Gedachten over gezond kerk-zijn tijdens de Reformatie

Christenen spreken al eeuwen over ‘kenmerken van de ware kerk’, maar de kerk werd eigenlijk pas tijdens de Reformatie onderwerp van wijdverbreide theologische debatten. Voor de zestiende eeuw was de kerk een vanzelfsprekendheid en werd er niet over gediscussieerd. De kerk werd gezien als een genademiddel, een onbetwiste realiteit waar de rest van de theologie uit voortvloeide.

Door de radicale kritiek van Maarten Luther en anderen in de zestiende eeuw, was een discussie over het wezen van de kerk zelf onvermijdelijk. Zoals een iemand het eens zei:

Vanaf de Reformatie was de manier waarop de kerk georganiseerd was niet langer hét kenmerk van de ware kerk. Dat was de verkondiging van het evangelie (Edmund Clowney, The Church, 1995, 101).

In 1530 stelde Melanchton de Augsburgse confessie op, waarin onder meer te lezen is (artikel 7):

Deze kerk is de vergadering van de heiligen, waarin het evangelie zuiver geleerd en de sacramenten op de juiste wijze bediend worden. En voor de ware eenheid van de kerk is het genoeg om het eens te zijn over de leer van het evangelie en over de bediening van de sacramenten.

In 1553 kwam Thomas Cranmer met de zogenoemde 42 artikelen, een Anglicaanse geloofsbelijdenis die later werd ingekort tot 39 artikelen. Hij scheef:

De zichtbare kerk van Christus is een vergadering van gelovige mensen, waarin het zuivere Woord van God verkondigd wordt en de sacramenten naar behoren bediend worden.

Calvijn schrijft in zijn Institutie:

Waar het Woord van God zuiver verkondigd en gehoord wordt en de sacramenten bediend worden overeenkomstig de instelling van Christus, daar is zonder twijfel sprake van een kerk van God.

In de Nederlandse Geloofsbelijdenis staat in artikel 29 te lezen:

De kenmerken waaraan men de ware kerk kan kennen, zijn deze: dat de kek de zuivere prediking van het evangelie onderhoudt; dat zij de zuivere bediening van de sacramenten onderhoudt, zoals Christus die heeft ingesteld; dat de kerkelijke tucht geoefend wordt om de zonden te bestraffen. Kortom, dat men zich richt naar het zuivere Woord van God, alles wat daarmee in strijd is verwerpt en Jezus Christus erkent al het enige Hoofd.

Schepping en onderhouding van de kerk

In deze twee kenmerken – het verkondigen van het evangelie en het onderhouden van de sacramenten – vinden we zowel de schepping als de onderhouding van de kerk terug: de bron waarvanuit Gods waarheid opborrelt en de heerlijke vaten waar die waarheid ingeschonken en in tentoongespreid wordt. Er ontstaat een gemeente als het Woord op de juiste manier verkondigd wordt; die gemeente wordt in stand gehouden en zichtbaar doordat de doop en het avondmaal op de juiste manier bediend worden (aangenomen dat de tucht wordt beoefend).

Geen enkele kerk is volmaakt. Maar God zij dank zijn veel onvolmaakte gemeenten wel gezond. Desondanks vrees ik dat nog veel meer gemeenten ongezond zijn, zelfs gemeenten waar de goddelijke natuur van Christus en het gezag van de Schrift voluit beleden wordt. Vandaar dat wij negen kenmerken (9Marks) op een rij hebben gezet, aan de hand waarvan de schriftuurlijke prediking en een bijbelse manier van leidinggeven binnen de gemeente in ere hersteld kunnen worden. Dat is hard nodig in een tijd dat in veel te veel kerken weinig meer overblijft dan een verstandelijk naamchristendom, met allerlei vormen van pragmatisme en kleingeestigheid tot gevolg. Het doel van veel te veel kerken is niet langer dat God verheerlijkt zal worden, maar dat ze groeien. Dat doel heiligt alle middelen, waarbij ze er ook nog eens van uitgaan dat God dan uiteindelijk toch wel verheerlijkt zal worden, als zij hun doel maar halen.

We zien onze samenleving in sneltreinvaart veranderen. Steeds meer mensen keren het christendom de rug toe. Evangelisatie wordt gezien als intolerant of zelfs als haatdragendheid aangemerkt. De cultuur waaraan we ons moesten aanpassen om aansluiting te vinden bij de wereld is vervlochten geraakt met vijandschap tegen het evangelie. Wil je je nog aanpassen aan de huidige cultuur, dan zet je het evangelie zelf op het spel.

In deze tijd moeten we weer leren om naar de Bijbel te luisteren. We moeten ons idee van vooruitgang in het Koninkrijk van God herijken: het gaat er niet noodzakelijk om dat we onmiddellijk vrucht zien, maar dat we trouw blijven aan Gods Woord.

Een nieuw uitgangspunt

We hebben een nieuw uitgangspunt nodig voor de kerk. Alhoewel, in feite bestaat het al eeuwen. We hebben gemeenten nodig waarin vruchtbaarheid niet wordt afgemeten aan meetbare resultaten, maar aan volharding en trouw aan de Bijbel. Dit nieuwe, oude uitgangspunt legt de vinger bij twee fundamentele elementen die in een gemeente aanwezig moeten zijn: de verkondiging van het evangelie en het leiden geven aan discipelen.

De eerste vijf ‘kenmerken van een gezonde gemeente’ (een bijbelse visie op prediking, bijbelse theologie, het evangelie, bekering en evangelisatie) hebben allemaal te maken met het verlangen om het Woord van God op de juiste manier te verkondigen. De laatste vier kenmerken (lidmaatschap, tucht, discipelschap en leiderschap) hebben te maken met de vraag hoe je de grenzen en markeringen van een christelijke identiteit de juiste plaats geeft – dat is: hoe je leiding geeft aan discipelen.

Het doel van dit alles is dat God verheerlijkt wordt als we Hem bekend maken. Door de hele geschiedenis heen heeft God Zichzelf willen openbaren (zie bijvoorbeeld Exodus 7:5, Deuteronomium 4:34-35, Psalm 22:21-22, Jesaja 49:22-33, Ezechiël 20:34-38 en Johannes 17:26). Hij heeft de wereld geschapen en alles wat Hij heeft gedaan, heeft Hij gedaan met het oog op Zijn eigen eer. En terecht. Mark Ross heeft het eens zo gezegd:

We vormen een van Gods belangrijkste bewijsstukken. (…) Er is Paulus alles aan gelegen [in Efeze 4:1-16] dat de gemeente de heerlijkheid van God uitstraalt. Daarmee verdedigt de kerk Gods karakter tegenover alle lastering van demonische machten, die beweren dat God het niet waard is om voor te leven. (…) God heeft de eer van Zijn naam toevertrouwd aan Zijn gemeente.

Iedereen die deze woorden leest –kerkleider of niet – is geschapen naar het beeld van God. We horen levende afbeeldingen te zijn van het heilige en rechtvaardige karakter van God, zodat de hele wereld kan zien hoe Hij is, vooral als het gaat om de vereniging met God in Christus. Dit is waar God ons toe roept en waarom Hij ons daar toe roept. Hij roept ons om in Zijn gemeenschap te komen én om ons bij een gemeente te voegen. Dat doet Hij niet met het oog op onze eer, maar om Zichzelf te verheerlijken.

Mark Dever is predikant in de Capitol Hill Baptist Church in Washington DC en directeur van 9Marks. Hij is op Twitter te volgen via @MarkDever.

Het bericht Een nieuwe kijk op gemeente-zijn: hoe kun je echt vruchtbaar zijn? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Hoewel ik er uren werk in had gestoken, kregen maar weinig mensen de mensen de poster te zien nadat ik hem op een prachtige zichtlocatie in onze kerk had opgehangen. Ik had hem opgehangen zonder er toestemming voor te vragen (daar had ik helemaal niet over gedacht). Maar het duurde niet lang voor er toestemming kwam – om de poster zo snel mogelijk weg te halen.

