In de meeste kerken bestaat het grootste deel van de gemeente uit mannen en vrouwen die zich toevertrouwd hebben en toegewijd zijn aan die specifieke gemeente en aan elkaar. Heeft dat gevolgen voor de preek? Ik zou denken van wel.

Paulus beschrijft de gemeente van Kolosse als een gemeenschap die zich ‘houdt aan het hoofd, waaruit het hele lichaam, dat van banden en pezen voorzien is en daardoor samengevoegd, opgroeit door de groei die van God komt’ (Kolossenzen 2:19). Het ging niet zomaar om gelovigen, het waren gelovigen die geworteld waren in de gemeente van Kolosse en die opgroeiden met een groei die van God kwam.

In bijbelse prediking moeten christenen niet alleen aangesproken worden als individuen, maar als individuen die zich aan elkaar hebben toegewijd binnen een plaatselijke gemeente.

In Kolossenzen 3 vers 15 en 16 gaat Paulus daarop door: ‘En laat de vrede van God heersen in uw harten, waartoe u ook in één lichaam geroepen bent; en wees dankbaar. Laat het woord van Christus in rijke mate in u wonen, in alle wijsheid; onderwijs elkaar en wijs elkaar terecht, met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. Zing voor de Heere met dank in uw hart.’ Let erop dat Paulus deze plaatselijke gemeente aanspreekt als één lichaam. Hij herinnert hen eraan dat het woord van Christus hen verbindt. Dat gebeurt door samen te komen rond het Woord: door het Woord te zingen en het te horen verkondigen.

Paulus spreekt de christenen hier niet als individuen aan, maar als leden van een specifieke gemeente. Als ze samenkwamen bracht dat hen niet alleen letterlijk dichter bij elkaar. Ze werden vooral verenigd in de woorden van Christus, dat in hen kwam wonen doordat ze deelden in hetzelfde onderwijs en dezelfde aansporingen.

Hetzelfde geldt nu nog voor een plaatselijke gemeente. Een van de middelen om eenheid te brengen onder de leden is de prediking van het woord van God. Calvijn wijst daar ook op als hij het ambt van de predikant beschrijft. De predikant is iemand die het lichaam samenbindt. Hij verwijst daarbij naar Efeze 4, waar het gaat over één hoop, één Heere, één geloof en één doop:

Met deze woorden toont de apostel aan dat de dienst van mensen, die God gebruikt om de kerk te besturen, de belangrijkste zenuw is waarmee de gelovigen in één lichaam samengebonden kunnen worden. (…) ‘Christus is opgevaren in de hoogte,’ zegt hij, ‘opdat Hij alles vervullen zou.’ Nu is dit de wijze van vervullen dat Hij door middel van dienaren, aan wie Hij de opdracht tot dit ambt gegeven heeft en de genade om die taak te vervullen, Zijn gaven aan de kerk uitdeelt en verdeelt. In zekere zin laat Hij op deze wijze ook Zijn eigen tegenwoordigheid merken, doordat Hij de kracht van Zijn Geest in deze inzetting van Hem laat werken, zodat ze niet zinloos of vruchteloos is. Zo wordt de toerusting van de heiligen volvoerd, zo wordt het lichaam van Christus opgebouwd. Zo groeien wij in alle opzichten op in Hem Die het Hoofd is en groeien wij ook samen tot één lichaam; zo worden wij allen gebracht tot de eenheid in Christus, indien de profetie onder ons kracht bezit, indien wij de apostelen aannemen, indien wij de leer niet verachten die onder ons gebracht wordt. Ieder die zich erop toelegt de orde waarover wij hier spreken en deze vorm van bestuur te vernietigen of die haar als een niet zo heel belangrijke zaak voorstelt, is dan ook uit op de verstrooiing of liever gezegd, de val en de ondergang van de kerk.

