De dood is de Grote Stoorzender, die geliefden van ons wegrukt, of ons van hen.

De dood is de Grote Verdeler, die de materiele (lichamelijke) en immateriële (geestelijke, mentale) aspecten van ons menszijn van elkaar scheidt, en zo onze totale persoon die geen moment bedoeld was om zonder lichaam te bestaan, verdeelt.

De dood is de Grote Belediging, omdat die ons eraan herinnert, zoals Shakespeare zei, dat we wormenvoer zijn.

[We worden] letterlijk in tweeën gesplitst: [De mens] is zich bewust van zijn eigen fantastische en unieke karakter doordat hij torenhoog en met kop en schouders boven de natuur uitsteekt, en toch keert hij terug een paar meter de grond in om onbewust en simpel weg te rotten en voor altijd te verdwijnen.

De dood is afschuwelijk, beangstigend, wreed en ongewoon. Het is niet zoals het leven hoort te zijn, en ons verdriet bij het zien van de dood is een erkenning daarvan.

De dood is onze Grote Vijand, meer dan wat dan ook. Hij maakt aanspraak op ieder van ons en achtervolgt ons onophoudelijk al onze dagen. Moderne mensen schrijven en praten eindeloos over de liefde, vooral de romantische liefde, ondanks het feit dat velen die missen. Maar niemand kan de dood ontlopen. Er is wel eens gezegd dat alle oorlogen en plagen het dodental nooit heeft laten stijgen – de dood is er altijd één op één voor ieder mens geweest. Toch lijken we er veel minder op voorbereid dan onze voorouders.

… alle oorlogen en plagen hebben nooit het dodental laten stijgen …

De vrees voor het oordeel

Velen hebben erop gewezen dat onze samenleving vandaag de dag nog altijd even moralistisch en veroordelend is als altijd. We leven in een ‘cultuur van aansprakelijkheid’ waarin mensen op reductionistische wijze worden gecategoriseerd als goed of kwaad en vervolgens net zo lang publiekelijk te schande worden gemaakt totdat ze hun banen en samenlevingsverbanden verliezen. Mensen worden aangeklaagd voor wat vroeger zonden werden genoemd en worden gestraft en verbannen op manieren die opvallend veel lijken op religieuze ceremoniële zuiveringsrituelen.

Zoals Wilfred McClay in zijn essay ‘The Strange Persistence of Guilt’ aangeeft, kunnen mensen hun ‘morele reflexen’ niet opgeven – een geloof in morele absolute waarden en normen, in zonde en oordeel, en in het opleggen van schuld en schaamte. Maar vandaag de dag hebben we het oude onderliggende geloof in God, de hemel en de hel achter ons gelaten en daarom zijn we de oudere bronnen voor berouw, genade en het verlenen van vergeving kwijtgeraakt.

Dit alles veroorzaakt een crisis voor de moderne mens in het licht van de dood. Als voorganger heb ik vele uren doorgebracht in het bijzijn van stervende mensen. Als de dood nadert, kijken mensen terug op hun leven en voelen ze een enorme spijt. Het onbehagen, of de diepe ontevredenheid met zichzelf, treedt aan de oppervlakte. Men kan zich schuldig voelen voor dingen die niet gezegd of gedaan zijn voor geliefden, voor niet gemaakte of niet ontvangen verontschuldigingen, voor vriendendiensten die men heeft geweigerd of juist voor onvriendelijke behandelingen van anderen waarvoor nu geen vergeving meer mogelijk is, voor gemiste kansen of zelfs voor een verspild leven.

Maar behalve spijt voor het verleden is er ook angst voor de toekomst. T. S. Eliot schrijft: ‘Niet dat wat we de dood noemen is de dood, maar dat wat voorbij de dood is; we vrezen en vrezen.’[1] Achter en onder alle andere emoties schuilt de angst voor het oordeel. In 1 Korintiërs 15 in de lange bespreking van de dood door Paulus, stelt hij dat de ‘prikkel van de dood’ de zonde is (vers 56). Zoals hij al in Romeinen 1:20-22 heeft geleerd, weten we allemaal dat hoe diep dit ook verborgen is in ons hart, God onze Schepper is en degene is die onze aanbidding en gehoorzaamheid verdient. Maar we hebben die kennis ‘onderdrukt’ (vers 18) om de soevereiniteit over ons eigen leven op te eisen.

De dood maakt ons echter veel bewuster van onze schuld en de ontevredenheid met onszelf. Ons geweten kan niet meer tot zwijgen worden gebracht zoals voorheen. Shakespeare’s Hamlet denkt aan zelfmoord, maar hij besluit het niet te doen. Hij vreest iets na de dood, ‘het onontdekte land waaruit geen enkele reiziger terugkomt’, wat ons doet vrezen voor het oordeel. Dus we ‘dragen [liever] die kwalen die we kennen, dan dat we vliegen naar andere die we niet kennen’ omdat ‘het geweten lafaards van ons allemaal maakt’.

Dus ondanks alle grote inspanningen blijft ons besef van schuld bestaan, en dat is nooit sterker dan wanneer we aan de dood denken. De moderne cultuur biedt ons weinig om daar mee om te gaan, het christelijk geloof heeft daarentegen verbazingwekkende middelen voor ons beschikbaar.

Onze kampioen

In plaats van te leven in angst voor de dood, moeten we de dood zien als geestelijk reukzout[2] dat ons wakker schudt uit ons valse overtuiging dat we eeuwig zullen leven. Als je op een begrafenis bent, vooral een begrafenis van een vriend of een geliefde, luister dan naar God die tot je spreekt en je vertelt dat alles in het leven tijdelijk is, behalve zijn liefde. Dit is de realiteit.

Alles in dit leven wordt ons ontnomen, behalve één ding: de liefde van God, die ons in de dood zal vergezellen en ons door de dood heen in zijn armen zal voeren. Het is het enige wat je niet kunt verliezen. Zonder Gods liefde die ons omhelst, zullen we ten enenmale altijd onzeker zijn, en dat kan ook niet anders.

Alles in het leven is tijdelijk, behalve Zijn liefde.

Echt reukzout is zeer onaangenaam, maar is ook zeer effectief. Als je ontwaakt uit je illusies, mag je vrede ontvangen, want dit is wat Jezus Christus ons aanbiedt als we Hem door het geloof als onze Verlosser hebben met alles dat Hij voor ons heeft gedaan.

In de brief aan de Hebreeën lezen we:

Want het paste Hem, om Wie alle dingen zijn en door Wie alle dingen zijn, dat Hij, om veel kinderen tot heerlijkheid te brengen, de Leidsman van hun zaligheid door lijden zou heiligen… Omdat nu die kinderen van vlees en bloed zijn, heeft Hij eveneens daaraan deel gehad, om door de dood hem die de macht over de dood had – dat is de duivel – teniet te doen, en allen te verlossen die door angst voor de dood gedurende heel hun leven aan slavernij onderworpen waren.

Om ons te redden werd Jezus de ‘pionier’ of ‘leidsman’’ van onze redding door lijden en dood. Het Griekse woord hier is archēgos. Bijbelgeleerde William Lane zegt dat het echt vertaald moet worden als ‘onze kampioen’.

Een kampioen was iemand die een gevecht aanging als vertegenwoordiger van anderen. Toen David tegen Goliath vocht, vochten ze allebei als kampioen voor hun respectievelijke legers. Ze vochten als plaatsvervangers. Als je kampioen won, won het hele leger de strijd, ook al stak geen van hen een vinger uit. Dat is wat Jezus deed. Hij nam het op tegen onze grootste vijanden – de zonde en de dood. In tegenstelling tot David, riskeerde hij niet alleen zijn leven, hij gaf zijn leven, maar versloeg hen juist daarmee. Hij nam de straf op zich die wij verdienen voor onze zonden – de straf van de dood – in onze plaats, als onze vervanger. Maar omdat hij zelf een man was met een volmaakte, zondeloze liefde voor zijn Vader en zijn naaste, kon de dood hem niet vasthouden (Handelingen 2:24). Hij stond op uit de dood.

Daarom zegt de schrijver in vers 14 dat hij de macht van de dood vernietigde omdat Hij stierf en opstond, waarbij Hij onze straf wegnam en de toekomstige opstanding van allen die zich met Hem verenigen door het geloof garandeerde. Jezus Christus, onze grote kapitein en kampioen, heeft de dood gedood.

In plaats van te leven in angst voor de dood, moeten we de dood zien als geestelijk reukzout dat ons wakker schudt uit ons valse overtuiging dat we eeuwig zullen leven.

Alle religies hebben het over de dood en het hiernamaals, maar in het algemeen verkondigen ze dat je een goed leven moet leiden om klaar te zijn voor de eeuwigheid. Maar als de dood nadert, weten we allemaal dat we zelfs niet bij benadering op ons best zijn geweest; we hebben niet geleefd zoals we hadden moeten leven. Dus blijven we gegarandeerd tot het einde toe onderworpen aan de angst voor de dood.

Het christelijk geloof is anders. Het laat je niet in je eentje de dood onder ogen zien, door jouw staat van dienst omhoog te houden en te hopen dat het voldoende is. In plaats daarvan geeft het je een kampioen die de dood heeft verslagen, die je vergeeft en je bedekt met zijn liefde. Je ziet de dood onder ogen ‘in Hem’ en op basis van Zijn perfecte staat van dienst (Filippenzen 3:9). In de mate dat we dat geloven, weten en omarmen, worden we bevrijd van de macht van de dood.