Tijdens mijn studie theologie ging ik steeds meer ging begrijpen van Gods genade. Met dat mijn geloof groeide, groeiden ook mijn zorgen over naamchristendom. Van veel zogenoemde bekeringen bleek het voor mij achteraf gezien duidelijk dat het niet echt was geweest. Ik keek met achterdocht naar alle evangelisatieactiviteiten die verantwoordelijk waren voor al die optimistische groeicijfers. En nog belangrijker: ik was sceptisch over al die mensen die zo zeker van hun zaligheid en tegelijk zo passief waren.

Een cruciale woordenwisseling

In de tijd dat ik bezig was met mijn promotieonderzoek, ging ik me nog nadrukkelijker bezig houden met het thema kerk-zijn, en in het bijzonder met het belang van de plaatselijke gemeente. Ik herinner me een woordenwisseling met een vriend die bij een interkerkelijke organisatie werkte. Hij en ik gingen allebei naar dezelfde kerk. Ik was daar lid geworden toen we naar de stad verhuisd waren. Hij had er een aantal jaren later voor gekozen om de diensten te gaan bijwonen, maar dan alleen de ochtenddiensten. En dan kwam hij ook nog eens pas halverwege de dienst binnen, als de preek ging beginnen. Op een dag sprak ik hem daarop aan.

Hij reageerde eerlijk en recht doorzee, zoals hij was. ‘Ik heb niet echt iets aan de rest van de dienst’, zei hij. ‘Heb je ooit overwogen om je bij de gemeente aan te sluiten?’ vroeg ik. Hij was oprecht verbaasd en antwoorde grinnikend: ‘Aansluiten bij de kerk? Ik zou echt niet weten waarom. Ik weet waarvoor ik hier op aarde ben, en al die mensen zouden me alleen maar afremmen.’ Dat klinkt koud en hard als je het zo leest, maar hij zei het met het typische, oprechte enthousiasme van een begaafde evangelist, die geen uur wil verspillen van de tijd die de Heere hem gegeven heeft. Hij wilde zijn tijd zo goed mogelijk besteden en al dat gedoe rond kerkbezoek en aansluiting zoeken bij een gemeente leek hem totaal irrelevant.

Afremmen. Dat woord echode in mijn hoofd. Afremmen. Er kwamen allerlei gedachten in mij op, maar het enige wat ik uiteindelijk zei was: ‘Als je je aan hen verbindt zal dat jou misschien wel afremmen, maar heb je er ooit aan gedacht dat jij hen dan misschien kunt helpen om meer vaart te maken? Heb je overwogen dat dat misschien wel onderdeel is van Gods plan met hen – en met jou?’

Het gesprek ging nog even door, maar voor mijzelf was het ineens ook glashelder geworden: het is Gods bedoeling om ons te gebruiken in de levens van mensen om ons heen – zelfs als we daardoor geestelijk soms iets moeten inleveren.

Leren van de congregationalisten

In die tijd bestudeerde ik ook het puritanisme, wat me de mogelijkheid bood om met te verdiepen in de theologische debatten over verschillende vormen van kerkbestuur in de Engelse gouden eeuw en daarna. Vooral de verhitte discussie tijdens de Westminister synode volgde ik met interesse. Sommige congregationalisten stelden dat pastoraal autoriteit alleen mogelijk was binnen een pastorale relatie. Die gedachte sprak me aan. Ze stelden dat het gezag uiteindelijk bij de plaatselijke gemeente lag, en dat was Bijbels goed te onderbouwen (zie Mattheüs 18:17, 1 Korinthe 5, 2 Korinthe 2, Galaten en 2 Timotheüs 4). De rol die de predikant en de gemeente in het leven van een gewone gelovige spelen, leek in mijn denken alleen maar groter te worden.

En toen werd ik in 1994 zelf predikant. Ik had altijd al wel waardering gehad voor het ambt van ouderling en was zelf ook al ouderling geweest in twee verschillende gemeenten. Maar nu ik predikant was – in feite ben je dan ouderling met een bijzondere taak – ging ik nog meer nadenken over het gewicht van dit ambt (en kwam het ook dichterbij). Teksten zoals Jakobus 3:1 (‘een strenger oordeel ontvangen’) en Hebreeën 13:17 (‘rekenschap moeten afleggen’) weerklonken steeds luider in mijn hoofd. Ook de omstandigheden werkten eraan mee dat ik steeds meer zicht kreeg op het belang dat God hecht aan de gang van zaken in de plaatselijke gemeente.

Ik herinner me dat ik een citaat las van John Brown, die in een brief vaderlijke adviezen meegaf aan een van zijn leerlingen, die onlangs was aangesteld in een kleine gemeente. Hij schreef: ‘Ik ken je ijdelheid en ik weet dat je je gekrenkt voelt omdat je gemeente heel klein is vergeleken bij die van je broeders. Maar laat deze oude man je ervan verzekeren: als je voor de rechterstoel van de Heere Christus zult staan om rekenschap over hen af te leggen, dan zul je vinden dat je meer dan genoeg hebt gehad aan deze gemeente.’ Als ik de gemeente zag zitten waar ik over aangesteld was, voelde ik het gewicht van die rekenschap die ik aan God zou moeten afleggen.

Iedereen, maar vooral elkaar liefhebben

Het belang van de plaatselijke gemeente kwam ook telkens weer naar voren tijdens mijn doordeweekse werk. Het bepreken van de evangeliën en daarna de brieven gaf me steeds nieuwe mogelijkheden om de noties van christelijke liefde verder te verfijnen. Zo zagen we dat sommige teksten ons weliswaar leren dat we als christenen iedereen lief moeten hebben (zie bijvoorbeeld 1 Thessalonicenzen 3:12), maar dat veel gedeelten die vaak worden gebruikt om deze les over te brengen in feite leren dat we elkáár lief moeten hebben. Ik herinner me dat ik in een preek over Mattheüs 10 liet zien dat de bekers koud water die uitgedeeld moeten worden bedoeld zijn voor de discipelen van Jezus. Na de dienst kwam er iemand verhaal halen omdat ik het vers had geruïneerd dat haar levensmotto was.

Voor mij kwamen al die ‘elkaar’-gedeelten juist tot leven en onderstreepten ze de theologische waarheid waar ik eerder al van overtuigd was geraakt: dat God geeft om Zijn gemeente. Terwijl ik Efeze 2 en 3 bepreekte, werd me duidelijk dat de gemeente het middelpunt is van Gods plan om Zijn wijsheid te tonen aan de hemelse machten en krachten. Toen Paulus de ouderlingen van Efeze toesprak, duidde hij de gemeente aan als de mensen die ‘Hij verkregen heeft door Zijn eigen bloed’ (Handelingen 20:28). En eerder al, toen Saulus op de weg naar Damascus staande werd gehouden, vroeg de opgestane Christus niet aan Saulus waarom hij deze christenen vervolgde, of de gemeente. Nee, Christus identificeerde Zich zo strek met Zijn kerk, dat Hij Saulus voor de voeten wierp: ‘Waarom vervolgt u Mij?’ (Handelingen 9:4). Het was duidelijk dat de gemeente centraal stond in Gods plan van eeuwigheid, in Zijn offer en in Zijn voortdurende zorg.

Wervingskracht

Dit klinkt allemaal misschien meer als een uiteenzetting van het belang van ecclesiologie dan als een pleidooi om de plaatselijke gemeente een centrale rol te geven. Door week in week uit systematisch de Bijbel door te preken, ben ik tot de conclusie gekomen dat het een geweldige beslissing was van Tyndale om ‘ecclesia’ te vertalen als ‘gemeente’ (congregation)! Het netwerk van relaties dat de plaatselijke geloofsgemeenschap vormt, is de plek waar discipelschap in de praktijk gebracht wordt. Liefde manifesteert zich vooral op lokaal niveau. De plaatselijke kerk is dus de plaats die deze liefde zou moeten uitstralen naar buitenwereld.