Waarom zou je zo veel aandacht geven aan het feit dat gemeenteleden samen een lichaam vormen als zo veel kerken groeien door veel aandacht te hebben voor niet-leden? Omdat de Bijbel veel aandacht geeft aan al die individuen die deel uitmaken van een plaatselijke gemeente, zoals we zien in de nieuwtestamentische brieven. Het christendom werd beleefd in de context van mensen van verschillende achtergronden die het evangelie met elkaar deelden – dat was de kerk. Dat heeft grote implicaties. Zoals Paulus schrijft: ‘Als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Als één lid eer ontvangt, verblijden alle leden zich mee’ (1 Korinthe 12:26). Dat is nog eens een gemeenschap waarin je je mouwen opstroopt en elkaar bijstaat in alle dingen.

In bijbelse prediking moeten christenen niet alleen aangesproken worden als individuen, maar als individuen die zich aan elkaar hebben toegewijd binnen een plaatselijke gemeente. Vraag je bij elke tekst af: wat zegt dit gedeelte over ons leven als geloofsgemeenschap? Het lijkt misschien vreemd om alleen de leden van de gemeente aan te spreken, maar wat heeft zo’n visie op de kerk veel te zeggen richting onkerkelijke mensen én christenen die ervoor kiezen om met de gemeente te flirten in plaats van zich er echt aan te verbinden! Een voorganger toont zijn waardering voor de christenen die zich aangesloten hebben bij de gemeente en – belangrijker nog – zijn liefde voor het Woord van God, dat zijn gemeenteleden aan elkaar verbindt als hij hen als één geheel aanspreekt in de preek.

Conclusie

We hebben in drie artikelen (artikel één en artikel twee) nagedacht over de vraag voor wie een voorganger nu eigenlijk preekt. De woorden van Peter Adam zijn mij als het hier over gaat uit het hart gegrepen. Deze anglicaanse voorganger uit Australië zegt: ‘Als wij dienstknechten van God en van Christus zijn, en dienaren van Zijn Woord, dan is het ook de roeping van een predikant om een dienstknecht van Gods kinderen te zijn.’

Zeker, als predikant moeten we oog hebben voor onkerkelijke mensen. Maar als we onze preek helemaal op hen afstemmen, kan de boodschap zo sterk verwateren dat Gods kinderen ondervoed raken. Dat geeft ook geen aantrekkelijk beeld naar buiten toe. Het is belangrijk om oog te hebben voor onkerkelijke mensen, maar het is nog belangrijker om je in de eerste plaats te richten op christenen en om regelmatig de gelovigen aan te spreken die zich aan de plaatselijke gemeente hebben verbonden.

Bekijk onze boeken van 9Marks voor meer informatie over dit onderwerp!

Het bericht Preken voor ongelovigen, gelovigen en de gemeente (3) verscheen eerst op Geloofstoerusting.

In de vorige aflevering zagen we hoe belangrijk het is om in de preek rekening te houden met onkerkelijke bezoekers. Toch is het allereerst de taak van een voorganger om zich tijdens de zondagse diensten te richten tot mensen die al christen zijn. Hij moet de plaatselijke gemeente opbouwen, en de gemeente moet luisteren, bereid om zich te onderwerpen aan Christus als het hoofd van de gemeente. Dat is in de eerste plaats ons publiek. Als ik een preek voorbereid, heb ik dan ook vooral de gelovigen op het oog.

Welke boodschap moet een predikant hebben voor mensen die al christen zijn?

Vermaan christenen en wijs ze terecht

Johannes leert ons dat de zonde een rol blijft spelen in het leven van de gelovige. ‘Als wij zeggen dat wij niet gezondigd hebben, maken wij Hem tot leugenaar en is Zijn woord niet in ons’ (1 Johannes 1:10). Dit vers steekt een beetje, alsof Johannes wist dat gelovigen geneigd zijn om hun zonde te bagatelliseren, hun heiliging wat meer aan te zetten en de Heere te verloochenen.

Daar komt bij dat Paulus schrijft: ‘Heel de Schrift is door God ingegeven en is nuttig om daarmee te onderwijzen, te weerleggen, te verbeteren en op te voeden in de rechtvaardigheid’ (1 Timotheüs 3:16). Als een voorganger preekt, zal de waarheid van Gods Woord dus altijd ook vermaning en terechtwijzing inhouden.