Dus toen Hamlet sprak over de dood als ‘het onontdekte land waaruit geen enkele reiziger terugkeert’ had hij het mis. Iemand is teruggekomen uit de dood. Jezus Christus heeft de kracht van de dood vernietigd en ‘een kloof is geopend in de genadeloze muren van de wereld’ voor ons. Als we dit door het geloof begrijpen, hoeven we de duisternis niet meer te vrezen.

Paulus schreef de beroemde woorden:

Dood, waar is uw prikkel? Graf, waar is uw overwinning? (1 Korinthe 15:55)

Paulus staat niet stoïcijns tegenover de dood. Hij tart de dood. Hoe kan iemand met zijn volle verstand naar de machtigste vijand van de mensheid kijken en hem tarten? Paul geeft meteen het antwoord: ‘De prikkel nu van de dood is de zonde, en de kracht van de zonde is de wet. Maar God zij dank, Die ons de overwinning geeft door onze Heere Jezus Christus’ (1 Korinthe 15:56-57). Paulus zegt dat de ‘prikkel van de dood’ (zoals Hamlet zegt) ons geweten is, ons besef van zonde en ons oordeel ten opzichte van de morele wet. Maar Christus heeft deze prikkel weggenomen – of beter gezegd, Hij heeft hem op zich genomen voor allen die geloven.

De schaduw van de dood

Donald Grey Barnhouse was de predikant van de Tenth Presbyterian Church in Philadelphia toen zijn vrouw, nog geen 40 jaar oud, stierf aan kanker, waardoor hij met vier kinderen jonger dan 12 jaar achter bleef. Toen hij met zijn kinderen naar de begrafenis reed, haalde een grote vrachtwagen op de linker rijbaan hen in en wierp zijn schaduw over hen. Barnhouse vroeg aan iedereen in de auto: ‘Word je liever overreden door de vrachtwagen of door de schaduw van de vrachtwagen?’ Zijn 11-jarige antwoordde: ‘De schaduw, natuurlijk.’ Hun vader concludeerde: ‘Nou, dat is wat er met je moeder is gebeurd … Alleen de schaduw van de dood is over haar heengegaan, omdat de dood zelf over Jezus heen ging.’

De prikkel van de dood is de zonde, en Jezus nam het gif in zich op.

Dus elke man of vrouw die christen is, heeft de macht om zo over de dood te zegevieren. Ik sprak eens met een vriend over zijn chronisch zieke vrouw, die steeds weer medische voorspellingen had getrotseerd en ‘de dood had verslagen’. Nu was ze weer ernstig ziek, met een reële kans dat ze er deze keer niet doorheen zou komen. Toen ik met haar man sprak, waren we het erover eens dat wat er ook gebeurde, een gelovige altijd de dood verslaat, of hij nu sterft of niet. Want Jezus Christus heeft de dood verslagen, en nu kan de dood ons alleen nog maar meer gelukkig en geliefd maken dan we ooit eerder zijn geweest.

De prikkel van de dood is de zonde, en Jezus nam het gif in zich op.

Als Jezus stierf zodat je niet hoeft te betalen voor iets in je verleden en Hij is opgestaan om je levende Verlosser te zijn, wat kan de dood dan met je doen?

[1] Vrij vertaalde dichtregel

[2] Reukzout is een stof (ammoniumcarbonaat) die traditioneel werd toegepast voor het bijbrengen van iemand die flauwvalt. Deze werking is gebaseerd op het vrijkomen van ammoniakgas: de irriterende geur is een sterke prikkel voor de bewusteloze persoon. Bron: Wikipedia.

Het bericht De dood is dankzij ** Christus een schaduw verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Een evangelie-ecosysteem bestaat uit drie concentrische cirkels die ieder een sleutelelement van een evangeliebeweging vertegenwoordigen.

De binnenste cirkel: gecontextualiseerde theologie van het evangelie

De kern wordt gevormd door wat we een gecontextualiseerde theologie van het evangelie noemen. Contextualisatie houdt in dat we het evangelie presenteren op een manier die voor die specifieke persoon hout snijdt.

Contextualisatie houdt in dat we het evangelie presenteren op een manier die voor die specifieke persoon hout snijdt.

De verticale as vertegenwoordigt de theologie van het evangelie. Bovenaan de as staat wetticisme – het idee dat geloof plus goede werken je voor God rechtvaardig maken. Die opvatting is niet juist want we worden “om niet gerechtvaardigd door Zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus” (Rom. 3:21,24). Onderaan de as staat relativisme – het idee dat geloof leidt tot rechtvaardiging voor God maar zonder verandering van leven – God aanvaardt iedereen ongeacht hoe men leeft. Ook dat is verkeerd, “Want zoals het lichaam zonder geest dood is, zo is ook het geloof zonder de werken dood” (Jak. 2:26). In het midden van de as staat het evangelie – geloof leidt tot rechtvaardiging en een veranderd leven met goede werken.

De horizontale as staat voor de contextualisatie of de betrokkenheid op de cultuur. Aan de linkerkant is er sprake van overmatige aanpassing – je past je zozeer aan en gaat mee met je cultuur dat je die niet kritisch uitdaagt. Je enige doel is om aantrekkelijk en aanvaardbaar te worden voor de mensen in de cultuur en je bent bereid om alles in je boodschap en bediening te veranderen om die aanvaarding te krijgen. Daarentegen vind je aan de rechterkant een terugtrekken uit de cultuur en een strijd tegen de cultuur – je ziet de cultuur als dermate gevaarlijk dat je terugtrekken om rein en zuiver te blijven je enige reactie is, of je ziet de cultuur als dermate slecht dat je die alleen nog maar kunt confronteren en afkeuren. Geen van beide benaderingen verbindt zich met de mensen van de cultuur. Wanneer niet-christenen je kerkdienst binnenwandelen zullen ze of onnodig gekwetst worden of hopeloos in verwarring raken omdat je geen enkele poging hebt gedaan om het evangelie zodanig te presenteren dat de heersende cultuur wordt aangesproken.

Hoe dichter je bediening bij dit midden staat, in die mate zal je bediening levens veranderen en tot bekering en vernieuwing leiden.

In het midden van de as echter ben je betrokken op de cultuur – je begrijpt de cultuur en tot op zekere hoogte trek je op de cultuur aan, maar je daagt de cultuur ook uit en overtuigt die. Hoe dichter je bediening bij dit midden staat – bij zowel een gecontextualiseerde alsook een bijbels juiste theologie van het evangelie – in die mate zal je bediening levens veranderen en tot bekering en vernieuwing leiden. Hoe verder je bediening zich naar de uitersten begeeft hoe minder kracht je bediening zal hebben om levens te veranderen. CTC helpt om gemeenten te stichten en leiders te trainen die dit begrijpen en die je in de richting van het centrum duwen.

De tweede cirkel: gemeentestichting over kerkmuren heen

De tweede cirkel is een aantal dynamische bewegingen van gemeentestichting in de stad over kerkmuren en tradities heen. Je kunt je afvragen waarom CTC zich richt op nieuwe gemeenten en niet alleen maar werkt met bestaande kerken. Er is geen betere manier om het hele lichaam van Christus te versterken, inclusief de bestaande kerken, dan door een aantal dynamische gemeentestichtingsprojecten in de stad over kerkmuren heen.

Nieuwe gemeenten bereiken niet-kerkelijke mensen veel beter dan oudere gemeenten.

Dit zijn enkele redenen waarom gemeentestichting van cruciaal belang is:

• Nieuwe gemeenten bereiken niet-kerkelijke mensen veel beter dan oudere gemeenten. Dit wordt niet alleen bevestigd door verhalen of ervaringen. Het is wetenschappelijk en empirisch bewezen dat meer niet-kerkelijke mensen Christus gaan leren kennen in een gemeente die minder dan 10 jaar oud is. Dit geldt zelfs ook voor Redeemer Presbyterian Church. In de eerste vijf tot tien jaar van het bestaan van deze kerk werden meer mensen christen per hoofd van de bevolking dan nu. Nieuwe gemeenten zijn meer gericht op buitenstaanders en dus bereiken nieuwe gemeenten niet-kerkelijke mensen beter dan oudere gemeenten.
• Een nieuwe gemeente wordt na een aantal jaren financieel onafhankelijk en begint andere bedieningen te financieren. Gemeentestichting is de ultieme geestelijke investering. De totale basis voor financiering van het gehele lichaam van Christus groeit door gemeentestichting.
• Oudere gemeenten zijn meer gericht op de stad zoals die 10 tot 20 jaar geleden was, en hebben minder zicht op nieuwe ontwikkelingen die gaande zijn. Nieuwere gemeenten zijn meer gericht op wat er op dit moment gebeurt – inclusief de nieuwe mensen en ontwikkelingen in de stad.
• Oudere gemeenten zijn vaak niet bereid om iets nieuws te proberen vanuit de overtuiging dat ‘dit toch niet werkt’. Maar wanneer ze zien dat die dingen wel werken in een nieuwe gemeente geeft het hen de moed om zelf ook nieuwe dingen te proberen. Dit versterkt hen op hun beurt weer om meer mensen te bereiken

Maar wat betekent het dat ik zeg “over kerkmuren heen?” CTC ontvangt soms kritiek omdat we geen franchisenemer zijn die slechts kerken van een bepaalde denominatie sticht. We werken samen met nationale leiders over kerkmuren heen om hen te helpen hun steden te bereiken. We brengen de expertise van wat we zelf elders in de wereld geleerd hebben mee naar die specifieke stad en dat betekent dat we samenwerken met kerken uit verschillende denominaties.