Daarom zei Jezus in Johannes 13 vers 34 en 35 ook tegen Zijn discipelen: ‘Een nieuw gebod geef Ik u, namelijk dat u elkaar liefhebt; zoals Ik u liefgehad heb, moet u ook elkaar liefhebben. Hierdoor zullen allen inzien dat u Mijn discipelen bent: als u liefde onder elkaar hebt.’ Ik heb gezien hoe vrienden en kennissen zich van Christus afkeerden omdat de mensen van deze of die plaatselijke gemeente er een vreselijke plek van hadden gemaakt. Maar ik heb ook vrienden en kennissen tot Christus zien komen omdat ze precies die liefde zagen, die Jezus onderwees en voorgeleefd heeft: de liefde tot elkaar, de zelfopofferende liefde waarin Hij ons is voorgegaan. Daar ging een natuurlijke wervingskracht vanuit.

De gemeente – de plek waar het Woord van God resoneert – heeft dus steeds meer een centrale plaats gekregen in mijn denken over evangelisatie. Als we bidden om missionair te zijn en nadenken over manieren om te evangeliseren, kunnen we niet om de plaatselijke gemeente heen.

Toetsteen voor de ware bekering

Ook als het gaat om de vraag hoe we kunnen weten of iemands bekering echt is en hoe we zelf zekerheid kunnen krijgen, ben ik steeds duidelijker gaan zien hoe cruciaal de rol van de gemeente is. Ik herinner me nog hoe 1 Johannes 4 vers 20 en 21 mij trof toen ik een preek over dag gedeelte voorbereidde: ‘Als iemand zou zeggen: Ik heb God lief, en hij zou zijn broeder haten, dan is hij een leugenaar. Want wie zijn broeder, die hij ziet, niet liefheeft, hoe kan hij God liefhebben, Die hij niet gezien heeft? En dit gebod hebben wij van Hem, dat wie God liefheeft, ook zijn broeder moet liefhebben.’ In feite is de boodschap van Jakobus 1 en 2 hetzelfde. Liefde tot elkaar is geen extraatje, maar is essentieel!

Een aantal jaar later kreeg de centrale plaats van de gemeente in mijn denken ook steeds meer betekenis voor mijn visie op het functioneren van de tucht binnen de plaatselijke gemeente. Ik doel dan op de tucht die als doel heeft om ons te vormen en zo nodig terecht te wijzen. Het is duidelijk dat tucht onderdeel moet zijn van discipelschap als we in de gemeente op elkaar aangewezen zijn. En om de tucht te kunnen laten functioneren zoals in de nieuwtestamentische gemeenten, moeten we onze medegemeenteleden kennen, ons verbonden weten aan elkaar en onszelf laten kennen.

Daarnaast moeten we in zekere mate gezagsgetrouw zijn. Gezagsgetrouwheid – thuis, in de kerk en binnen het huwelijk – is iets wat juist op lokaal niveau vorm krijgt. Als je op dit punt de mist in gaat en een aanstoot neemt aan alle vormen van gezag, kom je heel dicht in de buurt van de kern van de zondeval. Aan de andere kant geldt ook: als je dit begrijpt, kom je heel dicht bij het hart van Gods heilswerk. Hij herstelt immers de relatie met ons – een relatie waarin gezag en liefde samengaan.

Schadelijke gevolgen

Ik kan dus wel begrijpen dat christenen in het verleden er zo’n punt van maakten als iemand slordig werd in de kerkgang. En ik ben gaan inzien hoeveel schade er op allerlei fronten is aangericht doordat de lijnen van lidmaatschap en kerkbezoek steeds verder uit elkaar gingen lopen. Was de beslissing om de kerkdienst bij te wonen vroeger nog een zaak die de hele gemeente aanging, nu is het gewoon een individuele afweging en moet de rest zich er vooral niet te veel mee bemoeien. Dat is funest voor het gemeenteleven – en voor de levens van al die mensen die er ooit deel van uitmaakten.

Er zijn nog heel wat vragen blijven liggen, die schreeuwen om een antwoord. Over theologische opleidingen en zogenoemde christelijke leiders die elke zondag ergens anders voorgaan, over predikanten die niet inzien hoe belangrijk de gemeente is, over arme schapen die als ontevreden consumenten van de ene naar de andere gemeente dwalen… De komende tien jaar zullen bij leven en welzijn minstens zo interessant worden als de tien jaar die we achter ons hebben liggen.

Het bericht Hoe ik van gedachten veranderde: de cruciale rol van de gemeente verscheen eerst op Geloofstoerusting.

William Perkins, een groot puriteins theoloog uit Cambridge in de zestiende eeuw, leerde predikanten om zich verschillende types hoorders voor te stellen en voor elk van hen een toepassing te maken – voor verharde zondaren, voor twijfelende zielen, voor ingezonken gelovigen, voor radicale pas-bekeerden, enzovoorts.

Het advies van Perkins is nuttig, maar hopelijk brengen we dat ook al lang in de praktijk. Ik wil het onderwerp een beetje anders aanvliegen. Er zijn niet alleen verschillende soorten hoorders, er zijn ook verschillende soorten toepassingen. Als een gedeelte van Gods Woord duidelijk, met overtuiging en met urgentie uitleggen, zijn er ten minste drie verschillende soorten toepassingen mogelijk. Die gaan terug op die verschillende problemen waar we in ons leven met God tegenaan lopen.

Ten eerste hebben we te kampen met het voortwoekerende kwaad van onwetendheid. Ten tweede worstelen we met twijfel, vaak nog meer dan we op het eerste gezicht denken. Ten derde hebben we te strijden met de zonde – of het nu gaat om directe ongehoorzaamheid of om zondige nalatigheid. Als predikanten zien we elke keer dat we Gods Woord verkondigen uit naar verandering op alle drie die fronten, zowel in ons eigen leven als in dat van onze hoorders. En alle drie die problemen vragen om een gerechtvaardigde manier van toepassen.

Onwetendheid

Onwetendheid is een fundamenteel probleem in deze gevallen wereld. We zijn van God vervreemd geraakt. We hebben onszelf onttrokken aan de directe gemeenschap met onze Schepper. Het hoeft ons dan ook niet te verbazen dat het in zichzelf al een krachtige manier van toepassen is als we mensen op de hoogte stellen van de waarheid over God. We kunnen in feite niet zonder die vorm van toepassing.

Dit moet je niet opvatten als een excuus om kille, gevoelloze preken te gaan houden. Ik word minstens zo enthousiast van preken waarin duidelijk wordt hoe het is als van preken waarin we tot van alles en nog wat opgeroepen worden. De oproep tot geloof en bekering in het evangelie hebben geen enkele betekenis als we niet weten hoe het zit met God, onszelf en Christus. Informatie is van levensbelang. We worden opgeroepen om te onderwijzen in de waarheid en een heerlijke boodschap over God te verkondigen. We willen dat de mensen onder ons gehoor niet langer onwetend zijn, maar kennis krijgen van de waarheid. Vanuit dat verlangen mensen bekendmaken met de waarheid is al een vorm van toepassen.

Twijfel

Twijfel is iets anders dan onwetendheid. Het houdt in dat we dogma’s of concepten waar we mee bekend zijn ter discussie stellen. Dat komt veel voor onder christenen. Twijfel is misschien zelfs een van de belangrijkste thema’s die op een zorgvuldige manier aan de orde zouden moeten komen in onze prediking. In de preek ingaan op twijfel is iets heel anders dan om tafel gaan met buitenkerkelijke geïnteresseerden om wat apologetische gesprekken te voeren. Er zijn mensen die week in week uit onder de prediking zitten en precies weten hoe het allemaal zit, maar toch worstelen met de vraag of het allemaal echt waar is. Soms zijn mensen zich niet eens bewust van hun twijfels, laat staan dat ze in staat zijn om er woorden aan te geven.