Zonder vermaning en terechtwijzing mist er iets fundamenteels in echte bijbelse prediking.

Geen enkele predikant wil bekendstaan als iemand die gemeenteleden de grond in boort. Maar trouw aan Gods Woord zijn betekent wel dat je op zijn tijd ook mensen moet vermanen. Dat is een van de redenen waarom de roeping tot het ambt niet licht opgevat moet worden. Als we deze taak trouw willen vervullen, moeten we ons afvragen bij elke tekst waarover we preken: in welk opzicht kan dit gedeelte gelovigen opscherpen of terechtwijzen? Stelt deze tekst biddeloosheid aan de kaak? Roddel misschien? Afgodendienst? Het antwoord kan soms afhangen van de situatie in de plaatselijke gemeente, maar kan ook iets zijn wat van toepassing is voor alle christenen. Hoe het ook zij, zonder vermaning en terechtwijzing mist er iets fundamenteels in echte bijbelse prediking.

Bemoedig christenen en zorg voor goed voedsel

Gelukkig houdt preken voor gelovigen meer in dan alleen vermaning en terechtwijzing. Het betekent ook dat je mensen bemoedigt en voedt met het woord van God. Een gelovige is volledig afhankelijk van het Woord. Zoals Jezus het zei: ‘De mens zal niet van brood alleen leven, maar van elk woord dat uit de mond van God komt’ (Mattheüs 4:4; Deuteronomium 8:3). Als een christen naar de kerk komt, komt hij dus om gevoed te worden met woorden van leven.

Natuurlijk kan een gelovige ook op andere momenten in de week opgebouwd worden door het Woord van God, maar de prediking speelt een centrale rol in zijn levensonderhoud. Dat zien we ook in Titus 1 vers 1 tot 3, waar Paulus schijft dat het eeuwige leven geopenbaard wordt door de prediking van het Woord van God. Christenen worden bemoedigd en gevoed door preken. We moeten bij elk bijbelvers de vraag stellen: in welk opzicht kan een christen gevoed, opgebouwd of bemoedigd worden door deze tekst?

Stel bij elk bijbelvers de vraag: in welk opzicht kan een christen gevoed, opgebouwd of bemoedigd worden door deze tekst?

Een van de dingen die mij als predikant het meest bemoedigen, is dat de gemeente niet samenkomt omdat ze mij nodig heeft, maar omdat ze het leven nodig heeft, en dat is te vinden in het gepredikte Woord! Preken is gewoon de taak waarvoor ze mij hebben gevraagd. Het is mijn opdracht om geestelijke voedsel te bereiden. Wat een voorrecht om door God gebruikt te worden om met Zijn eigen Woord Zijn kinderen te onderhouden, te voeden en op te bouwen!

Heilig en versterk christenen

De Zoon bad of de kinderen van de Vader geheiligd zouden worden en meer gelijkvormig zouden worden aan Christus. Jezus wist dat Zijn volgelingen allerlei vormen van lijden en smaad zouden moeten doorstaan omdat ze Zijn Woord ontvangen hadden (Johannes 12:14). Toch bad Hij niet of ze uit de wereld weggenomen zouden worden. Hij bad om heiliging. En hoe worden christenen heiliger? Jezus bad: ‘Heilig hen door Uw waarheid; Uw Woord is de waarheid’ (Johannes 17:17).

De boodschap van God zou de kinderen van God heiligen. Christenen worden heiliger als ze de blijde boodschap en het geheel van de Schrift begrijpen en daar ook uit leven (zie ook 2 Timotheüs 3:17). Een heilig Woord wordt gevolgd door een heilig volk.

Natuurlijk is de heiligmaking voornamelijk Gods werk. Hij is Degene Die werkt in het leven van de gelovige (Filippenzen 2:13 en Hebreeën 13:20-21 en Die ervoor instaat dat christenen alles krijgen wat ze nodig hebben om Hem de eer en de heerlijkheid te geven. Dat is precies wat er gebeurt als Hij de heiligen samenbrengt om de waarheid van Zijn Woord te horen. Het hoeft ons niet te verbazen dat ze worden aangevuurd tot liefde en goede werken (Hebreeën 10:24).