CTC wil niet alleen verschillende denominaties en hun kerken helpen om te beginnen, maar we willen ons er ook van verzekeren dat zij met elkaar op kunnen schieten – dat ze elkaar gaan waarderen. We hebben dit in New York ervaren. Mensen met redelijk verschillende theologische overtuigingen – maar wel binnen de bandbreedte van de orthodoxe protestantse theologie met een hoge opvatting van de Bijbel – kunnen elkaar werkelijk vooruithelpen. Ze willen van elkaar dat ze slagen. Er is weinig stammenmentaliteit. En we denken dat dit cruciaal is voor de stad. Waarom? Daar zijn drie redenen voor:

Getuigenis

Niet-christenen zien dat verschillende denominaties elkaar met stenen bekogelen en dat is een verschrikkelijk slecht getuigenis. Alhoewel leerstellige verschillen belangrijk genoeg zijn dat we ons in verschillende denominaties met onderscheiden overtuigingen bevinden is dat echter geen excuus om de oproep van Jezus in Johannes 17 te negeren dat we één moeten zijn zoals de Vader, de Zoon en de heilige Geest één zijn.

Voorkeur

De waarheid doet ertoe, maar we moeten ons richten op dat wat van het grootste belang is. Etnische achtergrond, sociaaleconomische klasse en temperament zijn allemaal redenen waarom iemand een voorkeur kan hebben voor een bepaalde liturgie of denominatie. Maar alleen samen kunnen we werkelijk de hele stad bereiken.

Geestelijke groei

Deze verschillen in voorkeur betekenen dat samenwerking over kerkmuren heen ons ertoe dwingt om flexibel te zijn en elkaar te aanvaarden, en dat is geweldig goed voor een ieders geestelijke groei.

De buitenste cirkel: gespecialiseerde evangeliebedieningen

De buitenste ring is wat wij speciale evangeliebedieningen noemen. Ralph Winter, voorheen hoogleraar aan het Fuller Theological Seminary, schreef een bijzonder nuttig artikel waarin hij parochies en ordes bespreekt met als titel: “The Two Structures of God’s Redemptive Mission” (De twee structuren van Gods missie tot verlossing). Een parochie is een gemeente die allerlei mensen in een bepaalde plaats wil dienen. Een orde echter wil een bepaalde groep mensen op allerlei plaatsen dienen. Dat zijn gespecialiseerde bedieningen.

Je kunt een jeugdgroep hebben in je gemeente. Maar Young Life is een orde die zich specialiseert in het bereiken van kinderen over de hele wereld. Jouw gemeente kan nooit zoveel ervaring hebben met het bereiken van jongeren als Young Life over vele jaren heeft opgebouwd. Anderzijds, Young Life is geen gemeente. Als een jonge vrouw als tiener christen wordt door middel van Young Life moet ze zich wel aansluiten bij een lokale gemeente met ook andere mensen dan alleen maar jongeren want anders gaat ze het niet redden.

En dat is maar een voorbeeld van een gespecialiseerde bediening. Je hebt dergelijke bedieningen nodig voor gebed, evangelisatie, het doen van gerechtigheid en barmhartigheid, geloof op het werk en voor het gezinsleven. En je hebt onderwijsbedieningen nodig om grote aantallen leiders in steden en kerken te trainen.

Deze instituten hebben een symbiotische relatie met elkaar en met de kerkelijke gemeenten. Gemeenten moeten niet denken dat zij het allerbelangrijkst zijn, en gespecialiseerde bedieningen moeten niet denken dat zij dingen beter kunnen doen dan de gemeente. Ze moeten elkaar waarderen en met elkaar samenwerken en dan zal het gehele lichaam van Christus in de hele stad zowel kwalitatief als kwantitatief groeien.

Wanneer alle drie elementen aanwezig zijn – gecontextualiseerde theologie van het evangelie, gemeentestichting over kerkmuren heen, en gespecialiseerde evangeliebedieningen – zien we evangeliebeweging aan het werk.

Het bericht Hoe werkt een evangeliebeweging? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik heb mijn hele volwassen leven al nagedacht over evangeliebewegingen. Ik werd zo rond januari 1970 christen. Ik ging naar een kleine afdeling van de InterVarsity Christian Fellowship op de campus van een universiteit in centraal Pennsylvania. We waren met zo’n 10-15 mensen. Amerika was toen betrokken in de Vietnamoorlog, en in mei 1970 trokken Amerikaanse troepen Cambodja binnen. Op veel campussen over het hele land verspreid braken studentenprotesten uit, ook op de mijne. Studenten boycotten de lessen en in plaats daarvan plaatsten ze een open microfoon op het centrale plein van de universiteit waar iedereen zich over van alles kon uitlaten. Te midden van deze anti-oorlogssentimenten spraken een paar studenten van InterVarsity over Jezus Christus.

Gedurende het jaar dat volgde zagen we tientallen mensen tot Christus komen.

Een van hen ging naar de microfoon en zei dat hij geloofde dat Christus het antwoord is op onze menselijke problemen. We plaatsten een bord waarop stond: “De opstanding van Christus in intellectueel geloofwaardig en geeft existentieel voldoening.” We zaten daarbuiten onder dat bord waar mensen voorbij konden komen, het konden lezen en daarover met ons in gesprek konden gaan. Christenen werden een heel stuk vrijmoediger om publiekelijk voor hun geloof uit te komen. Toen we in september [na de zomervakantie] terugkeerden naar de universiteit was onze kleine groep van 10 mensen verbaasd dat er nu ineens meer dan 100 studenten naar onze eerste bijeenkomst van het jaar kwamen. Gedurende het jaar dat volgde zagen we tientallen mensen tot Christus komen. Dat was niet het resultaat van een georganiseerde campagne. Het was ook niet het resultaat van enig gepland programma. Het was een voorbeeld van een les die we moeten leren uit de Bijbel en de kerkgeschiedenis. En die les is dat je een evangeliebeweging wel kunt onderhouden, maar dat je die niet echt zelf kan beginnen.

Een evangeliebeweging kan je wel onderhouden, maar niet echt zelf beginnen.

Men neemt aan dat er tijdens de Fulton Street opwekking in 1857 zo’n 80.000 mensen tot geloof in Christus kwamen en zich binnen een periode van twee jaar aansloten bij de New Yorkse kerken. Gezien de schattingen van de bevolkingsomvang in die tijd was dit circa 10% van de bevolking. De Grote Opwekking in Noord-Amerika en het Verenigd Koninkrijk in het begin van de 18e eeuw vond op nog grotere schaal plaats. Van 1904 tot 1906 kenden Wales en Korea ieder een geestelijke opwekking – een evangeliebeweging – in soortgelijke vorm. Toen Kathy en ik naar New York verhuisden kwamen er de eerste anderhalf jaar veel mensen naar de kerk en tot bekering. Het was een tijd van ongebruikelijke zegen en geestelijke kracht. CTC zou vandaag niet zijn wat het is als dat niet was gebeurd. Dus: wat is een evangeliebeweging?

Aan een evangeliebeweging zit zowel een individueel als een gezamenlijk aspect.

Het individuele aspect

Aan de ene kant is er sprake van een evangeliebeweging wanneer het evangelie zelf opnieuw wordt ontdekt, hoog gehouden, begrepen en een dynamische kracht wordt in het leven van mensen. Wat bedoel ik met ‘begrepen’? Welnu, meestal hebben mensen een vaag begrip van het evangelie in termen van ‘Jezus is voor ons gestorven en dus moeten we nu voor hem leven.’ Dat is een formulering die op zich wel juist is, maar tekortschiet omdat deze het christelijk geloof slechts gelijkstelt aan vergeving ontvangen en het heel hard proberen om het voorbeeld van Jezus te volgen. Het evangelie begint echter krachtig door te werken in ons leven wanneer we doorkrijgen hoe radicaal verschillend het is zowel ten opzichte van het moralisme van religie en traditionalisme als ten opzichte van het relativisme van de moderne cultuur.

Er is sprake van een evangeliebeweging wanneer het evangelie zelf opnieuw wordt ontdekt

Bekijk de volgende drie stellingen eens goed:

Geloof = rechtvaardiging + goede werken

Geloof + goede werken = rechtvaardiging

Geloof = rechtvaardiging – werken

De eerste stelling is het evangelie. De tweede is wetticisme of moralisme. En de derde is antinomianisme (wetteloosheid) of relativisme. Mensen vallen bijna altijd van nature in de tweede of derde categorie. Moralisme, dat ons vertelt dat we onszelf kunnen redden door het naleven van morele maatstaven, drukt ons terneer vanwege schuld (wanneer we falen), of maakt ons tot zelfvoldane, trotse kwezels en farizeeërs (wanneer we denken dat we succesvol zijn). Antinomianisme dwingt ons tot het formuleren van onze eigen maatstaven en tot het genereren van onze eigenwaarde door onze dromen en aspiraties na te jagen. Ironisch genoeg kan dit ook een zware druk op ons leggen en ons onzeker maken.