Maar als we de Schriften nauwkeurig gaan onderzoeken, ontdekken we overal vragen, onzekerheden en twijfels. Dat laat wel zien hoe groot de kracht is die twijfel op ons uitoefent en hoe makkelijk we ons laten aftrekken van het pelgrimspad. Zulke mensen – en misschien wel zulke delen van ons eigen hart – willen we proberen te overtuigen van de betrouwbaarheid van Gods Woord en van het grote belang om erin te geloven. We zijn geroepen om de betrouwbaarheid van Gods Woord steeds te benadrukken. We willen dat de mensen die naar onze preken luisteren veranderen van twijfelaars in mensen die met hun hele hart geloven in de waarheid. Zulke aansporende, ontdekkende prediking van de waarheid is toepassing.

Zonde

Ook de zonde is een probleem in deze gevallen wereld. Onwetendheid en twijfel kunnen specifieke zonden zijn of het gevolg van specifieke zonden, maar dat hoeft niet per se. Zonde is in ieder geval meer dan onwetendheid of twijfel alleen.

Je kunt er zeker van zijn dat de mensen onder je gehoor in de afgelopen week te kampen hebben gehad met ongehoorzaamheid aan God. En het is zeer waarschijnlijk dat dat ook in de nieuw begonnen week weer het geval zal zijn. Het kan om allerlei soorten zonden gaan. Soms gaat het om actieve ongehoorzaamheid, soms om passieve ongehoorzaamheid. Maar of het nu gaat om een zonde van bedrijf of van nalatigheid, zonde is hoe dan ook ongehoorzaamheid aan God.

Belangrijk onderdeel van de prediking is dat Gods kinderen vermaand worden om heilig te leven, om zo de heiligheid van God Zelf te weerspiegelen. Belangrijk onderdeel van de toepassing is dus om te laten zien wat het bijbelgedeelte te zeggen heeft voor ons gedrag in de week die voor ons ligt. Als voorgangers zijn we geroepen om Gods kinderen aan te sporen tot gehoorzaamheid aan Zijn Woord. We verlangen ernaar dat onze hoorders hun zondige ongehoorzaamheid verruilen voor vreugdevolle gehoorzaamheid aan Gods wil zoals die in Zijn Woord geopenbaard wordt. Dergelijke aansporingen tot gehoorzaamheid vallen dus zeker onder de toepassing.

Het evangelie

De belangrijkste boodschap, die elke dienst vraagt om een toepassing, is die van het evangelie. Sommige mensen hebben het goede nieuws van Jezus Christus nog niet eerder gehoord. Zelfs als ze al een keer eerder onder je gehoor hebben gezeten, kan het dat ze toen afgeleid waren, of sliepen, of zaten ze te dagdromen, of om een andere reden niet opletten. Zij moeten op de hoogte gebracht worden van het evangelie. Het moet hun verteld worden.

Anderen hebben de boodschap van het evangelie misschien al vaker gehoord, of eerder zelfs al voor waar aangenomen, maar toch zijn ze gaan twijfelen aan de waarheid van de dingen die je in de preek noemt (of veronderstelt). Ook deze mensen moeten aangespoord worden om de waarheid van het evangelie te geloven.

En dan kunnen er ook nog mensen zijn die de boodschap vaak genoeg hebben gehoord en ook best begrijpen, maar toch aan de zonde blijven vasthouden. Ze hebben het evangelie misschien zelfs als waarheid aanvaard, maar toch bekeren ze zich niet en stellen ze hun vertrouwen niet op Christus. Voor deze hoorders is de krachtigste toepassing die je kunt maken de vermaning dat ze de zonde moeten haten en tot Christus moeten vluchten. In al onze preken moeten we het evangelie proberen toe te passen door de mensen te informeren, aan te sporen en te vermanen.

Een veel voorkomende uitdaging voor voorgangers die Gods Woord in hun preken willen toepassen, is dat er altijd wel mensen met specifieke noden zijn die denken dat je geen toepassing maakt, omdat je hun specifieke probleem niet ter sprake brengt. Hebben ze gelijk? Niet per se.

De situatie verbetert misschien wel als je de verschillende genoemde categorieën vaker of nadrukkelijker gaat aanspreken, maar het kan ook goed zijn om mensen te informeren of te vermanen om met de zonde te breken, terwijl ze zelf denken dat ze dat helemaal niet nodig hebben.

Tot slot nog dit: in Spreuken 23:12 staat: ‘Laat uw hart tot vermaning komen en uw oor tot woorden van kennis.’ Als het in de Bijbel gaat om de toepassing, is dat eigenlijk nooit om de taak van degene die het Woord predikt (zoals de homiletiek leert), en zelfs niet van de Heilige Geest (zoals de systematische theologie terecht leert), maar is het de taak van degene die de boodschap hoort. We zijn geroepen om het Woord in ons eigen leven toe te passen.

Dat is komende zondag misschien wel de belangrijkste toepassing die we moeten maken – daar zullen al Gods kinderen baat bij hebben.

Het bericht Preken voor onwetenden, twijfelaars en zondaars verscheen eerst op Geloofstoerusting.

En toch moeten er soms dingen veranderen en moeten we als herders onze gemeente daarin leiden, ook al is het vaak moeilijk. Ik wil drie dingen bespreken die kunnen helpen bij het bewerkstelligen van veranderingen: onderwijzen, blijven en liefhebben.

Onderwijzen

Ten eerste: onze visie op gemeente-zijn moet voortkomen uit de Schrift. Dat maakt de preekstoel tot het belangrijkste gereedschap als het gaat om het veranderen van een gemeente. De Geest van God werkt gewoonlijk in mensenharten door prediking waarin steeds weer de Schriften verklaard worden.

Bid dat God door jouw prediking.je gemeente leert inzien wat er moet veranderen. Je staat ervan te kijken hoe vaak wij als voorgangers problemen opgelost willen hebben zonder de tijd genomen hebben om uit te leggen wat precies het probleem is!

Te veel voorgangers proberen veranderingen af te dwingen – dat wordt dan vaak leiderschap genoemd – terwijl ze de gemeente zouden moeten onderrichten. Broeders, we moeten de schapen die aan onze zorg zijn toevertrouwd voeden, niet slaan. Onderwijs hen.

Zelfs als de verandering die jou voor ogen staat goed is, is het nog steeds de vraag of het de juiste tijd is. Dat je gelijk hebt, is geen vrijbrief om onmiddellijk actie te ondernemen. En dat brengt mij bij mijn tweede punt.

Blijven

Er steeds minder mensen die zich voor lange tijd ergens aan verbinden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de keuze voor een woonplaats, maar ook voor werk. De jongere generatie staat geen ladder voor ogen met nauwkeurig uitgestippelde tussenstappen die je uiteindelijk bovenaan moeten brengen. Ze gaan eerder uit van het mozaïek van een wereldwijd web, met oneindig veel alternatieven en mogelijkheden die zich naar alle kanten uitstrekken. We worden aangemoedigd om allerlei ervaringen op te doen, die ons stuk voor stuk verrijken.

Als voorgangers moeten wij in onze gemeente ergens anders voor staan. We moeten de mensen leren dat het goed is om aan dingen te binden en er helemaal voor te gaan, of het nu gaat om onze huwelijken en gezinnen, om onze vrienden en ons geloof, om onze kerk en de plaats waarin we wonen. Als we leren om ons voor langere tijd ergens aan te binden (denk dan eerder aan tientallen jaren dan aan een aantal maanden), helpt dat onze gemeente om de juiste prioriteiten te leren stellen.