Voorgangers hebben het heerlijke voorrecht dat ze een middel kunnen zijn om zondaren kracht te geven voor de taak om daadwerkelijk als christen te leven. In Psalm 1 wordt de welzalige man die vreugde vindt in Gods wet vergeleken met een boom die geplant is bij de waterstromen, een boom die vrucht draagt en sterk is. Het is niet moeilijk om de analogie te zien. Een christen draagt vrucht en is sterk als hij gevoed wordt en zich verheugt in de wet van de Heere. En preken zijn een belangrijk middel om een christen richting te geven in het overdenken van Gods wet.

Ook al kan een voorganger mensen niet welzalig maken (gelukkig mogen we dat aan God en Zijn Geest overlaten!), hij mag Gods volk wel voeden met het Woord van God. Predikanten kunnen als de waterstroom zijn die het Woord van God bij de boom brengt en hem sterk laat worden, week in week uit, maand in maand uit, jaar in jaar uit.

Een accountant maakt de balans op aan het eind van de maand en een directeur houdt precies in de gaten hoe zijn onderneming het boekjaar afsluit, maar voor een predikant ligt dat anders. Het is maar de vraag of hij ooit zal zien dat zijn werk vrucht heeft gedragen, dat levens zijn veranderd, dat harten zijn aangeraakt. Aan deze zijde van het graf kan het resultaat niet gemeten worden. Dergelijke vruchten kun je niet in manden verzamelen. En toch is er vrucht. Het gepredikte Woord van God heiligt en versterkt door Gods genade zondige mensen. Zo worden ze klaargemaakt om zelf ook weer werken van genade te verrichten.

Daag christenen uit en laat ze groeien

Discipelen moeten de Schrift steeds beter leren verstaan. Ze zijn geneigd om veel te gemakkelijk en kritiekloos naar preken te luisteren, en lijken veel te weinig op de Bereërs in Handelingen 17, die onderzochten of dat wat ze hoorden klopte. Goed doorwrochte verklarende prediking daagt een discipel uit en geeft hem iets om over na te denken en om te onderzoeken.

James W. Alexander uitte eens kritiek op oppervlakkige prediking: ‘In deze preken vinden we allerlei waardevolle Schriftuurlijke elementen, veel originele en ontroerende voorbeelden, goede argumenten, scherpe aansporingen en grote vertroostingen. Op zichzelf genomen is er weinig tegenin te brengen, als je preken ziet als redevoeringen vanaf een preekstoel. Maar als verklaring van de Schrift stellen ze bar weinig voor. Ze lossen in geen enkel opzicht moeilijkheden die vanuit de geïnspireerde tekst tot ons komen. Ze geven geen weidse vergezichten. Ze worden misschien wel een leven lang herhaald zonder dat de gemeente ook maar in de verste verte leert hoe je tot een doorwrochte interpretatie van de tekst kunt komen.’

Christenen hebben prediking nodig die naar de Schrift is: prediking die vermaant en terechtwijst, bemoedigt en voedt, heiligt en versterkt, uitdaagt en groei bevordert.

Preken die christenen uitdagen en laten groeien hoeven niet hoogdravend of moeilijk te zijn (zo is preken überhaupt niet bedoeld). Maar dit soort preken worden wel gehouden door mannen die zich hebben ondergedompeld in de tekst. Een voorganger die veel tijd besteed aan preekvoorbereiding hoeft zich bijna nooit af te vragen hoe het gedeelte waar hij over preekt christenen uitdaagt en hun groei bevordert. Gods Woord heeft zelf alles al in zich om Gods bedoeling ermee waar te maken (Jesaja 54:10-11). Alle moeite die de predikant gedaan heeft betaalt zich uit doordat de gemeente de vruchten plukt van zijn ijver.