Het evangelie is echter geen van tweeën. Het evangelie heeft een veel pessimistischer opvatting van onze zonde dan moralisme, en schat onze waarde in de ogen van God veel hoger in dan antinomianisme. Het evangelie schenkt ons een liefde van God die op unieke wijze betrouwbaar, constant en onvoorwaardelijk is omdat deze niet gebaseerd is op de hoogte- en dieptepunten van onze prestaties. Tegelijkertijd verootmoedigt dit evangelie ons als we ons bewust worden van onze zonde en van Jezus’ kostbare liefde voor ons ondanks dit alles.

Het evangelie heeft een veel pessimistischer opvatting van onze zonde dan moralisme, en schat onze waarde in de ogen van God veel hoger in dan antinomianisme.

Dat maakt een kracht in ons los als geen andere. Ze bevrijdt ons van de behoefte om onszelf te bewijzen, van alle schuld van ons verleden, van een verslavende over-afhankelijkheid van dingen in het heden; en geeft ons onfeilbare hoop voor de toekomst. We vrezen niet langer voor de dood zoals zowel seculiere mensen doen (die denken dat dit het einde van de liefde betekent), of zoals moralisten doen (die weten dat het oordeel komt en er niet zeker van kunnen zijn dat hun leven goed genoeg was).

Dus wanneer de kerk het evangelie aan individuele mensen verkondigt gebeuren er drie dingen. Naamchristenen (mensen die van zichzelf denken dat ze christen zijn maar die geestelijk niet opnieuw geboren zijn) worden bekeerd. In slaap gevallen christenen (mensen die gelovigen zijn maar hun levens laten weinig zien van de kracht en de vrucht van de Geest) worden wakker geschud. En heel veel niet-christenen beginnen zich aangetrokken te voelen en worden bekeerd omdat christenen meer bereid en in staat zijn om hen te ontmoeten en hun de heerlijkheid van Christus te laten zien.

Het gezamenlijke aspect

Historisch bezien hebben kerken die veel individuele levens hebben zien veranderen door het evangelie, een grote mate van evenwichtigheid in hun benadering. Ze leggen de nadruk op:

• Gedegen onderwijs en prediking van het Woord
• Bezielde eredienst en bijzonder krachtig gebed
• Liefdevolle vriendschap en hartelijke gemeenschapszin
• Naar buiten gerichte en vrijmoedige evangelisatie
• Diep gevoelde compassie voor sociale gerechtigheid

Gewoonlijk hebben kerken de neiging om het accent op slechts een van deze punten te leggen en dat geldt ook voor kerkgenootschappen. Maar wanneer er sprake is van een evangeliebeweging ontwikkelen kerken dit evenwicht en zullen ze bovendien genegen zijn om over kerkmuren heen met elkaar samen te werken zodat ieder onderdeel van hun bediening ingezet en versterkt wordt en het lichaam van Christus groeit. De gezamenlijke en individuele aspecten van opwekking zijn symbiotisch met elkaar verbonden. Hoe meer kerken werken aan deze geïntegreerde en evenwichtige aanpak, hoe meer evangelievernieuwing er plaats vindt op het niveau van het individu en omgekeerd.

Hoe groter het aantal veranderde mensen, hoe groter de evangeliebeweging. Er is veel variatie. Evangeliebewegingen kunnen voorkomen in een enkele lokale kerk of verspreid over een heel continent of over continenten. Ze kunnen meer of minder intens zijn; ze kunnen maanden of jaren duren, of soms maar een dag. Toen een schuchtere Billy Graham sprak tot studenten van de universiteit van Cambridge in 1955 kwamen er 400 studenten tot Christus op één avond.

Wij kunnen het altaar bouwen, maar God moet het vuur zenden.

Dus kunnen wij evangeliebewegingen beginnen? Niet echt. Daarvoor zijn ze te bovennatuurlijk. Maar we kunnen wel aan een evangeliebeweging bouwen en die onderhouden. Een mooi beeld is het bouwen van het altaar door Elia in 1 Koningen 18. Wij kunnen het altaar bouwen, maar God moet het vuur zenden. En wanneer het vuur komt, kunnen wij er hout op gooien, maar we kunnen het vuur nog steeds niet ontsteken. Alleen God kan het aansteken.

Toen Redeemer Presbyterian Church nog maar een paar jaar oud was zagen mensen dat ze groeide en ze vroegen ons: “wat is jullie methode?” Ze dachten dat het hem zat in het dragen van pakken, het zingen van liederen, het spelen van jazzmuziek in de avonddiensten, of het citeren van filosofen. Maar dat is geen methode. Dat was de contextualisatie van onze bediening met het oog op de gaven en vermogens van onze mensen en de gemeenschap. Er is niet een enkel model voor evangeliebewegingen. Evangeliebewegingen komen tot stand door de bewegingsdynamiek waarover we hebben gesproken: de toepassing van het evangelie aan de harten, een geïntegreerde (allesomvattende) bediening, buitengewoon gebed. Deze dingen nodigen God uit om ons te gebruiken en om bewegingen te bouwen die Hij begint. CTC onderwijst deze evangeliebewegingsdynamiek. Het evangelie van Jezus Christus moet onze eigen levens veranderen – het leven van elke leider – en dan verspreidt het zich in de stad en verandert anderen. Dat is de vernieuwing door het evangelie. Geen model. En dat leidt tot een beweging.

Het evangelie van Jezus Christus moet onze eigen levens veranderen – het leven van elke leider – en dan verspreidt het zich in de stad en verandert anderen.

CTC is geen franchisenemer. We hebben geen methode om te onderwijzen. We hebben alleen het evangelie. Maar dat is het allerkrachtigste dat bestaat. Wij helpen nationale leiders om evangeliebewegingen te bouwen. We onderhouden een beweging in de grote steden van deze wereld.

Het bericht Wat is een evangeliebeweging? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik weet niet wat ik moet zeggen. Dus, dominee, help me, wat moet ik zeggen?’

Don Carson: Ik geef toe dat ik als eerste zou zeggen dat de vraag zelf een bepaalde kijk op de geschiedenis veronderstelt en het onvermijdelijke van bepaalde sociale ontwikkelingen. Dat we die kant op gaan, wat we ook doen en je wilt niet bij de verliezers horen. Dat is wat er mee wordt bedoeld. Maar als je op een andere manier naar de geschiedenis kijkt, dat ruimte en tijd ontvouwt worden terwijl de Heere van alle dingen, ook van de geschiedenis, alles tot stand brengt. Dan kun je inderdaad maar beter aan de goede kant van de geschiedenis staan. Het gaat uitlopen op een heerlijk einde met een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, dus het begin van alle dingen, het opstandingsleven. Dus ik wil in de geschiedenis aan dezelfde kant als Jezus staan. Dus in bepaalde zin moet je in de aanval gaan.

Dat gezegd hebbende, zijn er andere zaken die gezegd moeten worden. Wanneer bepaalde ontwikkelingen in de geschiedenis ontstonden, waren ze soms angstwekkend verkeerd. Zoals sommige wetenschappelijke zaken, bijvoorbeeld de studie naar de vorm van het menselijke hoofd om te bepalen wie achterlijk is of niet. Dat was algemene wetenschap aan het begin van de twintigste eeuw. Of bepaalde vormen van racisme en Nazi-genocide. Dat maakte allemaal deel uit van de wetenschap. Je wilt niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Dat was het argument dat uit het marxisme voortkwam, dat voortkwam uit de nazi’s. Dus het zijn hypes en erg tijdelijk en als puntje bij paaltje komt blijft Jezus nog steeds koning.

Als ik op langere termijn naar die vraag over de goede kant in de geschiedenis kijk, zitten zij steeds meer in de prullenbak van de geschiedenis. Ook al zou zo’n argument in een bepaalde periode erg krachtig lijken. En nu is het enigszins belachelijk. Je moet terug naar de Schrift, Jezus belijden als Heer, begrijpen waar de geschiedenis naartoe gaat, vanuit een christelijk perspectief. En vervolgens zou ik graag praten over het lijden voor Christus in een geschiedenis waar de satan zelf toezicht op heeft, die de heerser van deze donkere tijden is en daarvan afgeleide manieren. En op die manier wil ik helemaal niet bezwijken voor de ontwikkelingen in de geschiedenis. Ik wil ze bestrijden. Dat klinkt als dat wanneer jij de dominee bent en een christen naar je toe komt, dat één van de dingen die je zegt is: ‘Ik wil dat jij niet ontmoedigd wordt. Omdat Jezus Christus zal wederkomen, is de enige manier om aan de goede kant van de geschiedenis te staan, door eigendom van Hem te zijn. En ik wil dat je beseft dat wij aan de goede kant van de geschiedenis staan.’ Dat zal echt een goede, pastorale hulp zijn voor een ontmoedigde christen die denkt dat wij misschien op de verkeerde weg zitten. Ik denk dat er ook andere zaken zijn die goed zijn om met onze vriend te bespreken.

Tim Keller: En deze dominee? Wat zou jij tegen iemand zeggen?