Als voorganger kun je bepaalde veranderingen misschien afdwingen met een sterke persoonlijkheid, maar je kracht ligt vooral in het jarenlang trouw en geduldig onderwijzen van de gemeente. Als er dit jaar niets verandert, gebeurt dat misschien volgend jaar. Of over een jaar of tien.

Stel daarom ook de juiste prioriteiten. Het ene wat je verandert wilt zien is meer urgent dan het andere. Welke verandering is op dit moment het meest nodig? Welke kan wachten? Veel voorgangers moeten nog leren om op een volwassen manier te denken door meer naar de lange termijn te kijken.

Lang op één plaats dienen is ook heilzaam voor het pastoraat. Het voorkomt dat een voorganger ergens aankomt met een koffer vol goede raadgevingen, een jaar of twee, drie zijn ding doet en dan weer naar een nieuwe gemeente vertrekt. In het algemeen kun je zeggen: hoe langer we ergens blijven, hoe authentieker we moeten zijn – en dat is een zegen voor onszelf en voor de gemeenteleden die we dienen.

De sleutel tot verandering is dat we lang genoeg in één plaats blijven om de gemeente te kunnen onderwijzen. Als je niet van plan bent om lang te blijven, moet je uitkijken dat je niet allerlei dingen in gang zet die je opvolger moet afmaken. Laat je gemeente niet achter met een nare nasmaak en zorg ervoor dat ze geen wrok gaan koesteren tegen jouzelf, je opvolger of tegen de verandering zelf.

Als jonge theologiestudent had ik drie anglicaanse geestelijken die mijn grote voorbeeld waren. Alle drie waren ze vele jaren aan dezelfde plek verbonden, waar ze jaar in jaar uit het Woord verklaarden: Richard Sibbes (dertig jaar in Cambridge en Londen), Charles Simeon (meer dan vijftig jaar in Cambridge) en John Stott (meer dan vijftig jaar in Londen). Door Gods genade bouwden deze mannen hun gemeenten op en hadden ze door hun jarenlange trouwe dienst grote invloed op de opgroeiende generaties nieuwe arbeiders in Gods Koninkrijk.

Liefhebben

Om te verlangen naar de juiste veranderingen, de gemeente erin te onderwijzen en lang genoeg te blijven, moet je ook liefhebben. Je moet de Heere liefhebben, en de mensen die Hij aan je heeft toevertrouwd.

Clemens, de bisschop van Rome, zei ooit: ‘Christus behoort toe aan de nederigen van hart, niet aan hen die zichzelf verhogen over de rug van Zijn kudde.’ Het geduld dat nodig is om de gemeente steeds weer bij het Woord van God te brengen, vloeit voort uit liefde.

Je kunt niet zeggen dat Jonathan Edwards geen getrouwe dienstknecht was omdat zijn gemeente hem afzette. Sommige voorgangers zijn maar voor korte tijd aan een gemeente verbonden terwijl ze hun dienstwerk trouw verrichten. Die hoeven zich niet aangevallen te voelen door dit korte artikel. Ik heb alleen maar een aanzet gegeven om verder na te denken over de vraag hoe je je gemeente kunt leiden in het proces van een Bijbelse verandering – door te onderwijzen, te blijven en lief te hebben.

Het bericht Hoe je een gemeente verandert verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Deze en vele andere vragen meer komen aan bod in dit forumgesprek met Kevin DeYoung, Matt Chandler en Mark Dever.

Het onderwerp waar we nu over willen nadenken is: maakt het uit hoe groot de plaatselijke gemeente is? Matt, jij bent voorganger van zo’n 7.000 mensen? Het is eigenlijk veel meer. Zijn het er 14.000? Nee het zijn er niet twee keer zoveel, maar ongeveer 10 à 11.000 mensen. Wij zeggen het met een glimlach op onze gezicht, maar dat is een heel grote verantwoordelijkheid. Het kan je inderdaad erg overweldigen als je andere mensen niet voortdurend machtigt om bepaalde taken uit te voeren. Wat betekent het eigenlijk dat je voorganger bent van een plaatselijke gemeente met drie keer zoveel mensen als op de eerste Pinksterdag?

Wat bedoel je met ‘wat betekent het’? Ik doel op Hebreeën 13:17, waarin staat dat je rekenschap af moet leggen voor God. Ik denk het belangrijk is om heel duidelijk te zijn over het lidmaatschap, over verwachtingen voor de voorgangers en de ouderlingen en wat er van gemeenteleden wordt verwacht. Daarnaast gaat het over wat gemeenteleden kunnen verwachten van de pastorale zorg. Dat maakt de ‘voordeur’ van de gemeente naar mijn idee een beetje smaller. Als je lid wordt van The Village Church dan weet je waar we in theologisch opzicht staan. Dan weet je ook waar we wel en niet voor open staan, maar zelfs in datgene waar we voor open staan, willen we dat we op één lijn staan, voordat je aangenomen wordt als lid. Dit doen we, omdat als we niet op één lijn zitten, zelfs wat bijzaken betreft we niet zeker weten waarom je lid wil worden, zelfs wat bijzaken betreft. Hoeveel gemeenten zijn onderdeel van The Village Church? Dat zijn er drie. En hoeveel diensten hebben deze kerken bij elkaar? Bij elkaar zijn dat er twaalf. Dus The Village Church bestaat uit twaalf samenkomsten? Ja, dat klopt.

Kevin, wat wil je daarover zeggen? Dat het een ontzettend grote gemeente is. Ik moet daar bijna het hele jaar voor preken om zoveel mensen te zien. Laat ik jullie eens vragen stellen, voordat jullie met z’n allen over mij heen vallen vanwege mijn waarheidsgetrouwheid… Kevin en ik zullen niet over je heen vallen. Voordat ik aangevallen wordt voor eerlijk zijn. Ik heb een zorg die ik graag met jullie wil bespreken. Ik denk dat één van de dingen die mensen tegenkomen wanneer ze spreken over de ‘The Gospel Coalition’ of over mensen met een gereformeerde soteriologie. Ik denk dat als je het op een hoger niveau bekijkt, naar alle evangelicalen, wat ik dan vaak hoor is dat als je gereformeerd bent in je soteriologie, je dan te weinig bezig bent met zending en evangelisatie. Ze wijzen dan naar de grootte van de gereformeerde gemeenschap als een voorbeeld van: als je zo’n goede waarheid in pacht hebt en het werk en de persoon van Jezus gaat je zo erg aan, waarom is het dan zo dat jullie kerken kleiner zijn dan de kerken die vaak serieuzer lijken te zijn (en jullie weten beiden hoe ik hier theologisch in sta) met het brengen van mensen tot Jezus. Altijd als ik op een conferentie ben, waarvan de meesten niet bij de gereformeerde stroming horen, maak ik altijd de grap: ‘Ik weet dat ik niet hier ben omdat ik trouw ben aan het Woord, maar simpelweg omdat onze gemeente zo is gegroeid.’ Als ik de kerk ten gronde zou hebben gericht door waarheidsgetrouw te zijn, dan zou niemand naar me toe komen en vragen of ik ze zou kunnen onderwijzen hoe je door waarheidsgetrouw te zijn de kerk ten gronde kan richten.

Wat zou een goede reactie zijn op diegenen die zeggen dat het gebrek aan grootte van gereformeerde kerken een argument is om aan te tonen dat de gereformeerde theologie niet zendingsgericht of evangelisch genoeg is? Ik zou daarop willen zeggen, en we hebben het hier al eerder over gehad. Ik denk dat we het er wel over eens zijn wat de gevaren zijn. Aan de ene kant kun je zeggen dat hoe groter hoe beter niet juist is. We weten allemaal vanuit ons standpunt dat het lijkt alsof grote kerken het evangelie niet betrouwbaar verkondigen of dat ze niet dienen op de manier waarop Christus wil dat we de gemeente dienen. Maar aan de andere kant willen we ook niet zeggen dat grote kerken automatisch slechter zijn en dat ze mensen naar de mond praten. Dus ik denk dat je het allebei ziet. Jij hebt een grote kerk, jij moet geweldig zijn, God houdt van je en Hij zegent je. En daarnaast heb je andere mensen die zeggen: ‘We zijn zo blij dat we onderdeel zijn ‘ van de kleinste gezin van God. We zijn hier met slechts 35 mensen en wij moeten wel dicht bij de waarheid zitten.’