In mijn gemeente proberen we trouw te zijn aan de Schrift, of we in een paar preken nu enkele verzen behandelen of een compleet Bijbelboek – dat laatste heb ik onlangs gedaan met het boek Job. Voor het eerst in jaren komen studenten weer naar de kerk omdat de prediking hen uitdaagt om te groeien. Een ouder echtpaar vertelde me onlangs dat ze de diensten graag bezoeken omdat ze ’s middags tijdens het eten geestelijke gesprekken kunnen voeren naar aanleiding van de preek. Je kunt denk ik niet zeggen dat we fantastisch missionair bezig zijn, en je hoort ook niemand beweren dat ik het bijzonder overtuigend kan brengen. Er is nog genoeg ruimte voor verbetering. Maar door Gods genade stellen we ons wel steeds meer open voor Gods Woord – en dat overtuigt mensen en verandert levens!

Christenen hebben prediking nodig die naar de Schrift is: prediking die vermaant en terechtwijst, bemoedigt en voedt, heiligt en versterkt, uitdaagt en groei bevordert.

Nu we het over niet-christenen en christenen hebben gehad, lijkt dit een logisch moment om af te ronden. Maar predikanten moeten oog hebben voor nóg een categorie mensen: gemeenteleden. Daarover meer in het laatste deel van deze serie.

Bekijk onze boeken van 9Marks voor meer informatie over dit onderwerp!

Het bericht Preken voor ongelovigen, gelovigen en de gemeente (2) verscheen eerst op Geloofstoerusting.

Wat is de doelgroep die een voorganger voor ogen houdt als hij zijn preek houdt? Ik heb onlangs een aantal boeken over prediking uit de kast gevist, maar ik kwam erachter dat deze vraag nauwelijks ter sprake komt. Voorgangers lijken zich veel drukker te maken over hun preekstijl en wat daaraan te verbeteren valt.

Toch zijn er een aantal predikanten die wel aandacht besteden aan het publiek. Zij zijn dan geneigd om zich met name op twee groepen te focussen: op onkerkelijken en op postmoderne mensen. Neem James Emery White, rector van de Cordon-Conwell theologische universiteit en predikant van de Mecklenburg Community Church in Charlotte (North Carolina). Hij zegt ergens dat hij expliciet voor ongelovigen preekt. In een interview uit 1999 zegt hij het zo:

Mecklenburg is een gemeente die zich richt op zoekers. De gemeente is opgericht om onkerkelijke mensen te bereiken. Dat we ons richten op zoekers, betekent dat alle momenten waarop nieuwe contacten worden gelegd zijn ingericht op onkerkelijke mensen. We proberen op een of andere manier aan te sluiten bij hun zoektocht, of we sporen hen aan om actiever te gaan zoeken. Want niet iedereen die onkerkelijk is, is ook een zoeker.

Aangezien de preek een van deze contactmomenten is, treedt White in de voetsporen van mannen als Bill Hybels, Bob Russel en Rick Warren, die zich onderscheiden van andere voorgangers door de manier waarop ze onkerkelijke mensen aanspreken.

Er zijn ook auteurs die benadrukken hoe belangrijk het is om in de preek rekening te houden met het postmoderne denken. Voormalig gemeentepredikant Brian McLaren zegt bijvoorbeeld dat zijn prediking in 2001 veranderde toen hij ging nadenken over de aversie van de postmoderne mens tegen verkooppraatjes en doorwrochte analyses en de hang naar authenticiteit en verhalen. Inmiddels staan verhalen vertellen en authenticiteit centraal in zijn prediking.

Misschien worden we wel een beetje zenuwachtig van deze twee voorbeelden. Als een voorganger zich te veel aan zijn publiek aanpast, verwatert zijn boodschap – dat zie je ook gebeuren, in gemeenten die zich richten op zoekers en op verschillende pioniersplekken. Maar in een preek richt een voorganger zich wel tot mensen van vlees en bloed. Mensen die onkerkelijk zijn, postmodern, of wat je allemaal niet kan bedenken. De uitdaging is om oog te krijgen voor al die soorten mensen in de kerk. Met dit artikel wil ik daar een bescheiden bijdrage aan leveren.

Ik raad predikanten aan om in de prediking rekening te houden met drie soorten mensen. In het eerste deel van deze serie ga ik nader in op de eerste doelgroep: de ongelovigen.