John Piper: Nou, dat hangt ervan af of diegene mij toelaat om op definities te hameren. Want ik zou willen zeggen ‘wat bedoel je?’ voordat ik een antwoord geef, maar als dat de richting is waar hij op doelde, dacht ik aan twee historisch gezien logische reacties en een paar Bijbelse reacties. De eerste zijn: de geschiedenis is een stroom en verandert, dus wat vandaag goed is, kan morgen slecht zijn. Dus we wachten af, we zullen zien waar het heengaat. En het tweede is dat de geschiedenis bestaat uit gebeurtenissen en gebeurtenissen kunnen niet voorschrijven wat er hoort te gebeuren. Het is logisch gezien een verwarring om te zeggen dat wat er is voorschrijft wat er hoort te zijn. Dus ik zou gewoon zeggen: dus je wilt dat ik bepaal wat ik hoor te doen aan de hand van wat er daadwerkelijk gebeurt? Dus welke groep van ‘zijn’ gaat dat bepalen? Dat zijn die twee zaken, maar Bijbels gezien, kies ik dezelfde richtingen als jij.

Je zei: uiteindelijk draait alles om Christus, Hij gaat de geschiedenis regeren en ik wil daarbij horen. Dus wanneer Christus de beslissende, totale, dominante, zichtbare, geopenbaarde Heer is van de geschiedenis, wil ik aan die kant staan. Maar apart daarvan wordt in 2 Thessalonicenzen 2 de man van wetteloosheid genoemd die zich verheft. Hij gaat aan het einde der tijden miljoenen mensen door misleiding achter zich aan krijgen.En op dat moment wil ik openlijk aan de verkeerde kant in de geschiedenis staan, van die historische gebeurtenis. Ik weet niet hoe lang dat zal duren, maar het blijft de kop op steken. Er zijn veel antichristen die opkomen in de loop ter tijd. Zij beheersen perioden van de geschiedenis en o, hoe graag wil ik dan aan de verkeerde kant staan gedurende die perioden in de geschiedenis. Dus ik bepaal wat hoort en waar ik bij wil horen niet aan de hand van de loop der geschiedenis, maar volgens de interpretator daarvan, namelijk de Bijbel.

Tim Keller: Ik denk dat jullie alles gezegd hebben dat gezegd moet worden. Dit is echter nog mijn kleine gespreksstrategie. Dit is om het tot de kern te brengen. Als iemand tegen mij zegt: ‘Je wilt toch niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan?’ Dan zeg ik gewoonlijk: ‘Gebeurt er momenteel iets, vindt er nu een historische ontwikkeling plaats waar jij niet blij mee bent?’ Het antwoord is dan altijd: ‘Nou, … ja’. En, sta je dan in de geschiedenis niet aan de verkeerde kant? En waarom zou ik dan niet tegen een historische ontwikkeling in mogen gaan? En daarmee is het gewoonlijk over. Vooral tegen mensen in New York zeg ik: ‘Zie je niet een toenemende ongelijkheid? Is het mogelijk zo dat het kapitalisme voor een toenemende ongelijkheid zorgt, uitgezonderd de periode direct na de Tweede Wereldoorlog?’ De meeste mensen in New York zeggen dan: ‘Absoluut!’ En ik zeg dan: ‘Sta je dan niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis als je voor een Democraat stemt?’ In het algemeen zeggen ze dan: ‘Ik begrijp wat je bedoelt.’

Het bericht Sta jij aan de verkeerde kant van de geschiedenis? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het Evangelie werkelijk horen

We vroegen altijd om hun getuigenis en elk getuigenis, zo leek het op dat moment – dit is lang geleden, ik denk niet dat dit nog zo is – maar bijna iedereen die binnenkwam zei: ‘Ik ben opgevoed in de kerk, maar ik heb nooit het Evangelie gehoord in die kerk’. En vervolgens: ‘Dit of dat gebeurde’, of heel vaak: ‘Ik werd een christen op de school’. Daar begonnen ze altijd mee.

Nadat ongeveer de achtste man binnenkwam en ook zei: ‘Ik ging mijn hele leven naar de kerk, maar ik hoorde nooit echt het Evangelie in die kerk’, zei één van de oudere predikanten, nadat hij vertrokken was: ‘Weet je, ik denk dat we er goed aan doen om dit in gedachte te houden.’ Want we bespraken met elkaar hoe opvallend het was dat ze allen naar verschrikkelijke kerken waren geweest, waar het Evangelie niet gepredikt werd.

En deze prediker vertelde zijn verhaal. Hij zei dat hij was opgegroeid in de kerk. Hij was niet alleen opgegroeid in de kerk, maar hij begon zelfs na te denken om een bediening op zich te nemen. Vervolgens had hij een paar Bijbelcursussen gevolgd. En daarna was hij, volgens mij, het leger in gegaan. Hij was mogelijk opgeroepen. Maar in het leger leidde een legerpredikant hem tot Christus. Die liet hem zien dat je niet gered bent door een goed mens te zijn, door naar de kerk te gaan, door een aardige vent te zijn. Door al die dingen word je niet behouden.

‘Waarom begreep Luther het Evangelie niet?’

Je wordt alleen gered door genade alleen, door geloof alleen, door Christus alleen. En zijn hele leven had hij altijd gedacht: een christen zijn, betekent dat je Jezus vraagt om deel uit te maken van je leven. Hij dacht altijd dat dat betekende dat je meer dan ooit probeert om een goed mens te zijn. Hij probeerde te leven zoals Christus. Plotseling viel het kwartje, het viel gewoon en alles werd anders. En vervolgens begeleidde de legerpredikant hem.

Op een dag – zo zei deze oudere predikant, die dit verhaal vertelt – hij was hij met de legerpredikant in gesprek en hij zei: ‘Weet je, ik begrijp niet waarom niemand me ooit eerder het Evangelie heeft verteld.’ En hij zei: ‘Wat ik echt niet begrijp is waarom Maarten Luther het Evangelie niet begreep’. De legerpredikant zei: ‘Maarten Luther begreep het Evangelie niet? Waarom zeg je dat?’ Hij zei: ‘Nou, ik volgde een cursus en ik las delen van een boek dat hij heeft geschreven over Galaten. En daar vond ik geen Evangelie in.’ De legerpredikant zei: ‘Weet je, nu je bent wedergeboren, waarom ga je dat boek niet opnieuw lezen?’

Hij zei dat hij het boek opnieuw zou lezen. En hij was zo iemand die dingen markeert en onderstreept in een boek. En hij zei: ‘Ik opende het boek en ik begon er doorheen te gaan en op bijna elke pagina waar hij had onderstreept, gemarkeerd, daar was het Evangelie!’ En hoe besloot hij dit korte verhaal? Hij zei: ‘Op dit moment zijn er jonge mannen en vrouwen die opgroeien in mijn kerk, onder mijn prediking, en zij horen niet het Evangelie. Omdat je wedergeboren moet zijn om het Koninkrijk van God te kunnen zien!’

Het bericht Wedergeboorte is nodig om het Koninkrijk te zien verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Ik kan je na vele jaren van dienen niet vertellen hoeveel het met me doet als iemand, die zijn hele leven al naar de kerk gaat, opeens zegt: ‘Er is iets gebeurd! Ik kende deze Bijbelteksten al mijn hele leven, maar nu lijkt het bijna alsof iemand het licht heeft aangedaan.’ Of: ‘Ik heb dit eerder wel gelezen of gehoord maar nu raakt het me opeens. Ik weet niet waarom ik dit nooit eerder heb gezien.’ Wat ze eigenlijk in de meeste gevallen bedoelen is: ‘Ik heb altijd geweten dat God van mij hield, maar ik begin het nu echt te beseffen. Eigenlijk wordt het nu pas echt. Het begint me te overtuigen, te voeden.’

Het kenmerk van een echt wedergeboren christen is dat de liefdes van je hart weer op orde gebracht worden.

En daarmee zijn we in de sfeer van Augustinus terecht gekomen. En Augustinus zou zeggen: ‘Het kenmerk van een echt wedergeboren, een echt herboren christen, is dat de liefdes van je hart weer op orde gebracht worden.’ Dat betekent dat je wel kon zeggen: ‘Oh, ik geloof dat God van me houdt’, maar dat zei je dan met je verstand. Dat is alles. Terwijl ondertussen je belangrijkste drijfveer van je hart het winnen van liefde is van die ene persoon, van die man of vrouw.

Of je belangrijkste drijfveer is het hebben van een succesvolle carrière: dat iedereen je aardig vindt omdat je status en geld hebt. En terwijl je bezig bent om je carrière op te bouwen, zeg je: ‘Ik ben een christen, natuurlijk, ik ben een christen. Ik ga naar de kerk en ik geloof dat God van mij houdt.’ Maar ondertussen is de liefde voor roem en onderscheidingen, de liefde tot romantiek en misschien seks, veel meer realiteit voor jou dan Gods liefde. Gods liefde voor jou blijft abstract.

Als Gods liefde in Christus meer werkelijkheid in je hart wordt, bewerkt dit veranderingen in je leven.

Of zoals je het ook kunt zeggen: Heb je ooit geprobeerd iets op een scherm te bekijken en tegelijkertijd ergens naar te luisteren? Dan weet je dat wat er op het scherm te zien is het altijd wint. Wat er gebeurt, is het volgende: Je carrière en misschien iets anders in jouw leven is die video. En tot die nieuwe geboorte – zelfs als je ondertussen naar de kerk gaat – zijn Gods liefde, Zijn heiligheid en God Zelf als audio voor je. En je zegt: ‘Oh, natuurlijk heb ik dat altijd al geloofd!’ Maar dan gaat op een dag het licht aan. Of misschien zeg jij: ‘Het geluid gaat aan.’ En plotseling komt God op jouw videoscherm.