We hebben het nu gehad over grote en kleine gemeenten, maar kunnen we het nu hebben over leiderschapscapaciteiten van bepaalde personen en hoe God verschillende mensen, tijden en wegen geeft. Ik denk dat er heel veel verschillende factoren zijn. Ik geef toe, ik ben een zondaar en ik wil succesvol zijn. Het is niet gemakkelijk, maar natuurlijk wil je het succesvol doen. Natuurlijk, maar ik ben gewaarschuwd door het verhaal van David die een bevolkingstelling laat uitvoeren. Het is natuurlijk geen één op één vergelijking, maar ik wil niet zoals hem zijn met mijn kerk. Zo van: ‘Heere, kijk eens hoeveel mensen ik onder me heb.’ En ja, zoals je zegt, er is natuurlijk een gezonde mate van ambitie en verlangen om groei te zien qua aantal. Aantallen staan voor mensen, dus we praten ook over aantallen. Het wordt pas verkeerd als dat je allesomvattende focus wordt. Hoe dat bij de gereformeerde kerken is? Het is moeilijk om te zeggen of de veronderstelling van de vraag juist is. Je moet dan kijken naar wat een gereformeerde kerk is. Wanneer is een kerk groot, in welke stad of in welk land het is en in welke tijdsperiode? Een ding waar we het snel over eens zullen zijn is dat niemand van ons zal zeggen dat een bepaalde grootte te groot is, hoewel de kerk gezien iemands capaciteiten wel te groot kan zijn. Maar als je alleen kijkt naar de grootte kun je niet zeggen wanneer iets verkeerd is, of dat 500 of 5.000 mensen teveel is. Aan de andere kant denk ik niet dat we deugdzaamheid associëren met een kleine kerk. Een vriend van me refereerde ooit naar de Westminster Chapel waar Lloyd-Jones voorganger was en zei: ‘Daar waren meer dan 100 mensen, dat is geen gemeente maar een preekplek.’ Ik denk dat niemand van ons kleine kerken wil associëren met deugdelijkheid en datzelfde geldt voor gemeenten zo groot als die op de Pinksterdag.

Denk je dat er bij jonge mannen, die theologisch goed onderbouwd zijn, een gebrek is aan ‘evangelisatie ambitie’? Ja, soms is dat zo. Het zijn in ieder geval wel mijn ervaringen. Het is een vervelende werkelijkheid om mannen te zien met veel kennis van de Bijbel die een snelle groei zien als het gevolg van mensen naar de mond praten. Een vorm van angst … Het laat denk ik zien hoe uitzonderlijk is. Ik denk dat het absoluut niet maatgevend is, maar ik vind dat deze mannen er niet bang voor moeten zijn. Het voelt alsof dat mannen met veel theologische kennis denken dat: ‘Oh, als dat gebeurt dan word ik gezien als een leugenaar die er zelf beter van wil worden’. Ik weet niet wat we er aan kunnen doen om dat beeld bij te stellen, want ik vind het nogal droevig. Misschien geldt dat alleen voor jou, omdat jij die enorme groei hebt meegemaakt. Kevin en ik daarentegen hebben dat kruis tot nu toe nog niet hoeven dragen. We gaan in ieder geval trouw door met het dienen van de gemeente en hebben beiden de genade gezien in onze gemeentes. Ik denk dat jij in een hele bijzondere positie bent en daarin door God gezegend wordt. Ik denk dat het diepere probleem ervan wat algemener is dan met iemand te maken hebben zoals jij, die in zo’n bijzondere situatie zit zoals jij. Het is hoe we dingen zien met onze ogen ‘van het vlees’. Je kijkt naar dingen niet zoals God dat doet, maar hoe het voor ons lijkt te zijn. Denk je niet, want misschien kijken hier veel voorgangers naar, veel voorgangers hebben een kleinere gemeente dan wij. Jouw gemeente bestaat uit meer dan 1.000 mensen, die van mij uit 5 á 600 mensen. Jij met The Village Church hebt meer dan 10.000 gemeenteleden. Het is echt een dorp. – Ja, ik heb je door. Jullie doen nog steeds ‘de grootte van de gemeente verstoppen in de kelder’. Ik vraag het, ik wil het gewoon weten. Heb je ergens onderin het gebouw ruimte verstopt? Zo beginnen geruchten. En daar diensten projecteren op een groot scherm.

Maar denk je niet dat de predikant die hiermee worstelt, die telkens moet aanhoren dat hij de voorganger is van die grote gemeente, of de spreker van een conferentie. Er zijn twee dingen die we hierover moeten zeggen, wel op een nederige manier omdat we het ook tegen onszelf moeten zeggen. Het eerste is dat we allemaal ons eigen hart moeten onderzoeken. Je kan namelijk heel arm zijn en hebzuchtig, maar je kunt ook rijk zijn en hebzuchtig. Je kunt trots zijn op een miljoen verschillende manieren. Dat is het eerste. Het tweede is: waarom ik denk dat sommige mannen een kleine gemeente zien als een ereteken; is omdat ze met alle macht proberen vol te houden in de bediening. Niemand van ons zal zich daarmee compleet kunnen sympathiseren. Met het gevoel dat je echt alles doet wat in je vermogen ligt. Ik volg lessen, ik ga naar conferenties, ik probeer te preken, ik probeer van mensen te houden. We zaten op 125 mensen, toen gingen we naar 115, daarna naar 130 en dat was fantastisch en toen kwam ‘Homeschool Family’ en we gingen weer op en neer. Je wilt gewoon dat deze broeders zich geliefd en aangemoedigd voelen. Je wilt dat ze weten dat er zoveel factoren zijn in gezegend worden, in gemeenschappen, andere kerken in het dorp, delen van het land en delen van de wereld. We willen voorzichtig zijn en tegen mensen zeggen dat ze hun hand aan de ploeg moeten houden.

Don Carson’s boek over zijn vader, een prachtig verhaal over zo’n trouwe predikant, is echt goed. Mark, jouw gemeente heeft nog steeds een mooi aantal leden, waren er jaren dat er weinig groei was of zelfs een afname van gemeenteleden? Ik denk dat je meer vertrouwen hebt dan de gemiddelde predikant, maar heb je met dit soort dingen geworsteld? Ik denk dat het goed is om dat te vertellen voor de goede orde. Ik ben er geweest en toen waren er 130 mensen aanwezig. Een ouder iemand was me aan het observeren, toen ik er zo’n 3 á 4 jaar voorganger was. Ze kwam een keer na de avonddienst naar me toe en zei: ‘Voorganger, ik vind het bijzonder … – ze hadden in de gemeente elke 5 jaar een nieuwe voorganger, al zo’n 40 jaar lang. Misschien moet je Matt ook even uitleggen wat een avonddienst is. De kerk van mijn oma had avonddiensten. Matt is er een keer geweest, ik heb het uitgelegd aan hem. Maar ze kwam naar me toe en zei: ‘Voorganger, voorheen kregen we bij een nieuwe predikant er ook altijd nieuwe mensen bij. Maar na verloop van tijd nam dat aantal weer af. Maar in de 3 á 4 jaar dat je hier nu bent, komen er constant een paar nieuwe mensen bij. Dus dat was wat meer een gestage groei. We hebben nu al zo’n 18 jaar een gestage groei.