Spreek ongelovigen aan

Het is altijd goed om niet-christenen aan te spreken tijdens de zondagse diensten, ook als je gemeente klein is en er geen buitenkerkelijke mensen aanwezig zijn. Mijn gemeente is niet groot, maar ik ga er toch altijd van uit dat er een aantal mensen in de banken zitten die Christus nog niet kennen. Sommigen van hen zijn naamchristenen, die al jaren naar de kerk gaan en Christus belijden maar toch niet wedergeboren zijn. Er kunnen ook niet-christenen aanwezig zijn die uitgenodigd zijn door andere gemeenteleden. En er kunnen mensen zomaar een keer binnenlopen omdat ze een evangelisatiefolder in de bus gehad hebben, op de website terechtgekomen zijn of het gebouw gewoon eens van binnen willen bekijken. Met andere woorden: er kunnen altijd ongelovigen in de dienst aanwezig zijn.

Als gelovigen merken dat de voorganger oog heeft voor onkerkelijke bezoekers, zullen ze ook sneller hun niet-christelijke vrienden meenemen naar de kerk.

Wat betekent dat voor de prediking?

Laat het evangelie duidelijk klinken

Het is de verantwoordelijkheid van een prediker om het evangelie duidelijk te laten klinken tijdens de verkondiging van het Woord van God. Paulus zegt: ‘Als u met uw mond de Heere Jezus belijdt en met uw hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult u zalig worden. Want met het hart gelooft men tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot zaligheid.’

We zijn tenslotte dienaars van het evangelie. Het evangelie hoeft niet in elke preek hetzelfde te klinken. Maar hoe een bijbelgedeelte ook uitgelegd wordt, de voorganger moet zich altijd afvragen: in welk opzicht verwijst dit gedeelte naar het evangelie? Zelfs ongelovigen kunnen het verschil merken tussen een preek waarin het evangelie centraal staat en een preek waarin het evangelie alleen maar een aanhangsel is dat aan het eind nog even aan de orde moet komen.

Vlakbij onze kerk staat een theologische universiteit. Er komen veel voorgangers in opleiding naar onze diensten, en die vragen dan nog wel eens: ‘Moet echt elke preek het rvangelie bevatten?’ Het antwoord is: ‘Ja’, en daar zijn ten minste twee redenen voor.

Ten eerste krijgt elke tekst in de Schrift, van Genesis tot Openbaring, pas echt betekenis door het evangelie. Ten tweede moeten onbekeerden weten wat het betekent om ‘met de mond de Heere Jezus te belijden en met het hart te geloven dat God Hem uit de doden heeft opgewekt’. (Christenen moeten dat trouwens ook steeds weer horen om te kunnen groeien in het geloof!) Zelfs als de betreffende ongelovige het evangelie al tientallen keren heeft gehoord, heeft God hem of haar op deze dag onder mijn gehoor gebracht. Daarom wil ik het evangelie nogmaals tegenover zijn of haar opvattingen over het leven, de zonde en de zaligheid plaatsen.

Een van de belangrijkste dingen die ik als voorganger kan doen, is het evangelie duidelijk laten klinken.

Preek verklarend

Voorgangers die serieus rekening willen houden met de aanwezigheid van onkerkelijke mensen doen er goed aan om verklarend te preken. Onkerkelijke mensen willen graag weten waarom we geloven wat we geloven. Aangezien leer en leven gefundeerd zijn op het Woord van God hebben niet-christenen er het meest aan als we eerlijk en duidelijk wijzen op de Schriften – ook christenen zijn daar trouwens het meest bij gebaat.

Voorgangers moeten niet alleen door de hele Bijbel heen kruipen als ze verklarend willen preken, ze moeten ook in de huid van hun hoorders kruipen en ervoor zorgen dat die zicht krijgen op het ‘totaalplaatje’.

