Jesaja. Hij maakt duidelijk hoe van de ene boom zowel een afgod wordt maakt als kachelhout om je aan te warmen. Hij gebruikt daarin een argument om duidelijk te maken dat de afgod niet een levende werkelijkheid is. Wij maken God niet, God maakt ons. Dat is het argument. En omdat Hij ons gemaakt heeft, daarom is er hoop op verlossing. Jesaja brengt dus een argument in om duidelijk te maken hoe onredelijk is om te geloven in een god van hout.

Paulus op de Areopagus zie je dat ook gebeuren. Hij sluit aan bij de afgodendienst. Vanwege het altaar van ‘de onbekende god’ komt hij in gesprek met mensen. Het geeft hem de mogelijkheid om te spreken over de levende God.

De secularisatiethese blijkt niet echt uit te werken. Door meer studie en kennis zal religie verdwijnen. Dat lijkt er momenteel niet echt op. In Amerika is het ‘nieuw atheïsme’ steeds meer in opkomst. Ze ondernemen allerlei pogingen om het ongeloof te verspreiden. In Engeland rijden de bussen nog steeds rond met reclame tegen geloof en God. En je moet zeggen dat er veel retorische kracht zit in veel publicaties. Wat dacht je van ‘God als misvatting’ door Richard Dawkins? En sinds 2009 is er ook een afdeling van ‘nieuw atheïsme’ in Nederland. Veel gebruikte argumenten tegen geloof is de misbruikzaken in de kerk, de kolonisatie in het verleden en terreurslagen in onder andere Amerika.

De kern van ‘nieuw atheïsme’ is: ‘de wereld zonder religie zou beter zijn.’ Het geloof in God is net zo geloofwaardig als geloven in een de zwevende theepot in de ruimte. Niemand weet of het waar is of niet waar is, maar het maakt geen verschil. Het is hoe dan ook niet geloofwaardig om er vanuit te gaan. De basis van het christelijk geloof, het gebed, is volgens atheïsten onzin. Enkele onderzoeken hebben gebedsverhoringen getest en het blijkt niet te werken. En kijk naar de misdaadcijfers. In steden waar veel christendom is, daar was meer criminaliteit dan in de steden waar de verhouding anders lag. Al dit soort denken zit in de haarvaten van onze samenleving.

Het christelijke geloof is niet het enige wat iets uit te leggen heeft. Ook het atheïsme heeft onbewezen uitgangspunten die verdedigend moeten worden. De werkelijkheid is veel beter te duiden vanuit die Ene God, dan dat er geen God zou zijn. Apologetiek is niet alleen voor buitend e kerk, maar ook binnen de kerk. De kerkverlaters van morgen, zitten vandaag nog in de kerk. Dus zorg dat er in preken iets zit van bagage voor zowel binnen als buiten de kerk als het gaat om apologetiek.

Op catechese gaan veel vragen over apologetiek. Ik denk dat we onze jonge mensen serieus nemen als we daar op ingaan en met ze meedenken. Je kunt ze niet tot geloof brengen, maar wel allerlei hindernissen van het christelijk geloof wegnemen. Apologetiek is een hulpdienst om het Evangelie echt te horen.

Het christelijke geloof gaat niet alleen om de persoonlijke bekering van een mens, maar ook een wereldwijze visie op het leven. Dat laatste heeft ook impact op ieder individu zowel binnen als buiten de kerk.

Van der Staaij sprak in 2016 bij tv-programma ‘De Wereld Draait Door’ over ‘Second Love’. In een seculier en humanistisch klimaat sprak hij zich uit voor een christelijke levensbeschouwing. Opvallend is dat Van der Staaij geen Bijbeltekst geciteerd. Hij citeerde de Bijbel indirect om zo in gesprek te blijven. Hij maakte gebruik van basale kennis en uitgangspunten in de samenleving. Op noties van trouw, verantwoordelijkheid en eerlijkheid zette hij hoog in. En kijk naar de effecten van overspel, dat is gewoon wetenschappelijk bewezen. Wat hij deed was pure apologetiek.

Het gesprek over de moraal zou wel eens het meest effectief kunnen zijn in het apologetische gesprek. Als God niet bestaat, zouden er dan nog geboden? Als God er niet is, is dan niet alles geoorloofd? Zijn er dingen die slecht zijn ondanks van opvattingen van mensen en culturen? De meeste mensen erkennen dat er een norm is die onafhankelijk is van de grillen van de dag. Als er absolute normen zijn, waar komen die dan vandaan?

Wetenschap kan nooit zeggen wat niet kan. Ze kan alleen zeggen wat er gebeurt. Waarom worden er dan door sommige wetenschappers soms dingen uitgesloten? Waarom is een opstanding uit de doden bij voorbaat uitgesloten?  Als je ziek bent en naar de dokter gaat, dan kan de dokter toch niet zeggen: ‘Dit kan niet, je ziekteproces loopt anders dan ik bij anderen heb gezien en heb geleerd.’ Je zult zeggen: ‘Dokter, dat zal best. Maar ik ben ziek, en dit is het. Dan zult u uw theorie moeten aanpassen.’

Het bericht Het Evangelie betuigen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht ‘Geloof je echt dat God bestaat?’ verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Wat is de boodschap van het Nieuw Atheïsme? verscheen eerst op Geloofstoerusting.