Als Gods liefde in Christus meer werkelijkheid in je hart wordt dan de roem en status die je krijgt in een carrière. Of meer werkelijkheid wordt dan de liefde van je familie, dan worden liefdes opnieuw geordend, en het bewerkt veranderingen in je leven.

Het bericht Hoe weet je dat je ** wedergeboren bent? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat kunnen we dus zeggen wanneer we gevraagd worden naar de redenen waarom we geloven?

Eerst probeer ik te laten zien dat er geloof voor nodig is om aan het christelijk geloof te twijfelen omdat ieder wereldbeeld (inclusief secularisme en scepticisme) gebaseerd is op aannames. Iemand die bijvoorbeeld zegt: “Ik kan alleen maar in iets geloven als dit rationeel of empirisch bewezen kan worden,” moet zich realiseren dat dit op zichzelf een geloofsuitspraak is. Dit “verificatieprincipe” zelf kan niet rationeel of empirisch bewezen worden, en dat maakt dat het een bewering of een claim is, maar geen argument. Bovendien zijn er allerlei dingen die je niet rationeel of empirisch kan bewijzen. Je kunt mij niet bewijzen dat je in werkelijkheid niet een vlinder bent die droomt dat hij een mens is. (Heb je de Matrix dan niet gezien?). De meeste dingen die je gelooft, kan je niet bewijzen; erken dus tenminste dat je zelf ook geloof hebt. Ik maak dit punt gewoonlijk door een tegenwerping tegen het christelijk geloof onder de loep te nemen om te laten zien dat daarin ten diepste een soort geloofsaanname schuilt.

Een apologetiek die door het evangelie gevormd is, begint niet met mensen te vertellen wat ze moeten geloven, maar met het laten zien wat hun werkelijke probleem is.

Laten we het voorbeeld van het lijden nemen. Iemand zou kunnen zeggen: “Ik kan niet in God geloven, want hoe kan een goede God zoveel lijden laten gebeuren?” Met andere woorden, zij zeggen: “Ik weet heel zeker dat er geen enkele goede reden is waarom een goede God toe zou staan dat deze specifieke gebeurtenis plaatsvindt.” Echt waar? Er zouden allerlei goede redenen kunnen zijn waarom God toe zou staan dat iets gebeurt dat lijden veroorzaakt, ondanks het feit dat wij niet in staat zijn deze redenen te bedenken. Als je een oneindige God hebt die groot genoeg is om Hem het lijden in deze wereld kwalijk te nemen, dan heb je ook een oneindige God die groot genoeg is om daarvoor redenen te hebben die jij je niet kan indenken.

Redetwisten met God

Je moet mensen laten zien dat er geloof voor nodig is om aan het christelijk geloof te twijfelen. Voor zijn bekering argumenteerde C.S. Lewis met God dat het universum zo wreed en onrechtvaardig is. Maar toen vroeg hij zichzelf af: “Maar hoe kwam ik aan het idee van rechtvaardig en onrechtvaardig? Waar vergeleek ik dit universum mee toen ik het onrechtvaardig noemde? …. Atheïsme blijkt te simplistisch te zijn” (in: Onversneden Christendom, boek 2, deel 1). In de wereld van de natuur eten de sterken de zwakken, en is er niets mis met geweld. Waar haal je de norm vandaan die stelt dat de menselijke wereld niet op die manier zou moeten functioneren; die stelt dat de wereld van de natuur fout is? Je kan het lijden alleen als fout beoordelen als je een norm gebruikt die hoger is dan deze wereld, een bovennatuurlijke norm. Als er geen God is, heb je geen reden om je kwaad te maken over het lijden in deze wereld. Er is geloof voor nodig om je kwaad te maken over deze wereld.

Een apologetiek die door het evangelie gevormd is, begint niet met mensen te vertellen wat ze moeten geloven, maar met het laten zien wat hun werkelijke probleem is. In dit geval laten we seculiere mensen zien dat zij minder waarborg hebben voor hun geloofsaannames dan wij hebben voor de onze. We moeten laten zien dat er geloof voor nodig is zelfs om te twijfelen.

De Britse criticus en voormalige atheïst A.N. Wilson beschreef hoe hij als jonge man zijn geloof verloor, daarin beïnvloed door de Britse intellectuele maatschappij die er van uitging dat alleen domme mensen het christelijk geloof aanvaarden. “Het is echter een feit,” zo beargumenteert hij, “dat het juist het materialistisch atheïsme is dat niet alleen een levenloze belijdenis is, maar dat totaal irrationeel is. Het materialistisch atheïsme zegt dat wij niet meer zijn dan een verzameling chemicaliën. Het heeft ook absoluut geen antwoord op de vraag hoe we in staat zouden kunnen zijn om lief te hebben, heldendaden te verrichten, of om te dichten als we niets meer zijn dan bezielde stukken vlees.”

Een evangelist die ik eens hoorde spreken op een campus van een universiteit tijdens de protesten tegen de Vietnam-oorlog bracht atheïstische studenten ertoe de tegenstelling te erkennen tussen hun moreel relativisme als het over seks ging, en hun moreel absolutisme met betrekking tot internationale genocide. Zij konden daar niets tegenin brengen. Als er geen God is, is alles toegestaan. Zonder God zijn we aan onszelf overgelaten zonder fundament voor alles wat belangrijk is in ons leven: menselijke waardigheid, barmhartigheid, rechtvaardigheid. Dan hebben we een probleem.

De schoonheid van het evangelie geloven

Dit brengt ons bij het laatste punt: de oplossing voor ons probleem. Op een bepaald punt moet je het christelijk verhaal vertellen op een manier die ingaat op dat wat mensen het allerliefst willen in hun leven, op dat wat ze buiten het christelijk geloof om proberen te vinden, en je moet ze laten zien hoe het christelijk geloof hun dit kan geven. Alasdair MacIntyre zei het volgende over verhalende apologetiek: “Dát verhaal gaat rivaliserende verhalen te boven, dat in staat is om die rivaliserende verhalen in zich op te nemen, niet alleen om die verhalen opnieuw te vertellen als episoden binnen dat verhaal, maar ook om het verhaal van het vertellen van die verhalen te vertellen als dergelijke episoden.” Lees deze zin nog maar eens!

Je moet bij de schoonheid van het evangelie uitkomen en dan teruggaan naar de redenen ervoor.

Er is een manier om het evangelie te vertellen die maakt dat mensen zeggen: “Ik geloof niet dat het waar is, maar ik zou het wel willen.” Je moet bij de schoonheid uitkomen en dan teruggaan naar de redenen ervoor. Alleen dan zullen velen geloven als je laat zien dat er meer geloof voor nodig is om eraan te twijfelen, dan om het te geloven; als dat wat je daar buiten in de wereld ziet beter verklaard wordt door de christelijke uitleg van de dingen dan door de seculiere uitleg; en als zij een gemeente gaan zien en ervaren waarin het christelijk geloof handen en voeten krijgt in gezond christelijk leven en een hechte christelijke gemeenschap.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van TGC Nederland

Het bericht Het geloof om aan het christelijk geloof te twijfelen verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het geven van geschenken is een antwoord op Jezus’ ontzagwekkende daad van Zelfgave, toen Hij Zijn glorie opzij legde en als mens werd geboren.

Aan de andere kant kunnen niet-religieuze mensen niet anders dan vaststellen dat de oudere betekenis van kerst onopvallend zich blijft aandringen, bijvoorbeeld door de muziek van traditionele kerstliederen. Het kan irriterend zijn om de vraag van hun kind te beantwoorden: “Wat betekent die tekst – ‘vreed’ op aarde, ’t is vervuld: God verzoent der mensen schuld’?”

Seculiere vakantie

Als christen-gelovige deel ik de deugden van de dag met de hele samenleving. De seculiere kerstdagen zijn een feest van lichtjes, een tijd voor familiebijeenkomsten en een periode om genereus te geven aan degenen die het dichtst bij ons staan en degenen die het meest behoefte hebben. Deze wijze van doen is voor iedereen verrijkend en ze zijn ook in lijn met de christelijke oorsprong van het feest.

Kerst, net als God Zelf, is zowel wonderlijker als bedreigender dan we ons voorstellen.

Vanwege het commerciële belang van kerst, zal het in onze samenleving ook altijd wel een seculier feest blijven. Mijn angst is echter dat de ware wortels ervan steeds meer verborgen zullen raken voor het grootste deel van de bevolking. De nadruk op licht in de duisternis komt vanuit het christelijk geloof dat de hoop van deze wereld van buitenaf komt. Het geven van geschenken is een antwoord op Jezus’ ontzagwekkende daad van Zelfgave, toen Hij Zijn glorie opzij legde en als mens werd geboren. De zorg om behoeftigen herinnert ons eraan dat de Zoon van God niet in een aristocratisch gezin werd geboren, maar in een arme familie. De Heere van het universum die zich identificeert met de minsten en komt bij de meest uitgeslotenen onder de mensen.

Dit zijn krachtige thema’s, maar elk van hen is een tweesnijdend zwaard. Jezus komt als het Licht, omdat we geestelijke te blind zijn om zelf de weg te vinden. Jezus werd sterfelijk en stierf omdat we zelf te moreel geruïneerd zijn om op een andere manier vergeven te worden. Jezus gaf Zichzelf aan ons en daarom moeten we onszelf geheel aan hem geven. We beseffen “dat we niet van onszelf zijn” (1 Kor. 6:19).