Ik kan je vertellen dat een exponentiële toename een nachtmerrie is. Wat je wilt voor een gezonde groei is een langzame, gestage groei. We kunnen deze dingen toch niet plannen. Wat we willen is trouw en als God wil dat er in The Village Church groei komt, net zoals in het boek Handelingen, dan kunnen we erop vertrouwen dat Zijn Geest de gaven geeft aan jou en andere voorgangers om zulke kerken op een opbouwende manier te leiden. Matt, we maakten er grapjes over, maar het is een grote verantwoordelijkheid en een exponentiële groei is erg lastig. Ik denk dat sommige mensen zullen denken: ‘Daar heb je Matt Chandler, de beroemde predikant met z’n kerk van 10.000 mensen en dat soort verhalen. Maar het is niet zo dat je flyers stopt onder de voorruiten bij andere kerken. Er komen gewoon mensen naar jouw kerk en ik ben er zeker van dat je hiermee worstelt. Je zegt niet: ‘Sorry, ga maar weg.’ Nee, zo gaat dat bij CHBC (de gemeente van Mark Dever). Sorry pa. We zitten vol, helaas. Dan maken we een nieuwe kerk. Hij noemt dat campussen. Wil je dat nu doen of zullen we het hier later over hebben?

We versturen geen mailing en er is niets opvallends aan wat The Village Church doet. De groei komt door mond-tot-mond reclame, door bekering, door nieuw leven dat ontstaat en door de energie die er in wordt gestoken. Daarnaast is er ook de betrokkenheid van de gemeenschap. Dat is aan de ene kant de organisatorische kant, als kerk. En aan de andere kant organisch, doordat de levens van mensen veranderen door het evangelie. En het komt ook door de gemeenschap van de scholen, de stadsoverheid enzovoorts. Dat heeft zo’n impact veroorzaakt dat er een refrein is gaan zingen in het gebied om ons heen over onze ernst tot God en wat Hij doet in de levens van mensen. Dat kan zijn het herstel van een huwelijk, bevrijding van een bepaalde gebondenheid of bekering zelf. Al dit soort verhalen weerklinken door de gemeenschap. Als er tragediën zijn, of als er eenzaamheid is, lijken ze zo de kerk in te worden getrokken.

We hebben een prachtige cultuur die zich het best laat omschrijven als: ‘Het is prima om niet goed te zijn, maar het is niet goed om zo te blijven’. Matt predikte een paar weken geleden en gebruikte daarin het mooie beeld dat hij pas gelooft dat iemand het evangelie gelooft wanneer diegene zijn zonde belijdt tegenover de ander. Het is een geweldig manier om dit woorden te geven. Ik wilde zeggen dat wat we geprobeerd hebben om te doen, het beste is wat we konden, namelijk de voordeur verkleinen, zodat we weten wie er binnen komt. Dat is het tegenovergestelde van: ‘We moeten een manier vinden om ze sneller lid te laten worden, zodat ze sneller in de gemeenschap kunnen worden opgenomen’. Wij willen de deur iets kleiner maken en we willen weten wie je bent, wat je verhaal is, we willen dat je begrijpt wat we geloven. We willen dat de mensen weten wie jij bent voordat we verantwoordelijk voor zo iemand zijn.

Om opnieuw naar de kern van het probleem te gaan: Een van de dingen die ik namelijk van jou heb geleerd Mark, is hoe je het gebed kunt vormen voor tijdens de dienst. Jij maakt hier een expliciet punt om voor andere kerken te bidden binnen de gemeenschap die het evangelie verkondigen. Dat is een prachtig voorbeeld voor velen om te volgen. Dat is een geweldig signaal dat we niet de enige kerk zijn, er zijn andere kerken, broeders en zusters. Ik vind altijd dat je geen volwassen christen bent voordat je andere christenen kunt bemoedigen. Dat kan heel moeilijk zijn voor voorgangers. Bijvoorbeeld als je bidt voor een opwekking in de stad. Je wilt pas graag een opwekking zien in de stad als je het goed vindt dat die opwekking begint bij de Baptisten of de Presbyteriaanse kerk.

Ik vind dat Tim Keller een goed artikel heeft geschreven over de grootte van de kerk. Op mijn pc heet dat artikel ‘Keller Points’. Google maar op ‘Tim Keller Church Size’. Het gaat over al de verschillende groottes die gemeentes doormaken. Ik hou ervan om voor andere kerken te bidden, zeker voor andere denominaties. Voor Presbyterianen, ‘Falls Church Anglican’, de nationale kerk, de ‘Cornerstone’, vrije gemeenten. Ik hou ervan om het te doen en het zendt een goed signaal uit. Ik wil bidden voor Gods zegeningen voor deze en andere gemeentes. Bepaalde mensen hebben het er moeilijk mee dat onze kerken veranderen qua grootte. Ik heb mooie gesprekken gehad met mensen van andere gemeentes, van: Voor wat jij van mij verwacht als voorganger, kun je misschien beter naar een gemeente gaan met een andere grootte. Het is af en toe goed om in liefde zo’n gesprek af en toe te hebben. Ik denk dat we er beter mee kunnen stoppen, we hebben een hoop gezegd over dit onderwerp.

Het bericht Doet de grootte van de plaatselijke gemeente ertoe? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

God heeft mensen zo gemaakt dat ze geboren worden en naar de volwassenheid toegroeien in familieverband, te midden van andere mensen.

Schweitzer overdrijft natuurlijk. Een leven met God gaat over veel meer dingen, maar die komen wel allemaal samen in het voorbeeld dat iemand is voor anderen. De termen ‘mentorschap’ en ‘vorming’ klinken misschien modern, maar het idee erachter is al heel oud. Uit de manier waarop Hij ons geschapen heeft, kunnen we al afleiden dat Hij zoiets in gedachten had. Hij maakte mensen naar Zijn beeld. Wij moeten Zijn voorbeeld volgen en Zijn karakter gelijkvormig worden. Door de menswording van Christus kwam God in de wereld op een manier die wij konden begrijpen een waardoor we ons tot Hem konden verhouden. Hij kwam, zoals Petrus het zei, om een voorbeeld na te laten ‘opdat u Zijn voetsporen zou navolgen’ (1 Petrus 2:21).

Wij krijgen allemaal een taak als het gaat op het nalaten en volgen van goede voorbeelden. God heeft mensen zo gemaakt dat ze geboren worden en naar de volwassenheid toegroeien in familieverband, te midden van andere mensen. We komen niet voort uit onszelf en zijn ook niet direct volwassen mensen als we ter wereld komen. God heeft het zo uitgedacht dat liefhebbende ouders een belangrijke rol spelen in de weg naar de volwassenheid.

Gemeenschap

Op die manier wil God Zichzelf ook bekendmaken in deze gevallen wereld. Onder het Oude Testament riep God Abraham en zijn nageslacht om een heilig, bijzonder volk te zijn, anders dan de rest van de wereld. Ze moesten bijzonder zijn in die zin dat de wereld het karakter van God weerspiegeld zou zien in de samenleving, doordat ze iets van Zijn waarden en belangen lieten zien. Als God in Leviticus 19 tegen Zijn volk zegt: ‘Heilig moet u zijn, want Ik, de HEERE, uw God, ben heilig’, had Hij het niet alleen tegen individuen – tegen Mozes, Aäron of Jozua. Hij sprak zeker ook tegen hen, maar in Leviticus 19 vers 1 zien we dat God Mozes uitdrukkelijk de opdracht geeft om dit tegen de hele gemeenschap van de Israëlieten te zeggen. De wetten die Hij hun vervolgens gaf hadden alles te maken met relaties, gelijkheid, rechtvaardigheid en sociale interactie. Als deze mensen dus naar elkaar omzagen – naar de verlorenen en de onaanzienlijken, naar de vreemdelingen en de kinderen – zouden ze daarmee iets laten zien van het karakter van hun rechtvaardige en barmhartige Schepper.