Er is heden ten dage een stroming binnen de kerk die zegt de postmoderne mens – zowel kerkelijk als onkerkelijk – het meest aanslaat op ‘verhalende prediking’. Kerkleiders en auteurs uit die hoek stellen dat mensen vooral verhalen willen horen. Nu houd ik op zich wel van verhalen. Door een verklarende verkondiging maken onkerkelijke mensen kennis met de bijbelse verhaallijn, waardoor ze ook de verhaallijn van Gods handelen met de mensheid leren kennen en daarmee de verhaallijn van hun eigen leven. Voorgangers moeten niet alleen door de hele Bijbel heen kruipen als ze verklarend willen preken, ze moeten ook in de huid van hun hoorders kruipen en ervoor zorgen dat die zicht krijgen op het ‘totaalplaatje’. Zo kan de prediking juist voor zoekers tot zegen zijn!

Dezelfde stroming benadrukt dat de postmoderne mens hecht aan authenticiteit. Nu houdt ik op zich ook wel van authenticiteit. Het is in feite een perfecte reden om verklarend te preken. Laten we ons minder richten op de verpakking en meer op de boodschap. Wat heeft Jezus gezegd? Wat heeft Jesaja geprofeteerd? Wat heeft Paulus geschreven? En wat hebben de antwoorden op die vragen ons vandaag de dag te zeggen? Dat is waar een onbekeerde naar op zoek is als hij zijn gezicht laat zien in de kerk: bijbels gefundeerde waarheid zonder opsmuk. Of hij dat uiteindelijk ook echt als waarheid aanvaardt is iets tussen God en hem, maar het is in ieder geval niet om het even wat wij preken.

Help onkerkelijke mensen een handje

Er zijn allerlei dingen die we kunnen doen om onze preken laagdrempeliger te maken. Het kan bijvoorbeeld al enorm helpen om erbij te vertellen dat de grote nummers voor hoofdstukken staan en de kleine voor verzen. En je kunt onkerkelijke mensen wijzen op de inhoudsopgave voorin de Bijbel. Wat een troost voor een onbekeerde bezoeker op het moment dat iedereen om hem heen Obadja zo snel lijkt te kunnen vinden.

Wat heeft Jezus gezegd? Wat heeft Jesaja geprofeteerd? Wat heeft Paulus geschreven? En wat hebben de antwoorden op die vragen ons vandaag de dag te zeggen?

Door de preek te beginnen met een prikkelende inleiding, kun je ook een brug slaan naar een onkerkelijke bezoeker. Zo kun je alvast laten zien wat de relevantie is van het gedeelte waar je over gaat preken. Afgelopen Pasen preekte ik bijvoorbeeld over Lukas 5 vers 33 tot 39, waar de Farizeeërs aanslaan op het feit dat de discipelen van Jezus niet vasten. Jezus antwoordt dat de bruiloftsgasten ook niet vasten in de aanwezigheid van de bruidegom. Daarna vertelt Hij de gelijkenis over de nieuwe wijn en de oude leren zakken. Ik begon met de vraag: zijn christenen gelukkiger? Dat gaf me de mogelijkheid om uit te leggen dat de ware, blijvende, levensveranderende vreugde alleen te vinden is in de aanwezigheid van de opgestane bruidegom, Jezus Christus. Was die inleiding nuttig voor gelovigen? Hopelijk wel, maar ik zag die paar minuten ook als een kans om me op ongelovigen te richten, die misschien wat extra hulp nodig hebben om uit te vogelen waarom we bijeen zijn rond het Woord.

Dit soort kleine aanpassingen hebben allemaal bij elkaar ook een effect op de gemeente. Als gelovigen merken dat de voorganger oog heeft voor onkerkelijke bezoekers, zullen ze ook sneller hun niet-christelijke vrienden meenemen naar de kerk. Het is dus niet terecht om te denken dat een preek waarin het evangelie centraal staat niet geschikt kan zijn voor zoekende zielen.

Hoe belangrijk het ook is om in de preek rekening te houden met onkerkelijke bezoekers, het de taak van een voorganger om zich tijdens de zondagse diensten allereerst te richten tot mensen die al christen zijn. Daarover meer in het volgende artikel in deze serie.

Bekijk onze boeken van 9Marks voor meer informatie over dit onderwerp!

Het bericht Preken voor ongelovigen, gelovigen en de gemeente (1) verscheen eerst op Geloofstoerusting.