Kerst, net als God Zelf, is zowel wonderlijker als bedreigender dan we ons voorstellen.

Toegankelijke Bijbelse waarheid

Elk jaar wordt onze steeds seculierder wordende westerse samenleving minder bewust van zijn eigen historische wortels, waarvan vele wortels tegelijkertijd de fundamenten van het christelijk geloof zijn. Maar één keer per jaar met Kerst worden deze basiswaarheden een beetje toegankelijker voor een enorm publiek. Op talloze bijeenkomsten, concerten, feesten en andere evenementen, zelfs als de meeste deelnemers niet-religieus zijn, kunnen de essenties van het geloof soms zichtbaar worden.

Om kerst te begrijpen moet je de basis van het christendom begrijpen, het Evangelie.

Laten we bijvoorbeeld enkele vragen stellen over het beroemde kerstlied “Hoor, de eng’len zingen d’ eer” wat je soms voorbij hoort komen. Wie is Jezus? Hij is eeuwige Heere, “Die heerst op ’s hemels troon” en “wordt geboren uit een maagd op de tijd die God behaagt.” Wat kwam Hij doen? “God verzoent der mensen schuld,” dat is Zijn missie. Hoe heeft Hij het voltooid? “Al Zijn glorie legt Hij af, ons tot redding uit het graf.” Hoe kan dit leven voor ons zijn? Door een innerlijke, geestelijke vernieuwing die zo radicaal is dat hij “nieuwgeboren” genoemd kan worden. Met briljant gebruik van stijlen geeft het lied ons een samenvatting van de hele christelijke leer.

Alhoewel de meest bekende kerstliederen en bijbellezingen niet alles zo kort en kernachtig verwoorden, toch blijft het zo dat honderden miljoenen mensen één seizoen per jaar – als ze de moeite zouden nemen om dit soort vragen te stellen – dezelfde kennis ter beschikking zouden hebben.

Om kerst te begrijpen moet je de basis van het christendom begrijpen, het Evangelie.

Dit is een aangepast fragment uit Hidden Christmas: The Surprising Truth achter the Birth of Christ (Viking, 2016).

Het bericht Zelfs als een seculiere feestdag maakt kerst het Evangelie toegankelijk verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Evangelisatie en liefdadigheid zijn ontzettend belangrijk, maar niet eenvoudig om te doen.

Woordbediening en goede werken gaan hand in hand.In feite denk ik dat als de een ten koste gaat van de ander, alles uit elkaar valt. Als jouw kerk veel aan evangelisatie doet, maar niets geeft om de noden van je stad, dan zullen buitenstaanders naar je kerk kijken en zeggen: ‘alles wat ze willen is zieltjes winnen’. Ze zien evangelisatie als een vorm van ledenwerving en een manier om je eigen groep te versterken.Aan de andere kant, als je alleen liefdadigheid doet, wat op een bepaalde manier ook makkelijker is, zonder Woordverkondiging, omdat niemand je vanwege hulp aan een arme zal verwerpen. Maar als je die twee bij elkaar probeert te brengen, oefenen ze invloed op elkaar uit, ze stimuleren elkaar. Het is moeilijk om ze bij elkaar te houden, vanwege de redenen die we noemden: De wereld houdt niet van evangelisatie. Aan de andere kant zijn er denk ik veel christenen die liefdadigheid duur en afleiden van het Woord vinden. Die twee integreren is ontzettend belangrijk, maar niet eenvoudig om te doen.

Woord en daad zijn het beste te integreren op een-op-een niveau. Als je naar buren toegaat en je praat over Christus, je neemt hem misschien mee naar de kerk, en hij heeft allerlei persoonlijke noden, dat zijn familie in de gevangenis zit, hij financiële problemen heeft, dan is alleen al het betrokken zijn als christelijke vriend bij deze mensen al een samenbrengen van Woord en daad. Op het individuele en relationele niveau kun je zien waarom deze twee dingen bij elkaar horen. Je kan niet van een vriend houden zonder over Jezus te praten. En je kunt niet van een vriendin houden
zonder op haar baby te passen, zodat zij haar zoon in de gevangenis kan opzoeken. Als we echter opschalen naar het grote massale, institutionele niveau, waar men projecten samen wil leiden dan wordt het moeilijker om die twee bij elkaar te houden. Maar op het een-op-een niveau zie je heel duidelijk dat God ze bij elkaar wil houden.

Je moet het eenvoudigste gedrag eerst doen.

Als ik mensen zou willen helpen middels Woordbediening, dan zou ik graag een aantal ‘gewone-bedienings-manieren’op een bord noteren. Dat klinkt wel een beetje abstract. ‘Gewone-bediening’ betekent Woordbediening wordt gedaan door gewone mensen. Niet zozeer door voorgangers of professionele christenwerkers en dan zou ik op een heel eenvoudig niveau beginnen. Het eerste niveau is dat je gewoon mensen laat weten dat je naar de kerk gaat. Zeg zoiets tegen je collega’s, vertel erover tegen je buren. Doe je dat in ieder geval? Als je dat nog niet doet dan kun je ook niets anders doen. En het is best wel simpel, maar het kan heel belangrijk zijn. Want soms als je tegen vier mensen zegt dat je naar de kerk gaat, zal een van hen er later naar vragen. Het volgende niveau is dat je mensen laten weten dat je christen bent en dat dit iets voor je betekent. Misschien gewoon naar aanleiding van iets wat plaatsvindt. Laten we zeggen dat je een vrouw bent en je bent boos op je echtgenoot en je deelt dat met een andere vrouw die ook boos is om haar echtgenoot en je zegt: “Mijn christelijke geloof helpt me nu echt!” Gewoon iets wat voorkomt! En als zij dat dan oppikt en zegt: “Serieus, hoe dan?”, dan is dat mooi! Doet ze dat niet, … ook oké! Er zijn veel dingen die je kunt doen, zoals mensen gewoon laten weten dat je een christen bent. Dat christen-zijn iets betekent voor je, laat mensen weten dat je naar de kerk gaat, en door dat te doen zul je vanzelf op een natuurlijke manier in diepere gesprekken terecht komen. Maar je moet het eenvoudigste gedrag eerst doen: van mensen houden, zorg dragen voor mensen, een integer persoon zijn, laten weten dat het geloof er is en al dit soort dingen doen, en dan loopt het vanzelf. Ik denk dat de meesten van ons denken: “Ik moet aan Woordbediening doen, maar ik ben maar een gewone burger. Ik moet dan eerst manier vinden hoe ik het complete Evangelie in één gesprek verteld krijg. Of: ik moet een discussie kunnen voeren over schepping en evolutie, of iets dergelijks. Dat is niet de manier om het aan te pakken. Wees eenvoudig!

Steden zijn heel divers. Er zijn daar steeds verschillende soorten groepen van mensen te vinden. Ik denk dat ik een jaar gelezen een artikel las waarin stond dat er 192 verschillende nationaliteiten in het land zijn. En de politie in London heeft als het gaat om criminaliteit 172 van de 192 nationaliteiten wel eens gearresteerd. De grote steden zijn zo divers, wat betekent dat er niet één bepaalde manier is om het Evangelie te delen. Je moet leren hoe je het Evangelie deelt met verschillende mensen. Het is één Evangelie. Het is steeds dezelfde kern van God, zonde, Christus en de noodzaak om je te bekeren en te geloven. Maar in meer homogene streken zijn en soms twee manieren om het Evangelie te brengen al genoeg. Je kunt het standaardiseren. Iedereen kan de voorstelling van het Evangelie onthouden, je gaat eropuit en deelt het uit. Dat gaat niet in steden. Je moet de diversiteit van de mensen in de steden eerbiedigen. Dat betekent dat je je meer gevoel moet hebben voor de verschillende culturen. En je moet ook meer tijd besteden aan het gesprek met mensen om hun cultuur beter te begrijpen. Dat maakt steden anders. Het is dus niet enkel dat je het Evangelie nu moet contextualiseren naar de stad in plaats van op het platteland. Het is veel meer dat je het Evangelie in de stad moet contextualiseren aan veel verschillende soorten mensen. En dat vormt de uitdaging bij christelijke bediening in de stad.