Dat Israël niet beantwoordde aan deze hoge roeping is een van de belangrijkste aanklachten van God tegen het volk in het Oude Testament. Daarom verandert er op een gegeven moment iets: in Ezechiël 5 wordt Israël gesteld tot een negatief voorbeeld voor de omringende volken. De HEERE zegt dan tegen het volk: ‘Dit is Jeruzalem: Ik heb het te midden van de heidenvolken gezet met landen eromheen. (…) Ik zal u tot een puinhoop maken en tot smaad onder de heidenvolken die rondom u zijn, voor de ogen van ieder die voorbijgaat. Wanneer Ik over u strafgerichten voltrek in toorn, in grimmigheid en in grimmige bestraffingen, zult u gesmaad en gehoond worden door de heidenvolken die rondom u zij; u zult voor hen een waarschuwing en een reden tot ontzetting zijn. Ík, de HEERE, heb gesproken’ (Ezechiël 5:5, 14-15, naar de Engelse vertaling).

Herhaaldelijk zegt God in het boek Ezechiël dat Hij alles wat Hij met Israël doet, doet omwille van Zijn eigen naam. Dat wil zeggen: Hij doet dat opdat de waarheid over Hem bekend zal worden onder alle volken.

Kinderen van het licht

Zo is het ook Gods plan om door de kerk in het Nieuwe Testament heen een getuigenis te geven Wie Hij is. In Johannes 13 zegt Jezus dat de wereld zal zien dat we Zijn discipelen zijn als we elkaar liefhebben zoals Hij ons ook liefgehad heeft. En Paulus schrijft aan de gemeente van Efeze: ‘U was voorheen duisternis, maar nu bent u licht in de Heere; wandel als kinderen van het licht’ (Efeze 5:8).

Door te leven als christelijke gemeenschap leren we elkaar en de wereld om ons heen meer over God.

In ons persoonlijk leven als christen, maar in veel grotere mate in het gemeenteleven, laten we Gods licht van hoop schijnen in deze donkere wereld zonder hoop. Door te leven als christelijke gemeenschap leren we elkaar en de wereld om ons heen meer over God. Als we elkaar liefhebben, laten we iets zien van wat het is om God lief te hebben. Aan de andere kant geldt ook: ‘Wie zijn broeder, die hij ziet, niet liefheeft, hoe kan hij God liefhebben, Die hij niet gezien heeft?’ (1 Johannes 4:20).

In onze heiligheid laten we iets zien van Gods heiligheid. Onze zondige natuur en de wereld om ons heen moedigen ons aan tot een leven vol egoïsme en frustratie, maar wij zijn geroepen om mensen hoop te geven en om te laten zien dat er ook een andere manier van leven bestaat.

Predikanten en voorgangers, wat leert de wereld om ons heen van onze gemeente over God? Dragen we uit dat God Zich beperkt tot ons ras. Dragen we uit dat Hij de zonde door de vingers ziet en dat Hij ontrouw, kleinzielig gedoe en geruzie tolereert? Hebben we onze gemeenteleden geleerd om ernst te maken met de grote taak – het grote voorrecht – om de vitrine, de etalage, de reclametekst, de website te zijn waar Gods karakter wordt gepresenteerd?

Slecht getuigenis

Wat is dat een geweldig voorrecht en wat staan we daar vaak weinig bij stil! Als het lukt om meer mensen naar de kerk te krijgen, denken we op een of andere manier dat dat ons ontslaat van de verantwoordelijkheid voor de mensen die al jaren lid zijn. Maar wat gaat er op dit moment eigenlijk van die mensen uit? Hoe veel inspanning kan het kosten om ondanks het slechte getuigenis dat zij uitdragen het goede getuigenis te laten overheersen, het getuigenis van het werk van God in het leven van mensen die echt tot bekering zijn gekomen.

In de kerkelijke tucht gaat het uiteindelijk niet om genoegdoening of wraak. Dat is iets wat God toekomt en waar vergeven zondaren zoals wij ons niet mee bezig mogen houden (zie Deuteronomium 32:35 en Romeinen 12:19). Maar het is wel onze taak om tegenover anderen te getuigen van Wie God is. We zijn geroepen om in ons leven en ons gedrag een voorbeeld te zijn.

Het is de taak van de kerk om God te vertegenwoordigen door vóór heiligheid te zijn en tegen de zonde.

Heb je weleens opgemerkt hoeveel belang Paulus in zijn brieven hecht aan de vraag hoe een ouderling in de buitenwereld bekendstaat? Daar kunnen verschillende redenen voor zijn, maar een ervan zal zeker zijn dat een ouderling de gemeente vertegenwoordigt tegenover de wereld. De hele kerk zal vast net als hij zijn. Daarom is Paulus ook woedend in 1 Korinthe 5. Heb je opgemerkt tegen wie Paulus zo’n scherpe toon aanslaat? Hij geeft geen uitbrander aan de man die een zondige seksuele relatie is aangegaan. In plaats daarvan bestraft hij de gemeente, die dergelijke zonden kennelijk tolereerde onder haar leden!

We weten dat sommige van onze mensen verdrietig genoeg in de zonde verstrikt zullen raken, zelfs als ze aanvankelijk een goede belijdenis hebben afgelegd. We geloven dat ten minste sommigen van hen zich uiteindelijk weer zullen bekeren en terugkomen. Maar we mogen nooit van een gemeente vragen dat ze hun gezamenlijke verantwoordelijkheid veronachtzamen. Het is de taak van de kerk om God te vertegenwoordigen door vóór heiligheid te zijn en tegen de zonde. Hier ging het Paulus uiteindelijk om in zijn scherpe vermaningen aan het adres van de Corinthiërs – hun gedrag had veel weg van de zonde van het afgodische Israël in het oude Testament.

Tolerantie

Vrienden, wat zou Paulus zeggen van jouw gemeente, of van de mijne? Hoeveel afwezigheid tijdens de diensten tolereren we uit naam van liefde? Hoeveel overspelige relaties of scheidingen op on-Bijbelse gronden staan we binnen onze gemeente toe zonder er iets van te zeggen? Terwijl we op die manier de boodschap overbrengen aan de mensen om ons heen: ‘Wij zijn helemaal niet anders dan jullie.’ Hoeveel ruzieachtige mensen geven we de ruimte om de gemeente te scheuren vanwege kleinigheidjes? En hoeveel valse boodschappen mogen er gebracht worden?

Geliefde broeder, of je dit nu leest als dominee, ouderling, leider, leraar of gewoon als gemeentelid, wees je bewust van de geweldige verantwoordelijkheid die op ons rust. Bedenk hoe we het getuigenis van God het best kunnen uitdragen – door de zonde in ons midden te negeren of door met zachtmoedigheid aan herstel te werken in de levens van hen die in de zonde gevangen zitten. Dat is ook wat Paulus ons in Galaten 6 vers 1 opdraagt. Wat zou de God die wij dienen beter weerspiegelen? Doet Gods barmhartigheid ooit afbreuk aan Zijn heiligheid in Zijn Woord? En in Zijn gemeente? Wat is onze taak in dit opzicht?

Wees je bewust van het voorbeeld dat je bent voor de wereld om je heen. God heeft een geweldig plan met Zijn volk, maar ook met Zijn wereld. Hij roept ons om dat te laten zien in woord en daad. Doen we dat? Moge God ieder van ons helpen om trouw te zijn aan deze grote roeping.

Het bericht De kracht van een goed voorbeeld verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Welk een Vriend is onze Jezus, die in onze (ook in jouw!) plaats wil staan! Welk een voorrecht, dat ik door Hem altijd vrij tot God mag gaan!

Het bericht Waarom was het voor Christus, de Verlosser, nodig om te sterven verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Wie is de Verlosser verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Wie is de Verlosser? verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Het bericht Wat geloven we over de Heilige Geest? verscheen eerst op Geloofstoerusting.