Contextualiseren betekent vooral dat je de volgorde verandert. Laten we zeggen dat er twintig kernwaarheden in het Evangelie zitten, maar in welke volgorde leg je ze uit? Als je naar Paulus kijkt, dan deelt hij het Evangelie met zowel Joden als Grieken in Handelingen. Bij de Grieken begint hij bij de opstanding, terwijl hij bij Joden bij de Schriften begint. Er is een duidelijk andere volgorde. Maar ik ben er zeker van – dat weten we – dat Paulus zowel de Schriften, als het kruis als de opstanding predikte. Het is ook duidelijk dat hij bij verschillende culturen het Evangelie in een verschillende volgorde uitrolt. Omdat hij denkt dat bepaalde delen van het Evangelie eerder resoneren bij de hoorder. Bij de Grieken legt hij bijvoorbeeld meer de nadruk op de leer over God, en gaat het een lange tijd nog niet over Christus. Bij de Joden besteedt hij daar helemaal geen aandacht aan en komt hij veel eerder bij Jezus uit. Contextualiseren is dus niet enkel dat je een andere introductie gebruikt. De volgorde van de feiten en klemtoon die je legt kan echt anders zijn. Niettemin moet je wel de ‘volle raad van God’ vertellen aan een persoon, alhoewel in een andere volgorde. De volgorde en klemtoon is waarschijnlijk de sleutel van wat ik denk dat contextualiseren is. Ik ben er gedurende mijn hele leven achter gekomen dat steden in kerken van verschillende kerkverbanden en tradities meer bereid zijn om samen te werken dan dezelfde soorten verschillende kerken in – laten we zeggen – een kleine dorp. Je gaat wel eens naar kleinere steden of dorpen en dan zie je dat kerken onderling nauwelijks iets met elkaar hebben. De stad is zo overweldigend, de noden zijn groot, dat ik denk dat het de kerken tot elkaar brengt. Soms is het zelfs zo – zo is mij verteld – dat er in een stad een presbyteriaanse en charismatische gemeente is die beide verbonden zijn aan hun denominatie. En dat deze beide gemeenten elkaar iets meer mogen dan vergelijkbare gemeenten in het geheel van de denominatie. De stad maakt je soms cultureel meer divers. De stad kan echt invloed op je uitoefenen. De missionaire noodzaak is zo groot, dat ik denk dat de stad een geweldige plek voor kerken is om samen te werken, dwars door denominaties en tradities heen. Het lijkt erop dat we wel moeten, omdat de nood zo groot is.

Je moet doorbraken van het Evangelie bij die mensen zien, net zo goed als bij jezelf.

Vertrouwen op het Evangelie komt door twee verschillende, persoonlijke ervaringen, denk ik. In mijn persoonlijke leven zijn er terreinen van angst en schaamte geweest die mij neerdrukten, totdat ik ging begrijpen hoe, door te vertrouwen op het Evangelie en wat Jezus heeft gedaan, toegepast door geloof, toegepast in gebed, de oplossing daarvoor was. Ik ervoer doorbraken in mijn leven doordat ik mij realiseerde dat verlossing door genade is, dat ik niet dit of dat moest doen, niet gegrepen door dit, niet gebonden door dat, een doorbraak! En ik ben nu heel algemeen, omdat ik wil dat iedereen dit voor zichzelf meemaakt. Ik wil daarom niet mijn getuigenis geven, ondanks dat sommige mensen dat waarschijnlijk wel zouden waarderen. Ik wil voorkomen dat mensen zeggen: ‘Oh, maar dit gaat niet over mij.’ Het maakt mij namelijk niet uit wie je bent. Je moet doorbraken zien in je eigen leven, door het geloof in het Evangelie, om vertrouwen te krijgen. Het tweede is dat dit moet doorwerken in je bediening. Je moet mensen hebben waarvan je weet dat er nooit iets van ze geworden was, niets van hun huwelijk was gekomen, nooit uit het gevangenisleven waren gekomen en niets overwonnen hadden zonder het Evangelie. Je moet doorbraken van het Evangelie bij die mensen zien, net zo goed als bij jezelf. Dan weet je dat er niets zo belangrijk is als dit Evangelie prediken en dienen. Je hebt zelf ook persoonlijke ervaring van de kracht van het Evangelie nodig in je leven.

Het bericht Contextualisatie en evangelisatie in de stad verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Onze natuurlijke deugden, die voortkomen uit aangeboren temperament en opvoeding binnen het gezin – zoals onze talenten, bekwaamheden en sterke kanten – zijn goede zaken. Maar ze hebben ook allemaal een ‘donkere kant’. Mensen met profetische gaven – grote directheid, vaak goed in publiek optreden of schrijven – kunnen het moeilijk vinden om naar anderen te luisteren en advies aan te nemen. Mensen met priesterlijke gaven – gevoeligheid, vaak goed in luisteren, advies geven, barmhartigheid tonen – kunnen vaak teveel bezig zijn met mensen blij maken. Ze kunnen zelf lafhartig zijn of overdreven gevoelig voor kritiek. Een gul mens kan ook ongedisciplineerd en onverantwoordelijk zijn in financiële zaken. Dan is zijn gulheid in werkelijkheid een facet van zijn al te impulsieve karakter.

Deugden van gaven en temperament hebben een bijbehorende ‘donkere kant’ omdat onze gaven en natuurlijk temperament verweven zijn met de afgoden die heersen in elk hart dat niet gevuld is met het Evangelie van genade. Zonder een grondige kennis van het Evangelie kijken we naar goede dingen – menselijke goedkeuring en relaties, de uitoefening van macht en prestaties, het beheersen van onze omgeving en zelfdiscipline, het genieten van comfort, privacy en plezier – en maken daar pseudo-zaligheden van. Dus wie een afgod maakt van menselijke goedkeuring kan zomaar een gevoelige kunstenaar zijn, en degene die een afgod maakt van macht kan een moedige leider zijn. Maar gaven en temperament in dienst van afgoden – en dat is onze normale toestand – zijn altijd een gemengde zegen. Ze hebben een goede kant – ze brengen deugdzaam gedrag voort – maar ze verleiden iemand ook tot een bijbehorende zonde of gebrek.

Als gevolg hiervan kunnen mensen hun zonde niet zien, omdat ze alleen naar hun deugden kijken. Iemand zegt bijvoorbeeld: ‘Ik ben niet hard of scherp, ik spreek gewoon erg direct’. Het is waar dat een direct persoon goed kan doen omdat een directe, onomwonden opmerking soms nodig is. Maar in het algemeen is de scherpheid niet doeltreffend, en de onomwondenheid en het vertrouwen van diegene komen deels voort uit trots en een gebrek aan liefde. Daarom werken veel (of de meeste) christenen niet aan de bovennatuurlijke gaven van de geest die niet natuurlijk zijn voor ons, en die de donkere kant van onze natuur – de ons omringende zonden – verzachten of verdrijven.

Hoe kunnen we uit onze onverschilligheid wakker geschud worden, en ons bewust worden van onze noodzaak tot groei? Hier zijn enkele principes die ik door de jaren heen uit Newtons brieven heb verzameld.

Weet dat de ergste gebreken in je karakter je het laatst opvallen

Per definitie zijn de zonden waar je het meest blind voor bent, waar je de meeste excuses voor maakt en die je gewoonlijk vergoelijkt, juist de zonden die je het meest in hun greep hebben. Een manier om onze zwarte kanten te verbergen is om te kijken naar plaatsen waar ons natuurlijke temperament lijkt op geestelijke vrucht. Een natuurlijke aanleg voor beheersing en zelfdiscipline kan bijvoorbeeld gelezen worden als trouw, en een natuurlijk verlangen naar persoonlijke goedkeuring kan eruit zien als vriendelijkheid of liefde. Of we zien een sprankelend, optimistisch temperament aan voor vreugde, en een kalm, nuchter temperament voor vrede. We geven onszelf geestelijke eer voor deze zaken, terwijl we in werkelijkheid helemaal niet geestelijk groeien. Het gebrek van andere vrucht laat zien dat er geen echte bovennatuurlijke karakterverandering plaatsvindt.

Onthoud dat je je grootste gebreken niet leert kennen als iemand het je enkel vertelt – het moet je getoond worden

Er zijn twee manieren om onze zonden en gebreken duidelijker te zien. Een manier is dat ze ons getoond worden door problemen en beproevingen in het leven. Lijden is ‘Gods gymzaal’ – het laat onze geestelijke zwakheid zien, net als een training onze lichamelijke zwakheid blootlegt.

We leren ook door christelijke rolmodellen. Soms word je het best overtuigd door een persoon in je omgeving die leeft zoals jij zou moeten leven. Misschien vind je jezelf niet ongeduldig of scherp of overgevoelig, tot je in aanraking komt met een veel geduldiger, vrediger en tevreden persoon. We moeten deze kansen tot groei benutten. Ze zijn pijnlijk – zelfs de nabijheid van erg heilige mensen kan ongemakkelijk zijn. Maar op deze momenten, als we het meest voelen hoezeer we genade nodig hebben, vinden we Gods genade het meest begeerlijk.

Sta open voor correctie en kritiek van anderen

We zeiden zojuist dat je niet over je zonden leert als mensen het je vertellen. We hebben teveel lagen van zelfrechtvaardiging om te kunnen groeien zonder harde slagen. Maar daarnaast, als aanvulling, hebben we de feedback en ‘accountability’ van broeders en zusters wel nodig.

Er zijn tenminste twee soorten. Ten eerste kan je je eigen Hebreeën 3:13 – gemeenschap creëren. Hebreeën 3:13 zegt dat we elkaar elke dag moeten vermanen, “opdat niemand van u verhard zal worden door de verleiding van de zonde”. Benader een aantal gelovigen die je vertrouwt en geef hen een ‘jachtvergunning’ om je aan te spreken over gebieden waar je moet groeien.

Ten tweede, vergeet niet het ‘ezel van Bileam’-principe. Je moet leren om te profiteren van kritiek, zelfs als die gegeven wordt door mensen met een slechte motivatie, of voor wie je geen respect hebt. Zelfs al is maar 20% van wat ze zeggen waar, dan nog kan God zo tot je spreken.

Het bericht Waarom zie jij jouw grootste gebreken niet? verscheen eerst op Geloofstoerusting.